URZĄD MORSKI W GDYNI

Pełen tekst

(1)

www.umgdy.gov.pl

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

URZĄD MORSKI W GDYNI

Gdynia, 11.08.2021 r.

Podsumowanie

1. Uzasadnienie wyboru przyjętego dokumentu w odniesieniu do rozpatrywanych rozwiązań alternatywnych.

Biorąc pod uwagę uwarunkowania formalno-prawne (m.in.: wymagania Dyrektywy UE w sprawie planowania przestrzennego na obszarach morskich), środowiskowe, przyrodnicze i społeczne, opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego na obszarach morskich jest koniecznością. Brak Planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w skali 1:200 000 (zwanego dalej PZPPOM lub Planem) skutkowałby chaosem i brakiem zrównoważonego rozwoju akwenów morskich, cennych zarówno pod względem środowiskowym jak i społeczno-gospodarczym.

W ramach prowadzenia procesu strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, we wstępnej fazie zaproponowane zostały rozwiązania uzupełniające bądź alternatywne w odniesieniu zarówno do wydzieleń akwenów projektu PZPPOM jak i jego zapisów.

W szczególności zaproponowane rozwiązania alternatywne odnosiły się do:

• Wprowadzenia „ochrony środowiska” jako warunku (a nie funkcji podstawowej w ograniczonej liczbie akwenów), stanowiącego podstawę planowania; niezależnie od tego czy jest to obszar objęty ochroną prawną w tym zakresie czy też nie. W rezultacie odpowiednie zapisy zostały wprowadzone w Ustaleniach Ogólnych projektu PZPPOM.

• Wprowadzenia zmiany wydzielenia akwenu przeznaczonego na ochronę brzegu, okalającego akwen obejmujący morską część Wolińskiego Parku Narodowego – w celu zmniejszenia presji na środowisko morskie i wzmocnienia funkcji „ochrona środowiska i przyrody”. Rozwiązanie alternatywne nie zostało przyjęte. Uznano, iż funkcja „ochrona brzegu” jest kluczowa na obszarach o szerokości do 3 km od linii brzegowej i utrzymanie jej jest ważne dla utrzymania naturalnego systemu ochrony brzegu, a nie wpłynie ona negatywnie na ochronę obszaru morskiego Wolińskiego Parku Narodowego.

• Wprowadzenia rozwiązania alternatywnego wskazanego w projekcie PZPPOM wersja v.0, zakładającego wydzielenie akwenu o funkcji podstawowej „ochrona środowiska

(2)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

i przyrody” dla obszaru wzdłuż Mierzei Wiślanej - IBA PLM4 Wschodnie wody przygraniczne, który jest ważnym miejscem żerowania i odpoczynku populacji ptaków wodnych w okresie zimowania i migracji, w tym uhli Melanitta fusca, która wg. IUCN jest gatunkiem narażonym na wyginięcie. W rezultacie – akwen taki został wyznaczony w projekcie PZPPOM jako akwen POM.92.O.

• Wprowadzenia dla obszaru przylegającego do Ławicy Słupskiej, na którym dozwolona jest funkcja E (POM.44.E, POM.45.E i POM.46.E), wymogu pozostawienia pomiędzy morskimi farmami wiatrowymi odpowiednio usytuowanego, zgodnego ze stwierdzonymi głównymi kierunkami przemieszczania się migrantów w okresie jesiennym na zimowiska i w okresie wiosennym z zimowisk na linii NE-SW (Keslinka i in. 2017), wolnego od zabudowy elektrowniami korytarza (lub korytarzy) o szerokości co najmniej 4 km. W rezultacie – odpowiednie zapisy zostały ujęte w Ustaleniach Ogólnych projektu PZPPOM wersja v.3.

