Ekonomia w zarysie ćwiczenia (rozdziały 10-15)

Pełen tekst

(1)

Grzegorz Kwiatkowski

EKONOMIA

W ZARYSIE

Ćwiczenia

DO NOWEJ PODSTAWY PROGRAMOWEJ

(2)

Zgodnie z ustawą o systemie oświaty książka stanowi materiał ćwiczeniowy. Materiały ćwiczeniowe nie podlegają zatwierdzeniu przez Ministra Edukacji Narodowej i nie są wpisywane do żadnych urzędowych wykazów. O ich wykorzystaniu przy realizacji programu nauczania decyduje nauczyciel, a dyrektor szkoły corocznie podaje do publicznej wiadomości materiały ćwiczeniowe obowiązujące w poszczególnych klasach w danym roku szkolnym.

Projekt okładki, skład: Jarosław Bralski Opracowanie redakcyjne: Klaudia Adamus Korekta: Zofia Średnicka Fotografie i ilustracje:

okładka: © Laurent – Fotolia.com, s. 24: © pyty – stock.adobe.com

Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie całej pracy lub jej fragmentów zarówno w postaci papierowej, jak i elektronicznej bez zgody wydawcy zabronione.

© Copyright by Wydawnictwo Ekonomik – Jacek Musiałkiewicz Wydanie I

Warszawa 2018

ISBN 978-83-7735-089-8

Wydawnictwo Ekonomik – Jacek Musiałkiewicz ul. Zwierzyniecka 7 m. 1 00-719 Warszawa NIP 521-104-39-48 tel./faks 22 840-19-25, tel. 22 851-70-31 e-mail: biuro@ekonomik.biz.pl www.ekonomik.biz.pl Druk i oprawa: Wydawnictwo ITeE-PIB ul. K. Pułaskiego 6/10 26-600 Radom

(3)

Spis treści

Wstęp . . . 5

1. Ekonomia w skrócie . . . 7

2. Ekonomia jako nauka . . . 14

3. Narzędzia ekonomisty . . . 23

4. Jak działają rynki . . . 30

5. Rynki – elastyczność i ceny kontrolowane . . . 39

6. Konsument . . . 44

7. Przedsiębiorstwo i formy rynku . . . 51

8. Rola państwa w gospodarce . . . 58

9. PKB . . . 63

10. Wzrost gospodarczy . . . 69

11. Cykle koniunkturalne i kryzysy . . . 76

12. Rynek pracy, czyli bezrobocie i wynagrodzenia . . . 80

13. Pieniądz i inflacja . . . 87

14. Systemy gospodarcze i gospodarka globalna . . . 94

(4)
(5)

Wstęp

Zbiór ćwiczeń przeznaczony jest przede wszystkim dla uczniów techników i słuchaczy szkół

policealnych, którzy do zdobycia wiedzy z zakresu ekonomii wykorzystują podręcznik mojego

autorstwa pt. Ekonomia w zarysie.

Układ zbioru oraz zawartość poszczególnych rozdziałów są ściśle dostosowane do treści

podręcz-nika. Niniejszy zbiór składa się z piętnastu rozdziałów, których tytuły odpowiadają poszczególnym

częściom podręcznika.

Każdy z rozdziałów zawiera różnorodne ćwiczenia, zarówno pod względem formy, jak i stopnia

trudności. Równocześnie poszczególne rozdziały mają podobną strukturę – każdy z nich zaczyna się

od ćwiczenia polegającego na wyszukaniu pojęć poznanych w czasie lektury rozdziału. Następnie

materiał jest doskonalony przez uczniów w trakcie rozwiązywania ćwiczeń polegających m.in. na:

• uzupełnianiu luk w zdaniach;

• określaniu, czy zdania są fałszywe czy prawdziwe;

• dopasowaniu pojęć do odpowiadających im charakterystyk lub definicji;

• odpowiadaniu na pytania o charakterze problemowym;

• rysowaniu wykresów przedstawiających opisane sytuacje gospodarcze;

• wyszukiwaniu informacji w internecie;

• rozwiązywaniu krzyżówek;

• tworzeniu infografik.

Ćwiczenia zostały skonstruowane tak, aby – oprócz poznawania i utrwalania materiału –

wspo-magały zdobywanie przez uczniów ważnych i przydatnych współcześnie umiejętności, w

szcze-gólności takich jak wyszukiwanie i selekcjonowanie informacji, krytyczne myślenie, tworzenie

i przedstawianie treści.

Dziękuję za wybranie napisanego przeze mnie zbioru ćwiczeń. Mam głęboką nadzieję, że spełni

on Państwa oczekiwania i będzie pomocny w trakcie przygody, jaką jest zdobywanie wiedzy

ekonomicznej.

Będę niezmiernie wdzięczny za wszelkiego rodzaju uwagi i propozycje, które będą mogły zostać

wykorzystane w kolejnych wydaniach. Mogą być one nadsyłane na adres e-mail Wydawnictwa:

biuro@ekonomik.biz.pl.

Grzegorz Kwiatkowski

(6)
(7)

10. Wzrost gospodarczy

ĆWICZENIE 121

W wykreślance znajduje się 13 pojęć z dziesiątego rozdziału podręcznika (w tym 6 pojęć

składają-cych się z dwóch wyrazów). Wyrazy te są umieszczone pionowo i poziomo. Odszukaj jak najwięcej

ukrytych pojęć i zakreśl je, a następnie wpisz w pustych wierszach pod wykreślanką.

T W C O Z C Ś M O I

J

I

E O O P A U A I

U A Y P O B Ć L O O K P N U R Z Y R S K

O Ś B O D Ź C E G W O W Z U P O A K K O

Ź Ę Ż Z N A O S P R K N T L Y A N W E K

O A S

I N N U T L K N E Ć E N C K Z P J

E

I O O A I

J

E O U O Ś

I

S A N C R N J

K D K M U A W B O L P O C T D Ś C O I

K

O N M Ż B Z N Y O T Z O O K Z R Ó S N N

R A A Y Ó N T

I

Z U Y

I

Y

I

S W Ś T W T

U R Ź C S Z Ę S E R S

I

S

I

C R G G B B

P O L

I

T Y C Z N A S T A B

I

L N O Ś Ć

C P R A W A W Ł A S N O Ś C

I D Y S O L

J C U K O N K U R E N C J A L M T P O M

A N I N S T Y T U C J

E S O S A A O S A

R

I A G K U B Ó S T W O W Z G L Ę D N E

R N Ż G R O U Z Ś Ż O P

I

T O G N A Y A

O B O Z A M O Ż N O Ś Ć Z U P A G R R A

T A U W J A S Z

I

C S A P M T E U C O O

A Y S A N R Ó Z Ś G S G U A Ś A K Z S Ó

O L O G E O G R A F

I A T T Z A U Y C K

... ... ... ... ...

