Na podstawie wykonanych badań fizykochemicznych osadów ściekowych, odpadów mineralnych i mieszanin tych składników oraz porównawczych i statystycznych analiz otrzymanych wyników sformułowano następujące wnioski:

1. Z danych literaturowych i doświadczeń polowych wynika, że takie parametry fizykomechaniczne, jak: wilgotność, gęstość nasypowa i wodoprzepuszczalność decydują o możliwości zastosowania mieszanin tych materiałów na składowiskach odpadów komunalnych. Badane mieszaniny wykazują, że ich wilgotność jest odwrotnie proporcjonalna do ilości dodanego odpadu mineralnego, a gęstość nasypowa i współczynniki filtracji zależą przede wszystkim od jego uziarnienia.

Wśród wszystkich badanych mieszanin w proporcji 3:1 tylko mieszanina osadów ściekowych i gliny piaszczystej wykazuje niższy współczynnik filtracji od tego współczynnika filtracji osadów ściekowych. Najniższe współczynniki filtracji charakteryzują mieszaniny dwuskładnikowe w proporcji 1:1 z udziałem gliny piaszczystej oraz odpadu poformierskiego, a także mieszaniny trójskładnikowe (2:1:1) z popiołem energetycznym i odpadem poformierskim.

2. Stężenia azotu amonowego w wyciągach wodnych z tych mieszanin są duże (od 71 do 150 mg NNH4/dm3) i przekraczają dopuszczalną normę dla ścieków (10 mg NNH4/dm3). Są jednak znacznie niższe od średnich stężeń stwierdzonych w odciekach ze składowisk odpadów komunalnych (349−1106 mg NNH4/dm3).

Przeprowadzone badania lizymetryczne dowodzą, że po 180 dniach ekstrakcji z badanych mieszanin osadów ściekowych i odpadów mineralnych, sporządzonych w stosunku objętościowym 1:1, wymywa się tylko od 33 do 98 mg NNH4+/dm3, co stanowi od 44 do 91% uwalnianych ilości w wyciągach wodnych. Obserwacje materiału w lizymetrach oraz wyniki badań wskazują, że bardzo ważną cechą wpływającą na szybkość uwalniania azotu amonowego jest zawartość w badanych mieszaninach substancji ilastej lub najdrobniejszej frakcji spławialnej, mułowo--ilastej. Mieszaniny z udziałem gliny piaszczystej i odpadu poformierskiego zawierają najwięcej frakcji spławialnej i w porównaniu z innymi mieszaninami uwalniają w tym samym czasie o 40−60% azotu amonowego mniej. Uwalniany z tych mieszanin azot amonowy będzie miał ograniczony wpływ na środowisko składowisk odpadów komunalnych.

3. Badania wyciągów wodnych z osadów ściekowych i odpadów mineralnych wykazują, że zagrożeniem środowiska wodnego mogą być siarczany i chlorki.

Większość mieszanin wykazuje zarówno w badaniach wymywalności, jak i w ługowaniu lizymetrycznym przeciętne ilości uruchamianych siarczanów i chlorków, najczęściej niższe lub zbliżone do dopuszczalnych stężeń w ściekach.

Bardzo wysokie stężenia tych składników uwalnianych w wodzie stwierdzono badając mieszaniny zawierające odpady z półsuchego odsiarczania spalin.

Badania lizymetryczne mieszanin z udziałem tych odpadów wykazują, że zarówno w ciągu 180 jak i 360 dni, zawartość sodu i potasu w przesączu lizymetrycznym sukcesywnie maleje, natomiast stężenia chlorków i siarczanów wykazują wahania w granicach bardzo wysokich stężeń, wyższych od ilości dopuszczalnych w ściekach.

4. Badania zawartości metali ciężkich w sporządzonych mieszaninach wykazują, że dodatek odpadów do osadów nie wpływa na wzrost zawartości Cr, Cu, Ni i Pb w mieszaninach, a równocześnie powoduje zmniejszenie w nich ilości Cd i Zn.

Maksymalne zawartości kadmu i cynku są o około 12 i 34% niższe od maksymalnych ilości w osadzie ściekowym użytym do mieszanin. Zawartości rtęci ponad 1 mg/kg [ppm] w osadach i odpadach mineralnych nie stwierdzono. Badania poszczególnych odpadów mineralnych oraz osadów ściekowych wykazują, że metale ciężkie występują najczęściej w formach nierozpuszczalnych w wodzie.

