Głos Pomorza : dawniej "Głos Wąbrzeski" : pismo społeczne, gospodarcze, oświatowe i polityczne dla wszystkich stanów 1937.11.25, R. 19[!], nr 136

Pełen tekst

(1)

O p ł« e » n > g o łó w k g » g ó r y C i n e R w w r w W f l f M y

PISMO SPOŁECZNE, GOSPODARCZE, OŚWIATOWE I POLITYCZNE DLA WSZYSTKICH STANÓW

Nr 136 Wąbrxexno9 czwartek dnia 25 listopada 1937

właściwy kierunek Z wojny domowej w Hiszpanii

S z e f r z ą d u z a p o w ie d z ia ł, ż e ju ż n ie b a *

S A R A G O S S A . A g e n c ja H a s s a d o n o s i: c ą c e w k ie r u n k u S a r a g o s sy , z m u sz o n e b y w e in n a s tą p i n o r m a liz a c ja s to su n k ó w w

n a jw ię k s z e j n a s z e j o r g a n iz a c ji z a w o d o w e j n a u c z y c ie ls k ie j, g d y ż „ n o w y r z ą d u k o n s ty ­ tu u je s ię w k r ó tk im c z a s ie i z o s ta n ą p o w o ­ ła n i lu d z ie , k tó r z y n a d a d z ą w ła ś c iw y k ie ­ r u n e k lin ii r o z w o jo w e j Z w ią z k u .

Z a p o w ie d ź w y g ło s ił p r e m ie r g e n . S ła w o j-S k ła d k o w s k i w o b e c n o w o m ia n o w a - n c g o k u r a to r a p . S e w e r y n a M a c is z e w s k ie - g o — a p o p r z e d z iło te n fa k t m ia n o w a n ie p r z y k u r a to r z e r a d y , w s k ła d k tó r e j w e ­ s z ło s z e ś c iu fa c h o w c ó w z d z ie d z in y s z k o l­

S A R A G O S S A . A g e n c ja H a s s a

n a c a ły m fr o n c ie a r a g o ń s k im , p o c z ą w s z y o d p o ło ż o n e j n a p ó łn o c o d M a d r y tu m ie j­

s c o w o ś c i J a c a a ż p o S ie r r a G u a d a r a m a , z a n ie c h a ły w o js k a r z ą d o w e n ie ty lk o a k c ji b o jo w e j, le c z n a w e t s łu ż b y p a tr o lo w e j.

C z y n n e je st je d y n ie lo tn ic tw o . R z ą d o w e s a m o lo ty m y ś liw s k ie d o k o n u ją b e z p r z e r ­ w y lo tó w z w ia d o w c z y c h . P o ja w ia ją s ię r ó ­ w n ie ż r z ą d o w e s a m o lo ty b o m b o w e w g r u ­ p a c h p o tr z y lu b c z te r y , n ie e s k o r to w a n e p r z e z s a m o lo ty m y ś liw s k ie , le c z z m u s z o n e

ły d o o d w r o tu p r z e d o s ią g n ię c ie m p r z e d ­ m ie ś ć m ia s ta . L o tn ic tw o r z ą d o w e p o s ia d a o b e c n ie s w e b a z y w m ie js c o w o śc i L e r id a , C u e n c a i A lc a la d e H e n a r e s .

— ® —

H O L A N D I A U M A C N I A S W E G R A N I C E

A M S T E R D A M . P r o g r a m d o z b r o je n ia H o la n d ii p r z e w id u je m ię d z y in n y m i u m o c ­ n ie n ie h o le n d e r s k ie g o w s c h o d n ie g o p o g r a - ic z a . R o b o ty fo r ty fik a c y jn e n a ty m o d c in ­ k u g r a n ic z n y m u k o ń c z o n e b y ć m a ją , w e ­ d łu g r e la c ji z e ź r ó d e ł r z ą d o w y c h , d o 1 k w ie tn ia 1 9 3 8 r o k u .

P o c ią g z a b ił s z e ś ć o s ó b

n ic tw a : tr z e c h n a u c z y c ie li i tr z e c h w y b it­

n y c h p r z e d s ta w ic ie li a d m in istr a c ji s z k o l­

n e j. —

N ie ty lk o s fe r y s z k o ln e , a le r ó w n ie ż i s z e r o k i o g ó ł s p o łe c z e ń s tw a p o w ita z z a d o -

są k a ż d o r a z o w o d o o d w r o tu o g n ie m p r z e - P A B I A N IC E . W s o b o tę o k o ło g o d z in y c tw lo tn ic z e j a r ty le r ii p o w s ta ń c z e j. !2 0 w ie c z o r e m n a p r z e je ź d z ić k o le jo w y m W p o n ie d z ia łe k s a m o lo ty r z ą d o w e , le - p r z y u lic y L u to m ie r sk ie j p a r o w ó z , z d ą ż a -

w o le n ie m z a p o w ie d ź n o r m a liz a c ji s to su n ­ k ó w w r o r g a n iz a c ji z a w o d o w e j, s k u p ia ją c e j p r z e s z ło 5 0 .0 0 0 n a u c z y c ie li.

O n ic w ła ś n ie in n e g o p r z e c ie ż n ie c h o ­ d z i, ja k ty lk o o s tw o r z e n ie s ta ły c h fu n d a ­ m e n tó w o r g a n iz a c y jn y c h i ta k ie g o s ta n u , k tó r y b y u n ie m o ż liw ia ł p o tr z e b ę z a r z ą d z e ń n ie w ą tp liw ie n ie n o r m a ln y c h , ja k z a w ie ­ s z e n ie w ’ u r z ę d o w a n iu z a r z ą d u o r g a n iz a c ji z a w o d o w e j i u s ta n o w ie n ie w ' n ie j w y ją tk o ­ w y c h w a r u n k ó w p r a c y .