(8)

ĆWICZENIE 122

Dopasuj pojęcia do odpowiadających im charakterystyk i wpisz pary (cyfra + litera) do wiersza

pod tabelą.

Pojęcie Charakterystyka

1. Wzrost gospodarczy A. Sytuacja, w której dany człowiek żyje za mniej niż 1,25 dol. dziennie (uwzględniając wszystkie wydatki na jedzenie, mieszkanie oraz wszystkie pozostałe dobra i usługi).

2. Czynniki produkcji B. Sytuacja, w której dana gospodarka produkuje więcej niż w poprzednim roku.

3. Instytucje C. Sytuacja, w której dany człowiek żyje za mniej niż 2,25 dol. dziennie (uwzględniając wszystkie wydatki na jedzenie, mieszkanie oraz wszystkie pozostałe dobra i usługi).

4. Ubóstwo skrajne D. Zasoby wykorzystywane do produkcji dóbr i usług.

5. Ubóstwo względne E. Zachęty i kary skłaniające przedsiębiorstwa i ludzi do określonego zachowania.

6. Bodźce F. W znaczeniu ekonomicznym: zasady, „reguły gry”.

... ĆWICZENIE 123

Dlaczego wzrost gospodarczy jest ważny? Wpisz odpowiedź w pozostawionych pustych wierszach.

... ... ... ... ... ... ĆWICZENIE 124

Odwiedź stronę gapminder.org/tools. W domyślnym widoku na osi pionowej zamieszczona jest

oczekiwana długość życia, a na osi poziomej – PKB per capita. Poniżej znajduje się oś czasu, którą

możesz manipulować, aby uzyskać dane z poprzednich lat. Korzystając z tego narzędzia, spróbuj

znaleźć 5 krajów, które kiedyś były ubogie, a dziś są bogate (a więc kiedyś miały niski poziom

PKB per capita względem innych krajów, a dziś poziom tego wskaźnika jest względnie wysoki).

Odpowiedź wpisz poniżej, uwzględniając w niej dane liczbowe.

Przykład

Kraj: Korea Południowa

Dane: PKB per capita w 1950 r. – 793 dolary, w 2018 r. – 36,8 tys. dolarów

1.

Kraj:

...

Dane:

... ...

(9)

2.

Kraj:

...

Dane:

... ... 3.

Kraj:

...

Dane:

... ... 4.

Kraj:

...

Dane:

... ... 5.

Kraj:

...

Dane:

... ... ĆWICZENIE 125

Korzystając ze strony gapminder.org/tools, spróbuj znaleźć 5 krajów, których rozwój gospodarczy

uznajesz za słaby (a więc poziom PKB per capita wzrastał wolniej niż w innych krajach lub nawet

spadł). Odpowiedź wpisz poniżej, uwzględniając w niej dane liczbowe.

Przykład

Kraj: Argentyna

Dane: PKB per capita w 1900 r. – 6 tys. dol., w 1950 r. – 8,3 tys. dol., w 2000 r. – 14,9 tys. dol.

1.

Kraj:

...

Dane:

... ... 2.

Kraj:

...

Dane:

... ... 3.

Kraj:

...

Dane:

... ... 4.

Kraj:

...

Dane:

...

(10)

5.

Kraj:

...

Dane:

... ... ĆWICZENIE 126

Przeanalizuj rozwój gospodarczy Polski i Ukrainy w ujęciu instytucjonalnym, a więc w odniesieniu

do takich kwestii jak prawa własności, brak korupcji, polityczna stabilność, dobrze funkcjonujący

system prawny czy otwarte i konkurencyjne rynki. Czy ujęcie to tłumaczy, dlaczego w ostatnich

prawie 30 latach efekty transformacji gospodarczej w Polsce i na Ukrainie są tak różne (zobacz

ćwiczenie 36 z rozdziału trzeciego)? Spróbuj wypisać poniżej różnice między Polską a Ukrainą,

które dotyczą instytucji sprzyjających wzrostowi gospodarczemu.

... ... ... ... ... ... ... ĆWICZENIE 127

Wyobraź sobie, że do przetargu na budowę drogi stają dwa przedsiębiorstwa oferujące taką samą

cenę. Przedsiębiorstwo Alfa zamierza zaangażować najlepszych specjalistów, zastosować

najnow-sze technologie oraz wykorzystać najlepnajnow-sze urządzenia i materiały. Przedsiębiorstwo Beta z kolei

zaangażuje słabszych pracowników, którym zapłaci mniej, zastosuje gorsze technologie, materiały

i urządzenia. Jednocześnie zamierza ono przeznaczyć część środków – oczywiście po kryjomu –

na łapówki dla osób podejmujących decyzje w sprawie przetargu. Mając te informacje, odpowiedz

na wymienione poniżej pytania, uzupełniając pozostawione puste wiersze. Odpowiedzi uzasadnij.

1.

Wybór którego z przedsiębiorstw będzie lepszy dla wzrostu gospodarczego w tym kraju?

...

...

2.

Wybór którego przedsiębiorstwa jest bardziej prawdopodobny?

...

...

3.

Czy odpowiedź będzie taka sama niezależnie od tego, czy przetarg będzie odbywał się w kraju

o bardzo wysokim bądź też bardzo niskim poziomie korupcji?

... ... ...

(11)

Dopasuj pojęcia do odpowiadających im charakterystyk i wpisz pary (cyfra + litera) do wiersza

pod tabelą.

Pojęcie Charakterystyka 1. Wyjaśnienie geograficzne

wzrostu gospodarczego A. Bogactwo narodu wynika z zasobów naturalnych, klimatu i dostępu do morza.

2. Wyjaśnienie kulturowe

wzrostu gospodarczego B. Bogactwo narodu zależy od dobrych decyzji polityków.

3. Wyjaśnienie polityczne

wzrostu gospodarczego C. Bogactwo narodu wynika z prywatyzacji i deregulacji gospodarki.

4. Wyjaśnienie wolnorynkowe

wzrostu gospodarczego D. Odpowiedni system wartości premiuje wzmożoną aktywność gospodarczą, co przekłada się na bogactwo narodu.

5. Wyjaśnienie instytucjonalne

wzrostu gospodarczego E. Odpowiednie zasady i reguły gry w gospodarce budują bogactwo narodu.

... ĆWICZENIE 129

Oceń prawdziwość poniższych zdań i wstaw znak X we właściwej kolumnie tabeli.

Zdanie Prawda Fałsz

1. Wzrost gospodarczy oznacza zmniejszanie się poziomu PKB.

2. Wysokie tempo rozwoju gospodarczego przyczynia się najczęściej do zmniejszenia bezrobocia i poprawy zadowolenia obywateli z życia.

