• Nie Znaleziono Wyników

Problemy metodologiczne badań nad historią prasy

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Problemy metodologiczne badań nad historią prasy"

Copied!
7
0
0

Pełen tekst

(1)

Andrzej Notkowski

Problemy metodologiczne badań nad

historią prasy

Biuletyn Polonistyczny 22/4 (74), 21-26

(2)

PR O B LEM Y M E T O D O L O G IC Z N E BA D A Ń N A D H ISTO R IĄ PRASY

Sesja naukowa w Wieżycy k/Gdańska 2 8 -2 9 maja 1979'

R ozw ój badań nad d z ie ja m i p r a s y p o ls k ie j o s ią g n ą ł poziom - z w ła s z ­ c z a w c ią g u o s t a tn ie g o 1 0 - l e c i a - u z a s a d n ia ją c y g r u n to w n ie js z e z a ­ j ę c i e s i ę sp raw am i m e to d o lo g icz n y m i i w a r sz ta to w y m i. Tym zagad n ien iom p o ś w ię c o n o k o n fe r e n c ję z o r g a n iz o w a n ą p r z e z P r a c o w n ię H is t o r ii C z a s o ­ p iś m ie n n ic tw a P o ls k ie g o 1BL PAN i In sty tu t H is t o r ii U n iw e r s y te tu G dań­ s k ie g o . Jej u c z e s t n ic y r e p r e z e n t o w a li ś r o d o w is k a n au k ow e: W a r sz a w y , G d a ń sk a , W r o c ła w ia , Ł o d z i i O ls z ty n a .

N a k o n fe r e n c ję p rz y g o to w a n o 12 r e f e r a t ó w . S z e ś ć sp o ś r ó d n ic h p r z e d s t a w ia ło p r o p o z y c je m etod b a d a w c z y c h w ed łu g p o d zia łu ty p o lo g ic z ­ n e g o c z a s o p is m , u w z g lę d n ia ją c s z c z e g ó l n ie s p o łe c z n e fu n k cje p r a s y : d o c . d r h a b . J e r z y M y ś l i ń s k i (IB L P A N ), " P o ls k ie c z a s o p iś m ie n ­ n ic tw o s o c j a lis t y c z n e do 1 9 1 8 r . - in stru m en t t o w a r z y s z ą c y p o w sta w a ­ n iu i r o z w o jo w i ru ch u r o b o tn ic z e g o " ; d o c . d r h a b . Z enon K m i e c i k

(IB L P A N ), " M o n o g ra fie c z a s o p is m z p rzeło m u XIX i XX w . " ; d r U r s z u ­ l a J a k u b o w s k a (1H UG) , " M on ografia d z ie n n ik a p a r ty jn e g o n a p r z y ­ k ła d z ie p r a s y N a ro d o w ej D em o k ra cji ( » G a z e t a W a r s z a w s k a « )" ; d r W ie ­ sła w W ł a d y k a (IB L P A N ), "Jesteśm y^ g ło s e m m i l i o n ó w ... (D z ie n n ik i s e n s a c y jn e D ru g iej R z e c z y p o s p o lit e j ) " ; d r W iktor P e p l i ń s k i (1H UG) , "F u n k cje i o r g a n iz a c j a p r a s y lo k a ln e j D ru g iej R z e c z y p o s p o lite j na p r z y ­ k ła d z ie w o jew ó d ztw a p o m o r s k ie g o " ; d r E w a C y t o w s k a (IBL P A N ), " F unkcje p r a s y w o k r e s ie o k u p a cji h it le r o w s k ie j (p r a s a p od ziem n a i t z w . g a d z in o w a )".

