Różne źródła finansowania wiejskich organizacji pozarządowych - w działaniach Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w latach

Pełen tekst

(1)

Różne źródła finansowania wiejskich organizacji pozarządowych - w działaniach Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w latach 2014-2020

Barbara Woszczyk-Kępińska

Zastępca Dyrektora Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Warszawa, 16 grudnia 2015 r.

(2)

Polityka Spójności UE 2014-2020

Obszary wiejskie zostały wskazane jako obszary strategicznej interwencji państwa

Interwencja z polityki spójności na obszarach wiejskich koncentruje się na:

 rozwoju przedsiębiorczości i lepszym wykorzystaniu kapitału ludzkiego, w tym reorientacji zawodowej rolników (CT3, CT8)

 rewitalizacji społecznej i infrastrukturalnej (CT4, CT7, CT9, CT 10)

 infrastrukturze wodno-kanalizacyjnej i przeciwpowodziowej (CT5, CT6)

Łączna kwota wsparcia obszarów wiejskich środkami polityki spójności szacowana jest na poziomie 5,2 mld euro.

Warunkiem powodzenia interwencji na rzecz różnych obszarów wiejskich i realizacji zintegrowanego podejścia jest koordynacja właściwych polityk publicznych w szczególności wspólnej polityki rolnej (WPR) i wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) z polityką spójności w zakresie:

 Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS),

 Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR),

 Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW),

 Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR).

(3)

Europejski Fundusz Społeczny

 poprawa sytuacji na rynku pracy osób młodych bez pracy;

 poprawa efektywności przedsięwzięć o charakterze ogólnopolskim i priorytetowym z punktu widzenia polityki państwa

 zmiany strukturalne poszczególnych polityk sektorowych

 w tym wyszczególniono ok. 500 mln euro na interwencję związaną z zatrudnieniem młodzieży, podnoszenie jakości edukacji na obszarach wiejskich;

 bezpośrednie wsparcie osób i instytucji Szczebel centralny - PO WER

Szczebel regionalny – 16 Regionalnych Programów Operacyjnych

(4)

Regionalne Programy Operacyjne

Każdy regionalny program operacyjny wskazuje szacunkową kwotę, która zostanie przeznaczona na wsparcie obszarów wiejskich;

(5)

MRPiPS w PO WER

MRPiPS na mocy Porozumienia ws. realizacji PO WER 2014 – 2020 jako

Instytucja Pośrednicząca realizuje zadania związane z wdrażaniem PO WER w ramach:

Oś Priorytetowa I „Osoby młode na rynku pracy”

Działanie 1.3 „Wsparcie osób młodych znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji”

Poddziałanie 1.3.1 „Wsparcie udzielane z Europejskiego Funduszu Społecznego”

Poddziałanie 1.3.2 „Wsparcie udzielane z Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodzi”

(6)

MRPiPS w PO WER – cd

Oś Priorytetowa II „Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji”

Działanie 2.1 „Równość szans mężczyzn i kobiet we wszystkich dziedzinach, w tym w dostępie do zatrudnienia, rozwoju kariery, godzenia życia zawodowego i prywatnego”

Działanie 2.4 „Modernizacja publicznych i niepublicznych służb zatrudnienia oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb rynku pracy”

Działanie 2.5 „Skuteczna pomoc społeczna”

Działanie 2.6 „Wysoka jakość polityki na rzecz włączenia społecznego i zawodowego osób z niepełnosprawnościami”

Działanie 2.7 „Zwiększenie szans na zatrudnienie osób szczególnie zagrożonych wykluczeniem społecznym”

Działanie 2.8 „Rozwój usług społecznych świadczonych w środowisku lokalnym”

Działania 2.9 „Rozwój ekonomii społecznej”

(7)

MRPiPS w PO WER – wybrane konkursy

W roku 2015 MRPiPS ogłosiło pierwszy konkurs w ramach Działania 1.3 w Osi Priorytetowej I Osoby młode na rynku pracy PO WER:

• Konkursy służą wdrażaniu Gwarancji dla młodzieży w Polsce

• Alokacja przeznaczona na realizację konkursów centralnych w ramach Gwarancji dla młodzieży w latach 2014-2020 wynosi: 75 mln euro (ok.

313,7 mln zł), z czego alokacja na pierwszy konkurs wyniosła 50 mln PLN.

• Alokacja na pozostałe konkursy planowane do ogłoszenia w 2017 i 2019 r.

wynosi ok. 263,7 mln zł.

• Celem konkursu było zwiększenie możliwości zatrudnienia osób młodych do 29 r.ż. bez pracy, w tym w szczególności osób, które nie uczestniczą w kształceniu i szkoleniu (tzw. młodzież NEET).

