• Nie Znaleziono Wyników

w perspektywie deskryptywnej (ikonografia, przestrzeń i tematyka)

=DSUH]HQWRZDQD Z DUW\NXOH DQDOL]D ]DZDUWRĞFL RSLHUD VLĊ QD EDGDQLX ZV]\VWNLFK

 SU]\JRWRZDQ\FK ZVSyOQLH SU]H] SROVNą L F]HVNą WHOHZL]MĊ SXEOLF]Qą RGFLQNyZ

DXG\FMLÄ+UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLH´.DĪG\] QLFKPLDáWHPDW

SU]HZRGQLQDNWyU\VNáDGDáRVLĊSU]HZDĪQLHIHOLHWRQyZVWDQRZLąF\FKWHPDW\F]

Qą]ZDUWąFDáRĞüFRZ VXPLHGDáRZ\RGUĊEQLRQ\FKSU]H]DXWRUNĊPDWHULDáyZ

WHOHZL]\MQ\FK

1DZVWĊSLHZDUWRSU]\MU]HüVLĊF]RáyZFHDXG\FMLNWyUDLNRQRJUDILF]QLHSRGNUHĞOD

IRUPXáĊDXG\FMLSU]HGVWDZLDQLDWHPDWyZSU]H]SU\]PDWSROVNLFKL F]HVNLFKGRĞZLDG

F]HĔFRZ VSRVyEQDWXUDOQ\ZSURZDG]DVLOQ\HOHPHQWZVSyOQRWRZRĞFL:VND]XMHQD

QLąGZXMĊ]\F]Q\W\WXáDXG\FML +UDQLFHGRNRĜiQ w MĊ]\NXSROVNLPR]QDF]Dµ*UDQLFĊ

>RWZRU]\ü@QDRĞFLHĪ¶ MDNL UyZQLHĪJUDILF]QHHOHPHQW\SRF]ąWNRZ\FKVHQWHQFMLSUR

JUDPX6NáDGDMąVLĊQDQLąWU]\VSyMQHLNRQRJUDILF]QLHIUDJPHQW\SLHUZV]\VWDQRZLą

WZRU]ąFHVLĊL ]EOLĪDMąFHNXVRELHNRQWXU\SROVNLHML F]HVNLHMJUDQLF\SDĔVWZRZHM

GUXJLWZRU]ąVSODWDMąFHVLĊ]HVREąZ IRUPLHZVWĊJLIODJLQDURGRZHGZyFKNUDMyZ

WU]HFLPILQDOQ\PSURGXNWHPVWDMHVLĊGZXNRORURZHORJRDXG\FMLQDNWyU\P]D]ĊELDMą

VLĊ]HVREąSR]EDZLRQHSRG]LDáXJUDQLF]QHJRREV]DU\SROVNRF]HVNLHJRSRJUDQLF]D

6\PEROL]XMąFą L SRGNUHĞODMąFą SROVNRF]HVNą ZVSyOQRWRZRĞü MHVW IRUPXáD

SURJUDPX NWyU\ ]D NDĪG\P UD]HP RWZLHUD ELQDFMRQDUQD SDUD G]LHQQLNDU]\ *D

EULHOD/HIHQGDL 3DZHá*RáĊEVNLRUD]1DWDOLD*URVLDNL 3HWUâLãND8PLHMVFRZLHQL

w NRQNUHWQHM SU]HVWU]HQL L V\WXDFML NRPXQLNDF\MQHM NRQWDNW EH]SRĞUHGQL  PRGH

UDWRU]\ PDMą V\PEROL]RZDü VSRWNDQLH L MHGQRF]HĞQLH FRG]LHQQRĞü]Z\F]DMQRĞü

22 :LĊFHMLQIRUPDFMLR SURMHNFLHQDVWURQLHZZZKUDQLFHEH]KUDQLFF]>GRVWĊS@

Media transgraniczne polsko-czeskiego pogranicza na przykładzie audycji telewizyjnej... _ 255

SROVNRF]HVNLFKNRQWDNWyZ6LOQLHGLDORJLF]QDVWUXNWXUDNDĪGHJRRGFLQNDRSDUWDMHVW

QDMSUDZGRSRGREQLHM QD VSUDZG]RQHM IRUPXOH WUDQVJUDQLF]QHM DXG\FML WHOHZL]\MQHM

Ä.RZDOVNLL 6FKPLGW´±FRSRGNUHĞODSDUWQHUVNLHUHODFMHPLĊG]\SROVNLPLL czeski

mi moderatorami23.LQJD:RáRV]\QĝZLHUNSRGVXPRZXMąFUHDOL]DFMĊSURJUDPX

]ZUyFLáDXZDJĊQDHZROXFMĊLQWHUDNF\MQRĞFLPRGHUDWRUyZÄ3RUyZQXMąFDUFKLZDOQH

PDWHULDá\] QRZV]\PL]DXZDĪ\OLĞP\MDNSURJUDPVLĊ]PLHQLDáGRMU]HZDá:LGDü

WRE\áRFKRüE\SRGRSDVRZDQLXVLĊGRVLHELHSURZDG]ąF\FKDXG\FMĊMDNE\OLFRUD]

EOLĪHMVLHELHVWDZDOLVLĊFRUD]EDUG]LHM]UHODNVRZDQLSRMDZLDáVLĊKXPRUL ironia.

7RHIHNWZ]DMHPQHMZVSyáSUDF\L zrozumienia, z F]HJRMHVWHĞP\EDUG]RGXPQL´24.