Dwa r e f e r a t y d o ty c z y ły k w e s t ii w a r s z ta to w y c h , z w ią z a n y c h z w y k o ­ r z y sty w a n ie m p r a s y jak o ź r ó d ła h is t o r y c z n e g o . W y g ło s ili je d r A nd rzej N o t k o w s k i (IBL P A N ), " O k o lic z n o ś c i p o w sta w a n ia c z a s o p is m jako p rzed m io t k r y ty k i ź r ó d ła p r a s o w e g o (n a p r z y k ła d z ie o k r e s u D ru g iej R z e c z y p o s p o lite j) " i m gr Hanna N a t o r a - M a c i e r e w i c z (IB L P A N ), " Ź ró d ło p r a s o w e w b a d a n ia c h nad tw o r z e n ie m s i ę św ia d o m o śc i h i s t o r y c z ­ n ej (na p r z y k ła d z ie c z a s o p iś m ie n n ic tw a w a r s z a w s k ie g o 11 p o ło w y XIX w .)".

(3)

p o lity c z n e , m ów ili: d o c . d r h a b . J e r z y Ł o j e k (1BL P A N ), "R ozw ój r o li p o lity c z n e j p r a s y p o ls k ie j w la t a c h 1 6 6 1 -1 8 3 1 " ; m gr A le k sa n d r a G a r l i c k a (1BL P A N ), " P e r c e p c ja p r a s y n a te r e n ie ziem p o ls k ic h w la ta c h 1 w ojny ś w ia to w e j" , o r a z d r h a b . A n d rzej P a c z k o w s k i

( BN) , "R ola p r a s y w k sz ta łto w a n iu k u ltu r y p o lity c z n e j D ru g iej R z e c z y ­ p o s p o lite j " . *

P r o b lem y d ziejó w d z ie n n ik a r s tw a b y ły p rzed m io tem r e fe r a t u m gr D a r ii L i p i ń s k i e j - N a ł ę c z (1BL P A N ), "R ozw ój p r a s y a k s z ta łto w a n ie s ię zaw odu d z ie n n ik a r s k ie g o n a z ie m ia c h p o l­ sk ic h " .

W d y s k u s ji nad r e fe r a ta m i p a d ło 4-0 g ł o s ó w , p r z y czy m n a jw ię c e j d o ty c z y ło problem ów a n a liz y o d d z ia ły w a n ia p r a s y n a s p o łe c z e ń s t w o . P o d ­ k r e ś la n o , iż p r a s a sta n o w i n ie ty lk o jed n o z p o d sta w o w y ch ź r ó d e ł do badań nad tw o r z e n ie m s i ę i ro zw o jem k u ltu r y m a s o w e j, a le r ó w n ie ż j e s t b a rd zo istotn ym czy n n ik iem p r z y u s t a la n iu z a s ię g u s p o łe c z n e g o ruchów p a r tii p o lity c z n y c h . N ie z a w s z e jed n ak d u ża p o p u la r n o ś ć ja k ie g o ś p ism a c z y ro d za ju p r a s y (n p . s e n s a c y jn e j) ś w ia d c z y o s i l e jej o d d z ia ły w a n ia na św ia d o m o ść c z y te ln ik ó w . P r z y badaniu w pływ u s p o łe c z n e g o p r a s y n a ­ le ż y u w z g lę d n ia ć n ie ty lk o t r e ś ć p u b lik a c ji, a le ta k ż e u p o w sz e c h n ia n e p r z e z n ie h a s ł a , slo g a n y it p . , n a jg łę b ie j z a p a d a ją c e w św ia d o m o ść o d ­ b io r c y . O z n a c z e n iu propagandow ym ty c h u ta r ty c h i n o śn y c h s p o łe c z n ie sform u łow ań ś w ia d c z y fakt w za jem n eg o p r z e jm o w a n ia f r a z e o l o g ii p r z e z p o s z c z e g ó ln e o b o z y p o lity c z n e - n p . w łą c z a n ie n ie k t ó r y c h h a s e ł n a r o d o - w o -d e m o k r a ty c z n y c h do p rop agan d y sa n a c y jn e j w la ta c h t r z y d z i e s t y c h . W ażny j e s t r ó w n ie ż p rob lem m echanizm u p r z e n ik a n ia t r e ś c i p r a s y do s p o łe c z e ń s t w a . N a le ż y p r z y tym w z ią ć pod u w a g ę z ja w is k o p e r c e p c j i b e z p o ś r e d n ie j i p o ś r e d n ie j - z w ią z a n e z fu n k cjon ow an iem tz w . m ałych gru p s p o łe c z n y c h .

