Wybrane przesłanki rozwoju mikro, małych i średnich przedsię-

W dokumencie Outsourcing w przedsiębiorstwach sektora MŚP : scenariusz aplikacyjny (Stron 42-47)

1. Identyfikacja sektora małych i średnich przedsiębiorstw

1.5. Wybrane przesłanki rozwoju mikro, małych i średnich przedsię-

Spośród różnych przesłanek rozwoju przedsiębiorstw sektora MŚP można zdefiniować te, na które od lat wskazują badacze i praktycy, oraz inne, opisane przez autora w kontekście zastosowania outsourcingu.

Taką przesłanką, o nieco innej perspektywie, jest wykorzystanie coraz większego oddziaływania mediów na poszczególnych ludzi i grupy społecz-ne. Oddziaływanie to pozwala na kreowanie poszczególnych przedsię-biorstw sektora i kreowanie przedsiębiorczości jako procesu pozytywnego.

Wiele projektów próbuje zmienić obraz przedsiębiorczości oraz przedsię-biorców, jednakże badania pokazują, że funkcjonuje jeszcze wiele stereoty-pów odnośnie do ludzi przedsiębiorczych w polskim społeczeństwie.

Aspekt ten jest szczególnie ważny z tego powodu, że ponad 90% firm to przedsiębiorstwa mikro (przedsiębiorca i kilku zatrudnionych — nierzadko członkowie rodziny). W tym obszarze badania przeprowadził Instytut Spraw Publicznych w Warszawie. Ich wyniki przedstawia tabela 16.

Tabela 16. Przedsiębiorca jako wzór do naśladowania (w %) Czy zgadza się Pan(i) z opinią, że prywatni

przedsiębiorcy dają dobry przykład innym, mogą być wzorem do naśladowania dla innych?

Opinie

ogółu badanych osób zaliczających się do grupy właścicieli firm

Zdecydowanie zgadzam się 11 28

Raczej zgadzam się 41 43

Raczej nie zgadzam się 28 19

Zdecydowanie nie zgadzam się 7 0

Trudno powiedzieć 13 10

Źródło: Raport o stanie sektora MŚP...

„Społeczny wizerunek przedsiębiorcy jest niejednoznaczny, nacecho-wany ambiwalencją. Typowy prywatny przedsiębiorca jest zdaniem więk-szości Polaków bogaty, ale jednocześnie oszczędny, rozsądnie wydający pieniądze. Dość duża liczba osób uważa również, że inwestuje w firmę, nie licząc na szybki zysk. Te elementy wizerunku prywatnego przedsiębiorcy w wyraźny sposób są zbieżne z zaleceniami etyki protestanckiej, której przypisuje się istotne znaczenie dla powstania »ducha kapitalizmu«. Do atutów prywatnego przedsiębiorcy można także zaliczyć dobre wykształce-nie. W przypadku pozostałych cech składających się na charakterystykę typowego prywatnego przedsiębiorcy dominowały na ogół opinie krytycz-ne” (Raport o stanie sektora MŚP...). Wyniki badań w kwestii wizerunku pre-zentuje tabela 17.

40 1. Identyfikacja sektora małych i średnich przedsiębiorstw

1.5. Wybrane przesłanki rozwoju mikro, małych i średnich przedsiębiorstw 41

Tabela 17. Wizerunek prywatnego przedsiębiorcy wśród zatrudnionych w sektorze prywatnym i pań-stwowym/publicznym (w %)

Jaki jest, Pana(i) zdaniem, typowy prywatny przedsiębiorca w Polsce?

Czy typowy prywatny przedsiębiorca

Opinie

Jest zamożny 73 71 72

Nie jest zamożny 15 17 16

Trudno powiedzieć 12 11 12

Jest oszczędny, rozsądnie wydaje pieniądze 63 72 59

Jest rozrzutny, szasta pieniędzmi 19 16 21

Trudno powiedzieć 18 13 19

Ma mało czasu dla rodziny, przyjaciół 60 67 59

Ma tyle samo czasu dla rodziny, przyjaciół, co inni ludzie

29 24 31

Trudno powiedzieć 11 10 11

Jest dobrze wykształcony 53 54 43

Jest słabo wykształcony 29 31 36

Trudno powiedzieć 18 15 21

Inwestuje dużo w firmę, liczy się z tym, że zysk można osiągnąć dopiero po jakimś czasie

