• Nie Znaleziono Wyników

Ligatus Summer School 2017 s. 191–194 / Ligatus Summer School 2017, p. 191–194

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Ligatus Summer School 2017 s. 191–194 / Ligatus Summer School 2017, p. 191–194"

Copied!
4
0
0

Pełen tekst

(1)

191 L i g a t u s S u m m e r S c h o o l , N o r w i c h , 2 - 6 p a ź d z i e r n i k a 2 0 1 7

Ligatus Summer School 2017

Ewa Chlebus

notes 19_2017

konserwatorski

Ligatus Summer School to kurs organizowany przez Ligatus Research Centre (dalej: LRC), jednostkę badawczą University of Arts w Londynie. Badania pro-wadzone przez LRC skupiają się wokół historii introligatorstwa, konserwacji książki, a także kwestii związanych z dokumentacją zabytkowych opraw z uży-ciem nowoczesnych technologii informatycznych. Jeden z ostatnich projektów LRC zakłada stworzenie wielojęzycznego słownika oprawoznawczego (Langu-age of Bindings).

Dwutygodniowy kurs Ligatus Summer School dedykowany jest badaczom opraw, konserwatorom i bibliotekarzom. Szkolenie odbywa się co roku w innym mieście europejskim przy współpracy z inną instytucją goszczącą (biblioteką lub archiwum). Tegoroczna edycja miała miejsce w Norwich w dniach 25–29 wrześ-nia oraz 2–6 października 2017 roku, a instytucją goszczącą była Norwich Cat-hedral Library. Kurs złożony jest z dwóch części. Uczestniczyć można zarówno w obu częściach szkolenia, jak również w wybranej. Ze względu na intensyw-ność kursu, aby najpełniej skorzystać z zajęć, organizatorzy zalecają uprzednie zapoznanie się z listą lektur, dzięki czemu uczestnicy mają podstawową znajo-mość najważniejszych terminów oprawoznawczych. Wykłady prowadzone są w języku angielskim. Podczas szkolenia uczestnicy poznali oprawy z książnicy katedralnej w Norwich, a ponadto również zbiory biblioteki uniwersyteckiej

(2)

notes 19_2017

konserwatorski

192 E w a C h l e b u s w Cambridge (w pierwszym tygodniu kursu). Odbyły się też wizyty w bibliote-kach posiadłości hrabstwa Norfolk – Blickling Hall, Holckham Hall i Felbrigg Hall (w drugim tygodniu).

Pierwszą część kursu – Identifying and Recording Bookbinding Stru-ctures of the Eastern Mediterranean – prowadzili Dr Athanasios Velios oraz Dr  Georgios Boudalis. Podczas tego tygodnia uczestnicy poznali główne ce-chy strukturalne oraz sposoby dekoracji opraw pochodzących ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego: koptyjskich, syryjskich, ormiańskich, gruzińskich, islamskich, bizantyjskich i postbizantyjskich. W drugiej części ty-godnia kursanci poznawali zagadnienia związane z metodologią i technikami rejestracji opraw w bazach danych. Obok wykładów i prezentacji uczestnicy mieli okazję zastosować zdobytą wiedzę, dokumentując oprawy z instytucji goszczącej.

Drugi tydzień kursu – European Bookbinding, 1450–1830 – prowadzony był przez prof. Nicolasa Pickwoada. Jako uczestniczka tej części kursu, spró-buję omówić ją nieco szerzej. Na cykl zajęć składały się wykłady obejmu-jące historię introligatorstwa europejskiego od końca średniowiecza aż po początki rewolucji przemysłowej, a także zajęcia praktyczne w bibliotekach, gdzie na konkretnych przykładach opraw zilustrowano poznane podczas wykładów rozwiązania techniczne stosowane przez introligatorów. Prof. Pi-ckwoad rozpoczął wykłady od przedstawienia, czym według niego jest hi-storia introligatorstwa. Jego rozumienie przedmiotu tej dyscypliny odbiega od perspektywy przyjmowanej przez większość bibliologów czy historyków sztuki. Nie zajmują go jedynie bogato dekorowane oprawy, będące szczyto-wymi osiągnięciami rzemiosła introligatorskiego, które stanowią jednak je-dynie wąski margines dawnej produkcji introligatorskiej. Według prof. Pi-ckwoada historia introligatorstwa powinna badać, w jaki sposób wytwarzano oprawy w różnych okresach historycznych. Interesują go więc na równi ta-nie oprawy księgarskie, jak i oprawy, które można nazwać artystycznymi. Podczas kursu szczególny nacisk położony był na ukazanie powiązań po-między rynkiem księgarskim a rzemiosłem introligatorskim oraz sposobów