O cen a r z e c z y w is t e g o w pływ u p r a s y n a k s z t a łto w a n ie pogląd ów i p o ­ staw lu d zk ich sta n o w i ch yb a n a jt r u d n ie js z y - a z a r a z e m je d e n z n a jw a ż ­ n ie j s z y c h - p ro b lem d z ie jó w c z a s o p iś m ie n n ic tw a . K o n ieczn e zatem j e s t zajm ow anie s ię tym o b sz a r e m b a d a w czy m , a le e fe k ty p r z y n ie ś ć m oże j e ­ dyn ie a n a liz a d łu g ic h c ią g ó w c z a s o w y c h , p o z w a la ją c a w y p r o w a d z ić p r a

(4)

-w id ło -w e -w n io s k i n a p o d sta -w ie o b s e r -w a c ji p o w ta r z a ją c y c h s i ę z ja ­ w is k .

W d y s k u s ji nad o d d zia ły w a n iem sp o łe c z n y m p r a s y zw r a c a n o te ż u w a g ę n a s p e c y fik ę r ó ż n y c h ro d za jó w c z a s o p is m o r a z m ów iono o s p r a ­ w a ch w a r s z ta tu b a d a w c z e g o . P o d k r e ś la n o , ż e w b ad a n ia ch r o l i p r a s y w k sz ta łto w a n iu św ia d o m o śc i h is to r y c z n e j s p o łe c z e ń s t w a w a żn e j e s t d o s t r z e g a n ie faktu w y p r a c o w y w a n ia p r z e z p o s z c z e g ó ln e o b o z y p o lity c z n e w ła s n e j w iz j i d ziejó w n a r o d o w y c h . W p r a s ie p o ls k ie j fu n k cjon ow ało co najm n iej k ilk a m o d eli w id z e n ia p r z e s z ł o ś c i , z a le ż n ie od k ieru n k u p o li­ ty c z n e g o d a n eg o p is m a . D la u p o w s z e c h n ia n ia t r e ś c i h is to r y c z n y c h - z a ­ rów n o w c z a s a c h r o z b io r o w y c h , jak i w P o ls c e o d ro d zo n ej - w ie lk ie z n a c z e n ie m ia ły p ism a o z a s ię g u o g ó ln o k ra jo w y m . Ze w z g lę d u n a s z e r o ­ k i z a s i ę g s p o łe c z n y s z c z e g ó l n ą r o lę w k s z ta łto w a n iu św ia d o m o śc i h is t o ­ r y c z n e j o d g r y w a ły r ó w n ie ż t z w . " g a z e ty d la lu du".

D y sk u sja d o ty c z y ła te ż s z e r o k o ro zu m ia n ej sp r a w y sło w n ic tw a p o li­ ty c z n e g o . W r e f l e k s j i nad w e r b a liz a c ją t r e ś c i o b se r w o w a ć n a le ż y w y s t ę ­ p u ją ce w p ism a ch p o s z c z e g ó ln y c h k ierunków s p o s o b y w a r to ś c io w a n ia p r z e c iw n ik ó w i ic h id e o lo g ii o r a z z a k r e s to le r a n c j i w o b ec u gru p ow ań " w rogich " lub " o b cy ch " . P r ó b y k la s y fik a c j i w tym z a k r e s ie p o z w o liły b y u s t a l i ć , c z y p r a s a s łu ż y ła p o d n ie s ie n iu , c z y te ż o b n iżen iu k u ltu ry p o li­ ty c z n e j .