Należy podkreślić, iż działania w ramach funkcji zapisanych w Planie nie wskazują konkretnych przedsięwzięć, ich lokalizacji w wydzielonych akwenach, terminów ewentualnej realizacji czy techniki wykonania, dla których to można planować wariantowanie, łącznie z rozwiązaniami alternatywnymi. Jednak brak możliwości wskazania wariantu alternatywnego dla niektórych działań przewidzianych w Planie na etapie jego opracowywania nie oznacza braku możliwości wariantowania na poziomie realizacji konkretnych przedsięwzięć. Alternatywne rozwiązania dotyczyć tu mogą szczegółowego rozmieszczenia obiektów, urządzeń infrastruktury technicznej, sposobu realizacji i działań cząstkowych, rozwiązań technicznych i technologicznych czy wreszcie zastosowanych materiałów.

2. Wyjaśnienie w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie ustalenia zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko.

Praca nad Prognozą oddziaływania na środowisko (zwana dalej Prognozą) w okresie od listopada 2016 r. do lipca 2019 r. była procesem wieloetapowym, związanym ściśle z przebiegiem prac planistycznych. Konieczność równoległego w czasie przygotowania Prognozy i projektu Planu, pozwalała na bieżące dyskutowanie i uwzględnianie w Planie rozwiązań prośrodowiskowych proponowanych przez zespół Prognozy. Zmiany wprowadzane w kolejnych wersjach projektu Planu skutkowały koniecznością przeprowadzenia ponownej oceny tych zmian w odniesieniu do poprzednich wersji projektu.

W rezultacie, Plan jest również wynikiem rekomendacji Zespołu Prognozy wnoszonych i dyskutowanych na wszystkich etapach prac (zostały one opisane w rozdz. 18 i 19 Prognozy).

Podstawowym celem Prognozy jest prewencyjna ocena oddziaływania na środowisko biotyczne i abiotyczne zapisów analizowanego dokumentu. W PZPPOM została określona funkcja „ochrona środowiska i przyrody”. Wyznaczono 6 akwenów, gdzie funkcja ta ma rangę funkcji podstawowej. Stanowi to około 3,85% pow. polskich obszarów morskich (dalej POM). Nie oznacza natomiast, że na pozostałym obszarze POM znaczenie ochrony

(3)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

środowiska i przyrody powinno być marginalizowane. Ustalenia Ogólne PZPPOM wprowadzają bowiem zapis: „Na całym obszarze objętym planem wykonywane są funkcje obronności i bezpieczeństwa państwa oraz ochrony środowiska i przyrody” oraz „Ochrona środowiska stanowi istotny warunek podejmowania działań w poszczególnych akwenach niezależnie od tego, czy dotyczy obszaru objętego ochroną prawną, czy też nie”.

Aby spełnić założenia „zrównoważonego rozwoju”, część POM z pewnością powinna pozostać niezagospodarowana, również po to, aby możliwe było zachowanie środowiska morskiego w stanie naturalnym. W tym kontekście wprowadzono do Planu szeroko zdefiniowane funkcje: „rezerwa dla przyszłego rozwoju” i „rezerwa dla przyszłego rozwoju z dopuszczeniem wydobycia”, zajmujących łącznie powierzchnię około 53% POM.

W ostatniej wersji projektu Planu zwiększył się udział funkcji rezerwa dla przyszłego rozwoju z dopuszczeniem wydobycia (funkcja ta została dopuszczona we wszystkich akwenach o funkcji podstawowej rezerwa dla przyszłego rozwoju położonych w większości poza morzem terytorialnym) o możliwym negatywnym oddziaływaniu, jednakże wznoszenie konstrukcji służących poszukiwaniu, rozpoznawaniu złóż węglowodorów i wydobywaniu węglowodorów ze złóż zostało ograniczone na obszarach Natura 2000 oraz na akwenach przybrzeżnych.

W Uzasadnieniu do rozstrzygnięć szczegółowych wskazano, że ograniczenie funkcji do wskazanych podakwenów wynika z potrzeb minimalizacji konfliktów z turystyką nadmorską ważną dla rozwoju gmin nadmorskich, powinno to ponadto zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia obszarów brzegowych rozlewami olejowymi w wyniku zdarzeń losowych.