Eliminuje to zagrożenie wzrostem zawartości metali ciężkich w wodach odciekających w wyniku przemywania materiału przekładkowego wykonanego z mieszanin osadów i odpadów.

5. Na podstawie badań osadów i odpadów oraz obowiązujących przepisów przedstawiono kryteria dla mieszanin osadów ściekowych z odpadami mineralnymi przewidzianych do zagospodarowania na składowiskach odpadów komunalnych. Z przedstawionych wyników badań fizykomechanicznych, mineralogicznych i chemicznych mieszanin osadów z odpadami oraz oceny wpływu na środowisko wynika, że zgodnie z wyznaczonymi kryteriami, możliwe jest wykorzystanie większości badanych mieszanin do przekładek technologicznych na składowiskach odpadów komunalnych.

6. Wykazano, że kolejność (przydatność) stosowania badanych mieszanin zarówno pod względem właściwości fizykomechanicznych, jak i ekochemicznych (wpływu na środowisko) jest następująca:

• jako najlepsze − wykorzystywać należy mieszaniny osadów ściekowych z odpadem poformierskim lub gliną piaszczystą w proporcjach 1:1,

• w przypadku braku odpadów mineralnych w postaci gliny piaszczystej lub niewystarczającej ilości odpadów poformierskich można wykonać mieszaniny trójskładnikowe zawierające osady ściekowe, popioły energetyczne i odpady poformierskie (2:1:1); ostatnie odpady można zastąpić ilastym odpadem powęglowym, ale pamiętać należy, że tak przygotowana mieszanina nie ma dobrych parametrów fizykomechanicznych i nie może być wykorzystywana do budowy obwałowań i skarp, a jedynie jako materiał na przekładki technologiczne,

• brak piaszczysto-ilastych odpadów mineralnych jako komponentu mieszaniny z osadem ściekowym można zastąpić popiołami energetycznymi w proporcji 1:1, ale konieczny jest monitoring właściwości fizykochemicznych popiołów,

• w ostateczności – przy małej ilości odpadów mineralnych możliwe jest wykorzystanie na składowiskach odpadów komunalnych mieszaniny osadów ściekowych i gliny piaszczystej w proporcji 3:1.

7. Zastosowanie mieszanin osadów z odpadami na składowiskach odpadów komunalnych wiąże się z koniecznością dokonania oceny osadów i odpadów oraz podjęcia decyzji o proporcjach mieszania. Rozwiązaniem tego problemu jest załączony program komputerowy „Osad AB-2002” zawierający test pt. „Ustalanie proporcji osadów ściekowych i odpadów mineralnych z zachowaniem właściwych parametrów fizykochemicznych dla wykorzystania tych mieszanin na składowiskach odpadów komunalnych”.

8. Z prezentowanych wyników badań osadów i odpadów użytych do mieszanin przewidzianych do wykorzystania na składowiskach odpadów komunalnych wynika, że właściwości fizykochemiczne tych materiałów wymagają monitoringu. Monitoring taki prowadzić należy na próbkach pobranych z każdych dostarczonych jednorazowo dużych partii osadów i odpadów. W przypadku zgromadzenia znacznych ilości odpadu jednorodnego pod względem fizykochemicznym i dodawania tylko tego odpadu do osadów ograniczyć można monitoring właściwości do jednorazowych (minimum jednorocznych) badań.

Z przeprowadzonej oceny wpływu na środowisko wynika, że stosowanie mieszanin osadów ściekowych z odpadami mineralnymi na składowiskach odpadów komunalnych nie wymaga specjalnego monitoringu wód podziemnych i powierzchniowych w rejonie tego składowiska.

9. Analiza wpływu na środowisko możliwości wykorzystania mieszanin osadów i odpadów wskazuje, że przed zastosowaniem jest wymagana pozytywna ocena warunków eksploatacji składowiska odpadów komunalnych. Ocenie poddać należy:

warunki techniczo-technologiczne składowania odpadów (budowa kwater) i ich odgazowania, warunki hydrogeologiczne oraz techniczne możliwości przechwycenia i oczyszczenia odcieków ze składowiska.