R ozw ażan o ta k ż e z ja w is k a z r ó ż n ic o w a n ia u ja w n ia ją c y c h s i ę w p r a s ie form k u ltu ry p o lity c z n e j o r a z z a c h o d z ą c y c h w o k r e s ie D ru g iej R z e c z y ­ p o s p o lite j zm ian o w y ch fo r m . Z w ró co n o u w a g ę n a fak t is t n ie n ia r ó ż n y c h poziom ów p r a s y , o d m ien n ych pod w zg lęd em d o s t ę p n o ś c i t r e ś c i . W b ad a­ n ia c h ty ch n a le ż y u w z g lę d n ia ć p r o c e s y p rzem ia n s p o łe c z n y c h (u r b a n iz a ­ c j ę i u p r z e m y s ło w ie n ie ) , d o k o n u ją cy ch s i ę je d n o c z e ś n ie z m ig r a c ją ze w s i do m ia s t, w y w o ły w a ły o n e bow iem zm iany str u k tu r y i c h a r a k te r u p u b lic z n o ś c i c z y t e ln ic z e j . P o s t a w ić m ożna h ip o t e z ę , ż e w d w u d z ie s t o le ­ c iu m ięd zyw ojen n ym n a s t ą p iło w P o ls c e n ie ty le o b n iż e n ie poziom u k u l­ tu r y p o lit y c z n e j , i l e zm ian a je j fo rm . W c z a s o p iś m ie n n ic tw ie z n a la z ło to o d b ic ie w p o s t a c i s to p n io w e g o " o d p o lity czn ia n ia " p r a s y in fo rm a cy jn ej i " u p o lity czn ia n ia " g a z e t s e n s a c y j n y c h . N a u p o w sz e c h n ia n e p r z e z p r a s ę form y k u ltu ry ż y c ia p u b lic z n e g o r z u to w a ła r ó w n ie ż ó w c z e s n a sy tu a c ja

(5)

p o lity c z n a : w P o ls c e n ie p o d le g łe j do o k . 1935 r . fo rm y i t r e ś c i -wypo­ w ie d z i p r a so w y c h k s z ta łto w a n e b y ły p r z e z w a lk ę o w ła d z ę m ię d z y p a r t ia ­ m i, w la ta ch p ó ź n ie j s z y c h p r z e w a ż a ły te n d e n c je in t e g r a c y j n e , zw ią z a n e z obroną z a g r o ż o n e j s u w e r e n n o ś c i p a ń stw o w e j.

W d y sk u sji nad p r a s ą s e n s a c y jn ą om aw iano m .i n . sp r a w ę w y o d r ę b ­ n ie n ia ró ż n y c h jej ty p ó w . W sk azyw an o n a is t n ie n ie p r a s y s e n s a c y jn e j o c h a r a k te r z e b a r d z ie j e lita r n y m , z w yraźn ym n a sta w ie n ie m p o lity c z n y m , p o w ią za n ej z p o s z c z e g ó ln y m i p a rtia m i i o b o za m i, o r a z organ ów "popu­ lis t y c z n y c h " , p r z e z n a c z o n y c h d la m niej w y r o b io n y c h c z y te ln ik ó w . P o r u ­ s z a n o p r z y tym - b a rd zo is to tn ą d la fu n k cjon ow an ia tej p r a s y - k w e s tię m etod w a lk i o z d o b y c ie d la n ie j jak n a j lic z n ie j s z e j r z e s z y o d b io r c ó w .

W d y sk u sji w y ło n ił s i ę r ó w n ie ż p rob lem p r z e k r o c z e n ia p ro g u m a s o ­ w eg o c z y te ln ic t w a na z ie m ia c h p o ls k ic h . Z a sta n a w ia n o s i ę , c z y p ie r w ­ s z e ń s tw o w tym z a k r e s ie p r z y p is y w a ć n a le ż y teren o m za b o ru p r u s k ie g o , c z y p o ls k ie j e m ig r a c ji w S ta n a c h Z je d n o c z o n y c h A m eryki P ó łn o c n e j, c z y w r e s z c ie d atow ać z ja w is k o n a c z a s y D ru g iej R z e c z y p o s p o lit e j , w ią ż ą c je m. i n . z u p o w sz e c h n ie n ie m w ielk o n a k ła d o w ej p r a s y s e n s a c y j n e j .