W granice większości akwenów z funkcją „ochrona środowiska i przyrody” (O) wpisują się morskie obszary Natura 2000, na których obowiązują przepisy odrębne. Zgodnie z prawem, dla obszarów tych powinny zostać sporządzone i zatwierdzone plany ochrony. W toku prac nad przygotowaniem planów ochrony obszarów Natura 2000 i w wyniku wykonanych do tego celu badań środowiskowych, w przyszłości w ramach okresowej oceny planu niezbędna może okazać się zmiana granic akwenów O.

Szczegółowe zapisy projektu PZPPOM, w tym te o znaczeniu prośrodowiskowym, były wielokrotnie modyfikowane. Dla przykładu skorygowane ograniczenia wprowadzone w celu zapewnienia ekologicznej funkcji tarlisk i przeżywalności wczesnych stadiów rozwojowych ryb komercyjnych oraz w celu ochrony migracji organizmów dwuśrodowiskowych mają obecnie charakter ogólny, ale stanowią wskazanie dla właściwych organów do uwzględniania tych elementów przy wydawaniu decyzji administracyjnych. W rekomendacjach w kartach akwenów wprowadzono ponadto istotne zapisy zalecające rozszerzenie zakresu raportów oceny oddziaływania na środowisko o zasoby ryb komercyjnych (pojęcie zdefiniowane obecnie w Ustaleniach ogólnych).

W rekomendacjach wczesnych wersji Prognozy zalecano wprowadzenie zapisu dotyczącego odsunięcia linii zabudowy na obszarach morskich farm wiatrowych (dalej MFW) od obszarów specjalnej ochrony ptaków (dalej OSO) o minimum 2 km. Uzasadnione jest to unikaniem przez większość gatunków ptaków obszarów zabudowanych elektrowniami oraz ich sąsiedztwa w odległości do 2 km od zewnętrznych elektrowni (Petersen i in. 2006, Fox

(4)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

i in. 2006). Ptaki są płoszone przez elektrownie wiatrowe i wypierane przez nie z siedlisk.

Sytuowanie MFW w odległości mniejszej niż 2 km od granic obszarów OSO mogłoby skutkować wypieraniem chronionych gatunków ptaków z części tych obszarów przylegających do MFW. Wiązałoby się to z potencjalnie znaczącym negatywnym wpływem funkcji „pozyskiwanie energii odnawialnej” na awifaunę, w tym chronione gatunki ptaków, ich siedliska oraz cele, przedmioty ochrony i integralność obszarów Natura 2000, jak również na spójność sieci tych obszarów (w wyniku powstania bariery na trasach migracji ptaków).

Ostatecznie, zalecenie to odnosi się wyłącznie do obszaru Natura 2000 SE0330308, ponieważ usytuowanie pozostałych akwenów dedykowanych pozyskiwaniu energii uwzględnia już stosowną odległość od granic obszarów chronionych.

Znaczne zmiany przeszedł w projekcie PZPPOM zapis związany z proponowanym rozwiązaniem minimalizującym dotyczącym 4-km korytarzy dla ptaków migrujących, który obecnie ma charakter zaleceń i znajduje się w Ustaleniach ogólnych Planu. Stopień jego wdrażania będzie zależny od wyników procedur środowiskowych prowadzonych w ramach poszczególnych przedsięwzięć (MFW). Gwarancja drożności i swobodnego przemieszczania się ptaków będą zależeć od wyników badań przedinwestycyjnych, a przebieg i kierunki stwierdzonych migracji mogą różnić się w poszczególnych sezonach, w wyniku czynników pogodowych oraz innych zmiennych środowiskowych.

Plan zagospodarowania przestrzennego POM wyznacza ramy przyszłego wykorzystania przestrzeni, ale nie zastępuje istniejących przepisów, w tym przepisów związanych z ochroną środowiska. Procedury wydawania decyzji administracyjnych (lokalizacyjnych, środowiskowych itd.) będą realizowane w oparciu o odpowiednią dokumentację, stosowną do postępowania. Należy jednak podkreślić istotność rozwiązań prośrodowiskowych wskazanych w planie zagospodarowania i dążyć do jak najpełniejszego ich stosowania.