$XG\FMDSURZDG]RQDMHVWZ QDURGRZ\PMĊ]\NXNDĪGHJR] SURZDG]ąF\FKZ NDĪGHM

z QDURGRZ\FKWHOHZL]MLWáXPDF]RQRZ\SRZLHG]LSURZDG]ąFHJRZ MĊ]\NXREF\P

Pierwszym i QDWXUDOQ\PNU\WHULXPDQDOL]\PDWHULDáXWHOHZL]\MQHJRMHVWRNUH

ĞOHQLHVWRSQLDUHSUH]HQWDW\ZQRĞFLSU]HVWU]HQLJHRJUDILF]QHMNWyUąQDOHĪ\UR]XPLHü

MDNRIUHNZHQFMĊZ\VWĊSRZDQLDQDSU]HPLHQQLHIHOLHWRQyZQDJU\ZDQ\FKQDWHUHQLH

5]HF]\SRVSROLWHM 3ROVNLHM L w 5HSXEOLFH &]HVNLHM 6SHF\ILND WHPDW\F]QD DXG\FML

MDNL UHZDORU\]DFMDZ\VWĊSXMąFHMPLĊG]\NUDMDPLJUDQLF\SDĔVWZRZHMSRZRGRZDá\

ĪH F]ĊĞü PDWHULDáyZ W]Q SRV]F]HJyOQ\FK IHOLHWRQyZ  E\áD UHDOL]RZDQD ]DUyZQR

w 3ROVFHMDNL w &]HFKDFK'\QDPLF]QDSUH]HQWDFMDPDWHULDáyZSU]HPLHV]F]DQLH

VLĊNDPHU\WHOHZL]\MQHMSRGZyFKNUDMDFKV\PEROL]RZDüPLDá\PRELOQRĞüVZRLVWH

JRURG]DMXÄSRQDGJUDQLF]QRĞü´FRZ HIHNFLHVNXWNRZDáR]PLHQQRĞFLąSHUVSHNW\Z

RSLVXL SUH]HQWDFMLWHPDWyZ

-DN]DNáDGDOLDXWRU]\DXG\FMLIRUPXáDSURJUDPXPLDáDRSLHUDüVLĊQD]DVDG]LH

Ä3ROVND RF]DPL &]HFKyZ &]HFK\ RF]DPL 3RODNyZ´ )UHNZHQFMD Z\VWĊSRZDQLD

SRV]F]HJyOQ\FKSU]HVWU]HQLJHRJUDILF]Q\FKZVND]XMHMHGQDNQDZ\VWĊSXMąFHZ tym ]DNUHVLHG\VSURSRUFMH3RQDGSURFZV]\VWNLFKIHOLHWRQyZSUH]HQWRZDá\RVRE\

PLHMVFDOXEZ\GDU]HQLDUR]JU\ZDMąFHVLĊZ 5HSXEOLFH&]HVNLHMSURFIHOLHWRQyZ

E\áDQDJU\ZDQDZ 3ROVFHSR]RVWDáHSURFPDWHULDáyZQDJU\ZDQRQDSU]HPLHQQLH

SRREXVWURQDFKJUDQLF\26-DNZ\QLND] rozmowy autorki z .LQJą:RáRV]\QĝZLHUN

23 Por. M. Zdrodowska, Telewizja na pograniczach, RSFLWs. 89.

24 &]HVNLPDWHULDáSURPRF\MQ\SURJUDPXÄ+UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHWXWRQHGČOL

QDSRVOHG\´ZZZFHVNDWHOHYL]HF]SURJUDPSRUDG\KUDQLFHSGI>GRVWĊS@

 KWWSZURFODZWYSSOKUDQLFHGRNRDQUR]PRZNLSROVNRF]HVNLH>GRVWĊS@

26 6SRUDG\F]QLH]GDU]DáRVLĊĪHQLHNWyUH] IHOLHWRQyZE\á\]DSRZLDGDQHMDNRSRGHMPXMąFHWHPDW]D

UyZQRSRSROVNLHMMDNL F]HVNLHMVWURQLHJUDQLF\W\PF]DVHPPDWHULDáE\áSRND]DQ\MHGQRVWURQQLH

7DNE\áRFKRüE\Z SU]\SDGNXIHOLHWRQXSRĞZLĊFRQHJRĪ\FLXWRZDU]\VNLHPXNXUDFMXV]\JG]LHZ\

SRZLDGDOLVLĊMHG\QLH3RODF\SUH]HQWDFMLĪ\FLDRVyEQLHSHáQRVSUDZQ\FK±JG]LHSRND]DQRMHG\QLH

F]HVNąSHUVSHNW\ZĊPDWHULDáXSRĞZLĊFRQHJRWUDG\FMRPZLHONDQRFQ\PZ NWyU\P]DSUH]HQWRZDQR

JáyZQLHSROVNLHWUDG\FMHUHOLJLMQH+UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHRGF µ8]GURZL

VND¶ IHOLHWRQV]yVW\] OLVWRSDGDRGF µ1LHSHáQRVSUDZQL¶ IHOLHWRQSLąW\] VW\F]QLD

RGF µ:LHONDQRF¶ IHOLHWRQSLHUZV]\] 24 kwietnia 2011.