N ie s ą to o b ja w y p o ż ą d a n e w n a s z y m ż y c iu z b io r o w y m , z w ła sz c z a n a te r e n ie z r z e s z e ń z a w o d o w y c h . T o n ie u le g a n a j­

m n ie js z e j w ą tp liw o śc i. Z d r u g ie j je d n a k s tr o n y je s t r ó w n ie ż n ie w ą tp liw y m , ż e z e s ta n o w is k a o g ó ln e g o , z n a k a z ó w , p ły n ą ­ c y c h z in te r e s u p a ń s tw o w e g o i n a r o d o w e g o n ie d o p u s z c z a ln e s ą ta k ie s to s u n k i w z r z e ­ s z e n ia c h z a w o d o w y c h , k tó r e n ie d a ją r ę ­ k o jm i a b s o lu tn e j p r a w o r z ą d n o ś c i, lu b te ż g o d z ą w r z e c z o w e i lo ja ln e u s to s u n k o w a ­ n ie s ię d o z a r z ą d z e ń w ła d z . W d a n y m

S u k c e s „ H a r n a s ió w *’ w H a m b u r g u .

Fragment z wystawionej w Hamburgu na scenie Opery Państwowej opery Szymanowskiego,

która spotkała się z dużym uznaniem krytyki i publiczności.

ją c y z Ł o d z i d o P a b ia n ic , n a je c h a ł n a d w u ­ k o n n ą p o w ó z k ę , w k tó r e j je c h a ło 6 o s ó b . K o n ie z d ą ż y ły n a c z a s p r z e jść p r z e z to r , n a to m ia s t p o w ó z k a o r a z ja d ą c e w n ie j o s o b y z o sta ły p o r w a n e p r z e z p a r o w ó z .

W w y p a d k u z g in ę li n a m ie jsc u m a ł­

ż o n k o w ie S te fa n P e s k a z ż o n ą , m is tr z k r a ­ w ie c k i, z a m ie sz k a ły p r z y u lic y F a b r y c z n e j o r a z m ie s z k a n k a P a b ia n ic J a k ó b k o w a . — J a k ó b e k c ię ż k o r a n io n y w r a z z w o ź n ic ą Z y g m u n te m M u sia łe m z m a r li w d r o d z e d o s z p ita la . W s z y sc y u d a w a li s ię d o G ó r k i P a b ia n ic k ie j n a w e se le .

w y p a d k u w ła d z s z k o ln y c h .

T o te ż , u w a ż a ją c s ta n o b e c n y w z a w o ­ d o w e j o r g a n iz a c ji n a u c z y c ie ls k ie j z a p r z e j­

ś c io w y i z a p o w ia d a ją c r y c h łe p r z e jś c ie te j o r g a n iz a c ji n a to r y n o r m a ln e g o r o z w o ju —

K A T A S T R O F A K O L . W A N D A L U Z J I S E W I L L A . G e n Q u e ip o d e L ia n o o - ś w ia d c z y l p r z e z r a d io , iż w A n d a lu z ji w y ­ d a r z y ła s ię k a ta str o fa k o le jo w a , s k u tk ie m z łe g o n a s ta w ie n ia z w r o tn ic y n a d w o r c u A la n is . P o c ią g o s o b o w y w io z ą c y je ń c ó w w o je n n y c h z d e r z y ł s ię z p o c ią g e m to w a r o w y m . Z p o d s z c z ą tk ó w r o z b ity c h w a g o n ó w ' w y d o ­ b y to 4 9 z a b ity c h i p r z e s z ło 1 0 0 r a n n y c h .

Z Dalekiego

Wschodu

s z e f r z ą d u d a ł je d n o c z e ś n ie w y r a z s w e m u p o g lą d o w i, n a ja k ie j p ła s z c z y ź n ie d o k o ­ n a ć m a s ię w n a jb liż s z e j p r z y s z ło śc i n o r m a ­ liz a c ja s to s u n k ó w .

P r z e d e w s z y stk im s tw ie r d z ić m u s ia ł, ż e te w s z y stk ie r e p r e sy jn e z a r z ą d z e n ia , k tó r e m u s ia ły b y ć w y d a n e , n ie w y n ik a ły b y ­ n a jm n ie j z z a m ia r u k r z y w d z e n ia n a u c z y ­ c ie ls tw a i o d b ie r a n ia m u p r a w d o z r z e s z a­ n ia s ię . T a k c h y b a te z a r z ą d z e n ia in te r ­ p r e to w a ć m o g ła ty lk o z ła w o la i d e m a g o ­ g ia p o lity c z n a . A b s u r d a ln y w r ę c z je s t p o ­ m y sł p o m a w ia n ia w ła d z y p a ń s tw o w e j o w r o g i s to su n e k d o n a u c z y c ie ls tw a i je g o z r z e s z e ń . P r z e c ie ż w ła ś n ie n a u c z y c ie l je s t je d n y m z g łó w n y c h fila r ó w , n a k tó r y c h p a ń s tw o o p ie r a s w ą r a c ję s ta n u , p r z y g o to ­ w a n ie n o w y c h p o k o le ń d o d z ia ła ń n a n i­

w ie p a ń s tw o w e j i s p o łe c z n e j. Z a d a n ie to m o ż e r e a liz o w a ć p a ń s tw o w ła ś n ie w te d y , g d y k a d r y n a u c z y c ie ls k ie n ie s ą z a to m iz o ­