3. W krajach zamożniejszych długość życia jest wyższa niż w krajach ubogich.

4. Wraz z rozwojem gospodarczym stan zdrowia mieszkańców danego kraju ulega znaczącemu pogorszeniu.

5. Kraje świata są bardzo zróżnicowane pod względem poziomu PKB per capita.

6. Poziom ubóstwa skrajnego w ostatnich lata wzrasta.

7. Wyjaśnienie instytucjonalne wzrostu gospodarczego odwołuje się do zasobów naturalnych danego kraju.

8. Dobrze ustanowione prawa własności wspomagają wzrost gospodarczy.

9. Korupcja wspomaga wzrost gospodarczy.

ĆWICZENIE 130

Uzupełnij luki w zdaniach.

1.

Na poczucie bezpieczeństwa obywateli kraju wpływają dobrze ustanowione prawa

...

,

które chronią przed konfiskatą lub kradzieżą dóbr.

2.

Kraje, w których korupcja jest wysoka, są najczęściej

...

rozwinięte gospodarczo

(12)

ĆWICZENIE 131

Rozwiąż krzyżówkę.

1  2     3     4                   5       6               7                           8           9         10       PoZIomo

3. Jej brak na rynkach osłabia tempo wzrostu gospodarczego. 6. Inaczej: poziom życia.

7. Tworzy system wartości.

8. Jedną z przyczyn słabego rozwoju gospodarczego tego kraju w XX wieku jest brak stabilności politycznej. 9. Umożliwiają czerpanie korzyści z używania danej rzeczy i rozporządzania nią (dwa wyrazy bez odstępu). 10. W ekonomii zasady, „reguły gry”.

PIoNoWo

1. Gdy gospodarka produkuje więcej niż w poprzednim roku (dwa wyrazy bez odstępu). 2. Jej rozwój pozwala na wydajniejszą i tańszą produkcję dóbr i usług.

4. Sprawia, że zasoby są przeznaczane na cele mniej efektywne ekonomicznie. 5. Lepiej rozwinięta gospodarczo część (strona) Półwyspu Koreańskiego.

(13)

Zaprojektuj w pozostawionym pustym miejscu infografikę przedstawiającą różne wyjaśnienia

wzrostu gospodarczego. Szczególną uwagę poświęć wyjaśnieniu instytucjonalnemu.

(14)

11. Cykle koniunkturalne i kryzysy

ĆWICZENIE 133

W wykreślance znajduje się 7 pojęć z jedenastego rozdziału podręcznika (w tym 5 pojęć

składają-cych się z dwóch wyrazów). Wyrazy te są umieszczone pionowo i poziomo. Odszukaj jak najwięcej

ukrytych pojęć i zakreśl je, a następnie wpisz w pustych wierszach pod wykreślanką.

T

I A I

T L

I

Y N Ż O J

E O K N Ż E F

Z L K P C N P Y N N T K A S P L Z P T

K E U N K H P S N L K J K O Z P

I O T

I O Y K R Y Z Y S F

I N A N S O W Y Y

K U P O L

I

T Y K A F

I

S K A L N A A

S U W E K N I A A L Ż Ż K

I U I A I A

K O I A E E K L L S E A C O O T E L N

I

I

K Y A T O T P Z P S P Ż K Y P T N

P N O R Y C K

I N C S

I N T P K F O W

K K Ż K

I O I

I N R E C E S

J A F A I

O L Y

I

I

K Y T E Ó Ż L K A E P J N K

N N W A K S E Y

J K N P O K C

I

T O Z

R F

I

T W F T O N I

L P W A K E Y A Z

K R E D Y T Y H I

P O T E C Z N E A T

T O N K Y L N K A E L Y E S

I

I N O S

Y K

I

Ż Z A O P E N E

I N C Y Ę U L E

L A E P

I

I A S L E P S R N P Ż T Y L

S T A R Ż R E N I A O F S T N N I U U

I

C Y K L K O N I U N K T U R A L N Y

... ... ... ... ...

(15)

Dopasuj pojęcia do odpowiadających im charakterystyk i wpisz pary (cyfra + litera) do wiersza

pod tabelą.

Pojęcie Charakterystyka

1. Cykl koniunkturalny A. Okres spadku PKB związany najczęściej ze wzrostem bezrobocia, upadaniem firm oraz niekiedy z obniżeniem wynagrodzeń pracowników.

2. Polityka fiskalna B. Zmniejszenie liczby przepisów i ograniczeń, które obowiązują w danym obszarze gospodarki.

3. Polityka pieniężna C. Okres wzrostu PKB związany ze spadkiem bezrobocia, wysokimi zyskami przedsiębiorstw i powstawaniem dużej liczby przedsiębiorstw.

4. Deregulacja D. Wpływanie na ilość pieniądza w gospodarce, co przekłada się na zmiany ogólnego poziomu cen oraz na poziom stóp procentowych, po jakich udzielane są kredyty.

5. Recesja E. Oddziaływanie na gospodarkę za pomocą zmiany podatków i wydatków państwa.

6. Ożywienie gospodarcze F. Zjawisko istnienia naprzemiennych okresów recesji i ożywienia gospodarczego.

... ĆWICZENIE 135

Narysuj poniżej wykres przedstawiający cykl koniunkturalny. Występujące na wykresie fazy cyklu

oznacz odpowiednio literami, które znajdują się przy zamieszczonych poniżej opisach tych faz.

A.

Wynagrodzenia rosną, spada bezrobocie, przedsiębiorstwa mają wysokie zyski i powstaje dużo

nowych firm.

B.

Rośnie bezrobocie, przedsiębiorstwa produkują mniej i mają problemy ze sprzedażą swoich

(16)

ĆWICZENIE 136

Wyobraź sobie, że oglądasz telewizję i słyszysz zamieszczoną poniżej wypowiedź polityka.

Prze-analizuj ją i skomentuj, pamiętając o istnieniu cyklu koniunkturalnego. Komentarz wpisz w

po-zostawionych pustych wierszach.

„W czasie rządów mojej partii bezrobocie malało i wynagrodzenia rosły. Gdy tylko druga partia

przejęła władzę bezrobocie od razu wzrosło, a wynagrodzenia przestały wzrastać. Również tempo

wzrostu gospodarczego było wyższe w czasie rządów mojej partii”.

... ... ... ... ... ... ... ĆWICZENIE 137

Przyporządkuj wymienione poniżej działania do polityki fiskalnej lub polityki pieniężnej, a

na-stępnie wpisz litery stojące przy poszczególnych działaniach do odpowiedniego wiersza.