3. Wyjaśnienie w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie opinie właściwych organów, o których mowa w art. 57 i 58 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Artykuły 57 i 58 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko określają jakie podmioty są właściwe w sprawach opiniowania i uzgadniania w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W odniesieniu do projektu PZPPOM są to:

• Główny Dyrektor Ochrony Środowiska;

• Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie i w Gdańsku;

• Główny Inspektor Sanitarny.

(5)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

Dokumenty projektu PZPPOM wraz z Prognozą oddziaływania na środowisko zostały poddane opiniowaniu przez wymienione organy na etapie wyłożenia projektu PZPPOM wersja v.1 w 2018 roku oraz na etapie ponownego wyłożenia wersji v.2 projektu w 2019 roku.

Ogółem od Regionalnych Dyrektorów Ochrony Środowiska w Szczecinie i Gdańsku w 2018 roku w dwóch pismach otrzymano 91 uwag/opinii jak również warunki uzgodnień, z których 84 miało charakter negatywny. W 2019 roku, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie uzgodnił projekt Planu w wersji v.2 (pismem z dnia 13 lutego 2019 roku), natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku nie uzgodnił przedłożonego projektu Planu w wersji v.2 (pismem z dnia 22 stycznia 2019), wskazując powody nieuzgodnienia, ale nie wskazując warunków uzgodnienia. Wersja projektu Planu sporządzona w lipcu 2019 roku wprowadziła zmiany niwelujące powody nieuzgodnienia.

Opinie i warunki uzgodnienia zostały w większości przyjęte lub zostało udzielone do nich wyjaśnienie. Uwagi te – oprócz np. wskazywania oczywistych błędów w nazwach przywoływanych obszarów czy innych błędów pisarskich – wskazywały m.in. na:

• konieczność wydzielenia akwenu o funkcji O dla nowopowstałego morskiego rezerwatu Beka na Zatoce Puckiej;

• konieczność wprowadzenia zakazu lokalizowania elektrowni wiatrowych w odległości mniejszej niż 2 km od Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków;

• konieczność modyfikacji, uszczegółowienia zapisów prośrodowiskowych zawartych w rozstrzygnięciach projektu PZPPOM;

• uzupełnienia opisu kart akwenów projektu PZPPOM o nazwy obszarów Natura 2000;

• konieczność modyfikacji pewnych opisów metodologicznych i analitycznych w dokumencie Prognozy.

Opinie, które nie zostały uwzględnione w dalszych wersjach projektu Planu dotyczyły:

• niedopuszczenia na akwenach 84.L oraz 85.M funkcji akwakultury – ostatecznie utrzymano dopuszczenie akwakultury w akwenie POM.84.L, z doprecyzowaniem, iż chodzi o hodowle organizmów bezkręgowych i roślinnych w celu polepszenia jakości wód;

• podtrzymania rekomendacji Prognozy dotyczącej konieczności usunięcia z Planu akwenu POM.93T, zlokalizowanego na północ od obszaru specjalnej ochrony ptaków Ławica Słupska PLC990001 – akwen ten został utrzymany celem zagwarantowania możliwości przepływu pomiędzy obszarami zajętymi przez morskie farmy wiatrowe;

• dodania w karcie akwenu POM.42.O zapisu dotyczącego ograniczenia realizacji funkcji do sposobów niepogarszających stanu ochrony siedlisk przyrodniczych 1110 i 1170, stanowiących przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 Ławica Słupska PLC990001 – zapis nie został dodany, gdyż jest to akwen o funkcji podstawowej

„ochrona środowiska i przyrody”, z definicji – funkcje dopuszczalne nie mogą wpływać negatywnie na funkcję podstawową.

(6)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

Główny Inspektor Sanitarny zgłaszał jedynie wnioski do planu, aby:

• zapewnić brak negatywnych oddziaływań na jakość wód przybrzeżnych, na których zlokalizowane są kąpieliska i miejsca wykorzystywane do kąpieli;

• uwzględnić wykaz kąpielisk i miejsc wykorzystywanych do kąpieli.