w a n e , n ie d z ia ła ją w r o z s y p c e , a w ła ś n ie w n y n a c e le n ie p r z e w id z ia n e w s ta tu c ie '4. | T r z e b a w ię c z r z e s z e n io m n a u c z y c ie l- A le n ie ty lk o o s tr o n ę m a te r ia ln ą tu s k im n a d a ć w ła ś c iw y k ie r u n e k , b y — ja k c h o d z i. R ó w n ie ż i o s tr o n ę m o r a ln ą . W te g o ż ą d a s z e f r z ą d u — w p r a c y w y c h o w a - d a n y m w y p a d k u o d o k tr y n ę p e d a g o g ic z n ą , w c z e j r e s p e k to w a ły u s ta w o w e z a s a d y w y - o je j s h a r m o n iz o w a n ie z p o tr z e b a m i, w y - c h o w a n ia , d ą ż ą c e d o w y r o b ie n ia r e lig ijn e - n ik a ją c y m i z p o ls k ie j r a c ji s ta n u . W s z y - g o , m o r a ln e g o , u m y s ło w e g o i fiz y c z n e g o s tk o , c o p r o m ie n iu je z e z r z e s z e n ia z a w o d o - . m ło d z ie ż y i b y p r a c e o r g a n iz a c ji n a u c z y - w e g o , je g o u c h w a ły , d z ia ła n ia , w y d a w n i- c ie ls k ic h p r z e n ik a ła z d e c y d o w a n a g o to w o ś ć c tw a , d o c ie r a ją c e i d o n a u c z y c ie li i d o u c z - d o w s p ó łp r a c y w <ł , 3 * n ió w „ w in n y b y ć — w e d le z d a n ia s z e fa m ło d z ie ż y d o o b r o n y k r a ju .

i-1 r z ą d u — p r z e p o jo n e d u c h e m id e a łó w w y - . , _ _

Miasto wypuszcza własne pieniądze celem finansowania robót publicznych

W A R S Z A W A . S e n s a c y jn y p r o je k t z g ło - itp . R ó w n o c z e ś n ie s a m o r z ą d y m ie js k ie s z o n y b ę d z ie p r z e z s a m o r z ą d y m ie jsk ie z a b ie g a ć b ę d ą o p r z y z n a n ie im p r a w a e g z e - M in . S k a r b u i z a in te r e s o w a n y m m in is tr o m , k u c ji w s z y s tk ic h p o d a tk ó w k o m u n a ln y c h .

P r o je k t te n d o ty c z y w y d a n ia n o w e li d o u s ta w y o fin a n s a c h k o m u n a ln y c h , k tó r a b y u p o w a ż n iła s a m o r z ą d y d o e m isji w ła s n y c h o b lig a c y j.

K w o ty , u z y s k a n e z w y p u s z c z e n ia o b li­

g a c y j, b y ły b y p r z e z n a c z o n e n a r o b o ty p u -

L O N D Y N . A g e n c ja R e u te r a d o n o s i, ź e d z iś p o p o łu d n iu w w a lk a c h p o w ie tr z n y c h n a d N a n k in e m u ż y li c h iń c z y c y p o r a z p ie r ­ w s z y s a m o lo tó w s o w ie c k ic h . R z ą d c h iń sk i m ia ł z a k u p ić z n a c z n ą ilo ś ć s a m o lo tó w z Z . S . R . R ., k tó r e z n a jd u ją s ię w m ie js c o ­ w o ś c i U r u m s z i w p r o w in c ji S in k ia n g . P ilo ­ c i c h iń s c y s z k o le n i są ta m p r z e z in s tr u k to ­ r ó w s o w ie c k ic h .

Pierwsze ofiary zimy

b lic z n e n a te r e n ie s a m o r z ą d u , z a ś s a m e W Ł a p in ie w p o w . k a r tu sk im w y d a r z y ł c z o r e m . Z p o w o d u p r z y m r o z k ó w z a m a r z ł o b lig a c je m ia ły b y m o c ś r o d k a o b ie g o w e -' s ię w s tr z ą s a ją c y w y p a d e k z a to n ię c ia 5 -g a s ta w n a te r e n ie g o s p o d a r s tw a o s a d n ik a L e - d a n y m m ie śc ie p r z y p ła c e n iu d a n in d z ie c i. W y d a r z y ło s ię to w n ie d z ie lę w ie - o n a M a r c z e w s k ie g o . D z ie c i te g o u jr z a w s z y g o w

ś c is ły m p o r o z u m ie n iu , w d o b r z e s p o jo n y c h 1 z r z e s z e n ia c h .

L e c z tu w ła śn ie p a ń s tw o , r e p r e z e n to ­ w a n e p r z e z w ła d z ę r z .ą d o w ą , m a p r a w o p o ­ s ta w ić ty m z r z e s z e n io m s z e r e g z a s a d n i­

c z y c h w a r u n k ó w „ c o n d itio s in e q u a n o n '4 s k u te c z n e j w s p ó łp r a c y w ła d z s z k o ln y c h z o r g a n iz a c ja m i n a u c z y c ie lsk im i.

O je d n y m z ty c h w a r u n k ó w ju ż w s p o ­ m n ie liś m y . O k r e ś la g o p r e m ie r ja k o „ r z e ­ c z o w e i

k a ż d e j o r g a n iz a c ji n a u c z y c ie ls k ie j d o z a ­ r z ą d z e ń r z ą d u .

n a s ta w ie ta flę p o c z ę ły s ię ś liz g a ć , z a p r o ­ s iw s z y d z ia tw ę s ą s ia d ó w . K r u c h y ló d n ie w y tr z y m a ł c ię ż a r u i p ę k ł w e w s z y s tk ic h n ie m a l m ie jsc a c h . W p r z e r ę b la c h z n a la z ły ś m ie r ć w s z y stk ie d z ie c i w lic z b ie 5 , m ia ­ n o w ic ie 8 -le tn ia J a n in a , 1 4 -le tn ia H e le n a i 1 5 -le tn i L e o n , B a r c z e w s c y o r a z 1 4 -le tn ia A g n ie s z k a i 1 5 -le tn i K le m e n s, K o s tu c h o - w ie . — R o z p a c z r o d z ic ó w , k tó r z y s tr a c ili p r a w ie c a le s w e p o to m s tw o n ie d o o p is a n ia . d z ie le p r z y g o to w a n ia