256 _ Paulina Olechowska

WDQDGUHSUH]HQWDFMDPDWHULDáyZSRF]HVNLHMVWURQLHJUDQLF\Z\QLND] IDNWXÄZLĊNV]HM

FKĊFLSR]QDQLDVWURQ\F]HVNLHMSU]H]SROVNąHNLSĊWHOHZL]\MQąQLĪSU]H]G]LHQQLND

rzy z 2VWUDZ\´27&RSLąW\IHOLHWRQSUH]HQWRZDá]DUyZQRF]HVNLHMDNL SROVNLHGR

ĞZLDGF]HQLD±FRĞZLDGF]\R PLĊG]\NXOWXURZ\PSRWHQFMDOHDXG\FMLNRQFHQWUXMąFHM

VLĊQDXND]\ZDQLXRE\ZDWHOLVąVLDGXMąF\FK]HVREąNUDMyZSRND]\ZDQLX3RODNyZ

w Czechach i &]HFKyZZ 3ROVFHMDNL w RVWDWHF]QRĞFLUHZDORU\]RZDQLXVWHUHRW\SyZ

narodowych i etnicznych28.

:\NUHV5HSUH]HQWDFMDSU]HVWU]HQLQDURGRZ\FKD DXWRUVWZRDXG\FMLWHOHZL]\MQHM

5HSXEOLND&]HVND 5]HF]SRVSROLWD3ROVND 2EDNUDMH

792VWUDZD   

793:URFáDZ   

%UDNDXWRUVWZD   

ħUyGáRRSUDFRZDQLHZáDVQH

-HGQ\P] HOHPHQWyZSU]HSURZDG]RQHMDQDOL]\MHVWRGQLHVLHQLHIUHNZHQFMLZ\

VWĊSRZDQLD SRV]F]HJyOQ\FK SU]HVWU]HQL JHRJUDILF]Q\FK GR DXWRUVWZD SRV]F]HJyO

Q\FKIHOLHWRQyZ-DNZ\QLND] ]DSUH]HQWRZDQ\FKQDSLHUZV]\PZ\NUHVLHGDQ\FK

SURGXFHQWDPL ZLĊNV]RĞFL PDWHULDáyZ UHDOL]RZDQ\FK QD WHUHQLH GDQHJR NUDMX E\áD

MHJRURG]LPDWHOHZL]MD SRQDGSURFIHOLHWRQyZQDJUDQ\FKZ 5HSXEOLFH&]HVNLHM

Z\SURGXNRZDáD792VWUDZDSRQDGSURFPDWHULDáyZUHDOL]RZDQ\FKZ Polsce ]RVWDáR SU]\JRWRZDQ\FK SU]H] ZURFáDZVNL RĞURGHN 793  7H SURSRUFMH Z\QLNDMą

z NRQLHF]QRĞFLRJUDQLF]DQLDNRV]WyZSURGXNFMLWHOHZL]\MQ\FKPDWHULDáyZQDNWyUH

VNáDGDMąVLĊm.in. GRVWĊSQRĞüPDWHULDáyZDUFKLZDOQ\FKGDQHJRRĞURGNDF]\NZHVWLH

]ZLą]DQH] ORJLVW\NąL WUDQVSRUWHPHNLS\WHOHZL]\MQHMGRVąVLHGQLHJRNUDMX5yZQLHĪ

QD SHZQą V\PHWULĊ ZVND]XMH NRUHODFMD SRPLĊG]\ DXWRUVWZHP IHOLHWRQyZ Z NUDMX

27 Rozmowa z .LQJą:RáRV]\QĝZLHUN] 12 kwietnia 2017.

28 Por. M. Zdrodowska, Telewizja na pograniczach, RSFLWs. 87.

Media transgraniczne polsko-czeskiego pogranicza na przykładzie audycji telewizyjnej... _ 257

VąVLDGD±FRF]ZDUW\PDWHULDáQDJU\ZDQ\Z &]HFKDFK RNSURF E\áSURGXNFML

793 :URFáDZ Z SU]\SDGNX PDWHULDáyZ QDJU\ZDQ\FK Z Polsce co trzeci z nich SURF E\á]UHDOL]RZDQ\FKSU]H]F]HVNąHNLSĊWHOHZL]\MQą:LGRF]QHG\VSURSRUFMH