Pełny opis sposobów uwzględnienia opinii i warunków uzgodnień projektu PZPPOM został zawarty w wykazie wniosków, który znajduje się na stronie Urzędu Morskiego w Gdyni, pod adresem https://www.umgdy.gov.pl/?p=38913

4. Wyjaśnienie w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zgłoszone uwagi i wnioski

Prace nad projektem Planu zostały podzielone na etapy – na każdym etapie projekt był konsultowany ze społeczeństwem, w tym raz w ramach wymaganej prawem debaty publicznej.

Odbyły się cztery krajowe spotkania konsultacyjne, trzy międzynarodowe oraz osiem spotkań sektorowych. Wszystkie były spotkaniami otwartymi dla zainteresowanych.

Konsultacje były przeprowadzane w formie otwartych spotkań z Wykonawcami projektu Planu oraz z Zamawiającym, na których przedstawiciele instytucji, organizacji oraz osoby prywatne miały możliwość zgłosić swoje opinie, uwagi i propozycje do projektu Planu. Dodatkowo na każdym etapie PZPPOM materiały były umieszczane na stronie Urzędu Morskiego w Gdyni, każdy mógł się z nimi zapoznać.

Wnioski i uwagi do projektu PZPPOM były przyjmowane w kilku etapach:

• na początku procesu, po ogłoszeniu rozpoczęcia prac nad projektem PZPPOM oraz jako ich uzupełnienie – po pierwszym i drugim spotkaniu konsultacyjnym. Wnioski i uwagi składane w trakcie spotkań były również brane pod uwagę;

• po wyłożeniu projektu PZPPOM v.1 i debacie publicznej;

• po ponownym wyłożeniu projektu PZPPOM v.2;

• oraz po spotkaniach międzynarodowych;

• oraz po ponownym wyłożeniu PZPPOM v.3, wynikającego z procedury Espoo.

W rezultacie, na wszystkich etapach procesu, do projektu PZPPOM zostało zgłoszonych ponad 1500 wniosków czy uwag przez ponad 200 wnioskodawców. Przy czym wnioski dominowały w fazach początkowych procesu planowania, uwagi były zgłaszane głównie w momencie przekazywania dokumentów do konsultacji.

Wnioski i uwagi były poddawane analizie pod kątem kompletności, zgodności z prawem, zgodności z zakresem przestrzennym i merytorycznym projektu planu. Wnioski i uwagi następnie były albo uwzględniane w całości, uwzględniane częściowo, odrzucane, lub udzielane były wyjaśnienia. Prawie 1000 wniosków/uwag zostało uwzględnionych (w pełni lub

(7)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

częściowo), na ok. 120 zostały udzielone odpowiedzi, a 251 wniosków zostało nieuwzględnionych.

Sposób uwzględnienia wniosków i uwag w projekcie PZPPOM wersja v.4. został zawarty w wykazie wniosków, który znajduje się na stronie Urzędu Morskiego w Gdyni, pod adresem https://www.umgdy.gov.pl/?p=38913. Dokument ten liczy 406 stron i jest załącznikiem elektronicznym do Podsumowania.

Większość wniosków i uwag dotyczyła infrastruktury technicznej, pozyskiwania energii odnawialnej, ochrony środowiska i przyrody, zapewnienia obronności i bezpieczeństwa państwa, jak również infrastruktury turystycznej.

W kolejnym etapie projekt Planu został przedstawiony Ministrowi Inwestycji i Rozwoju w celu stwierdzenia jego zgodności z celami i kierunkami strategii rozwoju kraju oraz koncepcją przestrzennego zagospodarowania kraju i programami określającymi zadania rządowe. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, w listopadzie 2020 r. projekt Planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został przedłożony ministrowi właściwemu do spraw gospodarki morskiej w celu jego przyjęcia w drodze rozporządzenia.