J e s te ś m y ju ż n a d r o d z e , n a k tó r e j z a - i lo ja ln e u s to s u n k o w a n ie s ię w ła d z c h o w a w c z y c h , o b o w ią z u ją c y c h w P o ls c e '" . z n a c z a s ię w y r a ź n ie te n w ła śc iw y k ie r u n e k N ie m o ż e b y ć p o d ty m w z g lę d e m r o z - N ie b a w e m w y ją tk o w e w a r u n k i u s tą p ią b r a tu m ię d z y z a s a d a m i, u s ta lo n y m i p o lity - n o r m a liz a c ji ty c h s to su n k ó w .

N ie w ą tp liw ie te ż o g ó ł n a u c z y c ie ls tw a D a ls z y w a r u n e k z a s tr z e g a r a c jo n a ln o ś ć k ą s z k o ln ą n a s z y c h c e n tr a ln y c h w ła d z o - ' N ie w ą tp liw ie te ż o g ó ł n a u c z y c ie ls tw a g o s p o d a r k i w e w n ę tr z n e j z r z e s z e ń z a w o d o - ś w ia to w y c h , a p r a k ty k ą , s to s o w a n ą w te r o - w k r o c z y n a lin ię r o z w o jo w ą , k tó r a b ę d z ie w y c h . C h o d z i o to , b y n ie m a r n o w a n o n ie p r z e z o r g a n iz a c je s z k o ln e c z y to s p o - s y n te z ą z a r ó w n o id e a łu p e d a g o g ic z n e g o ,

łe m w y s tę p u ją c e , c z y w p o je d y n k ę s to so - i ja k i tr a fn e g o r o z u m ie n ia n a s z e j p a ń s tw o - iio - w a n e p r z e z n a u c z y c ie li. ' w e j i n a r o d o w e j r a c ji s ta n u . B . S . w y c h . C h o d z i o to , b y n ie

p ie n ię d z y , b y ja k to o k r e ś la p r e m ie r ■

„ z tr u d e m z e b r a n y g r o sz n ie b y ł tr w o n io *

C H O R O B A S Z A L I A P I N A

P A R Y Ż . S ła w n y b a s -b a r y to n r o sy jsk i S z a lja p in z a c h o r o w a ł i z p o le c e n ia le k a r z y s p ę d z ić m u s i d łu ż s z y c z a s w a b s o lu tn y m s p o k o ju . J a k w ia d o m o , S z a lja p in c ie r p i n a s e r c e .

(2)

Str. 2 GŁOS Nr 136

Wojna wybuchnie w maju 1938 r.

wyściełane ławki wagonówWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA

M in . K o m u n ik a c ji o d d a ło n ie d a w n o d o i ta k , ja k to s p o ty k a s ię w p r z e d z ia ła c h w a - r u c h u k o le jo w e g o s z e re g n o w y c h p u lm a -' g o n ó w tr z e c ie j k la s y z a g ra n ic ą . W P o ls c e n o w s k ic h w a g o n ó w tr z e c ie j k la s y , z b u d o - ta k ie w a g o n y b y ły d o ty c h c z a s n ie m a l n ie - w a n y c h p r z e z s a n o c k ą f a b r y k ę w a g o n ó w .* 1 z n a n e . N ie w ą tp liw ie s z e ro k ie r z e s z e p o - N a b y te k te n s ta n o w i w a ż n ą n o w o ś ć w n a -1

s z y m k o le jn ic tw ie . N ie ty lk o p o w ię k s z a s ię ta b o r w a g o n ó w p a s a ż e r s k ic h , w y k a z u -

c z e n stw a z a z a ję c ie s ię s ie ro tą . Z e g n a­

m y p a ń s tw a .

W y sz li z ta k ą p o w a g ą ja k w e sz li i p o c h w ili tu rk o t s a m o c h o d u o z n a jm ił, że d e le g a c ja T o w a rz y s tw a O c h ro n y K o b ie t o d je c h a ła .

H a rd e n ś m ia ł s ię s e rd e c z n ie .

W ie m , k to n a m n a s ła ł te s ta re k w o k i — rz e k ł d o G re ty . — T o le n ło ­ b u z ,k tó re m u S a m s p ra w ił ta k ie la n ie p a rę ty g o d n i te m u . Z n a ją się z d z ie w ­ c z y n ą o d d z ie c iń s tw a i s m a rk a c z o w i u b z d u ra ło się , ż e m u si m ie ć H a n k ę z a ż o n ę . M y śia ł, ż e d z ie w c z y n a b ę d z ie się n a n n s ż a lić , i g ru b o s ię p rz e ra c h o w a ł.

M a m ja n a n ią sp o só b ... A le je d n a k trz e b a p iln o w a ć , ż e b y się z n ik im o b ­ c y m n ie w id y w a ła , b o d ja b e ł w ie c o m o ż e s trz e lić je j d o g ło w y . M ie j n a n ią b a c z n e o k o , G ro ta , i u w a ż a j, ż e b y n ie w d a w a ła s ię w ż a d n e k o n s z a c h ty z k im ś ta k im , k o g o n ie z n a m y d o b rz e .

S p ra w o z d a n ie d e le g a c ji T o w a rz y s tw a b rz m ia ło , ż e H a n k a B u rk e , s ie ro ta , p o ­ z o s ta ją c a o d k ilk u n a s tu la t p o d o p ie k ą p a ń s tw a H a rd e n , z n a jd u je s ię w d o ­ b ry c h rę k a c h , ż e o p ie k u n o w ie tro s z c z ą s ię o n ią ja k o w ła s n e d z ie c k o i że d z ie w c z y n a je s t ta n c e rk ą z w ła s n e j w o li i z a m iło w a n ia d o z a b a w y .