O m awiano p rob lem y w a r s z ta to w e badań nad r e c e p c j ą s p o łe c z n ą tr e ś c i, p r a s o w y c h , p o d k r e ś la ją c tr u d n o ś c i b a d a w cze w tym z a k r e s i e , w y ­ n ik a ją c e z braku u m o ż liw ia ją c y c h g e n e r a liz a c j ę ź r ó d e ł, jak z b io r y k o ­ r e s p o n d e n c ji p ryw atn ej i l i s t y do r e d a k c y j p is m . P ew n y ch w sk a z ó w e k c o do sp osob u i z a s ię g u o d d z ia ły w a n ia p r a s y n a c z y te ln ik ó w d o s t a r c z y ć mogą n p . w yn ik i g ło s o w a n ia do p a r la m e n tu , a s z c z e g ó l n ie do s a m o r z ą ­ dów lo k a ln y ch w z e s t a w ie n iu z a n a liz ą h a s e ł g ło s z o n y c h p r z e z p r a s ę p o d c z a s kam panii w y b o r c z y c h , z a ś ilo ś c io w y m m iern ik iem je j r e c e p c j i s ą n a k ła d y .

W iele m ów iono n a tem at ilo ś c io w y c h m etod a n a liz y t r e ś c i p r a s y . P o ­ m iary o b ję t o ś c i te k stu w g o k r e ś lo n y c h k lu c z y k a te g o r y z a c y jn y c h sam e w s o ­ b ie n ie mogą d o s t a r c z y ć o d p o w ie d z i n a s z e r e g z a s a d n ic z y c h p y ta ń . M e­ tod y p r a c y nad tek stem p rasow ym pow inny być o d b ie r a n e w z a le ż n o ś c i od c h a ra k teru badanej p r o b le m a ty k i, b ez ś c i s ł e g o r o z g r a n ic z a n ia a n a liz y m e r y to r y c z n e j i i l o ś c i o w e j . P r z y pom ocy badań ilo ś c io w y c h u z y s k a ć b o ­ w iem m ożna p o tw ie r d z e n ie h ip o te z w y p ro w a d zo n y ch z a n a liz y m e r y t o r y c z ­ nej te k s tu , z w ła s z c z a p r z y u s ta la n iu sto p n ia u p o w s z e c h n ia n ia k o n k r e t­

(6)

n ych t r e ś c i p ro p a g a n d o w y ch p r z e z dane p is m o . Z w ra ca n o jed n ak u w a g ę n a p ow ażn e n ie d o s k o n a ło ś c i a n a liz y il o ś c i o w e j : k a żd y s t o s u j ą c y tę m eto ­ dę p o słu g u je s i ę w p r a k ty c e w ła sn y m i k lu cza m i k a te g o r y z a c y jn y m i, co u tru d n ia p o r ó w n y w a ln o ść w yników badań; d ą ż y ć w ię c tr z e b a do o p r a c o ­ w a n ia u je d n o lic o n y c h sch em atów k a t e g o r y z a c j i. M etod y il o ś c i o w e n ie zd ają r ó w n ie ż egzam in u p r z y badaniu t r e ś c i p ism li t e r a c k i c h . P o w o łu ją c s i ę na tr u d n o ś c i z u s t a le n ie m k r y te r ió w k la s y fik a c y jn y c h do o b lic z e ń z a ­ w a r t o ś c i t e k s t u , n ie k t ó r z y d y sk u ta n c i p o d w a ż a li c e lo w o ś ć badań te g o typ u . N a le ż y zatem tr a k to w a ć je jako u z u p e łn ie n ie m etod y a n a liz y m e r y t o r y c z ­ n ej lu b o g r a n ic z y ć do u s t a la n ia p r o p o r c ji p o m ięd zy p o s z c z e g ó ln y m i d z ia ­ łam i d a n eg o p is m a .