Z\VWĊSXMąQDWRPLDVWZ SU]\SDGNXPDWHULDáyZWZRU]RQ\FKSRREXVWURQDFKJUDQLF\

±DXWRUDPL]GHF\GRZDQHMZLĊNV]RĞFL] QLFKE\áDSROVNDHNLSDWHOHZL]\MQD SURF

RJyáXELQDFMRQDUQ\FKIHOLHWRQyZ FRPRĪHUHNRPSHQVRZDüQLHMDNRSU]HZDJĊF]H

VNLFKSURGXNFMLSU]\JRWRZDQ\FKSRSROVNLHMVWURQLHSRJUDQLF]D5HDVXPXMąFWHQZą

WHNUR]ZDĪDĔPRĪQDZQLRVNRZDüĪHUHDOL]DWRU]\SURMHNWXSU]\ZLą]\ZDOLZDJĊGR

]DFKRZDQLDSURSRUFMRQDOQRĞFLREHFQRĞFLSRV]F]HJyOQ\FKHNLSWHOHZL]\MQ\FKZ NUDMX

VąVLDGDF]\JHQHUDOQLHSURSRUFMLXG]LDáXZ WHMWUDQVJUDQLF]QHMSURGXNFMLPHGLDOQHM

1DOHĪ\WRX]QDü]DFHQQH]DáRĪHQLHSURMHNWRZHJZDUDQWXMąFHQDE\FLHSU]H]SROVNLFK

i czeskich dziennikarzy tzw. NRPSHWHQFMLWUDQVJUDQLF]Q\FKQDNWyUHVNáDGDMąVLĊ

]QDMRPRĞüMĊ]\NDVąVLDGDGRVWĊSGR]DJUDQLF]Q\FKĨUyGHáLQIRUPDFMLNRQLHF]QRĞü

QLHMDNRSR]E\FLDVLĊNUDMRZHMF]\QDURGRZHMSHUVSHNW\Z\WZRU]HQLDSU]HND]yZPH

GLDOQ\FK WDNW\SRZ\FKGODVWDEORLG\]RZDQHMQDUUDFMLZ NWyUHMXF]HVWQLF]ąÄVZRL´

i ÄREF\´ 29.

%LRUąFSRGXZDJĊSHUVSHNW\ZĊµSU]HVWU]HQQą¶ZDUWR]ZUyFLüXZDJĊQDFHFKĊ

FKDUDNWHU\VW\F]Qą DXG\FML ± MHVW QLą ORNDOQRĞü F]\ QDZHW QLHPDMąFD QHJDW\ZQ\FK

NRQRWDFML SHU\IHU\MQRĞü SU]HND]X 1D SRGVWDZLH SU]HSURZDG]RQHM DQDOL]\ PRĪQD

ZQLRVNRZDüĪHSROVNRF]HVNLHSU]HND]\SRZVWDMąFHQDSU]HFLĊFLXJUDQLFSDĔVWZR

Z\FKVąVLOQLHRVDG]RQHZ ORNDOQRĞFL: DXG\FMLSRJUDQLF]HWZRU]ąPDáRPLDVWHF]NR

ZHF]\QDZHWZLHMVNLHVSRáHF]QRĞFLĝZLDGF]\R W\PV]HURNDREHFQRĞüRGQLHVLHĔGR

SU]HVWU]HQLUHJLRQDOQHMNXOWXU\WUDG\F\MQHM IRONORUXF]\U]HPLRVáD F]\SU]HVWU]HQL

VSRáHF]QHM Ī\FLHQDZVL :LGRF]QHMHVWUyZQLHĪ±WDNW\SRZHGODREV]DUyZSRJUD

QLF]D±QDSLĊFLHQDOLQLLFHQWUXP±JUDQLFDZ\QLNDMąFH] IDNWXMHJRX]DOHĪQLHQLDRG

GHF\]MLZáDG]FHQWUDOQ\FKR F]\PĞZLDGF]\Z\SRZLHGĨMHGQHJR] ERKDWHUyZIHOLH

WRQX,YR0DUHãDG\UHNWRUD0HG\F]QHM6áXĪE\5DWXQNRZHMZ RNUĊJXRáRPXQLHFNLP

*G\E\QLHOHNFHZDĪąF\VWRVXQHNXU]ĊGQLNyZSHUVRQHOPHG\F]Q\] *áXFKRáD]PyJá

E\]QDF]QLHV]\EFLHM]DMąüVLĊSRV]NRGRZDQ\PL] WHUHQX0LNXáRZLFL *yU=áRW\FK

[w  r. SRZVWDá SURMHNW XPRZ\ ZVSyáSUDF\ SROVNLHJR L F]HVNLHJR ORWQLF]HJR

SRJRWRZLDPHG\F]QHJRZ WHMVSUDZLH±GRS32@1DW\PREV]DU]HPLHV]NDRNR

áRW\s. RVyE7ĊXPRZĊSU]HVáDOLĞP\GRQDV]HJR0LQLVWHUVWZD=GURZLD$ oni

29 P. Olechowska, 7UDQVJUDQLF]QHSURMHNW\PHGLDOQHSROVNRQLHPLHFNLHJRSRJUDQLF]D«, RSFLWs. 263.

258 _ Paulina Olechowska

RGSRZLHG]LHOLQDPĪHWDNDXPRZDPXVLE\üUDW\ILNRZDQDQDSR]LRPLHSUH]\GHQF

NLP-HGQDNGRWHJRQLHGRV]áR, SRGHMU]HZDPĪHQLJG\QDWHQWHPDWQDZHWQLH

rozmawiano30.

W DXG\FMLZLGRF]QDMHVWZDORU\]DFMLSHU\IHU\MQRĞFLE\FLHSR]DFHQWUXPSR]D

dynamicznym i ZDUWNLPQXUWHPĪ\FLDZSá\ZDQDĞZLDGRPRĞFLSRáRĪHQLDPLHV]NDĔ

FyZSRJUDQLF]DNWyU]\RFHQLDMąJRSR]\W\ZQLH'RZRG]LWHPXFKRüE\Z\SRZLHGĨ

%RKXPLOD1ČPHFDZyMWDJPLQ\'ROQt7ČãLFH

W PLHMVFXJG]LHĪ\MHURG]LQQLHPRĪQDSURZDG]LüSROLW\NLNRPXQDOQHMZ SR

NUĊWQ\VSRVyE7XVLĊQLHGDQLNRJRRV]XNDüXNU\üVZRMHJRG]LDáDQLD:V]\VWNR

Z\FKRG]LQDMDZEROXG]LHWXĪ\MąF\ZV]\VF\VLĊ]QDMą31.

