Prawo szariatu i jego kompatybilność z europejskim systemem ochrony praw człowieka

13  Download (0)

Full text

(1)

Prawo szariatu i jego kompatybilność

z europejskim

systemem ochrony praw człowieka

Autor: Simona Kociok

(2)

Zderzenie kultur - w dzisiejszym świecie konflikty rodzą się nie pomiędzy państwami,

lecz między cywilizacjami

(3)

„Mówią, że niepełna wiedza jest rzeczą

niebezpieczną, ale jednak nie tak złą, jak całkowita ignorancja”

(4)

Źródła szariatu – prawa islamskiego:

Koran – święta księga z objawionymi słowami Allaha spisanymi przez Proroka,

Sunna - prawo zwyczajowe spisane przez mędrców na podstawie życia i praktyk Proroka,

Kanun - akty wykonawcze szariatu (akty administracyjne, rozporządzenia).

Wykładnia:

Idżma – źródła przez wykładnię,

Kijas – wnioskowanie analogiczne,

Zwyczaj i orzecznictwo licznych szkół teologicznych.

Ścisły związek religii z prawem.

(5)

Małżeństwo w islamie

Małżeństwo w islamie jest kontraktem prawnym,

obyczajowym i religijnym, pomiędzy kobietą i mężczyzną, na który duży wpływ mają interesy społeczności.

Urf - nowa forma kontraktu, która nie posiada wartości

prawnej, natomiast stanowi zwyczajowe rozwiązanie obejścia ścisłych zasad wstrzemięźliwości par muzułmańskich.

Warunki ważności ślubu:

konieczność zachowania odpowiedniej formy,

brak przeciwwskazań,

ustanowienie posagu.

(6)

Przeszkody do zawarcia związku

absolutne

Pokrewieństwo poprzez krew,

Pokrewieństwo poprzez mleko,

Pokrewieństwo w linii prostej,

Niemożliwy ponowny

ślub między tymi samymi osobami.

tymczasowe

Ze względu na religię,

Posiadanie czterech żon i chęć małżeństwa z piątą,

Idda – okres

wstrzemięźliwości kobiety,

Ostatnie stadium choroby śmiertelnej.

(7)

Stosunki między małżonkami

Obowiązki i przywileje męża

Trwałe zamieszkanie z żoną,

Skonsumowanie małżeństwa,

Równy podział nocy między żony,

Nafaka – utrzymywanie żony,

Prawo do karania,

Zgoda na wyjście.

Obowiązki żony

Bezwzględna

posłuszność mężowi,

Obowiązek wierności,

Zakaz opuszczania miejsca zamieszka,

Uzyskanie zgody na rozporządzenie

majątkiem i na

poręczenie na rzecz osoby trzeciej.

(8)

Rozwiązanie małżeństwa

1. Śmierć.

2. Śmierć cywilna w wyniku apostazji.

3. Rozwód sądowy.

4. Talaq – odesłanie:

tylko muzułmanin,

dojrzały płciowo,

zdrowy na umyśle,

po skonsumowaniu małż.,

zachowanie formy.

(9)

Kompatybilność szariatu z EKPCz

Arabska Karta Praw Człowieka z 2004 roku - ratyfikowana jedynie przez dziesięć państw arabskich, uwzględnia podejście niektórych

państw arabskich w tak kluczowych kwestiach, jak kara śmierci, ograniczenie praw kobiet, wolności słowa i wyznania, a w związku z tym nadal nie spełnia wymagań międzynarodowych.

(10)

Wartości nieuznawane przez prawo szariatu - 1

Orzeczenie ETPCz Refah Partisi (Partii Dobrobytu) i inni v. Turcja z 31 lipca 2001 roku

wolność myśli, sumienia i wyznania (art. 9 EKPC),

wolność zrzeszania się i stowarzyszania (art. 11 EKPC),

zasada niedyskryminacji (art. 14 EKPC).

Naruszenia wykazane Partii Dobrobytu:

dyskryminacja na tle płciowym, religijnym, poglądów politycznych,

nietolerancja, odrzucenie wolności religijnej.

W sprawie Gunduz v. Turcja z 4 grudnia 2003 roku ETPCz stwierdza, iż wspieranie systemu prawnego opartego na szariacie pod rządami EKPCz jest bardzo trudne, jeśli nie niemożliwe.

(11)

Wartości nieuznawane przez prawo szariatu - 2

Wyrok Tyler v. Wielka Brytania z 25 kwietnia 1978 roku oraz wyrok Jabari v. Turcja z 11 lipca 2000 roku:

zakaz okrutnych, nieludzkich i poniżających kar, które mogą być stosowane w wypadku nieposłuszeństwa, jako kary za gwałt,

cudzołóstwo lub inne przestępstwa moralne,

zakaz tortur (art. 3 EKPC)

ETPCz podkreślił absolutny zakaz stosowania kar cielesnych, które są niezgodne z ludzką godnością i integralnością jednostki. W

związku z tą jedną z najbardziej fundamentalnych wartości demokratycznego społeczeństwa, wymaga się między innymi ścisłej kontroli zarzutów, gdy deportacja do innego kraju może narazić jednostkę na takie zakazane traktowanie, jak np.

ukamienowanie czy wychłostanie, a nawet karę śmierci, zasądzaną również wobec nieletnich.

(12)

Wartości nieuznawane przez prawo szariatu - 3

1. Sąd Najwyższy Francji z 17 lutego 2004 roku ustanowił zasadę porządku publicznego mówiącą, iż rozwiązanie małżeństwa poprzez jednostronną czynność prawną

(odesłanie) jest niezgodne z zasadą równości małżonków w sferze cywilnoprawnej, wyrażoną w artykule 5 Protokołu Dodatkowego nr 7 do EKPC z 22 listopada 1984 roku.

2. Wyrok wyroku Şahin v. Turcja z 2005 roku ETPCz uznał obowiązek noszenia chusty jako kolejny przejaw

dyskryminacji i nierówności płci, a także uznał zakaz jej noszenia za usprawiedliwiony ze względu na konieczność ochrony laickiego charakteru przestrzeni publicznej.

(13)

Podsumowanie

W świetle aktualnego systemu prawnego oraz struktury wartości europejskich zawartych w Europejskiej Konwencji Praw

Człowieka, prawo szariatu nie może zostać uznane jako

akceptowalne źródło prawa, a część czynności podjętych zgodnie z jego przesłankami może stanowić poważne naruszenia prawa krajowego oraz generalnie prawa międzynarodowego. Wobec tego faktu, harmonijne współżycie kultury europejskiej z kulturą islamu nie jest w pełni możliwe – przynajmniej, jeśli bierzemy pod uwagę system prawny Europy.

Figure

Updating...

References

Related subjects :