• Wśród podmiotów ubiegających się o dofinasowanie są organizacje pozarządowe

(8)

MRPiPS w PO WER– wybrane konkursy

W roku 2015 i 2016 MRPiPS planuje ogłaszać w ramach Osi Priorytetowej II Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki

i edukacji PO WER m.in konkursy:

• Celem konkursu jest podniesienie kompetencji przedstawicieli władz samorządu gminnego i pracowników jednostek organizacyjnych

odpowiedzialnych za rozwój from opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 z gmin pochodzących powyżej 5 tys. mieszkańców

• Ogłoszenie konkursu planowane jest w grudniu br.

• Alokacja na konkurs wynosi 8,38 mln PLN.

• Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu wynosi 97%

wartości projektu.

• W ramach konkursu do dofinansowania wyłonione zostaną 4 projekty.

• Okres realizacji projektu – 24 miesiące

• Wśród podmiotów ubiegających się o dofinasowanie są organizacje pozarządowe

Działanie 2.1

Konkurs na szkolenia w zakresie form opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 – 2015 r.

(9)

MRPiPS w PO WER– wybrane konkursy

• Ogłoszenie konkursu planowane jest w II kwartale 2016 r.

• Alokacja na konkurs wynosi 4,415 mln PLN.

• Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu wynosi 97%

wartości projektu.

• W ramach konkursu do dofinansowania wyłonione zostaną 4 projekty.

• Okres realizacji projektu -24 miesiące

• Wśród podmiotów ubiegających się o dofinasowanie są organizacje pozarządowe

Działanie 2.1 cd.

Konkurs na szkolenia w zakresie form opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 skierowane do przedstawicieli gmin o liczbie ludności poniżej 5 tyś.

mieszkańców, tworzących i prowadzących instytucje opieki nad dziećmi w wieku do lat 3.

(10)

MRPiPS w PO WER– wybrane konkursy

Celem konkursu jest przeprowadzenie w co najmniej 400 jednostkach

administracji rządowej i samorządowej przeglądu zadań pod kątem dostosowania do postanowień Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

• Ogłoszenie konkursu planowane jest w I kwartale 2016 r.

• Alokacja na konkurs wynosi 30 mln PLN.

• W ramach konkursu do dofinansowania wyłonionych zostanie 16 projektów o charakterze wojewódzkim i 1 na poziomie centralnym.

• Okres realizacji projektu - 24 miesiące.

• Projekty realizowane w partnerstwie przez organizacje pozarządowe.

Partnerzy muszą posiadać doświadczenie w zakresie działalności na rzecz osób z niepełnosprawnościami przy czym co najmniej jeden partner musi posiadać co najmniej 5 letnie doświadczenie w tym zakresie.

Działanie 2.6

Konkurs na przeprowadzenie monitoringu działań jednostek administracji rządowej i samorządowej pod kątem realizacji praw osób

z niepełnosprawnościami

(11)

MRPiPS w PO WER– wybrane konkursy w roku 2015 i 2016

• Celem konkursu jest wsparcie kompleksowymi działaniami około 1 545 będących członkami społeczności romskiej.

• Ogłoszenie konkursu planowane jest w I kwartale 2016 r.

• Alokacja na konkurs wynosi 20 mln PLN.

• Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu wynosi 97 % wartości projektu.

• Okres realizacji projektu -24 miesiące

• Konieczność powołania w projekcie Grupy Konsultacyjnej składającej się składać się z przedstawicieli społeczności romskiej, przedstawicieli samorządu terytorialnego, przedstawicieli instytucji rynku pracy działających na obszarze realizacji projektu oraz organizacji pozarządowych działających na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych lub osób zagrożonych wykluczeniem społecznych.

• Wśród podmiotów ubiegających się o dofinasowanie są organizacje pozarządowe Działanie 2.7

Konkurs na kompleksowe działania na rzecz poprawy wykształcenia

i zatrudnienia członków społeczności romskiej, a także działania na rzecz likwidacji barier, które utrudniają zatrudnianie Romów i integrację ze społecznością

większościową.

(12)

MRPiPS w PO WER – projekt pozakonkursowy

• Celem projektu jest wsparcie rozwoju zwrotnych instrumentów finansowych dla podmiotów ekonomii społecznej (PES) w latach 2016-2020 tj. instrumenty pożyczkowe w tym m.in.

poprzez:

- rozszerzenie oferty pożyczkowej

- realizacja nowej oferty wsparcia zwrotnego na rzecz rozwoju PES

• Wartość projektu – 158,9 mln PLN.