10. Badane odpady mineralne użyte do modyfikacji właściwości osadów ściekowych zostały wybrane z wielu wytwarzanych w kraju. Wśród tych odpadów można wykorzystać także inne, które również mogą służyć do sporządzania mieszanin z osadami ściekowymi. Przykładem mogą być popioły ze spalania osadów ściekowych lub odpadów komunalnych. Wykorzystanie mieszanin osadów z tego typu popiołami na składowiskach odpadów komunalnych wymaga badań właściwości tych popiołów oraz ocen wpływu na środowisko. Stanowi również kontynuację poszukiwań kierunków gospodarczego wykorzystania, obecnie składowanych, uciążliwych dla środowiska odpadów.

LITERATURA

1. Alloway B.J., 1995, Heavy Metals in Soils. Glasgow UK, Blackie Ac.& Chapman

& Hall.

2. Alloway B.J., Jackson A.P., 1991, The behaviour of heavy metals in sewage sludge – amended soils. Science of the Total Environment Vol. 10, s. 151−176.

3. Al-Mohamad M., Bartoszewski K., 1998, Wykorzystanie zestalonych osadów ściekowych do zagospodarowania składowisk odpadów. Ochrona Środowiska nr 2, s. 31−34.

4. Andrzejeszczak B., 1982, Zmiany strukturalne zachodzące w procesie wysychania wybranych gruntów spoistych jako wyraz ich agregacji i reagregacji. Biuletyn Geologiczny nr 27, s. 67−138.

5. Antończyk J., 1996, Ekologicznie czysta metoda składowania odpadów energetycznych w postaci suspensji popiołowo-wodnej. Karbo-Energochemia-Ekologia nr 8, s. 319−325.

6. Baham J., Sposito G., 1994, Adsorption of dissolved organic carbon extracted from sewage sludge on montmorillonite and kaolinite in the presence of metal ions. Journal Environmental Quality Vol. 23, s. 147−153.

7. Barański A., 1994, Gospodarcze wykorzystanie odpadów z odsiarczania spalin. Eko-problemy utylizacji odpadów przemysłowych i komunalnych nr 3, s. 6−17.

8. Bień J.B., Bień J.D., Wystalska K., 1998, Problemy gospodarki osadowej w ochronie środowiska. Częstochowa, Skrypty Politechniki Częstochowskiej nr 31.

9. Bień J.B., Sanitsky M., Bień J.D., Białczak W., 2001, Możliwość wykorzystania koksiku popirolitycznego w przemyśle cementowym. Ceramics nr 66, s. 363−369.

10. Bień J.B., Bień J.D., 2003, Plazma niskotemperaturowa jako rodzaj utylizacji i odzysku osadów ściekowych. Mat. Konf. „Nowe spojrzenie na osady ściekowe − odnawialne źródła energii”. Częstochowa, s. 2 53−260.

11. Bierman P.M., Rosen C.J., Bloom P.R., Nater E.A. 1995: Soil solution of sewage-sludge incinerator ash and phosphate fertilizer amended soil. Journal Environmental Quality Vol. 24, s. 279−285.

12. Bierman P.M., Rosen C.J., 1994, Phosphace and trace metal availability from sewage--sludge incinerator ash. Journal Environmental Quality Vol. 23, s. 822−830.

13. Biernacka J., Pawłowska L. 1999: Substancje szkodliwe i ich obecność w osadach z miejskich oczyszczalni ścieków. Zesz. Ochr. Środ. i Zas. Natur. Warszawa, Instytut Ochrony Środowiska, nr 16, s. 25−42.

14. Bojakowska K. 1994: Wpływ czynnika antropogenicznego na procesy geochemiczne w powierzchniowych warstwach litosfery. Warszawa, Państwowy Instytut Geologiczny nr 53.

15. Bojakowska K., Kochany J., Olech Z., 1982, Metale ciężkie a rolnicze zagospodarowanie osadów ściekowych. Człowiek i Środowisko nr 6, s. 205−219.

16. Bojarska K., Bzowski Z., 1997, Monitoring analysis of major and trace elements in hard coal wastes by XRF and ICP methods. Proc. 6th Inter. Symp. on Mine Planning

& Equipment Selection, Ostrava, Czechy, s. 835−838.

17. Borycz J., Włoszek J., 1995., Ekologiczne, techniczne i ekonomiczne aspekty lokowania odpadów powęglowych w podziemiach kopalń węgla kamiennego.

Wiadomości Górnicze nr 7, s. 293−297.