3RUXV]DQLH VLĊ SU]H] WZyUFyZ DXG\FML Z REUĊELH PDá\FK SU]\JUDQLF]Q\FK

PLHMVFRZRĞFLVNáDQLDGRNRQVWDWDFMLĪHGRELHUDOLRQLWHPDW\WDNDE\Z\MĞüSU]HGH

ZV]\VWNLP QDSU]HFLZ RF]HNLZDQLRP PLHV]NDĔFRP SRJUDQLF]D EH] SRV]XNLZDQLD

V]HUV]HJRDXG\WRULXP

'UXJąNDWHJRULĊDQDOLW\F]QąVWDQRZLUHMHVWUJáyZQ\FKRGQLHVLHĔWHPDW\F]Q\FK

=HZ]JOĊGXQDUR]OHJá\REV]DUSROVNRF]HVNLHSRJUDQLF]HMHVWVLOQLH]UyĪQLFRZDQH

kulturowo i VSRáHF]QLHFRPDLVWRWQH]QDF]HQLHSU]\RNUHĞODQLXIUHNZHQFMLZ\VWĊSR

ZDQLDZ\RGUĊEQLRQ\FKSU]H]HPQLHNDWHJRULLWHPDW\F]Q\FK1DOHĪ\MHGQDNSRGNUHĞ

OLüĪHQLHNWyUH] RGFLQNyZFKDUDNWHU\]XMHZLHORZąWNRZRĞü]RVWDá\RQH]DOLF]RQHGR

GDQHMNDWHJRULLWHPDW\F]QHMELRUąFSRGXZDJĊGRPLQXMąF\Z nich temat. 1DSU]\NáDG

MHGQD] DXG\FMLQRV]ąFDW\WXáÄ.DUNRQRV]H´]QDF]QLHZ\ELHJáDSR]DXQLZHUVDOL]P

]DJDGQLHĔWXU\VW\F]Q\FKUHDOL]XMąFWHQWHPDWUyZQLHĪQDSáDV]F]\ĨQLHZVSyáSUDF\

LQIUDVWUXNWXUDOQHM IHOLHWRQSRĞZLĊFRQ\NROHL]ĊEDWHM7DQYDOG±+DUDFKRY F]\SROL

W\F]QHM ZVSyáSUDFDSROVNLFKL F]HVNLFKVDPRU]ąGyZSU]\NDUNRQRVNLFKSURMHNWDFK

XQLMQ\FK 32=DSUH]HQWRZDQDZLĊFNODV\ILNDFMDWHPDW\F]QDPDFKDUDNWHUXPRZQ\

a MHMJáyZQ\PFHOHPMHVWRNUHĞOHQLHVWRSQLDZ\VWĊSRZDQLDSRV]F]HJyOQ\FKREV]DUyZ

Ī\FLDF]\SáDV]F]\]QSROVNRF]HVNLFKVWRVXQNyZ

30 +UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHRGF µ5DWRZQLF\¶ IHOLHWRQF]ZDUW\] JUXGQLD

2010.

31 +UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHRGF µ3ROLW\ND¶ IHOLHWRQGUXJL] OLVWRSDGD

32 +UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHRGF µ.DUNRQRV]H¶ ] 12 czerwca 2011.

Media transgraniczne polsko-czeskiego pogranicza na przykładzie audycji telewizyjnej... _ 259

(GXNDFMDLSUDFDPolityka=DE\WNL5HOLJLD

*RVSRGDUNDZdrowie Rolnictwo +LVWRULDPrawo Inne

ħUyGáRRSUDFRZDQLHZáDVQH

-DN Z\QLND ] GDQ\FK ]DSUH]HQWRZDQ\FK QD Z\NUHVLH  Z DXG\FML WHOHZL]\M

QHMÄ+UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLH´XZ\SXNORQ\]RVWDáVSRáHF]Q\

