• Nie Znaleziono Wyników

"Veltījums akadēmikim Jānim Endzelīnam, 1873-973", Rīgā 1972; "Bałtijskie jazyki i ich wzaimoswjazi so sławjanskimi, finno-ugorskimi i giermanskimi jazykami. Tiezisy dokładow naucznoj kinfierencii, poswjaszczennoj 100-letiju so dnja rożdienija akad. Ja. E

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share ""Veltījums akadēmikim Jānim Endzelīnam, 1873-973", Rīgā 1972; "Bałtijskie jazyki i ich wzaimoswjazi so sławjanskimi, finno-ugorskimi i giermanskimi jazykami. Tiezisy dokładow naucznoj kinfierencii, poswjaszczennoj 100-letiju so dnja rożdienija akad. Ja. E"

Copied!
3
0
0

Pełen tekst

(1)
(2)

Recenzje 753

w zasadzie bez zmian. Jest ona bibliografią międzynarodową, wykazuje prace samoistne wydawniczo, artykuły z czasopism i prac zbiorowych oraz ważniejsze fragmenty bibliograficzne. Selekcji dokonano wśród artykułów prasowych i no-tatek popularnych, pomijając te, które nie wnoszą zupełnie nic nowego. Objęto nią również w dość szerokim stopniu — co w y d a j e się już mniej słuszne — f r a g -menty bibliograficzne z opracowań z zakresu historii nauki. Układ bibliografii jest systematyczny, niekiedy bardziej rozbudowany w stosunku do części po-przedniej. Część podmiotowa — Pisma Kopernika składa się z dwóch działów: Pisma autentyczne i Pisma pseudokopernikowskie. Część przedmiotowa — Pi-śmiennictwo o Koperniku podzielona została na: działy następujące: Dział ogólny, Opracowania ogólne, Bibliografia, Twórczość i działalność Kopernika, Znacze-nie Kopernika, Kopernik w literaturze pięknej, Kopernik w sztuce, Różne formy uczczenia pamięci Kopernika, Popularne piśmiennictwo okolicznościowe. Działy te ulegają dalszemu podziałowi systematycznemu, w ich obrębie (z w y -jątkiem kilku poddziałów, w których materiał został uporządkowany alfabetycz-nie) stosowany jest układ według chronologii wydawniczej.

Opis stosowany w bibliografii jest w zasadzie rejestracyjny, chociaż niekiedy autor uzupełnia niejasne tytyły, podaje zawartość pracy oraz wskazuje na j e j powiązania z innymi pozycjami. Tytuły ważniejszych prac polskich podane są także w tłumaczeniu na język angielski, francuski lub niemiecki. Ponadto autor odnotowuje obcojęzyczne streszczenia poszczególnych prac i ich recenzje.

Bibliografię uzupełnia indeks tytułów pism Kopernika oraz skorowidz oso-bowy. Innym dodatkiem jest aneks zawierający ważniejsze pozycje wydane po roku 1971 oraz errata prostująca niektóre opisy zawarte w poprzedniej części bibliografii i uzupełniająca ją.

R. T.

Alojzy Adam Z d a n i u k i e w i c z : Z zagadnień kultury języka. Teoria — Praktyka — Szkoła. Warszawa 1973 Państwowe Wydawnictwo Naukowe ss. 221. Z prac Towarzystwa Kultury Języka.

Pierwszy rozdział wymienionej książki (s. 9—29) omawia poglądy kilku w y -bitnych naszych językoznawców na sprawy poprawności i kultury języka. Jan Baudouin de Courtenay nie poświęcił ani jednej osobnej pracy naukowej tym sprawom, nie uniknął jednak rozważań na temat praktycznych zastosowań języ-koznawstwa, zagadnienia te poruszył w ośmiu pracach naukowych i broszurze o charakterze publicystycznym. A. A. Zdaniukiewicz najwięcej miejsca poświęcił właśnie tym pracom (s. 9—17). Omówił też poglądy Jana Karłowicza, Stanisława Szobera, Kazimierza Nitscha i Zenona Klemensiewicza oraz Witolda Droszew-skiego i Stanisława Urbańczyka.

Z. Br.

Veltïjums akadêmikim Jänim Endzelïnam, 1873—1973. Riga 1972, ss. 518. Izdevniecïba „Zinätne".

Bałtijskie jazyki i ich wzaimoswjazi so sławjanskimi, finno-ugorskimi i gier-manskimi jazykami. Tiezisy dokładow naucznoj kinfierencii, poswjaszczennoj 100-letiju so dnja rożdienija akad. Ja. Endzelina. Riga 1973, Izdatielstwo „Zinatnie" ss. 130.