D a re m n ie S te fa n z a p e w n ia ł p ro k u ra ­ to ra i d z ia ła c z k i s p o łe c z n e , ż e z e z n a ­ n ia H a n e c z k i są w y m u sz o n e i sz tu c z n e . P o w ie d z ia n o m u , ż e m ie sz a się w n ie ­ s w o je rz e c z y i s p ra w ia ty lk o k ło p o ty lu d z io m u c z c iw y m , k tó ry m s p o łe c z e ń ­ s tw o p o w in n o b y ć w d z ię c z n e z a ic h s z la c h e tn o ś ć i d o b re s e rc e , ja k ie w y ­ k a z a li o p ie k u ją c się s ie ro tą .

B ie d n y c h ło p a k ro z c h o ro w a ł się z ż a lu i ro z p a c z y . J a sn o w id zia ł, ż e n ie s p ro ­ s ta H a rd e n o w i w w a lc e o H a n e c z k ę n a d ro d z e p ra w n e j. N ic d o s y ć m ia ł z n a jo m o ś c i, w p ły w ó w i p ie n ię d z y . A b e z ty c h ś ro d k ó w n ie m ó g ł s p o d z ie w a ć się z w y c ię ż y ć z a m o ż n e g o i p rz e b ie g łe g o s z y n k a rz a .

N a ra z ie n ie m ó g ł p o ją ć , d la c ze g o H a ­ n e c z k a o ś w ia d c z y ła p rz e d p a n ia m i z T o w a rz y s tw a O c h ro n y K o b ie t, ż e je s t z a d o w o lo n a z p o b y tu w d o m u H a rd e - n ó w ’, g d y ż w ie d z ia ł, ż e d z ie w c z ę ż y ło w w ie c z n y m s tra c h u p rz e d o p ie k u n a m i, a le d o m y ś lił s ię , ż e H a rd e n p o tra fił w p ły n ą ć n a n ią ja k im ś s p o s o b e m , b y s p ra w o z d a n ie w y p a d łe n a :cg io k o rz y ś ć .

będzie trwała 4 lata

p r z e p o w ie d n ie je j n a r o k 1 9 3 8 w y w a rły o ł- n c z w ię k s z e n ie w y g ó d d la p o d r ó ż n y c łi.

b r z y m ie w ra ż e n ie . B ę d ą to b o w ie m w a g o m w y ś c ie ła n e

Posłowie pomorscy w trosce o rzemiosło Pomorskie

J e d n o z p is m b u d a p e s z te ń s k ic h d r u k u - P r z e p o w ie d z ia ła o n a m ię d z y in n y m i je s e n s a c y jn e p r z e p o w ie d n ie z n a n e j n a z w y c ię z s tw o H itle ra , m o r d e r c z y z a m a c h n a W ę g r z e c h w ró ż k i, B o ris k i S ilb ig e r , k tó ra k r ó la A le k s a n d r a ju g o s ło w ia ń s k ., w o jn ę p e łn i u r z ę d o w ą f u n k c ję g r a f o lo g in ii s ą - W ło c h z A b is y n ią , ś m ie rć k r ó la J e r z e g o 1 \ d ó w b u d a p e s z te ń s k ic h . W e d łu g je j p r z e p o -' i a b d y k a c ję je g o n a s tę p c y E d w a r d a \ 1 1 1 . w ie d n i r o k 1 9 3 8 b ę d z ie w y p e łn io n y s ły ń - [

n y rr.i n ie p o k o ja m i p o lity c z n y m i, k tó r e n a j-1 Z e w z g lę d u n a a u to r y te t i p o w a g ę ja k ą ) ją c v w o s ta tn ic h c z a s a c h w c a le p o w a ż n e w y ż s z e n a p ię c ie o s ią g n ą w m a ju te g o r o -c ie s z y s ię n a W ę g r z e c h B a ris k a S ilb ig e r , b r a k i, a le n o w e w a g o n y p r z y n o s z ą z n a c z ­ k u k ie d y n a s tą p i w y b u c h w o jn y ty lk o m ię -1

d z y k ilk u k r a ja m i, a le w r o k u 1 9 3 9 p r z e ­ k r o c z y g r a n ic e E u ro p y i z a m ie n i s ię w w o -j I n ę ś w ia to w ą . N ie b ę d z ie n a r o d u n a c a łe j k u li z ie m s k ie j, k tó r y b y n ie b y ł b e z p o ś r e d ­ n io w c ią g n ię ty w p o tw o rn ą z a w ie ru c h ę w o je n n ą .

W o jn a b ę d z ie trw a ła c z te r y la ta , to je s t d o r o k u 1 9 4 2 . N a s tę p s tw e m je j, tw ie rd z i w r ó ż k a — b ę d z ie ta k g r u n to w n e p r z e o b r a ­ ż e n ie św ia ta p o d w z g lę d e m p o lity c z n y m , j s p o łe c z n y m i id e o w y m , ż e w s p ó łc z e s n y c z ło s z u . w ie k n ie b y łb y w p r o s t w s ta n ie u ś w ia d o m ić s o b ie te g o i tr a k to w a łb y je ja k o f a n ta z ję .

S z c z e g ó ln ą r o lę w ty c h w y d a r z e n ia c h o d e g r a ją W ło c h y i R o s ja , k tó re w p ły n ą d e ­ c y d u ją c o n a lo s y E u r o p y . F r a n c ja w m ie ­ s ią c a c h p o p r z e d z a ją c y c h w o jn ę b ę d z ie w y ­ k a z y w a ła n a d a l b r a k z d e c y d o w a n ia , a A n - g lia b ę d z ie u s iło w a ła z r e s z tą b e z s k u te c z n ie u trz y m y w a ć p o k ó j.