A.

obniżenie podatków;

B.

podniesienie stóp procentowych;

C.

obniżenie stóp procentowych;

D.

zwiększenie wydatków państwowych

Polityka fiskalna:

...

Polityka pieniężna:

...

ĆWICZENIE 138

Przeanalizuj przyczyny globalnego kryzysu finansowego, który początek miał w 2007 r., i

zasta-nów się, czy wynikał on z zawodności rynku (i potrzebne są dodatkowe regulacje), czy zawodności

państwa (regulacje państwa były nadmierne lub wadliwe). Wpisz odpowiedź poniżej w

pozosta-wionych pustych wierszach.

... ... ... ... ... ... ... ...

(17)

Oceń prawdziwość poniższych zdań i wstaw znak X we właściwej kolumnie tabeli.

Zdanie Prawda Fałsz

1. Globalny kryzys finansowy, który rozpoczął się w Stanach Zjednoczonych w 2007 r., był największy od czasów Wielkiego Kryzysu, który miał miejsce w latach 90. XX wieku.

2. Jednym z powodów kryzysu finansowego z 2007 r. były trudności w dostępie do kredytu hipotecznego.

3. W 2009 r. Polska była jedynym krajem Unii Europejskiej, którego stopa wzrostu PKB była dodatnia.

ĆWICZENIE 140

Uzupełnij luki w zdaniach.

1.

Złagodzenie cyklu koniunkturalnego polega na

...

wahań między

okresami recesji i ożywienia gospodarczego.

2.

Istnieje wiele różnych wyjaśnień dotyczących istnienia cykli koniunkturalnych. Część

ekono-mistów, odwołując się do polityki pieniężnej, upatruje go w zmianach w koszcie pieniądza, czyli

stopie

...

. Inni jako przyczynę wskazują rolę doświadczenia ludzkiego

i

...

– podczas dobrej koniunktury gospodarczej ludzie nazbyt optymistycznie

(18)

12. Rynek pracy, czyli bezrobocie i wynagrodzenia

ĆWICZENIE 141

W wykreślance znajduje się 9 pojęć z dwunastego rozdziału podręcznika (w tym 6 pojęć

składają-cych się z dwóch wyrazów). Wyrazy te są umieszczone pionowo i poziomo. Odszukaj jak najwięcej

ukrytych pojęć i zakreśl je, a następnie wpisz w pustych wierszach pod wykreślanką.

B E Z R O B O C I E C Y K L I C Z N E B I B

E B C U B E Z R O B O T N Y I B B O M T Z R

Z O C W A Z C T Y P O I E E N Z T A A N A R

R R N N U R A Y Ł B K I B N A A C A B E Z Z

O C B N T O K B A B N Ł O N U E A R K I F C

B E Z R O B O C I E S T R U K T U R A L N E

O A T R M O O E F M I E O E O T P L I O R E

C Z N B A C B A R C R U R Z B T B A A U N B

I A U E T I Z U O C E M U E B T I P K I Z M

E R T O Y E E A O O P N I G C N B B Z E R W

N C O Z Z F E R R S U B O F B O O A I E O C

A L E A A R B B N A E R L U K C T Ł J T Ł Y

T E Y S C Y Z E O E I N Y R E Z A T R R C O

U O K I J K R R Z A M Y I T O E R E N E A E

R I P Ł A C A M I N I M A L N A R E O A M F

A E S E A Y K D N C M A A Z U E S R Z A P N

L W N K L J A O W N O I L M N Z I A B S E T

N B I E R N I Z A W O D O W O E T Z U T I R

E E Y A K E N C E B E R A T O L F P R N Z O

N L C C Z I O T O R E A R B C B N O I P C A

E N W A Z A N E O E T E Z U C N R A R K A O

A C C Z E O L K Y L W I E A P I E A E N C O

... ... ... ... ...

(19)

Dopasuj pojęcia do odpowiadających im charakterystyk i wpisz pary (cyfra + litera) do wiersza

pod tabelą.

Pojęcie Charakterystyka 1. Osoba bezrobotna A. Odchylenie od naturalnego poziomu bezrobocia.

2. Osoba bierna zawodowo B. Koszty bezrobocia, które są ponoszone przez całe społeczeństwo.

3. Osoba pracująca C. Sytuacja, w której nie można zatrudnić kogoś po stawce niższej niż określona w ustawie.

4. Bezrobocie naturalne D. Osoba wykonująca pracę przynoszącą zarobek lub dochód jako pracownik najemny.

5. Bezrobocie cykliczne E. Osoba w wieku produkcyjnym, która nie jest zakwalifikowana jako pracująca lub bezrobotna (np. jest niezdolna do podjęcia pracy albo nie chce pracować).

6. Płaca minimalna F. Typowy poziom bezrobocia w danej gospodarce.

7. Prywatne koszty bezrobocia G. Osoba w wieku produkcyjnym, która chce i jest w stanie podjąć pracę, a jednak nie pracuje.

8. Społeczne koszty bezrobocia H. Koszty bezrobocia, które są ponoszone przez osobę bezrobotną.

... ĆWICZENIE 143

Spróbuj rozstrzygnąć, czy opisane w tabeli osoby są uważane za bezrobotne według wymienionych

sposobów liczenia bezrobocia, a następnie wstaw znak X w odpowiedniej kolumnie tabeli. Jeśli

dana osoba jest uważana za bezrobotną zarówno według jednego, jak i drugiego sposobu liczenia,

wstaw znak X w obu kolumnach. Jeżeli opisana osoba nie jest uważana za bezrobotną w żadnym

ze sposobów liczenia, pozostaw obie kolumny puste.

Opis osoby rejestrowaneBezrobocie

Badania Aktywności Ekonomicznej

Ludności 1. Osoba pracująca „na czarno” (czyli bez umowy), ale zarejestrowana

w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna

2. Osoba niepracująca, ale szukająca pracy, zarejestrowana w urzędzie pracy

3. Osoba niepracująca, ale szukająca pracy, niezarejestrowana w urzędzie pracy

4. Osoba zarejestrowana w urzędzie pracy, ale jedynie po to, aby otrzymywać zasiłek dla bezrobotnych. Tak naprawdę nie szuka pracy i nie chce jej podjąć

(20)

ĆWICZENIE 144

Odszukaj na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego aktualne informacje na temat

struktury polskiego rynku pracy i uzupełnij zamieszczoną poniżej tabelę.

Osoby aktywne zawodowo

Osoby bierne zawodowo

... mln osoby pracujące ... mln osoby bezrobotne ... mln ĆWICZENIE 145

Narysuj poniżej schemat przedstawiający różne rodzaje bezrobocia.

ĆWICZENIE 146

Dopasuj pojęcia do odpowiadających im charakterystyk i wpisz pary (cyfra + litera) do wiersza

pod tabelą.