• Maksymalny dopuszczalny poziom dofinansowania projektu wynosi 97 % wartości projektu.

• Okres realizacji projektu – IV kw. 2016 – IV kw. 2022.

2030 PES skorzystał ze zwrotnych instrumentów finansowych.

utworzonych zostanie 1250 miejsc pracy w PES.

Działania 2.9

Wsparcie podmiotów ekonomii społecznej za pomocą zwrotnych instrumentów finansowych Kontynuacja działań realizowanych w ramach PO KL – DZIAŁANIE 1.4 (mikropożyczki) –

„Wsparcie inżynierii finansowej na rzecz rozwoju ekonomii społecznej” – alokacja 30 mln PLN

• 311 PES skorzystało ze wsparcia finansowego

• udzielono 381 pożyczek (ok. 30 mln PLN)

• utworzono 280 nowych miejsc pracy

(13)

MRPiPS w PO WER– wybrane konkursy w roku 2015 i 2016

Więcej informacji na temat ogłaszanych w ramach PO WER przez MRPiPS konkursów dostępnych jest na

stronie: www.kapitalludzki.gov.pl

(14)

Program Fundusz Inicjatyw

Obywatelskich 2014-2020

(15)

Cel główny

Zwiększenie zaangażowania obywateli i organizacji pozarządowych w życie publiczne

skierowany do:

 organizacji pozarządowych, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie –

niedziałających w celu osiągnięcia zysku osób prawnych lub jednostek

organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacji i stowarzyszeń,

 podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 tej ustawy, m.in.:

o organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego, tworzonych przez kościoły

o stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego o spółdzielni socjalnych

o spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz klubów sportowych będące spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie

Program Fundusz Inicjatyw

Obywatelskich 2014-2020

(16)

Priorytet 1. Małe inicjatywy

 Zwiększanie roli inicjatyw nieformalnych

 Animowanie działań samopomocowych

 Wspieranie młodych organizacji pozarządowych

Priorytet 2. Aktywne społeczeństwo

 Aktywizacja obywateli w sprawach wspólnotowych

 Rozwijanie wolontariatu

 Poprawa zdolności organizacji pozarządowych do mobilizowania zasobów

 Aktywizacja współpracy wspólnot lokalnych i instytucji publicznych

 Wspieranie aktywnych form integracji społecznej

 Rozwój przedsiębiorczości społecznej

 Tworzenie warunków rozwoju bezpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego

Program Fundusz Inicjatyw

Obywatelskich 2014-2020

(17)

Priorytet 3. Aktywni obywatele

 Zwiększanie wpływu obywateli na polityki publiczne

 Rozwijanie edukacji obywatelskiej i kompetencji społecznych

 Wzrost znaczenia organizacji strażniczych i rzeczniczych

 Wspieranie tworzenia partnerstw (w tym partnerstwa publiczno- społecznego)

i innych form współpracy, służących aktywizacji obywateli oraz przekazywaniu im realizacji zadań publicznych

Priorytet 4. Silne organizacje pozarządowe

 Zwiększanie kompetencji organizacji obywatelskich

 Wspieranie działań o charakterze systemowym

Program Fundusz Inicjatyw

Obywatelskich 2014-2020

(18)

Środki na finansowanie w 2016 r. 57 600 000 PLN Nabór ofert

Priorytet 3 i 4 1 września - 23 września 2015 r.

Priorytet 2 1 grudnia 2015 r. - 7 stycznia 2016 r.

Wysokość dotacji

zadania trwające max. 8 lub 10 miesięcy 10 – 100 tysięcy zł zadania trwające max. 19 lub 21 miesięcy 20 – 200 tysięcy zł

Wymagany wkład własny

10 – 40 tysięcy zł - 10 %

ponad 40 tysięcy zł - 10 %, nie mniej niż 5% wkład finansowy

Program Fundusz Inicjatyw

Obywatelskich 2014-2020

(19)

Program ASOS 2014-2020

(20)

Cel główny

Poprawa jakości i poziomu życia osób starszych dla godnego starzenia się poprzez aktywność społeczną

Umożliwia to współpracę międzysektorową – organizacji pozarządowych, które wspólnie z jednostkami samorządu terytorialnego oraz uczelniami przyczyniają się do rozwoju społecznego w wymiarze lokalnym. Ma to służyć utrwalaniu modelu współpracy międzysektorowej, która jest kluczowym elementem działań długofalowych podejmowanych w związku ze starzeniem się populacji.