22 lutego 1973 r. minęło 100 lat od dnia urodzin wybitnego indoeuropeisty, najwybitniejszego językoznawcy łotewskiego, Jänisa Endzelina (zm. 1 VII 1961), profesora językoznawstwa indoeuropejskiego (ze szczególnym uwzględnieniem

(3)

ję-754 Recenzje

zyków bałtyckich) na uniwersytecie w Rydze, a u t o r a przede wszystkim dzieł: Lettische Grammatik (1923), Sławjano-bałtijskie etiudy (1911), Altpreussische Grammatik (1944). W poświęconym pamięci tego uczonego tomie, który wymie-niliśmy wyżej, Daina Nitina przedstawiła wkład Endzelina do językoznawstwa ogólnego (s. 11—23 — a r t y k u ł w języku łotewskim, n a s. 23—24 streszczenie w ję-zyku rosyjskim i niemieckim), natomiast w wydawnictwie wymienionym przez nas n a drugim miejscu R. Grabis przedstawił w skrócie n a u k o w y życiorys Endze-lina (Ja. Endzelin i razwitie łatyszskogo jazykoznanija, s. 3—12). W tomie Bałtij-skie jazyki... bezpośrednio J. Endzelina dotyczą też trzy r e f e r a t y : o jego pracy n a d ustaleniem n o r m łotewskiego języka literackiego (s. 13—17, a u t o r : T. Porite), pracach w zakresie etymologii pruskich (s. 19—22, a u t o r : A. Nepokupnyj, i z n a -czeniu jego prac dla poznania toponimii Białorusi (s. 23—27, autor: W. Żuczkie-wicz). R e f e r a t y : R. Grabisa, T. Porite i A. Nepokupnego w całości ukazały się w „Latvijas PSR Z ï n a t n u A k a d ë m i j a s Vëstis" 1973, n r 3 (referat A. Nepokupnego w języku rosyjskim, pozostałe dwa — w łotewskim. W referacie R. Grabisa za-mieszczono fotograficzny portret E. Endzelina).

Z. Br.

J a n P e t r : Z dziejów katedry sorabistyki w Uniwersytecie im. Karola w Pradze. W: Symbolae polonicae in honorem Stanislai Jodłowski. Wrocław 1972. Z a -k ł a d Narodowy im. Ossolińs-kich Wydawnictwo PAN, s. 111—120.

N a wstępie autor zaznacza, że dzieje k a t e d r y filologii serbskołużyckiej n a Uniwersytecie Karola w Pradze do dzisiaj są niezbyt dobrze znane. Historię tę autor przedstawił w wymienionym a r t y k u l e na podstawie dotychczas nie wyzyska-nych dokumentów.

Historia t a zaczyna się w 1901 г., kiedy n a Uniwersytecie Karola powołano lektorat języków łużyckich. W 1922 r. mianowano pierwszego prywatnego do-centa języka i l i t e r a t u r y serbołużyckiej, a w 1933 r. powstała k a t e d r a sorabistyki. Była to jednocześnie pierwsza k a t e d r a t e j dyscypliny slawistycznej n a świecie. J a k pisze J. Petr, stała się ona „nie tylko ośrodkiem b a d a ń naukowych i kształcenia młodej kadry, lecz także ważnym ogniwem antyfaszystowskiego r u c h u p r o -łużyckiego w Czechach i na Łużycach" (s. 117/118).

Z. Br.

Tomasz W i t u c h : Kanal Sueski. Warszawa 1972, Książka i Wiedza, ss. 181, nlb. 3, ilustr.

Ta popularnonaukowa książka przedstawia historię szlaku wodnego między Morzem Śródziemnym a Morzem Czerwonym, od czasów starożytnych po wojnę sueską 1956 roku, p o d a j e wiadomości z zakresu polityki, gospodarki i techniki — te ostatnie głównie w podrozdziale poświęconym samej budowie Kanału Sueskie-go, s. 148—180. Autor nie pominął t u t a j polskich inżynierów zatrudnionych w To-warzystwie K a n a ł u Sueskiego, Mieczysława Geniusza (1853—1920; był on pasier-b e m Cypriana Kuczewskiego, k t ó r y pracował jako pasier-buchalter w pasier-biurze Towarzy-stwa) i — szerszemu kręgowi m n i e j znanego jako uczestnika budowy tego Kanału — Stanisława Janickiego (1836—1888). Na s. 177 z n a j d u j e się portret inż. S. Janickiego, n i e k t ó r e fotografie reprodukowane w książce pochodzą ze zbiorów jego rodziny (jak pisaliśmy w „ K w a r t a l n i k u " 1968 s. 210—211, w n u k i e m S. Janickiego był w y b i t n y hydrotechnik, prof. Wacław Balcerski; zmarł on w końcu 1972 г.).

Cytaty

Powiązane dokumenty

(38) Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może utworzyć rejestr centralny obejmujący dane dotyczące jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, a także

W przypadku wyczerpania sumy gwarancyjnej umowy podstawowej OC odszkodowanie w ramach umowy nadwyżkowej OC będzie przysługiwało w odniesieniu do szkody objętej

poza nim. Zapewnienie wymagań związanych z kompozycją przestrzenną drogi nie powinno ograniczać jej właściwości użytkowych. Na wzniesieniach drogi klasy G i dróg

3) utwardzone place do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi. Między wejściami do pomieszczeń lub placami, o których mowa w ust. 2, a miejscem dojazdu

2) teren 3 MN, położony przy ulicy Ełckiej, użytkowany dotychczas częściowo jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z zabudową gospodarczą oraz jako teren

20) próbnym obciąŜeniu wodą - rozumie się przez to obciąŜenie wodą powstałe podczas pierwszego piętrzenia zbiornika lub budowli. Konstrukcje budowli hydrotechnicznych wykonuje

Do realizacji zadań publicznych zlecanych na podstawie art. 11a-11c stosuje się odpowiednio przepisy art. 16-18 oraz przepisy wydane na podstawie art. Organizacja pozarządowa

wewnętrzną Narodowego Funduszu, tryb działania jego organów oraz sposób udzielania pełnomocnictw, kierując się potrzebą zapewnienia sprawnego działania Narodowego Funduszu