18. Brożyna M., 1994, Doświadczenia w lokowaniu odpadów paleniskowych w kopalniach węgla kamiennego. Mat. Konf. „Zagospodarowanie odpadów paleniskowych i odpadów z odsiarczania spalin”, Świnoujście, s.113−116.

19. Brylska E., Dyczek J., Gawlicki M., Roszczynialski W. 2001: Wykorzystanie odpadów elektrownianych w przemyśle materiałów budowlanych. Mat. Konf. „Popioły z energetyki”, Międzyzdroje, Szczecin, Wydaw. BIG, s. 191−200.

20. Burkhard G., Egloffstein T., Maubeuge K.P., 1997, Porównanie systemów uszczelnień składowisk odpadów. Mat. Konf. „Geotechnika w budowie składowisk odpadów”, Pułtusk, s. 5−50.

21. Bzowska G.A., Bojarska K., Bzowski Z., Drobek L., Stempin M., 1997, Charakterystyka mineralogiczno-chemiczna wysokopopiołowych węgli energetycznych Górnośląskiego Zagłębia Węglowego i proekologiczna gospodarka ich popiołami.

Prace Naukowe UŚl nr 1644, Geologia t.14, s. 14−27.

22. Bzowski Z., 1993, Kryteria oceny skał karbońskich Górnośląskiego Zagłębia Węglowego dla potrzeb rekultywacji biologicznej zwałowisk. Rozprawa doktorska.

Zabrze, Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN.

23. Bzowski Z., 1995, Buffer action in the carboniferous clay rocks located on hard-coal heaps. Proc. 4th Inter. Symp. on Mine Planning & Equipment Selection, Calgary, Canada s. 833−837.

24. Bzowski Z., 1997, Changes of buffer action in carboniferous claystones located with limestone waste on hard coal heaps. Journal of Surface Mining, Reclamation and Environment No 11, s. 79−82.

25. Bzowski Z., 1998, Chemical examination of coal wastes for their application as the element of environmental monitoring. Proc. 7th Inter. Symp. on Mine Planning

& Equipment Selection, Calgary, Alberta, Canada, s. 729−733.

26. Bzowski Z., 2000, Monitoring środowiska narzędziem oceny rekultywacji zwałowisk odpadów górniczych. Wiadomości Górnicze nr 9, s. 380−385.

27. Bzowski Z., Bojarska K., 2003, XRD-XRF-ICP-GC/MS Analytical system in ecochemical assessment for utilisation of carboniferous wastes from Silesian Coal Basin (Poland). Proc. 12th Inter. Symp. on Mine Planning & Equipment Selection, Kalgoorie WA, Australia, s. 497−500.

28. Bzowski Z., Chaber M., 2003, Chemiczna aktywność popiołów energetycznych stosowanych do zabezpieczenia składowisk karbońskich odpadów powęglowych.

Wiadomości Górnicze nr 4, s. 163−170.

29. Bzowski Z., Dawidowski A., 1996, The contents of clay minerals in sewage sludge.

Geologica Carpathica Clays No 2, s. 85.

30. Bzowski Z., Dawidowski A., 2000, XRD-XRF-ICP Analytic system in ecochemical assessment of industrial soil. Proc.1st Inter. Conf. on Soils of Urban, Industrial, Traffic and Mining Areas, Essen, Germany, Vol. 1, s. 189−193.

31. Bzowski Z., Gwoździewicz M., 2000, Utilization of clay minerals of carboniferous claystones for waste dumps reclamation. Scr. Fac. Sci. Nat. Univ. Masaryk Brno, Vol.

28-29, s.149−154.

32. Bzowski Z., Zawiślak J., 1996, Zastosowanie osadów ściekowych na składowiskach odpadów komunalnych. Ekoinżynieria nr 4, s. 25−29.

33. Bzowski Z., Dawidowski A., Zawiślak J., 1997, Wykorzystanie mieszaniny odpadu pościekowego i odpadu poformierskiego na składowisku odpadów komunalnych. Mat.

II Forum Gospodarki Odpadami, Poznań, PZITS, s. 363−374.

34. Bzowski Z., Dawidowski A., Zawiślak J., 1999, Ocena możliwości wykorzystania mieszanin osadu pościekowego i produktu z odsiarczania spalin na składowiskach odpadów komunalnych. Mat. III Forum Gospodarki Odpadami, Poznań, PZITS, s. 491−500.

