Działalność informacyjna bibliotek. Informacja o regionie

W dokumencie Bibliotekarz Zachodnio-Pomorski : biuletyn poświęcony sprawom bibliotek i czytelnictwa Pomorza Zachodniego. R.59, 2018 nr 1 (158) (Stron 53-56)

Liczba informacji udzielonych w bibliotekach publicznych województwa zachodnio-pomorskiego (w tym odpowiedzi na zapytania internetowe) utrzymuje się na poziomie z ubiegłego roku i wynosi 1 625 243, w tym 376 307 informacji bibliograficznych.

Najczęściej podejmowane przez biblioteki działania informacyjne to:

• Instruktaż indywidualny związany z wyszukiwaniem zbiorów.

• Lekcje biblioteczne i tematyczne – najpopularniejsza forma współpracy bibliotek ze szkołami. Placówki organizowały lekcje przede wszystkim dla dzieci w wie-ku przedszkolnym, szkolnym oraz dla młodzieży gimnazjalnej, rzadziej szkół średnich.

• Zestawienia bibliograficzne i kwerendy. Zapotrzebowanie na takie usługi nie jest duże. Nowoczesne systemy biblioteczne posiadają proste w obsłudze narzędzia, pozwalające na samodzielne generowanie różnego typu zestawień. Czytelnicy biegle wyszukujący informacje w elektronicznych katalogach bibliotecznych coraz częściej korzystają z tych funkcji.

• Informacje oraz instruktaż związany z dostępem do zbiorów elektronicznych.

• Informacje o działalności bibliotek na stronach internetowych.

• Informacje o zbiorach poprzez katalogi. Wyłącznie tradycyjne katalogi kartko-we prowadzą jeszcze biblioteki zlokalizowane w niewielkich miejscowościach.

Część placówek prowadzi je równolegle z katalogami komputerowymi (między innymi w Barwicach, Bornem Sulinowie, Dziwnowie, Wałczu (PBP)), zwłaszcza do momentu komputerowego opracowania całego księgozbioru. Część bibliotek posiada tradycyjne katalogi kartkowe, ale już ich nie prowadzi dla nowości wy-dawniczych (na przykład w Ostrowicach i Trzcińsku Zdroju). Niektóre biblioteki gmin miejsko-wiejskich (na przykład w Choszcznie) w głównych siedzibach prowadzą wyłącznie katalogi elektroniczne, a w filiach wiejskich tylko katalogi kartkowe.

Większość bibliotek prowadzi katalogi kartkowe, gdyż nie cały księgozbiór jest wprowadzony do katalogu komputerowego. Biblioteka Publiczna w Krzęcinie zaprzestała uzupełniać katalog kartkowy, pomimo że w katalogu komputerowym posiada jedynie około 5% swojego księgozbioru.

S

SPRAWOZDANIA W województwie zachodniopomorskim żadnych katalogów dla swoich zbiorów nie prowadzą biblioteki w Nowym Warpnie i Rewalu.

Biblioteki dbają o atrakcyjność księgozbioru podręcznego pełniącego funkcję informacyjną, jednak zainteresowanie księgozbiorem prezencyjnym spada, między innymi z powodu nieograniczonego dostępu do internetu. Niektóre z placówek podjęły decyzję o przesunięciu znacznej części księgozbioru prezencyjnego do wypożyczalni, zostawiając do korzystania na miejscu jedynie encyklopedie, słowniki i leksykony. Ze sprawozdań wynika też, że wypożyczanie bardziej odpowiada czytelnikom, a książki oferowane w ten sposób cieszą się znacznie większym zainteresowaniem, niż gdy są dostępne tylko na miejscu w czytelni.

Istotną działalnością bibliotek publicznych jest gromadzenie materiałów dotyczących regionu i udzielanie informacji o regionie.

Biblioteki udostępniają mapy, przewodniki, lokalne dokumenty życia społecznego.

Prowadzą kroniki miejscowości, w których funkcjonują, zamieszczają skany dokumentów samorządowych na swoich stronach, organizują spotkania z regionalistami i lokalnymi twórcami. Niektóre z placówek współredagują i digitalizują lokalne czasopisma. Bi-blioteki gromadzą też widokówki, płyty DVD z materiałami dokumentującymi ważne wydarzenia odbywające się na terenie gminy, fotografie, wspomnienia mieszkańców.

W większości placówek zbiory regionalne ograniczają się jednak do książek i czasopism.

Regionalnych dokumentów życia społecznego nadal nie gromadzą biblioteki powia-towe w Szczecinku i Wałczu.

Bogatym źródłem wiedzy o regionie jest internetowa Encyklopedia Pomorza Zachod-niego pomeranica.pl tworzona przez Książnicę Pomorską we współpracy z portalem sedina.pl i bibliotekami powiatowymi. Encyklopedia zawiera internetowy zbiór haseł opisujących ludzi, miejsca, organizacje, zabytki, dzieła i wydarzenia związane z woje-wództwem zachodniopomorskim.

Źródłem informacji dla osób poszukujących literatury na temat Pomorza Zachod-niego jest też tworzona przez Książnicę Pomorską i Koszalińską Bibliotekę Publiczną Elektroniczna Baza Bibliografia Pomorza Zachodniego.