C z y n n ą r o lę p o w o jn ie o d e g r a ją N ie m ­ c y . k tó r e d z ię k i s w y m o lb rz y m im p r z y g o to ­ w a n io m w o je n n y m b ę d ą u s iło w a ły z re a liz o w a ć s w e w ie lk ie z a b o r c z e i im p e r ia lis ty c z ­ n e c e le , je d n a k ż e n a d z ie je ic h tw ie r d z i w ró ż k a . n ie s p e łn ią s ię i n ie o s ią g n ą o n e k o r z y ś c i, k tó ry c h o c z e k u ją .

D ru k u ją c p o w y ż s z e p r z e p o w ie d n ie d z ie n n ik w ę g ie rs k i z a z n a c z a , ż e w ró ż k a B o ris k a S ilb ig e r , ju ż o d s z e re g u la t tr z y m a w n a p ię c iu p u b lic z n o ś ć w ę g ie r s k ą , ś c is ło ­ ś c ią i tr a f n o ś c i s w y c h p r z e p o w ie d n i.

G R U D Z IĄ D Z . O n e g d a j o d b y ła s ię w G r u d z ią d z u w s a li R a d y M ie js k ie j w r a tu - ' , k o n f e r e n c ja r z e m io s ła p o m o rs k ie g o z

r e g io n a ln ą g r u p ą p o s łó w i s e n a to r ó w p o - . m o r s k ic h . W k o n f e re n c ji w z ię ło u d z ia ł p o ­

n a d 5 0 d e le g a tó w r z e m io s ła o r a z s e n a to r S in d o w s k i i p o s ło w ie M a rc h le w s k i, M ic h a ­ ło w s k i, Ś lą s k i. S ta m m , G a u z a i K a m iń s k i.

G łó w n y r e fe r a t n a te m a t p o ło ż e n ia r z e m io s ła p o m o r s k ie g o o r a z s p r a w ę p r o -

Ile Polaków mieszka w Niemczech?

Z o k a z ji z a w a r c ia n ie ła d ó w m n ie js z o ­ ś c io w y c h p o m ię d z y P o ls k ą a N ie m c a m i ,.B e rlin e r M o r g e n p o s t'’ z a m ie ś c iła ta k ie u w a g i:

W r o k u 1 9 3 0 lic z o n o w N ie m c z e c h o k o ło 7 0 0 .0 0 0 P o la k ó w o b y w a te ls tw a n ie ­ m ie c k ie g o . p o d c z a s g d y w r o k u 1 9 3 4 w w ia d o m o ś c i z W a r s z a w y s tw ie r d z o n o , ż e

je k tu n o w e liz a c ji u s ta w y p r z e m y s ło w e j w y g ło s ił d y r e k to r G r o b e ln y z G ru d z ią d z a . P o r e fe r a c ie p r z e d s ta w ic ie le p o s z c z e g ó l­

n y c h g r u p r z e m ie ś ln ic z y c h in f o rm o w a li p o s łó w i s e n a to ró w o b o lą c z k a c h rz e m io -

I*<> p r z e s z ło trz y g o d z in n y c h o b r a d a c h k o n f e r e n c ję z a k o ń c z o n o w s p ó ln y m o b ia ­ d e m .

lic z b a o s ó b , ż y ją c y c h w N ie m c z e c h a m ó w ią c y c h ję z y k ie m p o ls k im , p r z e k r a c z a m ilio n .

S z c z e g ó ło w e r o z w ią z a n ie p o w o d ó w’, z k tó r y c h o b ie lic z łiy o d b ie g a ją o d s ie b ie , je s t z b y te c z n e . Z a r ó w n o , c z y lic z b y te s ą n ie c o w ię k s z e lu b n iż s z e , u d a w a d n ia ją o n e w k a ż d y m r a z ie , ż e o b a p a ń s tw a w y k a z u ją

1 z n a n e . N ie w ą tp liw ie s z e ro k ie

: d r o ż n y c h p o w ita ją tę n o w o ś ć z p r a w d z i­

w y m z a d o w o le n ie m .

W s ta d iu m w y k o ń c z e n ia z n a jd u je s ię o b e c n ie s p e c ja ln e w a g o n y tu ry s ty c z n e . B e d a to ta k z w a n e p u llm a n y tr z e c ie j k la s y z m ie js c a m i d o le ż e n ia . P r z e d z ia ły w ty c h w a g o n a c h w y p o s a ż o n e b ę d ą w o p u s z c z o n e ła w k i, o d p o w ie d n io w y ś c ie lo n e . W k a ż d y m p r z e d z ia le p o m ie ś c ić s ię b ę d z ie m o g ło w y ­ g o d n ie s z e ś c iu le ż ą c y c h p a s a ż e r ó w . r a ­ z ie p o trz e b y ła w k i o p u s z c z a s ię i w a g o n y te m o g ą b y ć u ż y te w p o c ią g a c h n o r m a ln e ­ g o k u r s o w a n ia .

W o s ta tn ic h la ta c h z ro b io n o k ilk a p r ó b p r z e b u d o w a n ia s ta r y c h w a g o n ó w trz e c ie j k la s y n a w a g o n y tu ry s ty c z n e z m ie js­ c a m i d o le ż e n ia . P r ó b y te w y d a ły d o b r e r e z u lta ty i n o w o ś ć ta c ie s z y ła s ię w ś ró d s f e r tu ry s ty c z n y c h w ie lk ą p o p u la rn o ś c ią . O b e c n ie w ię c b u d u je s ię n o w e s p e c ja ln e w a g o n y te g o ty p u . D o d a ć tr z e b a , ż e w ' ic h b u d o w ie z a s to s o w a n o n a jn o w o c z e ś n e js z e i k o n s tru k c je w e n ty la c ji i o ś w ie tle n ia .