Następnie projekt rozporządzenia został wniesiony przez Ministra Infrastruktury, w ramach rządowego procesu legislacyjnego, do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów w trybie obiegowym. Dla projektu rozporządzenia wydana została zgoda na procedowanie w trybie odrębnym z pominięciem uzgodnień, opiniowania i konsultacji publicznych.

Po przyjęciu projektu przez Stały Komitet Rady Ministrów został on – decyzją Rządowego Centrum Legislacji – zwolniony z obowiązku rozpatrzenia przez Komisję Prawniczą, pod warunkiem uwzględnienia zgłoszonych uwag legislacyjnych. Następnie projekt został wniesiony do rozpatrzenia przez Radę Ministrów. Po przyjęciu projektu został on podpisany przez Prezesa Rady Ministrów i skierowany do ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Łącznie w ramach rządowego procesu legislacyjnego zgłoszonych zostało 15 uwag od 7 organów, na które zostały udzielone odpowiedzi.

5. Wyjaśnienie w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie wyniki postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko

W dniu 07 sierpnia 2019 r. została odebrana przez Zmawiającego tj. Urząd Morski w Gdyni ostateczna wersja Prognozy oddziaływania na środowisko dla projektu planu zagospodarowania przestrzennego polskich obszarów morskich w skali 1:200 000, w związku z powyższym w grudniu 2019 r. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska przesłała informację do Punktów Kontaktowych Konwencji o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym, sporządzonej w Espoo dnia 25 lutego 1991 (Konwencji z Espoo) Niemiec, Szwecji, Dani, Litwy, Finlandii, Łotwy i Estonii o planowanych konsultacjach transgranicznych w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowiska dla Planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza

(8)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w skali 1: 200 000. W lutym 2020 r. zostały notyfikowane Dania, Niemcy oraz Szwecja, a pozostałe kraje poinformowano o wszczętej procedurze transgranicznej wraz z informacją, gdzie mogą się zapoznać z przedmiotową dokumentacją przetłumaczoną na język angielski i niemiecki. Od lutego do kwietnia 2020 r.

trwały konsultacje transgraniczne (tj. 7 tygodni) w trybie Protokołu strategicznego.

W wyniku powyższej procedury wpłynęło w sumie ponad 50 uwag: z Danii, Niemiec, Szwecji, Litwy oraz od prywatnego inwestora.

W większości dotyczyły one zapewnienia podejścia ekosystemowego w procesie planistycznym, potencjalnych zakłóceń regionalnych migracji awifauny w efekcie realizacji inwestycji energetycznych w rejonach Ławicy Środkowej i Słupskiej, realizacji funkcji wydobywczych, energetycznych w sąsiedztwie transgranicznych obszarów Natura 2000, sposobów uwzględnienia morskich obszarów chronionych w projekcie PZPPOM oraz kwestii metodologicznych Prognozy.

Na wszystkie pytania/uwagi zostały udzielone odpowiedzi i wyjaśnienia.

W szczególności:

• W odniesieniu do uwag wskazujących na ważność zapewnienia podejścia ekosystemowego opisano w jaki sposób podejście takie było zastosowane w polskim procesie w latach 2016-2019. Wskazano, iż zastosowano podejście ekosystemowe, które jest zgodne z polskim prawodawstwem i wytycznymi Grupy Roboczej HELCOM-VASAB ds. MSP. Zaznaczono równocześnie, iż dyskusje na temat skutecznego sposobu wdrożenia podejścia ekosystemowego zostały zintensyfikowane na forum bałtyckim i międzynarodowym w trakcie opracowywania projektu PZPPOM, pojawiły się nowe koncepcje, których projekt PZPPOM nie mógł w pełni uwzględnić na tym etapie. Jest to jednak cenna uwaga w kontekście przyszłych aktualizacji planu.