35. Bzowski Z., Stempin M., 1998, Oznaczanie głównych składników substancji mineralnej w węglu kamiennym metodą spektrometrii fluorescencji rentgenowskiej (XRF). Prace Naukowe GIG nr 834.

36. Bzowski Z., Zawiślak J., 2000, Ocena wykorzystania karbońskich skał płonnych kopalni „Bogdanka” do rekultywacji bezglebowej. Wiadomości Górnicze nr 12, s.

541−552.

37. Cebula J., 1981, Kryterium przydatności osadów ściekowych w rolniczym ich wykorzystaniu. Warszawa, IMGW.

38. Cebulak S., Kozłowski K., 1978, Charakterystyka mineralogiczno-petrograficzna skał gromadzonych na centralnym zwałowisku „Przezchlebie”. Prace Naukowe UŚl nr 243, s. 91−99.

39. Chaber M., Bzowski Z., 2002, Rekultywacja składowisk odpadów powęglowych jako element właściwej gospodarki odpadami. Wiadomości Górnicze nr 3, s. 107−111.

40. Cichoń G., 1977, Charakterystyka mineralogiczno-petrograficzna karbońskich gleb stigmariowych z Dorohuczy. Zeszyty Naukowe AGH Geologia t. 3, z. 3.

41. Cichy W. 1994: Nowe spojrzenie na uszczelnienia dna składowisk odpadów komunalnych. Eko-problemy utylizacji odpadów przemysłowych i komunalnych nr 3, s. 18-24.

42. Cichy W., 1997, Geotechnika w rekultywacji terenu za pomocą popiołów lotnych. W:

Rekultywacja i makroniwelacja z zastosowaniem popiołów z energetycznego spalania węgla. Pod red. Z. Meyer, Szczecin, Wyd. BIG, s.139−153.

43. Ciećko Z., Nowak G., Lisowski, 1993, Właściwości fizykochemiczne gleb w warunkach stosowania popiołów z węgla kamiennego. Zesz. Probl. Post. Nauk Roln. nr 409, s. 97−102.

44. Cooper L., Davies G., 1994, Chemical reactivity of fly ash in the syntethesis of mineral polymers. Proc. 2nd Inter. Symp. Ash – a valuable resource, Eskom CC, South Africa, s. 155−176.

45. Cossu R., Lavagnolo M.C., Pilia M., Raga R., 1997, Co-disposal of coal fly ash and sewage sludge mixture in sanitary landfill – lab tests. Proc. 6th Inter. Landfill Symp., Cagliari, Italy, s. 581-591.

46. Czajka K., Makoudi S., Sroczyński W., 1997, Wykorzystanie surowców lokalnych dla potrzeb budowy i modernizacji składowisk odpadów komunalnych. Mat. Konf. „Szkoła Gospodarki Odpadami’97”, s. 195−203.

47. Czarnomski K., 1998, Wybrane aspekty projektowania modernizacji i rekultywacji składowisk odpadów. Eko-problemy utylizacji odpadów przemysłowych i komunalnych nr 2, s.6−8.

48. Czarnomski K., 1999, Uszczelnienia mineralne podstaw składowisk odpadów. Eko--problemy utylizacji odpadów przemysłowych i komunalnych nr 3, s. 6–7.

49. Dańko J., Łucarz M., 1994, Określenie skłonności zużytej masy formierskiej do regeneracji mechanicznej. Przegląd Odlewnictwa nr 4, s. 134−136.

50. Davies G., 1994, Mineral polymers based on fly ash. Proc. 2nd Inter. Symp. Ash – a valuable resource, Eskom CC, South Africa, s. 177−186.

51. Derkowski A., 2001, Różnorodne metody syntezy zeolitów z popiołów lotnych jako próba utylizacji odpadów paleniskowych. Przegląd Geologiczny nr 49, s. 337−338.

52. Diaz T., Rosopulo A., 1975, Schwermetallgehalte in Boden und Pflanzen nach extrem höhen Klärschlammgaben. Landw. Forsch. No 30, s. 125−132.

53. Dhir R.K., Byars E.A., 1993, PFA concrete: permeation properties of cover to steel reinforcement. Cement and Concrete Research Vol. 23, s. 554−566.