ż y w e z a in te r e s o w a n ie d la s w y c h r o d a - k ó w “.

P o w y ż s z e u w a g i p is m a b e r liń s k ie g o n a te m a t lic z b y P o la k ó w p o z o s ta ły c h w N ie m - c z e c h s ą g o d n e u w’a g i, g d y ż n ie d a w n o je s z ­ c z e w ' s z a le s z o w in is ty c z n y m n ie k tó re p i­

s m a n ie m ie c k ie p o d a w a ły lic z b ę P o la k ó w T r z e c ie j R z e s z y n a ... 4 0 ty s ię c y .

wv wwv/wv/ww Już! można zapisać —

„GŁOS POMORZA„

na miesiąc grudzień

MARJAN BR0NISŁAWSKI

I

’ g Szumowiny!

K Powieść sensacyjna na tle stosunków amerykańskich ||

A te ra z m o ż e p a n b ę d zie ła sk a w z o s ta w ić n a s s a m y c h z w y c h o w a n ic ą — z w ró c iła się d o n ie g o s ta rs z a p a n i. — s p y ta ła d a m a , z b liż a ją c się d o H a n e c z k i.

P ra g n ie m y p o m ó w ić b e z ś w ia d k ó w . H a rd e n s k ło n ił s ię w m ilc z e n iu i rz u ­ c iw s z y H a n e c z c e z n a c z ą c e s p o jrz e n ie , w y s z e d ł z p o k o ju .

P rz y s tą p im y d c b a d a n ia — o z n a j­

m iła d z ia ła c z k a . — P a n m e c e n a s b ę d z ie ła s k a w z a p isy w a ć o d p o w ie d z i le j d z ie w ­ c z y n y .

P o w a ż n y p a n w y ją ł a rk u s z p a p ie ru , ro z ło ż y ł p rz e d s ^ b ą n a s to le , ro z k rę c ił e le g a n c k ie , z ło te m o k u te p ió ro i c z e k a ł.

J a k się n a z y w a sz , m o je d z ie c k o ?

H a n k a B u rk e ...

G d z ie s ą tw o i ro d z ic e ? O c z y H a n e c z k i z a s z ły łz a m i.

N ie m a m ro d z ic ó w — o d rz e k ła d - c h /u tk o .

P ro s z ę c ię , m ó w ’ g ło śn ie j — w trą ­ c iła d ru g a p a n i.

A d w o k a t s k ru p u la tn ie z a p is y w a ł p y ­ ta n ia i o d p o w ie d z i.

S ły s z a ła m , ż e je s t c i ź le w ty m d o ­ m u . C z y to p ra w d a ?

H a n e c z k a n ie w ie d z ia ła c o o d p o w ie­

d z ieć .

- O d p > w ia d a j n a p y ta n ie ta k ad ib o n ie . 2 Je c z y d o b rz e ?

D ... d o b rz e .

— C z y w y s tę p u je s z ja k o ta n c e rk a ?

T a k .

C z y z m u s z a ł c ię k to d o te g o ?

N ic.

C z y je s te ś z a d o w o lio n a z e sw e g o s ta n o w isk a ?

T a k w o ła ła b y m ...

N ie p y ta m o to c o b y ś w to la ła , ty lk o c z y je s te ś z a d o w o lo n a z e s w e g o s ta n o w is k a . T a k c z y n ie ?

H a n e c z k a ro z p ła k a ła s ię się. Z im n y s p o s ó b p rz e m a w ia n ia d z ia ła c z k i s p o ­ łe c z n e j s p ra w ia ł je j n ie w y m o w n ą p rz y ­ k ro ś ć .

— N ie p ła c z. O d p o w ie d z n a p y ta n ie .

J e s te m z a d o w o lo n a .

C z y n ie b iją c ię tu , n ie g ło d z ą , n ie k a ż ą n a d m ie rn ie p ra c o w a ć ?

N ie.

J e d n e m s ło w e m ż a d n a k rz y w d a tu c ię n ie s p o ty k a . C z y d o b ro w o ln ie p o - z o s ta je s z w ty m d o m u ?

T a k .

N ie z a m y k a ją c ię, n ie w ięż ą ?

N ie , p ro s z ę p a n i.

D a m a z w ró c iła s ię d o to w a rz y s z k i i rz e k ła p ó łg ło s e m :

N a jz w y c z a jn ie js z e p lo tk i. D z ie w ­ c z y n a m a w s z e lk ie w y g o d y i, ja k m i się z d a je , je s t s z c zę ś liw a , ż e m o ż e p o p is y ­ w a ć się ta ń c a m i. A o p ie k u n s p ra w ia w c a le d o b re w ra ż e n ie . O t, k to ś c h c ia ł z a sz k o d zić ty m lu d z io m i to w szy stk o .

J e sz c z e z w ró c iła się d o H a n e c z k i:

M u sisz w ie d z ie ć , m o je d z ie c k o , ż e je ste śm y p rz e d s ta w ic ie lk a m i T o w a rz y­ s tw a O c h ro n y K o b iet i z a jm u je m y się s ie ro ta m i. J e ż e li ja k a k o lw ie k k rz y w d a c i się d z ie je u p a ń s tw a H a rd e n , m o ż e­

m y c ię ’S tą d z a b ra ć i u m ie ś c ić w z a k ła­

d z ie s ie ro t. W id z ę je d n a k z tw o ic h o d ­ p o w ie d z ą ż e d o n ie s ie n ie , ja k o b y c ię tu trz y m a n o i z m u s z a n o d o w y s tę p ó w w re s ta u ra c ji w b re w tw e j w o lh je st k ła m ­ liw e. W o b e c te g o p o ż e g n a m y c ię , m o ja m a ła . B ą d ź c n o tliw ą i u c z c iw ą d z ie w ­ c z y n ą , s z a n u j o p ie k u n ó w , k tó rz y ty le la t z a jm o w a li s ię to b ą , i n ie z ró b im w s ty d u . M o ż e sz c z u ć s ię s z c zę ś liw a , ż e z n a leź li s ię lu d z ie , k tó rz y p rz y g a rn ę li s ie ro tę i ja k w ła sn e d z ie c k o w y c h o w u ­ ją . B ą d ź z d ro w a , m o je d z ie c k o .