Pojęcie Charakterystyka

1. Bezrobocie naturalne A. Wynika z niedopasowania kwalifikacji pracowników do potrzeb pracodawców.

2. Bezrobocie cykliczne B. Wynika z tego, że do znalezienia pracy potrzebny jest czas.

3. Bezrobocie frykcyjne C. Wynika z gorszej koniunktury gospodarczej.

4. Bezrobocie strukturalne D. Typowy dla danej gospodarki poziom bezrobocia, wokół którego waha się rzeczywista stopa bezrobocia.

(21)

Wyszukaj informacje dotyczące poziomu bezrobocia oraz płacy minimalnej w Polsce w ostatnich

dziesięciu latach. Zamieść dane w tabeli oraz podaj źródło, z którego korzystałeś.

Rok Poziom bezrobocia Wysokość płacy minimalnej

Źródło:

... ĆWICZENIE 148

Bazując na danych z ćwiczenia 147, odpowiedz, czy wraz ze zmianą płacy minimalnej wzrastał

w Polsce poziom bezrobocia. Czy uważasz, że byłoby tak samo, gdyby podwyżki płacy minimalnej

były znacznie większe? Odpowiedź na pytania wpisz poniżej.

... ... ... ...

ĆWICZENIE 149

Wymień pięć popularnych aktualnie zawodów, które, Twoim zdaniem, w pierwszej kolejności

zostaną (w pełni lub niemal w pełni) zautomatyzowane. Obok każdego z wymienionych zawodów

wpisz uzasadnienie, dlaczego tak się stanie.

1. ... ... 2. ... ... 3. ... ... 4. ... ... 5. ...

(22)

ĆWICZENIE 150

Wymień pięć zawodów, które, Twoim zdaniem, będą najbardziej odporne na procesy automatyzacji.

Obok każdego z wymienionych zawodów wpisz uzasadnienie, dlaczego tak będzie.

1. ... ... 2. ... ... 3. ... ... 4. ... ... 5. ... ... ĆWICZENIE 151

Wymień pięć cech lub umiejętności, które będą cenne na rynku pracy w przyszłości. Obok każdej

z cech lub umiejętności wpisz uzasadnienie, dlaczego tak uważasz.

1. ... ... 2. ... ... 3. ... ... 4. ... ... 5. ... ...

(23)
(24)

ĆWICZENIE 153

Oceń prawdziwość poniższych zdań i wstaw znak X we właściwej kolumnie tabeli.

Zdanie Prawda Fałsz

1. Do grona bezrobotnych zaliczamy wszystkie osoby, które nie wykonują pracy zarobkowej.

2. Podaż na rynku pracy zgłaszają przedsiębiorstwa, a popyt – osoby chcące pracować w zamian za wynagrodzenie.

3. Zasady przyznawania zasiłków dla bezrobotnych mogą mieć wpływ na poziom bezrobocia.

4. Zbyt wysoko ustalona płaca minimalna może doprowadzić do wzrostu bezrobocia.

5. W Polsce jest więcej osób biernych zawodowo niż bezrobotnych.

6. Osoba pracująca „na czarno” jest – według metodologii BAEL – zaliczana do grupy osób bezrobotnych.

7. Do kosztów społecznych bezrobocia zaliczamy m.in. większą produkcję w gospodarce.

8. Do kosztów prywatnych bezrobocia zaliczamy m.in. koszty psychiczne i zdrowotne.

ĆWICZENIE 154

Uzupełnij luki w zdaniach.

1.

Bezrobocie naturalne dzieli się na

...

i strukturalne.

2.

Jednym ze sposobów mierzenia bezrobocia w Polsce są Badania

...

Ekonomicznej Ludności.

3.

Największym społecznym kosztem bezrobocia jest utracona

...

, ponieważ

gdyby dane osoby były zatrudnione, to wytwarzałyby dobra i usługi.

4.

Współcześnie często istnieje obawa o to, czy maszyny zastąpią ludzi – innymi słowy, czy

...

pracy spowoduje wzrost bezrobocia.

5.

Jedną z przyczyn różnic w wynagrodzeniach jest

...

ludzki, czyli wiedza,

(25)

13. Pieniądz i inflacja

ĆWICZENIE 155

W wykreślance znajduje się 12 pojęć z trzynastego rozdziału podręcznika (w tym 7 pojęć

składa-jących się z dwóch wyrazów oraz 3 pojęcia składające się z trzech wyrazów). Wyrazy te są

umiesz-czone pionowo i poziomo. Odszukaj jak najwięcej ukrytych pojęć i zakreśl je, a następnie wpisz

w pustych wierszach pod wykreślanką.

Y C A O L P I E N I Ą D Z S Y M B O L I C Z N Y

Y Z R K Ś R O D E K W Y M I A N Y N L T I A Ą I

A P Z K I A P I E N I Ą D Z T O W A R O W Y Y O

R I S C T N E A A Ó T D C K Ś Ż P K O N S O T P

E E T Ó M P R K T B A N K C E N T R A L N Y I Ą

F N O K Ó B A R T E R A N A R I R D Z L T A I J

R I P O T C C E T Z P Ą R O Y K E N A O R O R I

O Ą Y T E I J K Y W E P Y Z Z K I R I D H Ą J O

O D P G G O E A A T T Z Y M R R T O Y A O B P O

E Z R M Y I O E R D O E C L T E O N I E Y M Y Y

A B O N I E T P P I E Y A P N A K I N Y M C I B

Y E C A E N W Y C R A O I L E C E L Ą I S A E Ą

E Z E P E A A A O R E W W N E J T A O B A O C P

I G N O O E R A C I H I P E R I N F L A C J A K

Z O T N K I T P A F A R E O P P Y E L P I K T I

S T O P A R E Z E R W O B O W I Ą Z K O W Y C H

E Ó W Z Y Y G Y Y K A N E W C E W I C A O N T L

A W E A E P O L I T Y K A M O N E T A R N A J Z

I K O O A Z R T I Y O Z T E A I N A W F G N A L

I O B K W E Y Y O A E O O A L Ą O L I A I W I P

J W N Y B M N Y T A I O R Y R D T E O O E E L O

Y Y I S C N K W N J B N I O W Z L I M B N A P P

K E N O N E U D L N K N D C Ś A N N Ż W T S O Y

O A Y Y C G A S Y A Z K R C W N D E A N K O C I

... ... ...

(26)

ĆWICZENIE 156

Dopasuj pojęcia do odpowiadających im charakterystyk i wpisz pary (cyfra + litera) do wiersza

pod tabelą.

Pojęcie Charakterystyka

1. Wymiana barterowa A. Określa, jaka część oszczędności powierzonych bankom komercyjnym musi w nich pozostać i nie może zostać przeznaczona na udzielanie kredytów.