i NXOWXURZ\SLHUZLDVWHNSRJUDQLF]DVWDQRZLąF\RGSRZLHGQLRL SURFRJyáX

ZV]\VWNLFKDQDOL]RZDQ\FKRGFLQNyZ

6]HURND REHFQRĞü WHPDW\NL VSRáHF]QHM ĞZLDGF]\ R ERJDFWZLH MHM WUHĞFL MDN

i ZVND]XMH]DáRĪHQLDDXWRUyZDXG\FMLLĪREV]DUSRJUDQLF]D±MHJRWUDQVJUDQLF]QRĞü±

Z\]QDF]RQDMHVWJáyZQLHNRQWDNWDPLMHJRPLHV]NDĔFyZ:ĞUyGWHPDW\NLVSRáHF]QHM

SRGHMPRZDQR NZHVWLH Ī\FLD QD JUDQLF\ KXPRUX QLHSHáQRVSUDZQRĞFL VHQLRUyZ

PQLHMV]RĞFLQDURGRZ\FKVW\OXĪ\FLDNRELHWX]DOHĪQLHĔ'QLD']LHFNDRVRERZRĞFL

ZDNDFMLJHQGHUWDOHQWyZĞZLĊWRZDQLDZ\NOXF]HQLDVSRáHF]QHJRGREURF]\QQRĞFL

RUJDQL]DFML SR]DU]ąGRZ\FK DXWRU\WHWyZ L FXG]R]LHPFyZ 7HPDW\ND VSRáHF]QD

SU]HMDZLDáDVLĊZ UR]ZLMDQLXZVSyáSUDF\]DUyZQRQDSáDV]F]\ĨQLHNRQWDNWyZSU\

ZDWQ\FK SROVNLNVLąG](GZDUG&RNRWSURERV]F]SDUDILLZ +RUQL/RPQHMFLHV]\VLĊ

V]DFXQNLHPQLHW\ONRZĞUyGSDUDILDQDOHL SR]RVWDáHMF]ĊĞFLPLHV]NDĔFyZWHJRPD

áHJRPLDVWHF]ND33 MDNLQVW\WXFMRQDOQ\FK QSELODWHUDOQDNRRSHUDFMDRĞURGNyZGOD

VHQLRUyZZ -HVHQLNXL .RUIDQWRZLH : ZLĊNV]RĞFLIHOLHWRQyZSRMDZLáVLĊZąWHNspot-kania i ZVSyáSUDF\]ZUDFDMąFXZDJĊQDIDNWZ]DMHPQ\FKNRU]\ĞFL'ODSU]\NáDGX

±-DQ5LWWHUG\UHNWRU3HQVMRQDWXGOD6HQLRUyZZ -DVHQLNXZVND]XMąFSRGRELHĔVWZD

i UyĪQLFHV\VWHPyZRSLHNLQDGRVREDPLVWDUV]\PLZ Polsce i &]HFKDFKSRGNUHĞOLá

WHUDSHXW\F]Q\Z\PLDUVSRWNDĔF]HVNLFKL SROVNLFKRVyEZ VWDUV]\PZLHNXÄ5RELP\

33 +UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHRGF µ$XWRU\WHW\¶ IHOLHWRQSLąW\] OXWHJR

260 _ Paulina Olechowska

WRGODQDV]\FKVHQLRUyZ&KFHP\SRND]DüLPĪHOXG]LHSRGUXJLHMVWURQLHJUDQLF\

PDMąSRGREQHSUREOHP\DOHUyZQLHĪZLHOHPRĪOLZRĞFL´34.

2GUĊEQ\ RGFLQHN SRĞZLĊFRQR µĩ\FLX SU]\ JUDQLF\¶ REUD]XMąF ]PDJDQLD VLĊ

z FRG]LHQQ\PL HJ]\VWHQFMDOQ\PL SUREOHPDPL QS SRZRG]LH QD WHUHQLH SU]\JUD

nicznymDWUDNF\MQRĞüKDQGOXSU]\JUDQLF]QHJR36 PLHV]NDĔFyZSROVNRF]HVNLHJR

SRJUDQLF]DNWyUHJRLVWRWQ\PHOHPHQWHPMHVWSU]HSá\ZVLá\URERF]HMJG]LHPLHMVFH

]DPLHV]NDQLDQLHZ\]QDF]DMXĪPLHMVFDSUDF\3U]\NáDGHPMHVWSUDFXMąFDSRGUXJLHM

VWURQLHJUDQLF\&]HV]NDL 3RODNNWyU\Z F]HVNLP&LHV]\QLHSURZDG]LFXNLHUQLĊMDN

i VąUyZQLHĪSROVF\JyUQLF\NWyU]\SR]DPNQLĊFLXNRSDOĔGRUDELDMąGRHPHU\WXU\

w F]HVNLFKNRSDOQLDFK373HUVSHNW\ZDWUDQVJUDQLF]QRĞFLSRJUDQLF]DSU]HGVWDZLDQD

MHVWJáyZQLHZ Z\PLDU]HSR]\W\ZQ\P: QLHOLF]Q\FKPDWHULDáDFKSRGHMPRZDQR

ZąWNL Z\VWĊSXMąF\FK QD SRJUDQLF]X NRQIOLNWyZ NWyUH VWDQRZLą QDWXUDOQ\ NRORU\W

NDĪGHJR]UyĪQLFRZDQHJRNXOWXURZRUHJLRQX6ąWRQSQLHXUHJXORZDQHNZHVWLHPD

MąWNRZH ZVL %LOi 9RGD *G\ Z  URNX RVWDWHF]QLH XVWDORQR JUDQLFĊ SRPLĊG]\

GZRPDNUDMDPLSRZVWDáREV]DU]LHPLQLF]\MHMQDNWyUHMVWRMąGZDPLHV]NDOQHEORNL

NWyUHZ\EXGRZDOL&]HVLQDWHUHQLHREHFQHM3ROVNL±QDFRQLHPDĪDGQ\FKDNWyZ

ZáDVQRĞFL5yZQLHĪQLHUR]ZLą]DQ\PSUREOHPHPMHVWIDNWĪHZ latach 60. XX wieku SRGF]DVZ\UyZQ\ZDQLDJUDQLF\&]HFKRVáRZDFMDRWU]\PDáDSRQDGKDSROVNLHM

]LHPL]DĞ35/MHG\QLHSRQDGKDREV]DUXF]HVNLHJR'HF\]MąPLQLVWUyZVSUDZ

]DJUDQLF]Q\FK] ODW5HSXEOLND&]HVNDPLDáD]ZUyFLü3ROVFHSRQDGKD]LHPL

FRR]QDF]DáRE\ĪHF]ĊĞüRE\ZDWHOLF]HVNLFKVWDáDE\VLĊSROVNLPLRE\ZDWHODPL-HGQą

z JPLQZ\UDĪDMąF\FK]JRGĊQD]ZURWWHU\WRULyZMHVW%LOi9RGDFRMDNVLĊRND]XMH

QLHMHVWRSáDFDOQHGODVąVLDGXMąFHJR=áRWHJR6WRNXJG\Ī±]GDQLHPZyMWD±PRJáRE\

WR]DNáyFLüGREUHUHODFMHSRPLĊG]\SROVNLPLL F]HVNLPLVDPRU]ąGRZFDPL38.

