Formułowanie scenariuszy ramowych rozwoju infrastruktury w perspekty- perspekty-wie 2050

W dokumencie 1. Ewolucja rozwoju studiów nad przyszłością (Stron 142-148)

przygotowania narzędzia długoterminowego planowania rozwoju infrastruktury przesyłowej w oparciu o cele

4.1. Formułowanie scenariuszy ramowych rozwoju infrastruktury w perspekty- perspekty-wie 2050

Badanie kierunków rozwoju systemu elektroenergetycznego w perspektywie długoterminowej 2050 może obejmować założenia realizacji bardziej radykalnych celów, jak redukcja emisji gazów cieplarnianych na poziomie 80–95%. Przyjęcie, że OZE, efektywność energetyczna i infrastruktura elektroenergetyczna oparta na tech-nologiach „smart” będą głównymi czynniki sprawczymi rozwoju opcji technologii, umożliwiającymi transformację europejskiego systemu elektroenergetycznego zgod-nie celami polityki energetycznej UE, odbywa się w projekcie finansowanym przez KE w ramach w 7. Programu Ramowego pt. Electricity Highways 2050 (e-Highways 2050)27. W ramach projektu badane są możliwości wdrożenia koncepcji autostrad

26 Communication from the European Commission to the European Parliament, the Council, the Euro-pean and Social Committee and the Committee of the Regions, A policy framework for climate and energy in the period from 2020 to 2030, s. 6,

http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri-=CELEX:52014DC0015 [dostęp: 30.05.2015].

27 http://www.e-highway2050.eu/e-highway2050/

Oczekiwany rozwój 2020

Wizja 1 Wizja 2 Wizja 3 Wizja 4 0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

z OZE, na dużą skalę, które to autostrady w założeniu mają „spinać” poszczególne systemy elektroenergetyczne, po identyfikacji centrów generacji i zapotrzebowania w Europie28. Prace w projekcie realizowanym od września 2012 roku biegną rów-nolegle do przygotowania kolejnych edycji TYNDP (2014 i 2016). Biorąc pod uwagę, że projekt ma na celu opracowanie metodyki i modułowego planu rozwoju systemu przesyłowego dla perspektywy długoterminowej 2050 w oparciu o wyłącznie odgór-ne podejście, a jego zakończenie planowaodgór-ne jest na koniec 2015 roku, rezultatu w po-staci elementów nowej metodyki, której to elementy zostaną włączone do kolejnej edycji TYNDP, należy spodziewać się około 2018 roku29. Modułowość w kontekście obszarów prac w projekcie oznacza:

 identyfikację warunków brzegowych określających ramy rozwoju infrastruk-tury w horyzoncie 2050;

 wskazanie opcji topologii sieci, które będą w stanie sprostać wyzwaniom ryn-ku energii elektrycznej 2050;

 potwierdzenie portfela niezbędnych technologii, mających (pośredni lub bez-pośredni) wpływ na topologie przyszłych sieci w Europie; potwierdzenie za-sadności opcji topologii z punktu widzenia bezpieczeństwa i niezawodności pracy systemu, w tym dla kolejnych dziesięcioletnich horyzontów 2030, 2040 i 2050;

 zbadanie modeli administracyjno-zarządczych i określenie modelu docelowe-go dla takiedocelowe-go systemu;

 rankingowanie projektów przez pryzmat korzyści ekonomiczno-społecznych za pomocą ogólnodostępnego narzędzia;

 aktywne zaangażowanie interesariuszy w proces konsultacji;

 zatwierdzenie metodyki planowania, pozbawionej ograniczeń obecnych w do-tychczasowym podejściu.

W celu identyfikacji warunków brzegowych dla rozwoju autostrad elektroener-getycznych zidentyfikowane zostały niepewności oraz opcje rozwoju systemu (tech-nologiczne, ekonomiczne, finansowe, polityczne, społeczne, środowiskowe, a także w zakresie badan i rozwoju). Na ich podstawie, biorąc pod uwagę ważność, określone strategie i „przyszłości” (ang. futures) przygotowano matrycę 30 scenariuszy. W

kolej-28 Obok europejskiego dziesięcioletniego planu rozwoju, kodeksów sieci, centralnej platformy przejrzy-stości i informacji dla uczestników rynku, wspólnego modelu (wymiany) informacji przedsięwzięcie e-Highways 2050 stanowi flagowy projekt firmowany przez ENTSO-E.