2. Pieniądz towarowy B. Instytucja, która wpływa na ilość pieniądza w obiegu.

3. Pieniądz symboliczny C. Nie ma postaci fizycznej, istnieje tylko w formie zapisów elektronicznych.

4. Pieniądz bezgotówkowy D. Oprocentowanie, po jakim banki komercyjne pożyczają w banku centralnym.

5. Bank centralny E. Wymiana towaru za towar.

6. Operacje otwartego rynku F. Jest wart znacznie więcej niż towar, z którego został wykonany. O jego wartości informuje zamieszczony na nim znak.

7. Stopy procentowe banku

centralnego G. Handel papierami wartościowymi między bankiem centralnym a bankami komercyjnymi.

8. Stopa rezerw obowiązkowych H. Mogły nim być np. bydło lub sól.

... ĆWICZENIE 157

Uszereguj chronologicznie w kolejności, w jakiej występowały w historii, dominujące typy

wy-miany lub formy pieniądza, a następnie wpisz w odpowiedniej kolejności stojące przy nich litery

w pozostawionym pustym wierszu.

A.

pieniądz bezgotówkowy;

B.

pieniądz towarowy;

C.

pieniądz symboliczny;

D.

barter

... ĆWICZENIE 158

Dopasuj funkcje pieniądza do odpowiadających im charakterystyk i wpisz pary (cyfra + litera)

do wiersza pod tabelą.

Funkcja pieniądza Charakterystyka

1. Jednostka rozliczeniowa A. Posługując się pieniądzem, możemy ocenić i zakomunikować, jaką coś ma wartość.

2. Środek przechowywania wartości B. Oznacza, że pieniądz umożliwia wymianę dóbr i usług.

3. Środek wymiany C. Oznacza, że pieniądz „przenosi” wartość w czasie.

(27)

W każdym z opisanych poniżej przypadków pieniądz nie spełnia dobrze swojej funkcji. Dlaczego

tak jest? Udziel odpowiedzi na to pytanie w pozostawionych pustych wierszach.

1.

Pieniądz ma postać ogromnych miedzianych monet (ważących nawet 20 kg).

... ... ...

2.

Pieniądz ma postać monet i banknotów, a w kraju panuje hiperinflacja (czyli bardzo wysoka

inflacja).

... ... ...

3.

Pieniądz ma postać banknotów, które mają bardzo słabe zabezpieczenie przed kopiowaniem.

... ... ...

4.

Rolę pieniądza ma pełnić sałata (warzywo).

... ... ... ĆWICZENIE 160

Oceń prawdziwość poniższych zdań i wstaw znak X we właściwej kolumnie tabeli.

Zdanie Prawda Fałsz

1. Zgodnie z równaniem ilościowym przy wzroście gospodarczym potrzebna jest większa ilość pieniądza w obiegu.

2. Zgodnie z równaniem ilościowym większa ilość pieniądza w obiegu będzie skutkowała wzrostem gospodarczym.

3. Inflacja to wzrost ogólnego poziomu cen.

4. Inflacja to spadek wartości nabywczej pieniądza.

5. Bankiem centralnym w Polsce jest Narodowy Bank Polski.

6. Jeśli bank centralny wydrukuje dodatkowe pieniądze i rozda je ludziom, to wszyscy będziemy bogatsi.

(28)

ĆWICZENIE 161

Wymień narzędzia banku centralnego w zakresie wpływania na ilość pieniądza w gospodarce

i krótko scharakteryzuj je poniżej.

... ... ... ... ... ... ... ... ... ĆWICZENIE 162

Która z wymienionych poniżej pozycji nie jest kosztem inflacji oraz jaki koszt inflacji nie został

uwzględniony na liście? Skreśl z listy punkt, który nie jest kosztem inflacji, a w pozostawionym

pustym wierszu wpisz niewymieniony koszt inflacji.

A.

Zamieszanie i niewygoda

B.

Koszt zdzieranych zelówek

C.

Koszt zmienianych jadłospisów

D.

Mnożnik kreacji pieniądza

E.

Niezamierzone zmiany wielkości podatkowych spowodowane brakiem indeksacji

Jakiego kosztu inflacji brakuje na powyższej liście?

... ĆWICZENIE 163

Pożyczyłeś 2000 zł pewnej osobie, która zgodziła się, że za rok odda tę kwotę wraz z odsetkami

wynoszącymi 5%. W tym czasie niespodziewanie wzrosła inflacja i w ciągu tego roku wyniosła

ona 10%. Kto na tym zyskał, a kto stracił? Odpowiedź wraz z uzasadnieniem wpisz poniżej.

... ... ... ... ... ...

(29)
(30)

ĆWICZENIE 165

Wyobraź sobie, że pracujesz w banku i zajmujesz się pożyczkami. Według najnowszego raportu

ma wzrosnąć inflacja. Jak to wpłynie na decyzje banku dotyczące oprocentowania pożyczek?

Odpowiedź wraz z uzasadnieniem wpisz poniżej.

... ... ... ... ... ... ... ... ... ĆWICZENIE 166

Uzupełnij luki w zdaniach.

1.

Najnowszym typem pieniądza jest pieniądz

...

, mający postać

zapisów elektronicznych.

2.

Pieniądz pełni różne funkcje. Jest środkiem wymiany, jednostką

...

oraz środkiem przechowywania

...

.

3.

Według ilościowej teorii pieniądza inflacja następuje wtedy, gdy pieniądza jest zbyt

...

w stosunku do potrzeb.

4.

W Polsce funkcję banku centralnego pełni

...

Bank Polski, w strefie

euro –

...

Bank Centralny, a w USA –

...

Federalna.

5.

Bank centralny może wpływać na ilość pieniądza w gospodarce, czyli prowadzić politykę

...

. Gdy będzie miała ona na celu wzrost ilości pieniądza w gospodarce,

taką politykę określimy jako

...

.

6.

Najważniejszymi narzędziami, z których może skorzystać bank centralny, aby

wyregulo-wać ilość pieniądza w gospodarce, są

...

rezerw obowiązkowych, ustalanie stóp

...

banku centralnego oraz operacje

...

rynku.

7.

Koszty inflacji opisują, w jaki sposób społeczeństwo traci na istnieniu inflacji.

Przykłada-mi takich kosztów są koszt zdzieranych

...

czy koszt zmienianych

(31)

Oceń prawdziwość poniższych zdań i wstaw znak X we właściwej kolumnie tabeli.

Zdanie Prawda Fałsz

1. Pierwszy pieniądz papierowy pojawił się w Kanadzie.

2. Pierwszy oficjalny pieniądz papierowy w Europie pojawił się w XVII wieku w Szwecji.

3. Zastąpienie tradycyjnej formy pieniądza pieniądzem bezgotówkowym pozwoliłoby na zmniejszenie szarej strefy w gospodarce.