:\VWĊSXMąFD Z PDWHULDáDFK SRĞZLĊFRQ\FK WHPDW\FH VSRáHF]QHM SROVNRF]HVND

SHUVSHNW\ZDGRĞZLDGF]HĔSR]ZDOD]DFKRZDüZ\VRNLRGVHWHNPLĊG]\NXOWXURZ\FK

NRQWDNWyZ-HĪHOLGRGDP\GRQLFKGZDRGFLQNLDXG\FMLSRĞZLĊFRQHµ0QLHMV]RĞFLRP

QDURGRZ\P¶L µ&XG]R]LHPFRP¶±RNDĪHVLĊĪHSROVNRF]HVNLHSRJUDQLF]HWRWHU\WR

rium, w NWyU\PLVWQLHMHZ\UDĨQDĞZLDGRPRĞüVSRáHF]QHMRGUĊEQRĞFLD UHJLRQDOQ\

XNáDGNXOWXU\VWDQRZLZ\QLNZLHOROHWQLHJRSU]HQLNDQLDOLF]Q\FK]UyĪQLFRZDQ\FK

34 +UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHRGF µ6HQLRU]\¶ IHOLHWRQSLHUZV]\] 16 stycznia 2011.

 +UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHRGF µĩ\FLHQDJUDQLF\¶ IHOLHWRQF]ZDUW\] SDĨ

dziernika 2010.

36 +UDQLFH GRNRĜiQ ± 5R]PyZNL SROVNRF]HVNLH RGF  µ0RWRU\]DFMD¶  IHOLHWRQ SLąW\ ]  OLVWRSDGD

2010.

37 +UDQLFH GRNRĜiQ ± 5R]PyZNL SROVNRF]HVNLH RGF  µĩ\FLH QD JUDQLF\¶  IHOLHWRQ WU]HFL

z SDĨG]LHUQLND

38 +UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHRGF µ-HVHQLNL¶ IHOLHWRQSLąW\] VLHUSQLD

Media transgraniczne polsko-czeskiego pogranicza na przykładzie audycji telewizyjnej... _ 261

kultur i WUDG\FML2GUĊEQHIHOLHWRQ\SRĞZLĊFRQRV]F]HJyOQ\PUHJLRQRPZ]DMHPQH

JRSROVNRF]HVNLHJRRGG]LDá\ZDQLDMDNLPLSU]H]ZLHNLVWDá\VLĊĝOąVN&LHV]\ĔVNL

i ]LHPLD NáRG]ND NWyUH ± SRZRáXMąF VLĊ QD (ZĊ 1RZLFNą ± PRĪQD RNUHĞOLü PLD

QHPSRJUDQLF]\ZHZQĊWU]Q\FKF]\OLWDNLFKQDNWyU\FKQLHZ\VWĊSXMHWHU\WRULXP

Z]JOĊGQLHF]\VWHNXOWXURZR39.

ĝOąVN&LHV]\ĔVNLVWDQRZLREV]DUSRJUDQLF]DMXĪRG;9,,,ZLHNXGODWHJR0DU

FLQ'ĊELFNL]DOLF]DJRGRtzw. VWDUHJRSRJUDQLF]D406]F]HJyOQLHNRQIOLNWR Zaolzie VWDá VLĊ NRĞFLą QLH]JRG\ Z VWRVXQNDFK SROVNRF]HFKRVáRZDFNLFK SU]H] FDá\ RNUHV

dwudziestolecia, a SRGMĊWHZyZF]DVGHF\]MHR QLHSRG]LHOHQLXĝOąVND&LHV]\ĔVNLHJR

Z]GáXĪ JUDQLF HWQLF]Q\FK GR G]LĞ VNXWNXMą Z]DMHPQ\P RGG]LDá\ZDQLHP OLF]QHM

SROVNLHMPQLHMV]RĞFLĪ\MąFHMZ Czechach (ok. 60 tys. PLHV]NDMąF\FKJáyZQLHQD=DRO

]LX RUD]&]HFKyZSRVLDGDMąF\FKSROVNLHRE\ZDWHOVWZR41:HGáXJEDGDĔVRFMRORJyZ

UHJLRQFLHV]\ĔVNL±Z SU]HFLZLHĔVWZLHGRSR]RVWDáHMF]ĊĞFLSROVNRF]HVNLHJRSRJUD

QLF]D±FKDUDNWHU\]XMHZ\VRNLVWRSLHĔPLĊG]\NXOWXURZ\FKLQWHUDNFML422SLQLĊWĊSR

WZLHUG]LáMHGHQ] ERKDWHUyZDXG\FML'DYLG6YHQWHNG\UHNWRU%LXUD5DG\5HJLRQDOQHM

:RMHZyG]WZD 0RUDZVNRĝOąVNLHJR NWyU\ QD VWROLFĊ (XURSHMVNLHJR 8JUXSRZDQLD

:VSyáSUDF\7HU\WRULDOQHM75,7,$ZVND]Dá&LHV]\Q

1DFDá\PWHU\WRULXP]QDMGXMHVLĊMHGQRPRLP]GDQLHPZ\MąWNRZHPLHMVFHNWyUH

MHVW V\PEROHP SRáąF]HQLD &KRG]L R czeski Cieszyn i &LHV]\Q 7R SU]\JUDQLF]QH

PLDVWRQDGZLHF]ĊĞFLG]LHOLMHG\QLHU]HND2O]DD áąF]\R ZLHOHZLĊFHM5RG]LQQH

NROLJDFMHZLHONLHSU]\MDĨQLHL kontakty ekonomiczne43.