54. Dhir R.K., Hubbard F.H., Jones M.R., Duerden S.L., 1988, Contribution of PFA to concrete workability and strength development. Cement and Concrete Research Vol.

18, s. 277−289.

55. Doyle W.S. 1976: Deep Coal Mining Waste Disposal Technology. Noyes Data Corp., Park Ridge, New Jersey, USA, No 29.

56. Durczyński S., Urbański H., 1996, Wykorzystanie popiołów elektrownianych do prewencji przeciwpożarowej składowisk odpadów powęglowych. Prace Naukowe GIG Seria Konferencje nr 11, s. 27−35.

57. Dyrektywa Rady 86/278/EEC z 12.06.1986. w sprawie ochrony środowiska, a szczególnie gleb, przy stosowaniu osadów ściekowych w rolnictwie. OJL 181, 04.07.1986.

58. Dzierżawski K., Głażewski M., 1995, Leśne zagospodarowanie osadów wtórnych z oczyszczalni ścieków. Ekoinżynieria nr 1, s. 16−20.

59. Emmerich W.E., Lund L.J., Page A.L., Chang A.C., 1982, Solid phase forms of heavy metals in sewage sludge treated soils. Journal Environmental Quality No 2, s.

178−181.

60. Epstein E., 1975, Effect of sewage sludge on same soil physical properties. Journal Environmental Quality No 4, s. 139−142.

61. Evangelou V.P., 1996, Pyrite oxidation inhibition in coal-waste by PO4 and H2O2 pH buffered pretreatment. Journal of Surface Mining, Reclamation and Environment No 10, s.135−142.

62. Ewertowska-Madej Z., 1992, Wykorzystanie popiołów lotnych do budowy warstw ochronnych pod wysypiskami. Mat. Konf. „Gospodarka odpadami komunalnymi”, Koszalin – Kołobrzeg, s. 163−171.

63. Flege A., 2000, Forest recultivation of coal-mined land: problems and prospects. In:

Reclaimed Land Vol. 1, Rotterdam, A.A. Balkema.

64. Furrer O.J., 1977, Einfluss höher Gaben an Klärschlamm und Schweinegülle auf flanzenertrag und Bodeneigenschaften. Landw. Forsch. No 33/1, s. 249−255.

65. Gałeczka S., Skupnik K., 1989, Osiągnięcia w zakresie zagospodarowania odpadów elektrownianych w kopalniach węgla kamiennego. Przegląd Górniczy nr 9, s. 24−28.

66. Garbacik A., Spyrka J., 2000, Wykorzystanie do produkcji cementu odpadów z odsiarczania spalin. Cement-Wapno-Beton nr 1, s. 8−14.

67. Gawlicki M., Łagosz A., Małolepszy J., 1997, Wykorzystanie popiołów lotnych zawierających siarczan wapnia do produkcji cementu. Ceramics nr 54, s. 133-140.

68. Gawlicki M, Roszczynialski W., 2001, Zmiany w technikach spalania paliw i odsiarczania a wykorzystanie odpadów elektrownianych w przemyśle materiałów wiążących. Ceramics nr 66, s. 393−401.

69. Gaweł A., Muszyński M., 1992, Tablice do identyfikacji minerałów metodą rentgenograficzną. Kraków, Wydaw. AGH.

70. Gazda L., Oleszczyński B., Pollo I., 1988, Charakterystyka mineralogiczno-chemiczna oraz analiza możliwości wykorzystania przeróbczych odpadów przywęglowych w kopalni w Bogdance. Przegląd Górniczy nr 11-12, s. 16−18.

71. Gentcheva-Kostadinova S., Haigh M.J., 1988, Land reclamation and afforestation research on the coal-mine disturbed lands of Bulgaria. Land Use Policy Vol. 5, s. 94−102.

72. Giergiczny Z., 1996, Wykorzystanie aktywności pucolanowej i hydraulicznej popiołów lotnych w przemyśle materiałów wiążących. Mat. Symp. „Gospodarcze wykorzystanie popiołów i produktów odsiarczania spalin”, Poznań PZITS; poz. 12.

73. Girczys J., 1996, Odpadowe muły węglowe. Prace Naukowe GIG nr 815.

74. Girczys J., Trela Z., 1993, Techniczna rekultywacja zwałów jako element ochrony środowiska. Mat. Konf. „Wykorzystanie odpadów kopalnianych i pyłów elektrownianych w aspekcie ochrony środowiska”, Kraków, IMG PAN, s. 55−66.