Dzięki wcześniejszemu zaangażowaniu administracji morskiej jak i Wykonawcy projektu planu w międzynarodowe dyskusje metodologiczne, analizy waloryzacyjne środowiska morskiego zostały przeprowadzone już na wstępnym etapie planistycznym, przed ostateczną oceną rozwiązań planu w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W ramach prac przeanalizowano obszary (i połączenia między nimi) cenne dla poszczególnych grup/elementów ekosystemu morskiego (bentosu, awifauny, ichtiofauny, ssaków morskich, itp.), wskazano obszary kluczowe dla utrzymania bioróżnorodności (jak Zatoka Pucka, ławice podmorskie), wskazano na obszary cenne, które nie są objęte ochroną prawną, zidentyfikowano potencjalne zagrożenia, itp.

Analizy były przeprowadzone na podstawie najnowszych dostępnych danych i najlepszej dostępnej wiedzy. Spójność projektu planu z politykami morskimi, środowiskowymi, ich celami i wskaźnikami została poddana ocenie w ramach SOOŚ.

Wskazano również, iż przy wypracowywaniu wielu rozwiązań planistycznych stosowano podejście ostrożnościowe.

• W odniesieniu do uwag związanych z zaplanowanym intensywnym użytkowaniem transgranicznego obszaru Ławicy Środkowej (i jego potencjalnym wpływem na

(9)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

migracje awifauny i dobrostan morświna) wskazano, iż zarówno wznoszenie morskich farm wiatrowych jak i wydobycie minerałów ze złóż czy planowane składowanie CO2

w podziemnych strukturach geologicznych, to przedsięwzięcia, dla których istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Szczegółowa ocena wpływu realizacji przedmiotowych inwestycji na elementy środowiska (w tym ptaki migrujące i ssaki morskie), obszary chronione, z uwzględnieniem oddziaływań transgranicznych i skumulowanych zostanie przeprowadzona w oparciu o zapisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko a także dyrektywy w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, na podstawie wyników badań przedinwestycyjnych.

Wskazano również, iż w ramach Prognozy do Planu nie prowadzono badań morświnów ani ptaków. W oparciu o dostępną literaturę i już wydane decyzje środowiskowe dla MFW w rozdziale 12 Prognozy zaproponowano jednak a następnie transponowano do projektu planu rozwiązania, które mogą przyczynić się do zapobiegania lub ograniczania negatywnych oddziaływań na środowisko (w tym zminimalizować zagrożenia w odniesieniu do ptaków morskich i ssaków).

Każdorazowo rozwiązania te będą wymagały weryfikacji, w tym ewentualnego rozszerzenia ich zakresu na poziomie realizacji poszczególnych przedsięwzięć.

Wskazano również, iż obszary o funkcji K (poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin oraz wydobywanie kopalin ze złóż) zostały wyznaczone w oparciu o wydane i obowiązujące koncesje zarówno na wydobycie piasku z Ławicy Środkowej, jak i wydobywanie gazu i ropy na obszarach pobliskich.

• Opiniujący z poszczególnych krajów wyrazili obawę, że niedostatecznie została przedstawiona analiza oddziaływań skumulowanych. Odnosząc się do tej kwestii wskazano, że analiza i ocena oddziaływań generowanych przez poszczególne funkcje na elementy środowiska zostały zamieszczone w Prognozie w rozdziale 8 (8.1, 8.2, 8.3) i zajmują aż 197 stron w tym dokumencie. Potencjalne skutki, w tym o charakterze transgranicznym, wpływu budowy i eksploatacji morskich farm wiatrowych na populację morświna, migracje ptaków i inne elementy ekosystemu omówiono na poziomie dostosowanym do zawartości i stopnia szczegółowości zapisów projektu Planu. Wskazano, iż inwestycje takie będą poddawane procedurom oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z obowiązującym prawem.

W świetle obecnych postępowań administracyjnych prowadzonych w polskich obszarach morskich, związanych z budową pierwszych MFW, podkreślono istotność prowadzonych w ramach tych przedsięwzięć badań przedinwestycyjnych i fakt, że to w oparciu o wyniki tych badań, możliwe jest wyciąganie wniosków i podejmowanie decyzji zarówno co do technologii, lokalizacji inwestycji, jak również odnośnie do rozwiązań minimalizujących negatywne oddziaływanie na środowisko.