Działalność związaną z informacją o regionie w szerszym zakresie prowadziły mię-dzy innymi biblioteki w Biesiekierzu, Kołobrzegu, Koszalinie, Policach i Stargardzie.

Przykłady działalności informacyjnej bibliotek popularyzującej region w wy-branych placówkach

Bogatą działalność w zakresie działalności informacyjnej popularyzującej region prowadziła Miejska Biblioteka Publiczna w Choszcznie. Oprócz gromadzenia materiałów związanych z regionem, organizowała spotkania ze znanymi mieszkańcami Choszczna i jego okolic oraz z dawnymi mieszkańcami miasta. W 2017 roku w choszczeńskiej bibliotece i jej filii miejskiej zorganizowano 30 różnych wydarzeń związanych z regio-nem (spotkania autorskie, warsztaty, wystawy, promocje książek, wykłady, konkurs).

Wszystkie wydarzenia nagrywała i emitowała E-CHO Telewizja Choszczno oraz telewizja

Vectra. Materiały zamieszczane były też w serwisie YouTube. Biblioteka zarchiwizowała je na płytach CD.

W 2017 roku przy Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Dębno powstało koło Stowarzyszenia Kresy Wschodnie Dziedzictwo i Pamięć. W ramach jego działalności uczniowie gimnazjum przeprowadzili wywiady z dębnianami – byłymi Kresowiakami.

W bibliotece odbywały się też cykliczne spotkania z dawnymi, przedwojennymi miesz-kańcami miasta. W 2017 roku z inicjatywy biblioteki rozpoczęto cykliczne spotkania regionalistów. Ponadto placówka prowadzi Punkt Informacji Turystycznej.

Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Drawsku Pomorskim w 2017 roku uruchomiła Dział Regionalny, który oprócz zgromadzonego księgozbioru tematycz-nego, organizuje wystawy tematyczne przygotowywane przez lokalnego pasjonata historii. Prezentowane są na nich pamiątki historyczne (między innymi przedmioty codziennego użytku, eksponaty archeologiczne, dokumenty życia społecznego, stroje, ceramika, meble). Dodatkowo ich kustosz prowadzi lekcje historyczne oraz warsztaty historyczno-regionalne.

Biblioteka Publiczna w Mirosławcu wydała trzeci tom dziejów miasta obejmujący lata1945–1980. Wydanie książki poprzedzono akcją zbierania fotografii, pamiątek i doku-mentów związanych z tym okresem. Odbyło się kilka spotkań ze stowarzyszeniami seniorów oraz indywidualnymi osobami. Zainteresowanie ze strony mieszkańców było bardzo duże.

Wszystkie dokumenty zostały skopiowane i zarchiwizowane w bibliotece. Autor książki pozyskał w ten sposób ogromny materiał. Placówka zorganizowała szereg spotkań z twórcą mirosławieckiej trylogii dla młodzieży gimnazjalnej oraz mieszkańców miasta.

Gminna Biblioteka Publiczna w Stepnicy przygotowała dla uczniów lekcję historii o czasach wojennych, w której uczestniczył mieszkaniec gminy pamiętający wydarzenia z tamtego okresu. W placówce przygotowano też dwa spotkania z autorami opracowań legend o Szczecinie i Pomorzu Zachodnim promujące wiedzę o regionie.

Do najważniejszych działań podjętych przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Szczeci-nie dla mieszkańców zainteresowanych historią miasta i dziejami Pomorza ZachodSzczeci-niego należały:

• Cykl comiesięcznych spotkań Tożsamość i Historia – szczecińskie wtorki orga-nizowano wspólnie z Instytutem Historii i Stosunków Międzynarodowych Uni-wersytetu Szczecińskiego oraz z redakcją „Kuriera Szczecińskiego”. Prowadzone dyskusje, na które zapraszano historyków, badaczy, lokalnych pisarzy, regionali-stów, były poprzedzane artykułami w „Kurierze Szczecińskim”, pisanymi przez pracowników Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego.

• Prelekcje i wykłady dotyczące historii, geografii oraz atrakcji turystycznych Szczecina i regionu organizowane wspólnie z Fundacją Ścieżkami Pomorza.

• Regionalne spotkania autorskie i promocje książek autorów związanych ze Szcze-cinem oraz piszących o nim.

S

SPRAWOZDANIA

• Spotkania z filmami braci Kulik – cykl comiesięcznych spotkań organizowanych wspólnie z Fundacją Ścieżkami Pomorza. Seansom każdorazowo towarzyszyła dyskusja z twórcami i zaproszonymi gośćmi. Filmy dokumentalne dotyczyły osób i miejsc związanych z regionem, zarówno przed, jak i po drugiej wojnie światowej.

Działalności informacyjnej i popularyzatorskiej związanej z regionem nie prowadziła Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Goleniowie i Gminna Biblioteka Publiczna w Świdwinie.

O działaniach podejmowanych przez biblioteki publiczne województwa zachodnio-pomorskiego biblioteka wojewódzka informuje w „Bibliotekarzu Zachodniopomorskim”

(w kronice wydarzeń prowadzonej wspólnie z Koszalińską Biblioteką Publiczną).

W dokumencie Bibliotekarz Zachodnio-Pomorski : biuletyn poświęcony sprawom bibliotek i czytelnictwa Pomorza Zachodniego. R.59, 2018 nr 1 (158) (Stron 53-56)