75. Golimowski J., 2001, Kontrola analityczna w gospodarce odpadami. Przegląd Geologiczny nr 10/2, s. 947−955.

76. Goodin J.D., Webber M.D., 1995, Persistence and fate of anthracene and benzo(a)pirene in municipal sludge treated soil. Journal Environmental Quality Vol.

24, s. 271-278.

77. Góra E., 1989, Wpływ wysokich dawek popiołu z węgla kamiennego na plon i jego jakość. Pr. Kom. Nauk PTG Warszawa nr 113, s. 44−49.

78. Góra E., 1994, Rolnicze wykorzystanie popiołów elektrownianych. Ochrona Powietrza nr 5, s. 130−132.

79. Góra M., 2002, Kompleksowe rozwiązanie gospodarki osadowej w Krakowie. Mat.

Szkoły Gospodarki Odpadami, Kraków/Rytro, s. 17−26.

80. Grabowska-Olszewska B., 1990, Metody badań gruntów spoistych. Warszawa, Wydaw.

Geol.

81. Graf H., Kunze U., 1998, Ochrona środowiska w modelowej odlewni. Przegląd Odlewnictwa nr 4, s. 139−142.

82. Graham U.M., Robl T.L., 1994, Mineralogy and mineralogical transformations of wastes from dry flue gas desulfurization technologies. Proc. 2th Inter. Symp. Ash – a valuable resource, Eskom CC, South Africa, s. 281−287.

83. Gworek B., Brogowski Z., Borowiak M., 1992, Zastosowanie zeolitów do oczyszczania osadów ściekowych z metali ciężkich. Archiwum Ochrony Środowiska nr 1, s.

193−199.

84. Haigh M.J., 1992, Problems in the reclamation of coal-mine disturbed lands in Wales.

Journal of Surface Minning, Environment and Reclamation No 6, s. 31−37.

85. Haigh M.J., 2000, Soil stewardship on reclaimed coal lands. In: Reclaimed Land, Rotterdam, A.A. Balkema, Vol. 1, s. 165−274.

86. Heasman L., 1997, Leaching Testes to Assess the Environmental Impact of Waste.

Proc. 6th Inter. Landfill Symposium, Environmental Sanitary Engineering Centre, Cagliari Sardinia, Italy, s. 293−298.

87. Hertle A., Renner G., 1994, Kostenguenstige Klaerschlammentsorgung mittels Fluessigphasen-hydrolyse. Abwassertechnik No 2, s. 38−44.

88. Holtzer M., Dańko J., Lewandowski J.L., 1996, Ocena wpływu odlewni staliwa na środowisko. Ochrona Powietrza i Problemy Odpadów nr 6, s.191−195.

89. Hycnar J.J., 1999, Zagospodarowanie stałych produktów z procesów odsiarczania węgla i spalin. Karbo–Energochemia–Ekologia nr 10, s. 335−342.

90. Instrukcja ITB 337:1995: Projektowanie przesłon izolacyjnych na składowiskach odpadów komunalnych. Warszawa, Inst. Techn. Bud.

91. Instrukcja ITB 339:1996: Badania szczelności izolacji mineralnej składowisk odpadów. Warszawa, Inst. Techn. Bud.

92. Instrukcja ITB 340:1996: Projektowanie i wykonywanie badań do lokalizacji składowisk odpadów komunalnych. Warszawa, Inst. Techn. Bud.

93. Izak P., Partyka J., Wójczyk M., Pomadowski H., Ociepa L., 1995, Charakterystyka iłołupka karbońskiego „Wieczorek” jako surowca ceramicznego. Szkło i Ceramika nr 1, s. 14−18.

94. Jackowska I., Piotrowski J., 1995, Osady pościekowe źródłem metali ciężkich w środowisku glebowym. Zesz. Probl. Post. Nauk Roln. nr 418, s. 577−582.

95. Kabata-Pendias A., Piotrowska M., 1987, Pierwiastki śladowe jako kryterium rolniczej przydatności odpadów. IUNG Puławy; ser. 33.

96. Kalembasa S., Zych Z., Szymaniuk J., Zalewski W., 1987, Skład chemiczny osadów ściekowych z oczyszczalni w Sokołowie Podlaskim i w Siedlcach w aspekcie ich rolniczego wykorzystania. Archiwum Ochrony Środowiska nr 1/2, s. 73−82.