.ROHMQ\PREV]DUHPQDNWyU\PSU]H]ZLHNLPLHV]Dá\VLĊQDURGRZRĞFLNRQIH

VMHL ZSá\Z\NXOWXURZHMHVW]LHPLDNáRG]ND: DXG\FML]ZUyFRQRXZDJĊQDIDNW

ĪHGRPLQXMąFDWXSU]H]ZLHNLOXGQRĞüF]HVND] czasem w ]QDF]Q\PVWRSQLXXOHJáD

JHUPDQL]DFMLVWDMąFVLĊPQLHMV]RĞFLą: IHOLHWRQLHZ\SRZLDGDáDVLĊ0DULD+DQVFK

NRYDMHGQD] QLHOLF]Q\FK&]HV]HNNWyUHZ PRPHQFLHSRZURWX&]HFKyZGRVZRMHJR

NUDMXSRVWDQRZLá\]RVWDüZ 3ROVFH PLHV]NDQNDPLHMVFRZRĞFL3VWUĊĪQD 1DS\WDQLH

39 E. Nowicka, Badanie pogranicza. Kilka propozycji metodologicznych>Z@Pogranicze. Studia spo-áHF]QH, A. Sadowski (red.), t. ;9,,,%LDá\VWRNs. 13.

40 M. 'ĊELFNLStereotypy Czechów wobec Polaków na pograniczu ±UHJLRQDOQH]UyĪQLFRZDQLHRUD]

determinanty stanu rzeczy:URFáDZs. 94.

41 +UDQLFH GRNRĜiQ ± 5R]PyZNL SROVNRF]HVNLH RGF  µ0QLHMV]RĞFL QDURGRZH¶  IHOLHWRQ GUXJL

z OXWHJR

42 R. Zenderowski, 6WRVXQNLPLĊG]\PLHV]NDĔFDPLPLDVWSRG]LHORQ\FKJUDQLFąSDĔVWZRZąQDSU]\-NáDG]LH&LHV]\QDL &]HVNLHJR&LHV]\QD &HVNê7HãtQ 6WXGLXPVRFMRORJLF]QHÄ6WXGLD5HJLRQDOQH

i /RNDOQH´QUs. ±ZZZVWXGUHJXZHGXSODUWLFOHSKS"LG >GRVWĊS@

43 +UDQLFHGRNRĜiQ±5R]PyZNLSROVNRF]HVNLHRGF µ5RN¶ IHOLHWRQSLąW\] 8 stycznia 2012.

262 _ Paulina Olechowska

G]LHQQLNDU]\NLPMHVWRGSRZLHG]LDáDÄ6HUFHPDPF]HVNLHJáRZĊQLHPLHFNąD RE\

ZDWHOVWZRSROVNLH´44.

-HV]F]H LQQ\P SU]\NáDGHP Z]DMHPQ\FK NXOWXURZ\FK RGG]LDá\ZDĔ MHVW RSRO

V]F]\]QD EĊGąFD QDMZLĊNV]\P VNXSLVNLHP 1LHPFyZ Z 3ROVFH ZĞUyG NWyU\FK

]QDMGXMąVLĊtzw. 1LHPF\VXGHFF\PLHV]NDMąF\SRSROVNLHML F]HVNLHMVWURQLHJUDQLF\

(terytorium Czech, Moraw i ĝOąVND .

2PDZLDMąFWHPDW\NĊPLĊG]\NXOWXURZąDXWRU]\DXG\FMLQLH]DSRPQLHOLR ZSá\

ZDFK Ī\GRZVNLFK L HOHPHQWDFK NXOWXU\ URPVNLHM E\á\ RQH REHFQH Z PDWHULDáDFK

SRĞZLĊFRQ\FKMHG\QHM]DFKRZDQHMZ &]HFKDFKV\QDJRG]HZ .UQRZLH46MDNL w IHOLH

WRQLHRPDZLDMąF\PG]LDáDOQRĞü2UJDQL]DFML6SRáHF]QRĞFL5RPVNLHMQD0RUDZDFK47. 3R]DHOHPHQWDPLRGG]LDá\ZDĔĪ\GRZVNLFKL romskich w SROVNLHML F]HVNLHMNXOWXU]H

w DXG\FMLRPyZLRQRSR]RVWDáHQDMZLĊNV]HZ RE\GZXNUDMDFKPQLHMV]RĞFLGRF]H

VNLHJRZLG]DVNLHURZDQRIHOLHWRQSRĞZLĊFRQ\OLF]QHMZ 3ROVFHPQLHMV]RĞFLXNUDLĔ

VNLHM48, z NROHLF]HVNLIHOLHWRQGRW\F]\áOLF]QHMZ &]HFKDFKPQLHMV]RĞFLJUHFNLHMNWyUD

UyZQLHĪZ LQQ\FKSDĔVWZDFKtzw. EORNXZVFKRGQLHJR]QDOD]áDFKURQLHQLHSR

UyZQLHĪZ LQQ\FKSDĔVWZDFKtzw. EORNXZVFKRGQLHJR]QDOD]áDFKURQLHQLHSR

Powiązane dokumenty