(3)

notes 19_2017

konserwatorski

193 L i g a t u s S u m m e r S c h o o l , N o r w i c h , 2 - 6 p a ź d z i e r n i k a 2 0 1 7 dystrybucji książek. Podkreślano również kwestię oceny statusu ekonomicz-nego opraw, który odzwierciedla sposób, w jaki introligatorzy radzili sobie ze zwiększoną produkcją książki po wynalezieniu druku. Często bogato deko-rowane oprawy pod względem technicznym noszą ślady pośpiesznej pracy rzemieślnika, a w innych przypadkach – o wysokim statusie skromnie zdo-bionych opraw decyduje nie ilość dekoracji, lecz jakość zastosowanych ma-teriałów (jak w przypadku opraw, do wykonania których zastosowano skóry określane jako straight-grained morocco). Wstępny wykład dotyczył również zbiorczego datowania opraw i znaczenia kolekcji historycznych dla badań oprawoznawczych. W kolejnych dniach szkolenia, podczas porannych wykła-dów w systematyczny sposób przedstawione zostały poszczególne elementy opraw, podstawowe techniki introligatorskie i ich ewolucja, a także różno-rodne materiały stosowane w oprawach. Konsekwentnie porządkowana była również terminologia dotycząca określonych elementów oprawy, materiałów czy typów opraw. Uczestnicy poznali również możliwości datowania i lokali-zacji opraw na podstawie techniki ich wykonania. W ustalaniu pochodzenia opraw przydatna okazuje się wiedza o typowych dla danego regionu rozwią-zaniach technicznych. Znajomość takich lokalnych wyróżników może pomóc w określeniu, gdzie powstała konkretna oprawa. Dotyczy to zarówno prostych i tanich opraw księgarskich, jak również opraw „z górnej półki”.

Na popołudniowych sesjach uczestnicy oglądali i analizowali oprawy. Mot-tem zajęć były słowa holenderskiej badaczki opraw Mirjam Foot: „Similar” me-ans „completely different”! Analiza poszczególnych opraw raz po raz odsłaniała sens tej sentencji. Oprawy wyglądające na pierwszy rzut oka podobnie w istocie okazywały się niebywale zróżnicowane pod względem formy szycia, konstrukcji czy sposobu wykończenia.

Można nie zgadzać się z optyką prof. Pickwoada, dowartościowującą nawet najtańsze oprawy, jednakże nie sposób odmówić mu ogromnej wiedzy empi-rycznej, wynikającej z przeanalizowania niewiarygodnej wprost liczby opraw. Z kursu skorzystać mogą badacze zainteresowani oprawami, konserwatorzy książki, ale też bibliotekarze – i to zarówno ci, których interesują wszystkie

(4)

notes 19_2017

konserwatorski

194 E w a C h l e b u s przejawy dawnego introligatorstwa, jak również ci skupieni na oprawach ar-tystycznych. Z punktu widzenia polskiego tegumentologa, pewnym minu-sem szkolenia jest wyeksponowanie głównie opraw zachodnich, podczas gdy znacznie mniejszą uwagę zwraca się na oprawy środkowoeuropejskie. LRC ot-warty jest jednak na współpracę z polskimi bibliotekami – należy zatem mieć nadzieję, że w najbliższych latach kurs zagości również w Polsce.

Cytaty

Powiązane dokumenty

Jak relacjonowało „ŻŻ" z 8 lutego 1975 roku sama uroczystość wrę- czenia Orderu Sztandaru Pracy I Klasy odbyła się 30 stycznia 1975 roku.. W tym dniu Żyrardów

Schorzenia o tej etiologii s¹ bardzo rozpowszechnione w populacji (ba- dania epidemiologiczne wykaza³y, ¿e seropozytywnoœæ w odniesieniu do EBV (Epstein-Barr virus), VZV

Procesy digitalizacji i cyfryzacji (Dzięglewski, Juza 2015: 7–8) informacji, mimo iż z założenia stanowią sposób na utrwalenie istotnych i unikalnych materia- łów oraz

In the case of any additional absence, student is required to pass the material during the agreed office hours.  Absence on the meeting consisted of double classes, is counted

Participants studying in a country where a participating university is established may have to meet additional admission criteria set by the participating university

Оскільки генерала арештували як Тадеуша Михайловича Мирового і впродовж усьо- го слідства він дотримувався легенди, лише у березні 1941 р., коли його особу

Невелика кількість продуктів тваринного походження Ввезення або відправлення на територію ЄС особистих поси- лок, що містять м’ясні та молочні продукти (зокрема, не

voor deze experimenten het beste lenen 2) het initiëren van de pilot door in gesprek gaan met corporaties en leveranciers van woningen (bijvoorbeeld Skilpod) om deze initiatieven