Program ASOS 2014-2020

(21)

W okresie realizacji Programu ASOS (lata 2014–2020) zakłada się:

• dofinansowanie rozwoju oraz powstanie nowej oferty edukacyjnej dla osób starszych, zwiększenie dostępu do zajęć edukacyjnych w ramach już istniejących oraz

nowoutworzonych organizacji m.in. na terenach defaworyzowanych, przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury oświatowo-kulturalnej dla osób starszych,

• wspieranie różnych form edukacji i uczenia się na rzecz poprawy umiejętności osób starszych, w tym zwłaszcza umiejętności cyfrowych oraz szczególnie w odniesieniu do osób pozostających w niekorzystnej sytuacji, w tym w szczególności w procesie

wykluczenia społecznego,

• podnoszenie kompetencji/kwalifikacji kadry zajmującej się zawodowo i ochotniczo aktywizacją społeczną osób starszych,

• dofinansowanie innych form aktywności społecznej osób starszych,

• zwiększenie oferty oraz podniesienie jakości usług społecznych dla osób starszych, w tym dostosowanie tej oferty odpowiednio do potrzeb i możliwości starszych osób niepełnosprawnych lub o ograniczonej sprawności ruchowej.

Program ASOS 2014-2020

(22)

I. Edukacja osób starszych

II. Aktywność społeczna promująca integrację wewnątrz- i międzypokoleniową

III. Partycypacja społeczna osób

starszych IV. Usługi

społeczne dla osób starszych

Program ASOS 2014-2020 – Priorytety

komponentu konkursowego

(23)

ASOS na lata 2012-2013

ASOS na lata 2014-2020

BLISKO 60 MLN ZŁ

2013 – 40 MLN ZŁ

2015 – 40 MLN ZŁ 2014 – 40 MLN ZŁ

BLISKO 280 MLN ZŁ

Program ASOS 2014-2020 – Środki finansowe

2016 – 60 MLN ZŁ

(24)

Program „Senior-WIGOR” 2015-2020

Wieloletni Program

„Senior-WIGOR”

(25)

Program „Senior-WIGOR” 2015-2020

Podstawy realizacji Programu „Senior-WIGOR”:

Program realizowany w latach 2015-2020 jako element

Założeń Długofalowej Polityki Senioralnej w Polsce na lata 2014-2020.

• Program ma na celu wzmocnienie aktywności osób starszych, ich integrację ze środowiskiem lokalnym oraz będzie przeciwdziałać marginalizacji

i wykluczeniu społecznemu.

• Program wspiera działania jednostek samorządu terytorialnego w zakresie realizacji zadań własnych określonych w art. 17 ust. 2 pkt 3, w art. 19 pkt 11 oraz w art. 21 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy

społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.).

(26)

ZAKŁADA TWORZENIE DZIENNYCH DOMÓW I KLUBÓW

SKIEROWANY DO SENIORÓW NIEAKTYWNYCH ZAWODOWO 60+

MA WSPIERAĆ FINANSOWO JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

WIEDZA

INTEGRACJA

GODNOŚĆ

OPIEKA

REHABILITACJA

Program „Senior-WIGOR” 2015-2020

(27)

Program „Senior-WIGOR” 2015-2020

Program „Senior-WIGOR” opracowany przez MPiPS skierowany jest przede wszystkim do jednostek samorządu, charakteryzujących się:

• niskimi dochodami lub

• wysokim odsetkiem seniorów w populacji ogółem lub

• brakiem infrastruktury pomocy społecznej służącej do realizacji usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób starszych poza miejscem ich zamieszkania.

(28)

Program „Senior-WIGOR” 2015-2020

Główni beneficjenci Programu „Senior-WIGOR”:

Grupa docelowa:

Jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty województwa)

Osoby w wieku 60+, które

są nieaktywne zawodowo

(29)

Program „Senior-WIGOR” 2015-2020

Zasady realizacji i planowane efekty Programu „Senior- WIGOR”:

Program działa na zasadzie otwartego konkursu dla jednostek samorządu terytorialnego, które zgłaszają ofertę konkursową do Wydziału Polityki Społecznej właściwego urzędu wojewódzkiego,

Program zakłada również współpracę z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami zrównanymi, poprzez możliwość ich uczestnictwa

w Programie w charakterze partnera projektu jak również realizowanie zadań programowych, zleconych przez jednostki samorządu terytorialnego,

Przez 6 lat funkcjonowania programu planuje się powstanie ok. 1200 placówek.

(30)

Program „Senior-WIGOR” 2015-2020 – środki finansowe

W 2015 r.

30 MLN/

2016 r.