W d y s k u s j i p o d n o sz o n o r ó w n ie ż sp r a w y k s z ta łto w a n ia s i ę i fu n k cjo ­ n o w a n ia c e n tr a ln y c h organ ów p r a so w y c h p a r tii p o lity c z n y c h . O k r e ś le n ie " organ ce n tr a ln y " s t o s u j e s i ę n ie je d n o k r o tn ie b e z b li ż s z y c h w y ja ś n ie ń , z a ś w p rzypadku n ie k t ó r y c h p ism - n ie t r a f n ie . C z ę s to tr u d n o ś c i z u s t a ­ le n ie m , ja k ie p ism o b y ło d la d an ej p a r tii w o k r e s i e D ru g iej R z e c z y p o s p o ­ lit e j organ em c e n tr a ln y m , w y n ik a ją z n ie d o c e n ia n ia p r z e z h isto r y k ó w faktu u trzy m y w a n ia s i ę j e s z c z e d łu g o po 1 9 1 8 r . r ó ż n ic i o d r ę b n o ś c i m ię d z y z a b o r o w y c h . P o 1 9 1 8 r . o g ó ln o p o ls k ie o r g a n y c e n tr a ln e w y o d r ę b ­ n ia ły s i ę s p o ś r ó d p ism d anej p a r tii sto p n io w o , w m ia r ę u n ifik a c ji s t r u k ­ tu r o r g a n iz a c y jn y c h i to w a r z y s z ą c e g o tem u u je d n o lic a n iu ap a ra tu p r o p a ­ g a n d y . N ie r a z jed n ak fa k ty c z n a r a n g a d a n eg o p ism a jako org a n u c e n t r a l ­ n e g o n ie b y ła - z r ó ż n y c h p r z y c z y n - ja w n ie i fo r m a ln ie p o tw ie r d z a n a p r z e z k ie r o w n ic tw o p a r ty j n e . W ą tp liw o śc i n ie ma ty lk o w przypadku p a r tii r o b o tn ic z y c h , w k tó r y c h p a n ow ała w p orów n an iu z innym i s t r o n ­ n ictw a m i n a jd a le j p o s u n ię ta c e n t r a liz a c j a i h ie r a r c h iz a c j a ż y c ia w e - w n ą tr z o r g a n iz a c y j n e g o .

D uże z a in t e r e s o w a n ie w z b u d z iły z a g a d n ie n ia k s z ta łto w a n ia s i ę z a w o ­ du d z ie n n ik a r s k ie g o n a z ie m ia c h p o ls k ic h . D y sk u sja d o ty c z y ła z w ła s z c z a z w ią zk ó w ś r o d o w is k d z ie n n ik a r s k ic h i lit e r a c k ic h p r z e d 1 9 1 8 r . o r a z p r o c e s u k s z ta łto w a n ia s i ę o d r ę b n o ś c i i sa m o w ie d z y n a r o d o w e j d z ie n n ik a ­ r z y . O dbiciem te g o z ja w is k a b y ły m. i n . d ą ż e n ia do p o w o ła n ia s z k o l n ic ­ tw a d z ie n n ik a r s k ie g o (od o k . 1910 r . ) , u w ie ń c z o n e w 1917 r . u t w o r z e ­ n iem w W a r sz a w ie s p e c j a ln y c h k u r s ó w .

(7)

W d y sk u sji p o r u s z a n o ta k ż e p ro b lem y c z a s o p iś m ie n n ic tw a l i t e r a c k i e ­ go la t 1 9 1 8 -1 9 3 9 o r a z fu n k cji t r e ś c i lit e r a c k ic h w p r a s ie r ó ż n y c h ty p ó w , w y su w a ją c m .in . p r o p o z y c ję p o d z ia łu p ism lit e r a c k i c h te g o o k r e s u n a t r z y k a te g o r ie : o r g a n y u gru p ow ań lit e r a c k i c h , m a g a zy n y l i t e r a c k i e , m ie s ię c z n ik i i k w a r ta ln ik i z p o g r a n ic z a n au k i i li t e r a t u r y . W sk a z a n o , iż w p r a s ie in n y ch ty p ó w , s z c z e g ó l n ie p o lit y c z n e j , in fo rm a cy jn ej i s e n s a ­ c y jn e j , te k s ty li t e r a c k i e s p e łn ia ły m .i n . fu n k cje p rop a g a n d o w e b ądź s ł u ­ ż y ły u a tr a k c y jn ie n iu d a n eg o p e r io d y k u . W p o lity c z n e j p r a s i e k o n s p ir a ­ cy jn ej c z a só w o k u p a cji lit e r a t u r a s p e łn ia ła g łó w n ie fu n k cje p ro p a g a n d o ­ w e . P o słu g iw a n o s i ę p r z y tym n a j c z ę ś c ie j p o e z ją jak o form ą sk ró to w ą