4. Najwyższa dotychczasowa hiperinflacja w historii miała miejsce na Węgrzech.

5. Aby zahamować inflację, należy prowadzić ekspansywną politykę monetarną.

(32)

14. Systemy gospodarcze i gospodarka globalna

ĆWICZENIE 168

W wykreślance znajduje się 8 pojęć z czternastego rozdziału podręcznika (w tym 5 pojęć

składają-cych się z dwóch wyrazów). Wyrazy te są umieszczone pionowo i poziomo. Odszukaj jak najwięcej

ukrytych pojęć i zakreśl je, a następnie wpisz w pustych wierszach pod wykreślanką.

W A A A A Z T N A O A D P W B P M K A T

O Y A D Z B O W K A P

I

T A L

I

Z M P A

A A T G O A A G A G R A B M M S A R T U

G O A O E G O O A P Z L G D S O A I A W

R S K N A O A S L Y E U Z E N K U A W O

I

P W I

S S D P Z A W Y O Z P G N C R T

S A W W A P

I O N Z A W U A M A U A W T

K D O W Z O Z D O Y G G R E W S L P A O

P D A A A D A A B K A K K L W B S N P G

T W S S M A Z R T O A G A A K E A S L L

D S O N A R Y K D R B W O W B R J U T O

K A B D I

K

I A N A S A D W O K A D O B

P Y N T T A M M N U O A K A A O K K R A

A G A Y A R A I A R L A Z D Z M R A O L

E O A Z K Y A E A M U E A Z P U S B A I

B U P A A N S S A A T S Z A A N D K A Z

K B N D A K K Z N A N O Y O A I N A M A

A G O S P O D A R K A N A K A Z O W A C

B M K N L W U N P A R T M A S M E R W J

P R Z E W A G A K O M P A R A T Y W N A

... ... ... ... ...

(33)

Dopasuj pojęcia do odpowiadających im charakterystyk i wpisz pary (cyfra + litera) do wiersza

pod tabelą.

Pojęcie Charakterystyka

1. System gospodarczy A. Tym terminem określamy gospodarki krajów świata i ich wzajemne powiązania.

2. Gospodarka rynkowa B. Jest oparta na własności państwowej i planie.

3. Gospodarka nakazowa C. Jest oparta przede wszystkim na rynku i własności prywatnej, jednak istotną rolę odgrywa ingerencja państwa.

4. Gospodarka mieszana D. Sposób organizacji gospodarki.

5. Gospodarka globalna E. Jest oparta na własności prywatnej i rynku.

... ĆWICZENIE 170

Scharakteryzuj krótko poniżej główne problemy gospodarki nakazowej.

... ... ... ... ... ... ... ... ĆWICZENIE 171

Scharakteryzuj krótko poniżej główne problemy gospodarki kapitalistycznej.

... ... ... ... ... ... ... ...

(34)

ĆWICZENIE 172

Przeanalizuj, co oznacza pojęcie „gospodarka mieszana” w odniesieniu do Polski. Których dóbr

dostarcza rynek, a które są dostarczane przez państwo? Jakie inne zadania wykonuje państwo

w gospodarce? Udziel odpowiedzi na pytania w pozostawionych pustych wierszach.

1.

Które dobra i usługi są dostarczane przez rynek?

... ... ... ... ...

2.

W dostarczaniu których dóbr i usług bierze udział państwo?

... ... ... ... ...

3.

Bazując na powyższych punktach, wytłumacz, co to znaczy, że Polska jest „gospodarką mieszaną”.

... ... ... ... ... ... ĆWICZENIE 173

Oceń prawdziwość poniższych zdań i wstaw znak X we właściwej kolumnie tabeli.

Zdanie Prawda Fałsz

1. Jeśli kraj ma tzw. „przewagę absolutną”, to nie ma powodu handlować z innymi krajami (wszystko produkuje najwydajniej).

2. Nawet jeśli jakiś kraj nie ma tzw. „przewagi absolutnej”, to odniesie korzyści z wymiany z innym krajem, gdyż każdy z krajów ma w czymś przewagę komparatywną.

(35)

Zaprojektuj w pozostawionym pustym miejscu infografikę przedstawiającą funkcjonowanie

go-spodarki nakazowej.

(36)

ĆWICZENIE 175

Umieść na osi między gospodarką nakazową a rynkową wymienione poniżej państwa, wstawiając

w odpowiednim miejscu stojące przy państwach litery (im bliżej lewej strony na osi, tym więcej

cech gospodarki nakazowej ma dana gospodarka, im bliżej prawej strony osi, tym więcej ma cech

gospodarki rynkowej).

A.

Korea Północna;

B.

USA;

C.

Chiny;

D.

Kuba;

E.

Polska

Gospodarka

nakazowa Gospodarka rynkowa

ĆWICZENIE 176

Oceń prawdziwość poniższych zdań i wstaw znak X we właściwej kolumnie tabeli.

Zdanie Prawda Fałsz

1. Eksperyment polegający na uszyciu stumilowego garnituru pokazał, że import może być o wiele bardziej opłacalny od opierania się w produkcji wyłącznie na materiałach wyprodukowanych lokalnie.

2. Globalizacja ma same zalety i nie ma żadnych negatywnych skutków.

3. Gospodarkę nakazową nazywamy inaczej komunizmem.

4. Prawa człowieka w krajach ubogich są najczęściej przestrzegane w mniejszym stopniu niż w krajach rozwiniętych.

ĆWICZENIE 177

Uzupełnij luki w zdaniach.

1.

W gospodarce nakazowej o produkcji i rozdysponowaniu dóbr decyduje

...

, natomiast

w gospodarce rynkowej decyduje o tym

...

.

2.

Do minusów gospodarki rynkowej należą m.in. duże

...

dochodowe

oraz

...

gospodarcze.

3.

Jako system gospodarczy gospodarka nakazowa jest znacznie

...

wydajna od

(37)

15. Najważniejsze debaty gospodarcze

ĆWICZENIE 178

Dopasuj pojęcia do odpowiadających im charakterystyk i wpisz pary (cyfra + litera) do wiersza

pod tabelą.

Pojęcie Charakterystyka

1. Błąd przeżywalności A. Błąd poznawczy polegający na przyznawaniu racji czyimś słowom tylko z tego powodu, że ta osoba zajmuje określone stanowisko lub ma tytuł naukowy.

2. Błąd konserwatyzmu B. Błąd poznawczy polegający na wybraniu danej opcji (nie zawsze korzystnej) z tego powodu, że została ona przedstawiona na tle innej.