P o w y g ło s z e n iu te j ty ra d y s z a n o w n a d z ia ła c z k a z to w a rz y s z k ą i m e c e n a se m o p u ś c ili p o k ó j H a n e c z k i i z e szli n a d ó ł, g d z ie o c z e k iw a ł ic h H a rd e n z G ro tą .

B a rd z o n a m p rz y k ro , ż e z a k łó c i­

liś m y s p o k ó j p a ń s tw a — rz e k ła d z ia ­ ła c z k a . — W id z im y , ż e d z ie w c z y n a z n a ­ la z ła p ra w d z iw ą o p ie k ę w ty m d o m u , i d z ię k u ję p a ń s tw u w im ie n iu s p o te -

W le d z ia ł, ż e m e u d a m u su.® p o ro z u ­ m ie ć o s o b iś c ie z u k o c h a n ą , a o d o rę ­ c z e n iu listu M a rji-A n n ie ta k że m o w y b y ć n ie m o g ło , g d y ż s ta ra m u rz y n k a p ra w ie w c a le n ie w y c h o d z iła d a le j n iż n a p o d w ó rk o d o m u , a p ie rw s z a p ró b a u ż y c ia je j ja k o p o s ła ń c a d o H a n e c z k i s k o ń c z y ła się fa ta ln ie

B o lał w ię c i ro z p a c z a ł, a le n ie w y - rz e k ł się p o s ta n o w ie n ia ra to w a n ia d z ie ­ w c z y n y . O d d a le n ie i c ie rp ie n ia , ja k ie p rz e s z e d ł d la n ie j, s p o tę g o w a ły ty lk o p ło m ie n n ą je g o m iło ść . P o s ta n o w ił c z e ­ k a ć i z d a lc k a c z u w a ć n a d H a n e c z k ą .

P ły n ę ły ty g o d n ie i m ie sią c e . H a n e c z­

k a w y z d ro w ia ła z u p e łn ie i ja k d a w n ie j w y stę p o w a ła c o w ie c z ó r w d o ln ej s a li z a k ła d u H a rd e n a. A c h o ć o to c z o n a p o ­ k u s a m i i z ły m w p ły w e m o p ie k u n a , n ie u le g ła n a m o w o m a n i o b ie tn ic o m lic z ­ n y c h a d o ra to ró w , k tó ry m p rz e w o d z ił b o g a ty B y rn c , i n ie d o p u ś c iła d o ż a d ­ n e g o s p o u fa le n ia s ię z k tó ry m k o lw ie k z h u la k ó w .

M iała ju ż la t o s ie m n a ś c ie i p o m im o trz e c h d łu g ic h la t s p ę d z o n y c h w z a tru ­ te j a tm o s fe rz e k n a jp y H a rd e n ó w , c z y - ste m b y ła d z iec k iem i n ic w lin n e m , ja k o w a c z te ro le tn ia H a n e c z k a w c z a sie , k ie d y o jc ie c je j z o s ta w ił ją p o d o p ie k ę H a rd e n o w i.

C z ło w ie k z e s z ra m ą n i tw a rz y . W n ie s p e łn a d w a la ta p o w iz y c ie p a ń z T o w a rz y s tw a O c h ro n y K o b ie t, „ R a js k i k ą c ik " z y s k a ł n o w e g o , s ta łe g o g o ś c ia , k tó ry c o d z ie n n ie w ie c z o re m p rz y je ż d ż a ł z m ia sta i p rz e s ia d y w a ł g o d z in a m i w s a li p rz y b o c z n y m s to lik u , d o k tó re g o k a z a ł p o d a w a ć s o b ie k o s z to w n e i w y ­ s z u k a n e w in a . C z ło w ie k te n n ig d y z n i­

k im n ie ro z m a w ia ł, n ie z a p ra s z a ł d o s w e g o s to lik a ta n c e re k , ty lk o , z n ie - z m ie rn e m z a ję c ie m w p a try w a ł s ię w H a n e c z k ę , g d y w y k o n y w a ła sw e ta ń c e i c z a ro w a ła c a łą s a lę s w y m n ie p o ró w ­ n a n y m w d z ię k ie m i p ię k n o ś c ią .

U b ra n y b y ł d o s ta tn io i w y g lą d a ł n a c z ło w ie k a z a m o żn e g o , n ie lic z ą c eg o s ię z w y d a tk ie m k ilk u n a s tu d o la ró w . P ił n ie w ie le , n a jw y ż e j d w ie lu b trz y la m p ­ k i w in a, a z a m a w ia ł z a w sz e i p ła c ił z a c a łą b u te lk ę , n ie b iio rą c re s z ty o d k e ln e re k . S iln ie z b u d o w a n y , w z ro stu w ię c e j n iż ś re d n ie g o , o d z n a c z a ł s ię c z e r­

w o n a w ą b liz n ą , k tó ra w y ra ź n ie ry s o ­ w a ła s ię n a o p a lo n e j, ja k b y w ia tra m i

ś c ię te j tw a rz y . (C . d . n .)

Obraz

Updating...

Cytaty

Updating...

Powiązane tematy :