- za ró w n o z e w zg lęd u n a fu n k cje e k s p r e s y w n e te g o gatu n k u , jak n a w a ­ ru n k i te c h n ic z n e w yd aw an ia p r a s y c o d z ie n n e j . P o r u s z a n o te ż p rob lem p r a s y lit e r a c k ie j jako o r g a n iz a to r a ż y c ia k u ltu r a ln e g o la t w ojn y i ok u ­ p a c ji.

S e s j a ,j a k o z e b r a n ie r o b o c z e » sta n o w iła p r z e d e w s z y s tk im o k a z ję do w ym iany d o ś w ia d c z e ń m e to d o lo g ic z n y c h i w a r s z ta to w y c h , w s k a z a n ia s ł a ­ b o ś c i w y stę p u ją c y c h w b a d a n ia ch o r a z p r o p o z y c ji ic h p r z e z w y c ię ż e n ia .

^ T e k s ty r e fe r a tó w o r a z s z c z e g ó ło w a r e la c j a z ob rad s e s j i o p u b li­ kow ane z o sta n ą w "K w artalniku H is t o r ii P r a s y P o ls k ie j" 1 9 8 0 , z . 2 .

Dr A n d rzej N o tk o w sk i

TW Ó RC ZO ŚĆ JA R O SŁA W A IW A SZK IEW IC ZA . W 85 R O C ZN IC Ę U R O D Z IN

Sprawozdanie z sesji naukowej

Z o rg a n izo w a n a p r z e z P r a c o w n ię L ite r a t u r y W s p ó łc z e s n e j Instytu tu B adań L ite r a c k ic h PAN tr z y d n io w a (1 .8 -2 0 c z e r w c a 197 9 r . ) s e s j a I w a s z k ie w ic z ó w s k a o k a z a ła s i ę b ez w ą tp ie n ia w ażkim w y d a r z e n ie m k u l­ tu ra ln y m . Już w samym jej p ro g ra m ie z n a la z ła d ob itn y w y r a z tr o s k a o r g a n iz a to r ó w o p rzed m io to w ą k o m p letn o ść o b ra zu t w ó r c z o ś c i J a r o sła w a

Cytaty

Powiązane dokumenty

W latach 2004–2010 osiągalność gabinetów podstawowej opieki zdrowotnej i specjalistycznych gabinetów geriatrycznych w największych miastach Polski uległa poprawie,

− suburbanizacji, charakteryzuje ją gwałtowny spadek liczby mieszkańców centrum na rzecz przyrostu mieszkańców peryferii, a także rozmywanie się granic miast,.. −

Na Pierwszej Naradzie Przedstawicieli Archiwów Akademii Nauk K r a j ó w Socjalistycznych (Warszawa — Kraków, 1965) oraz na Drugiej Naradzie (Lenin- grad, 1968) podjęto rezolucję,

Name Country Specifics Business model Portfolio specifics Limejump https:// limejump.com/ UK Energy technology company; acquired by Shell in 2019 • Prequalified participant in

In cases of conflict between the rights of the pre-natal organism or infant or child and the rights of any potential or actual autonomous agent, the negative right that other

Poprzez zahamowanie roz- kładu endokanabinoidów jesteśmy w stanie selektyw- nie zwiększać ich poziom i aktywność w miejscach, w których są one aktualnie produkowane (np.

Problem dostrzeżono też na szczeblu centralnym: „Do powstania sytuacji rodzących konflikty przyczynia się często bezpodstawne poczucie bezkarności, nadmierna

Omawianie wypowiedzi zamieszczanych w wydawnictwach ukazujących się poza cenzurą, których autorzy, prezentując dychotomiczny obraz podziemia, do- konywali rozróżnienia w jego