(10)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom krajów składających uwagi w procedurze transgranicznej – autorzy Prognozy w 8.4. rozdziale zamieścili uzupełnienie dot.

oddziaływań skumulowanych, wynikające z już przeprowadzonych analiz.

Szczegółowy wykaz uwag zgłoszonych w ramach konsultacji transgranicznych wraz z odpowiedziami znajduje się w załączniku do Podsumowania.

Projekt PZPPOM wersja v.4 nie został zmodyfikowany w wyniku przeprowadzonej procedury transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko w sposób istotny z punktu widzenia tej procedury. Ostateczna wersja zawiera zmiany, które wynikały z prowadzonej procedury przyjmowania projektu w formie rozporządzenia i nie miały znaczenia z punktu widzenia procedury Espoo. Przekazane w toku konsultacji transgranicznych karty akwenów, których treść została przetłumaczona na język angielski i niemiecki, nie uległy zmianie w wyniku powyższej procedury.

6. Wyjaśnienie w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie propozycje dotyczące metod i częstotliwości przeprowadzenia monitoringu skutków realizacji postanowień dokumentu

Dokument Prognozy Oddziaływania na środowisko przedstawia propozycje dotyczące przewidywanych metod analizy skutków realizacji projektu planu zagospodarowania oraz częstotliwości przeprowadzania tej analizy w rozdziale 15. Monitorowanie wdrożenia Planu wynika również z zapisów Dyrektywy UE ds. Planowania Morskiego i Ustawy o obszarach morskich RP i administracji morskiej, jednakże system monitorowania Planu nie został dotychczas opracowany. Propozycja takiego monitoringu była dyskutowana m.in. w ramach projektów międzynarodowych (jak np. Pan Baltic Scope).

W oparciu o ww. dyskusje, obecnie można przewidzieć jedynie pewne założenia monitoringu planu. Efekty wprowadzenia Planu będą przede wszystkim oceniane poprzez analizę realizacji założonych celów priorytetowych, takich jak:

• wsparcie zrównoważonego rozwoju w sektorze morskim z uwzględnieniem aspektów gospodarczych, społecznych i środowiskowych, w tym poprawy stanu środowiska i odporności na zmiany klimatu;

• zapewnienie obronności i bezpieczeństwa państwa;

• zapewnienie koordynacji działań podmiotów i sposobów wykorzystania morza, spójne zarządzanie obszarami morskimi i nadmorskimi;

• wzmocnienie pozycji portów morskich, zwiększenie konkurencyjności transportu morskiego oraz zapewnienie bezpieczeństwa morskiego;

• oszczędne korzystanie z przestrzeni, pozostawiające możliwie wiele miejsca na przyszłe, w tym również nieznane, sposoby korzystania z morza.

Wydaje się, że realizacja celów priorytetowych, ze względu na swoją złożoność i zależność od wielu czynników, może zostać zweryfikowana najwcześniej po 5 latach od wejścia w życie

(11)

ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia  58 355 34 36 fax: 58 661 66 97

rozporządzenia, ale nie później niż w ciągu 10 lat (co wynika z ustawy o obszarach morskich i administracji morskiej).

Miernikiem postępu we wdrażaniu Planu mogą być również prace analityczne, np.:

• analizy % przekształcenia dna w poszczególnych akwenach w wyniku realizacji inwestycji na obszarach morskich.

• analizy wykorzystania funkcji podstawowych i dopuszczalnych w poszczególnych akwenach planu;

• analizy wykorzystania podakwenów - w celu zbadania czy poszczególne podakweny w cyklu życia planu zostały wykorzystane w sposób przewidziany planem.

Załączniki:

1. Wykaz uwag i wniosków w wersji elektronicznej;

2. Szczegółowy wykaz uwag zgłoszonych w ramach konsultacji transgranicznych wraz z odpowiedziami.

Obraz

Updating...

Powiązane tematy :