45 56 36

Nie inwestuje w firmę, jest nastawiony na szybki zysk

42 34 49

Trudno powiedzieć 13 10 15

Raczej przestrzega prawa 37 47 32

Raczej nie przestrzega prawa 48 42 51

Trudno powiedzieć 15 11 17

Pracuje więcej niż inni 36 44 41

Nie pracuje więcej niż inni 53 48 49

Trudno powiedzieć 11 8 10

Jest dobrze wychowany, ma dobre maniery 36 43 24

Jest źle wychowany, ma złe maniery 28 25 34

Trudno powiedzieć 36 31 41

Nie obnosi się ze swoimi pieniędzmi 32 41 26

Chełpi się swoimi pieniędzmi 44 35 49

Trudno powiedzieć 24 24 26

Jest uczciwy 27 37 21

W procesie kreowania wizerunku należy podkreślać społeczną odpo-wiedzialność biznesu, szczególnie w kontekście zrównoważonego rozwoju poszczególnych regionów, poszczególnych krajów, w kontekście europej-skim czy też globalnym. „Społeczna odpowiedzialność biznesu jest kon-cepcją, która zakłada odmienne od dotychczasowych spojrzenie na charak-ter i cel prowadzenia działalności gospodarczej. Uznaje, że wyłączną przesłanką oceny przedsiębiorcy nie powinna być wielkość osiąganego przez niego zysku. Zakłada natomiast konieczność brania pod uwagę in-nych elementów i skutków działalności gospodarczej, związain-nych z funk-cjonowaniem przedsiębiorcy w określonym środowisku społecznym i natu-ralnym. Istotnym aspektem społecznej odpowiedzialności biznesu jest pa-trzenie na działalność przedsiębiorcy z punktu widzenia praw człowieka, ochrony środowiska naturalnego, praw konsumentów czy współpracy z lo-kalnymi społecznościami” (Raport o stanie sektora MŚP...). „W tym kontekś-cie dobrym przykładem realizacji przez przedsiębiorców idei odpowiedzial-ności społecznej pozostaje współpraca z organizacjami trzeciego filara.

Chodzi o różnego rodzaju stowarzyszenia, fundacje, które potrzebują współpracy z przedsiębiorcami dla lepszej realizacji swoich celów statuto-wych” (KLIMEK, 2007, s. 67).

Współpraca z trzecim sektorem generuje wiele obszarów do zagospo-darowania przez przedsiębiorców, np. sfera opieki nad osobami 50+, pro-jektów z obszaru kultury i inne. Pozwala także na zrównoważony rozwój regionalnych (lokalnych) społeczności. Ten aspekt rozwoju przedsiębiorstw jest stosunkowo mało zauważany przez badaczy sektora MŚP.

42 1. Identyfikacja sektora małych i średnich przedsiębiorstw

1 2 3 4

Jest nieuczciwy 41 33 44

Trudno powiedzieć 32 31 35

Troszczy się o swoich pracowników 27 33 22

Troszczy się tylko o siebie 55 47 55

Trudno powiedzieć 18 20 23

Jest skromny, nie uważa się za kogoś lepszego niż inni

23 33 15

Wywyższa się, uważa się za kogoś lepszego niż inni

58 48 62

Trudno powiedzieć 19 19 23

Żyje z własnej pracy 21 31 20

Żyje z pracy innych 71 62 72

Trudno powiedzieć 8 7 7

Źródło: Raport o stanie sektora MŚP...

cd. tab. 17

Spośród innych przesłanek rozwoju sektora MŚP można wymienić:

1. Znajomość znaczenia zastosowania odpowiednich technologii (know-how) dla różnych obszarów działalności swojego przedsiębiorstwa. Chodzi o technologie związane z podstawowym procesem produkcyjnym, ale tak-że o technologie informatyczne, logistyczne, finansowe i inne.

2. Dostosowanie stopnia nowoczesności technologii (know-how) do kom-petencji technologicznych swojego przedsiębiorstwa, a przede wszyst-kim możliwości akomodacji technologii przez pracowników.

3. Kreowanie współpracy przedsiębiorstw sektora MŚP z sektorem badaw-czo-rozwojowym przez stawianie problemów MŚP do rozwiązania przez organizacje sektora naukowo-badawczego. Dla wielu projektów można znaleźć finansowanie, traktując je jako konsorcja naukowo-przemysłowe.

4. Przeznaczenie części swoich dochodów na rzecz B + R; środki te moż-na zwielokrotnić we współpracy z sektorem moż-naukowo-badawczym (pro-gramami unijnymi). Takie podejście pozwoli na zachowania innowacyj-ne przedsiębiorcy i jego pracowników.

5. Lobbing przez swoich przedstawicieli (związki rzemieślników, izby go-spodarcze, stowarzyszenia i inne) stabilnych regulacji prawnych.

6. Obniżenie obligatoryjnych obciążeń przedsiębiorców, w kontekście po-datkowym, ubezpieczeniowym, w tym obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, akcyzowych, obligatoryjnych zezwoleń i opłat.

7. Eliminację „szarej strefy” z działalności przedsiębiorstw sektora. Pro-blem ten bardzo ściśle związany jest z aspektami przedstawionymi w punkcie 6. „Szara strefa” jest jedną z podstawowych składowych du-żej turbulencji sektora. Istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy ist-niejącymi regulacjami prawnymi, np. co do wysokości łącznego opo-datkowania, a zachowaniem przedsiębiorców — uciekania do „szarej strefy”, zatrudniania „na czarno”.