40 MLN

EDUKACJA, KULTURA, REHABILITACJA SPORT, TERAPIA ZAJĘCIOWA, POSIŁKI –

W JEDNYM MIEJSCU

370

MLN

180 000 ZŁ

NA UTWORZENIE DOMU SENIORA

70 000 ZŁ

NA WYPOSAŻENIE PLACÓWEK

200 ZŁ

MIESIĘCZNE NA MIEJSCE

(31)

0 2 4 6 8 10 12 14

8

2 5

3

8 8

11

1

11

3

6

14

5

13

8

6

SUMA: 100

Program „Senior-WIGOR” 2015-2020 –

Efekty 2015 r.

(32)

Program „MALUCH”

Resortowy program

rozwoju instytucji opieki nad dziećmi

w wieku do lat 3 „MALUCH”

(33)

Program „MALUCH”

Od 2011 roku realizowany jest Resortowy program rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 „MALUCH”, w ramach którego możliwe jest dofinansowanie żłobków, klubów dziecięcych i opiekunów dziennych w gminach na terenie całej Polski.

Celem Programu jest realizacja polityki rodzinnej rządu odnoszącej się do wspierania rodziny w działaniach opiekuńczych nad małymi dziećmi poprzez:

• stworzenie warunków dla rozwoju zróżnicowanych instytucji opiekuńczo-

edukacyjnych dla dzieci w wieku do lat 3 (w wyjątkowych przypadkach do lat 4),

• poprawę standardów funkcjonowania instytucji opieki nad małymi dziećmi,

• umożliwienie rodzicom i opiekunom dzieci, w tym studentom, doktorantom oraz osobom zatrudnionym przez uczelnię lub osobom wykonującym zadania na rzecz uczelni na podstawie umów cywilno-prawnych, podjęcie aktywności zawodowej,

• wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu instytucji opiekuńczo - edukacyjnych dla małych dzieci, zgodnie z potrzebami lokalnej społeczności,

• zapewnienie dzieciom w wieku do lat 3 miejsc w instytucji opieki do czasu osiągnięcia poziomu rozwoju i umiejętności niezbędnych do edukacji przedszkolnej.

(34)

Program „MALUCH” – środki finansowe

W 2015 r. przeznaczono na Program MALUCH 151 mln zł z budżetu państwa.

Dysponentami środków budżetowych na dotacje przyznawane w ramach Programu są Wojewodowie, którzy przekazują dotacje adresatom Programu - na podstawie umów w sprawie udzielenia dotacji.

W 2016 r. planuje się przeznaczyć na Program MALUCH analogiczną kwotę, tj. 151 mln zł. Założenia w trakcie opracowywania.

Program MALUCH 2015 był realizowany w jednej edycji, podzielonej na cztery moduły.

Pierwszy dotyczył tworzenia nowych miejsc opieki nad najmłodszymi, drugi i trzeci - utrzymania już istniejących. Dwa pierwsze skierowane są do gmin, trzeci do przedsiębiorców i organizacji, a czwarty do uczelni.

(35)

Program „MALUCH”

Program MALUCH w 2015 r. adresowany był do:

 działających na podstawie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3:

• jednostek samorządu terytorialnego szczebla gminnego, w których istnieje potrzeba utrzymania i rozwoju instytucji opieki nad małymi dziećmi, ze względu na niezaspokojone potrzeby społeczności lokalnych (do gmin adresowany jest moduł 1 i moduł 2 Programu);

• podmiotów prowadzących lub zamierzających prowadzić w 2015 r. instytucje opieki nad małymi dziećmi, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (do których adresowany jest moduł 3 Programu), tj.:

 osób fizycznych,

 osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej;

 uczelni i współpracujących z nimi podmiotów prowadzących lub zamierzających prowadzić instytucje opieki nad małymi dziećmi na podstawie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, (do których adresowany jest moduł 4 Programu - „MALUCH na uczelni”).

(36)

Program „MALUCH” - Efekty

Od uruchomienia programu MALUCH liczba instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 wzrosła niemal pięciokrotnie. W 2011 roku było 571 żłobków, klubów dziecięcych i opiekunów dziennych, na koniec I półrocza 2015 r. wynosiła 2 705, a liczba miejsc 75 993.

Jest to m.in. efekt wsparcia w ramach Programu MALUCH, jak również środków z Europejskiego Funduszu Społecznego przeznaczonych na tworzenie i funkcjonowanie instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 dostępnych w Działaniu 1.5 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 nadzorowanym przez MRPiPS.

(37)

Dziękuję za uwagę.

Obraz

Updating...

Cytaty

Updating...

Powiązane tematy :