3. Efekt autorytetu C. Błąd poznawczy polegający na przecenianiu rzeczy, które się ma, i niechętnym stosunku do zmian.

4. Efekt potwierdzenia D. Polega na manipulacji poprzez wywołanie i wyolbrzymienie strachu, nienawiści, gniewu, zazdrości czy dumy.

5. Efekt kontrastu E. Błąd poznawczy polegający na zwracaniu uwagi tylko na informacje potwierdzające nasze założenia, a nie na wszystkie dostępne argumenty.

6. Efekt status quo

F. Błąd poznawczy polegający na przeprowadzeniu rozumowania na podstawie dostępnych przypadków, bez uwzględnienia tego, że wiele innych przypadków nie „przetrwało”. Przykładowo, występuje on, gdy dowodzimy, że coś jest dobrym rozwiązaniem na podstawie historii osób, które odniosły sukces, ale pomijamy osoby, które zrobiły to samo, ale sukcesu nie odniosły.

7. Odwołanie się do

emocji G. Błąd poznawczy polegający na niechętnym przyjmowaniu dowodów sprzecznych z naszą wizją świata.

... ĆWICZENIE 179

Oceń prawdziwość poniższych zdań i wstaw znak X we właściwej kolumnie tabeli.

Zdanie Prawda Fałsz

1. Gdy w budżecie państwa wydatki są mniejsze od wpływów, mamy do czynienia z deficytem budżetowym.

2. Wejście Polski do strefy euro zmniejszyłoby koszty transakcyjne ponoszone w związku z koniecznością wymiany walut.

3. Aby wypowiadać się obiektywnie na temat gospodarki, wystarczy oprzeć swoją wiedzę na jednym, ulubionym źródle informacji.

(38)

ĆWICZENIE 180

Przeanalizuj wymienione poniżej argumenty i zastanów się, czy możesz zidentyfikować w nich

jakiś błąd poznawczy

5

.

1.

„Sukces tej firmy dowodzi, że państwo powinno inwestować w start-upy. Skoro tej firmie się

powiodło, to oznacza, że istnienie państwowego funduszu inwestującego w start-upy jest

do-brym rozwiązaniem”.

Nazwa błędu poznawczego:

... ...

2.

„Powinniśmy kupować wyłącznie polskie produkty, nawet jeśli są droższe, ponieważ jeśli

po-stępujemy inaczej, to zubażamy nasz kraj, a nasza gospodarka zmierza ku ruinie!”

Nazwa błędu poznawczego:

... ...

3.

„Uważam, że podnoszenie płacy minimalnej to błędne rozwiązanie. Jestem profesorem

eko-nomii, więc mam rację”.

Nazwa błędu poznawczego:

... ... ĆWICZENIE 181

Uzupełnij luki w zdaniach.

1.

Całkowite zadłużenie państwa to dług

...

.

2.

Aby pokryć deficyt budżetowy, państwo się zadłuża, tj. emituje

...

lub zaciąga

...

.

3.

Deficyt budżetowy w jednym roku można zrekompensować

...

budżetową

w kolejnym roku.

4.

Kiedy państwo zaciąga pożyczki, to koszt pożyczek dla innych podmiotów gospodarczych

wzrasta, ponieważ na rynku pożyczek zostało mniej pieniędzy. Takie zjawisko nazywa się

efektem

...

.

5 Zidentyfikowanie błędu poznawczego nie oznacza jeszcze, że cały postulat należy odrzucić. Inwestowanie

w start-upy przez państwo, wprowadzanie preferencji dla lokalnych produktów czy podnoszenie płacy minimalnej może być uzasadnione w określonych warunkach. Należy jednak szukać innych argumentów.

(39)

Zaprojektuj w pozostawionym pustym miejscu infografikę przedstawiającą błędy poznawcze.

Zilustruj ją przykładami z zakresu ekonomii.

(40)

ĆWICZENIE 183

Czy uważasz, że państwo powinno interweniować w gospodarkę? Wpisz do tabeli argumenty za

i przeciw interwencji państwa w gospodarkę, a następnie na ich podstawie udziel odpowiedzi na

to pytanie w pustych wierszach pod tabelą.

Za Przeciw

Odpowiedź:

... ... ... ...

(41)

Czy uważasz, że Polska powinna przyjąć walutę euro? Wpisz do tabeli argumenty za i przeciw

przyjęciu przez Polskę waluty euro, a następnie na ich podstawie udziel odpowiedzi na to pytanie

w pustych wierszach pod tabelą.

Za Przeciw

Odpowiedź:

... ... ... ...

(42)

ĆWICZENIE 185

Czy uważasz, że wiek emerytalny powinien być podwyższony, obniżony, czy powinien pozostać na

aktualnym poziomie? Wpisz do tabeli argumenty za i przeciw podnoszeniu wieku emerytalnego,

a następnie na ich podstawie udziel odpowiedzi na to pytanie w pustych wierszach pod tabelą.

Za Przeciw

Odpowiedź:

... ... ... ...

(43)

Czy uważasz, że płaca minimalna powinna zostać podniesiona, obniżona, czy powinna pozostać

na aktualnym poziomie? Wpisz do tabeli potencjalne skutki obniżenia oraz podniesienia płacy

minimalnej, a następnie udziel odpowiedzi na to pytanie w pustych wierszach pod tabelą.

Skutki podniesienia płacy minimalnej Skutki obniżenia płacy minimalnej

Odpowiedź:

... ... ... ...

(44)

ĆWICZENIE 187

Czy uważasz, że państwo powinno wspierać krajowe produkty i utrudniać dostęp do rynku

pro-duktom z zagranicy? Wpisz do tabeli argumenty za i przeciw takim praktykom, a następnie na ich

podstawie udziel odpowiedzi na to pytanie w pustych wierszach pod tabelą.

Za Przeciw

Odpowiedź:

... ... ... ...

(45)

Przeanalizuj wiadomości gospodarcze z ostatniego tygodnia. Jakie są główne tematy dyskusji

gospodarczych? Sporządź listę przynajmniej trzech tematów i zapisz ją poniżej.

... ... ... ...

ĆWICZENIE 189

Jak sądzisz, która z aktualnych debat gospodarczych ma największe znaczenie dla przyszłości

polskiej gospodarki? Wpisz jej temat w pozostawionym pustym wierszu, a w tabeli poniżej umieść

i przeanalizuj argumenty obu stron debaty. Następnie w wierszach pod tabelą odpowiedz na pytanie,

które ze stanowisk jest dla Ciebie bardziej przekonujące i dlaczego.

Temat debaty:

... Za Przeciw

Odpowiedź:

... ... ... ...

Obraz

Updating...

Cytaty

Updating...

Powiązane tematy :