97. Kalembasa S., Wysokiński A., 2002, Wpływ nawożenia mieszaniną osadów ściekowych z popiołem z węgla brunatnego. Zesz. Probl. Post. Nauk Roln. nr 482, s. 257-262.

98. Kalin M., Cairns J., McCready R., 1991, Ecological engineering methods for acid mine drainage treatment of coal wastes. Resource Conservation and Recycling No 5, s. 265−275.

99. Kałwa M., 1968, Charakterystyka mineralna niektórych łupków karbońskich Górnego Śląska jako surowców ceramicznych. Ceramika nr 9.

100. Kempa E.S., 1976, Systematyka osadów ściekowych. Prace Naukowe Inst. Inż. Ochr.

Środ., vol. 35, nr 12.

101. Kempa E.S., 1983, Gospodarka odpadami miejskimi. Warszawa, Arkady.

102. Kirejczyk J., Burchard T., Frankiewicz A., Pantula Z., 1996, Wykorzystanie popiołów do likwidacji wyrobisk górniczych siarki. Mat. Symp. „Gospodarcze wykorzystanie popiołów i produktów odsiarczania spalin, Poznań, PZITS, poz.19.

103. Kokowski J., 1999, Uwagi w sprawie uszczelniania składowisk. Ekopartner nr 9, s. 28−30.

104. Kołodziej-Nowakowska M., 1996, Składowisko odpadów paleniskowych Elektrowni Dolna Odra w środowisku przyrodniczym. Ochrona powierza i problemy odpadów nr 3, s. 102−108.

105. Konieczyński J., Górka P., Pasoń A., 1995, Emisja chlorowodoru z procesu spalania węgla. Ochrona Powietrza i Problemy Odpadów nr 5, s. 86−88.

106. Koprowski G., Wąż S., Kosmala J., 2001, Popioły z energetyki jako wartościowy dodatek do produkcji cementów i betonów. Mat. Konf. „Popioły z energetyki”, Międzyzdroje, BIG Szczecin, s. 135−144.

107. Korytkowski J., 1996, Perspektywy wykorzystania popiołów lotnych i żużli w budowie dróg. Mat. Symp. „Gospodarcze wykorzystanie popiołów i produktów odsiarczania spalin”, Poznań, PZITS, poz.3.

108. Korzeniowska E., 1998, Uszczelnienia mineralne jako główny element konstrukcyjny w systemach zabezpieczających składowiska odpadów komunalnych. Mat. Sympozjum

„Kierunki rozwoju gospodarki w Polsce i na świecie”, Kielce − Poznań, Politechnika Świętokrzyska PZITS, s. 78−94.

109. Kostecka J., 1995, Produkcja wermikompostu z osadów ściekowych w oczyszczalni ścieków w Brzesku. Zesz. Probl. Post. Nauk Roln. nr 418, s. 583−590.

110. Kotas A., Malczyk W., 1972, Górnośląska seria piaskowcowa piętra namuru górnego Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Prace Instytutu Geologicznego t. 61.

111. Koter M., Czapla J., Nowak G., 1983, Wartość nawozowa popiołu z węgla kamiennego. Roczn. Gleboznawcze nr 4, s. 153−160.

112. Koter M., Nowak G., Czapla J., 1984, Wpływ popiołów z węgla kamiennego na fizykochemiczne właściwości gleby. Roczn. Gleboznawcze nr 1, s. 97−105.

113. Kowalczyk A., 1995, Zasady lokowania składowisk odpadów w aspekcie wód podziemnych. Ochrona Powietrza nr 1, s. 24−27.

114. Kowalski K., 1998, Być przyjaznym dla środowiska. Przegląd Odlewnictwa nr 11, s. 377−380.

115. Kowalski R., 1994, Problemy zabezpieczeń składowisk odpadów komunalnych.

Ekologia i Technika nr 3, s. 23−26.

116. Kozłowska B., 1995, Zastosowanie osadów ściekowych do biologicznego

116. Kozłowska B., 1995, Zastosowanie osadów ściekowych do biologicznego

W dokumencie Wpływ na środowisko stosowania mieszanin osadu ściekowego z odpadami mineralnymi na składowiskach odpadów komunalnych (Stron 142-159)