8. Stosowanie adekwatnych koncepcji, metod, technik, narzędzi, instru-mentów zarządzania. W wielu mikro przedsiębiorstwach (funkcjonuje ich ponad 95% w ogólnej liczbie aktywnych firm), gdzie pracuje przedsiębior-ca — właściciel i kilku pracowników, nigdy nie będzie przejrzystego po-działu kompetencyjnego i związana jest z tym trudność stosowania odpo-wiedniego sposobu zarządzania. Stąd szczególnie istotny nacisk powinien być położony przez instytucje organizujące szkolenia na aplikację (wypra-cowanie kompetencji dla przedsiębiorców i ich pracowników) adekwat-nych dla przedsiębiorstwa i otoczenia scenariuszy zarządzania.

9. Wykorzystanie współczesnych technologii komunikacji — Internetu w MŚP.

10. Uwzględnianie różnic kulturowych na różnych płaszczyznach (kultura organizacyjna przedsiębiorstwa). Znaczenie tego aspektu w rozwoju sektora przedsiębiorstw rośnie wraz z procesem globalizacji.

1.5. Wybrane przesłanki rozwoju mikro, małych i średnich przedsiębiorstw 43

11. Wykorzystanie mechanizmów funkcjonowania Polski jako członka Unii Europejskiej przede wszystkim w eksploatacji na tym etapie atu-tów polskich przedsiębiorców (niskie koszty wytwarzania, elastyczność produktowa i usługowa).

12. „Dostępność do wszystkich możliwych źródeł finansowania, wystę-pujących na krajowych rynkach finansowych, ale także na zagranicz-nych. Wybór źródeł finansowania przez MŚP w dużym stopniu jest uzależniony od hierarchii metod finansowania, stosowanej przez MŚP, oraz kryteriów, mówiących o atrakcyjności poszczególnych źródeł dla MŚP. W odniesieniu do MŚP zastosowanie ma teoria hierarchii źródeł finansowania stworzona przez Myersa” (MIKOŁAJCZYK, 2007, s. 42).

Zakłada ona, że przedsiębiorstwa wybierają źródła finansowania według określonej kolejności, nie starają się przy tym maksymalizować wartości firmy. Teoria ta wskazuje, że przedsiębiorstwa preferują we-wnętrzne źródła finansowania. Dopiero w przypadku braku w wystar-czającym stopniu źródeł wewnętrznych sięgają po środki zewnętrzne.

Wybierając środki zewnętrzne, kierują się kolejnością jak najmniejsze-go uzależnienia od podmiotu, który je przyznaje.

„Kryteria atrakcyjności poszczególnych źródeł finansowania odpo-wiadają na pytania, dlaczego przedsiębiorstwa korzystają z takich, a nie innych źródeł finansowania, biorąc jednak cechy samych źródeł, nie zaś postawę przedsiębiorstw, można wyróżnić następujące kryteria oceny atrakcyjności poszczególnych źródeł finansowania: dostępność, koszt, elastyczność” (Raport o stanie sektora MŚP...). Istotna, w kontekście do-stępności, jest wiedza o poszczególnych instrumentach finansowych.

13. Zastosowanie outsourcingu jako koncepcji, która pozwoli przedsiębior-stwom sektora na: zmniejszenie ryzyka prowadzenia działalności, do-stęp do nowoczesnych technologii, dywersyfikację źródeł finansowa-nia, zwiększenie wartości przedsiębiorstwa.

Zaprezentowane przesłanki rozwoju przedsiębiorstw sektora MŚP na pewno nie wyczerpują wszystkich. Realizacja zaprezentowanych przyczyni się do stabilizacji i rozwoju przedsiębiorstw sektora MŚP. Należy jednakże stwierdzić, że wiele z nich może się przekształcić w bariery. Dobrym przykładem są wybrane instrumenty finansowe, np. opcji walutowych. Nie spełnią one swoich celów w momencie braku znajomości przez przedsię-biorców sposobów oddziaływania na swoje przedsiębiorstwo.

Charakterystyka przedsiębiorstw sektora MŚP pokazuje, jak bardzo dynamiczny jest to sektor. Wymaga on jednak wypracowania scenariuszy identyfikacji i aplikacji współczesnych koncepcji, metod, narzędzi oraz in-strumentów zarządzania dla jego rozwoju. Jedną z bardzo efektywnych koncepcji dla rozwoju mikro, małych i średnich przedsiębiorstw pozostaje outsourcing.

44 1. Identyfikacja sektora małych i średnich przedsiębiorstw

W dokumencie Outsourcing w przedsiębiorstwach sektora MŚP : scenariusz aplikacyjny (Stron 42-47)