29 Projekt realizuje konsorcjum 28 podmiotów stanowiących paneuropejską reprezentację, tj. uczestniczą-cych bezpośrednio: wybranych operatorów systemów przesyłowych, uniwersytety, jednostki nauko-wo-badawcze, stowarzyszenia branżowe i organizacje pozarządowe oraz 9 operatorów systemów przesyłowych – jako strony trzecie reprezentowanych przez ENTSO-E. W dużej mierze zatem uczest-nictwo w Projekcie pokrywa się z członkostwem w ENTSO-E (37 operatorów systemów przesyłowych uczestniczących w projekcie vs 42 operatorów systemów przesyłowych członków ENTSO-E).

ło 15 scenariuszy. Po ich analizie pod kątem wyboru możliwej reprezentacji dla gru-py podobnych scenariuszy oraz porównaniu z innymi długoterminowymi studiami planistycznymi wybrano 5 reprezentatywnych scenariuszy, odpowiadających dwóm podstawowym założeniom:

 topologia sieci, odpowiadająca wyzwaniom wynikającym z wybranych scena-riuszy, sprosta każdemu innemu z analizowanych scenariuszy do roku 2050;

 podstawowe parametry opisujące scenariusze dotyczą wytwarzania, zapo-trzebowania na energię i poziomu wymiany energii między państwami, pozo-stałe zaś czynniki, takie jak zmienne społeczno-ekonomiczne, polityki itp. są wpisane w te podstawowe parametry (z różnymi rodzajami współzależności).

Scenariusze z projektu nie są zatem ani przewidywaniami ani prognozami przyszłości, żaden ze scenariuszy nie wydarzy się z większym prawdopo-dobieństwem niż inny ani nie jest bardziej preferowany od innego. Każdy ze scenariuszy stanowi alternatywny obraz, jak mogłyby się rozwijać autostra-dy elektroenergetyczne31. Tabela 1 zawiera zestawienie wyselekcjonowanych 5 scenariuszy brzegowych rozwoju systemu elektroenergetycznego 2050 oraz podstawowych charakteryzujących je parametrów.

30 Charakteryzujących się konfliktem pomiędzy społeczną percepcją w „przyszłościach” i możliwościa-mi rozwoju w myśl strategii, odpowiednio dla: technologii CCS i technologii jądrowej; konfliktem pomiędzy „przyszłościami” determinowanymi rynkiem a strategiami wdrożenia w oparciu o silną presję polityczną; konfliktem pomiędzy wielkoskalową strategią a małymi i lokalnymi preferencjami w „przyszłościach”.

31 Produkt nr 1.2. projektu e-Highway 2050 pt. Structuring of uncertainties, options and boundary conditions for the implementation of EHS, s. 98,

http://www.e highway2050.eu/fileadmin/documents/Results/eHighway2050_D1_2.pdf [dostęp:

20.05.2015].

2050 oraz opis podstawowych parametrów

Koszt emisji CO2 (poziom)

wysoki, istnieje globalny rynek handlu emisjami co2

wysokie wysoki, istnieje

parki offshore na Morzu elektrociepłow-nie i biomasa niż-szy priorytet niż instalacje OZe

Scenariusz zgodnie z tempem decommissioning wynikającym z planów rozwoju tych źródeł z krajami spoza UE (poziom) import z afryki północnej, w tym narodo-wych w oparciu o moce ramy

i rozwiązania na rzecz rozwią-zania na rzecz elastyczności

Scenariusz ogrze-wania i przemysłu na

Populacja i zmiany

demograficzne wzrost wzrost wzrost wzrost tylko migracja

w Ue

Wzrost PKB Średni Średni Średni Średni

niski ge-neracji ze źródeł opartych na pali-wach innych niż kopalne powodu-je, że inwestycje w rozwiązanie proefektywno-ścowe są mniej atrakcyjne, co stoi w opozycji do zachowań

Źródło: opracowanie własne na podstawie Produktu nr 1.2. projektu e-Highway 2050 pt. Struc-turing of uncertainties, options and boundary conditions for the implementation of EHS, dz. cyt.

wowych parametrów oraz realizacji celów polityki UE32.

Ryc. 5. Scenariusze brzegowe rozwoju systemu elektroenergetycznego 2050 na rzecz koncep-cji autostrad elektroenergetycznych 2050

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Produktu 1.2. Projektu e-Highways 2050 pt. Structu-ring of uncertainties, options and boundary conditions for the implementation of EHS.

4.2. Efekty (dez)agregacji danych dotyczących scenariuszy rozwoju koncepcji

W dokumencie 1. Ewolucja rozwoju studiów nad przyszłością (Stron 142-148)