• Nie Znaleziono Wyników

1. Na jakiej zasadzie szukać sensu słów w wierszach Mirona Białoszewskiego?

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "1. Na jakiej zasadzie szukać sensu słów w wierszach Mirona Białoszewskiego?"

Copied!
7
0
0

Pełen tekst

(1)

1. Na jakiej zasadzie szukać sensu słów w wierszach Mirona Białoszewskiego?

a. 1. Cele lekcji

i. a) Wiadomości Uczeń:

• zna środki wyrazu artystycznego,

• zna znaczenie i definicję neologizmów,

• rozumie zadania i funkcje poezji lingwistycznej.

ii. b) Umiejętności Uczeń:

• wyjaśnia funkcję zastosowanych w wierszu środków wyrazu artystycznego,

• potrafi wyjaśnić znaczenie podanych neologizmów,

• potrafi określić do podanej sytuacji uczucia i obrazy, jakie towarzyszą poecie,

• potrafi rozwiązywać problemy w sposób twórczy,

• rozwija sprawność umysłową, kreatywność, przełamuje opory przed przedstawieniem własnych pomysłów,

• potrafi odegrać scenkę dramatyczną.

b. 2. Metoda i forma pracy

Praca w grupach, wcielanie się rolę, wizualizacja, ćwiczenia praktyczne, praca z tekstem

c. 3. Środki dydaktyczne

Kartki z biografią poety (załącznik 1) Schemat do pracy w grupie (załącznik 2)

d. 4. Przebieg lekcji

i. a) Faza przygotowawcza

1. Nauczyciel zapoznaje uczniów z tematem lekcji i uświadamia im cele zajęć.

2. Nauczyciel prezentuje sylwetkę Mirona Białoszewskiego. Życiorys poety jest przedstawiany za pomocą skojarzeń słownych, podobnie jak poezja poety, która wymaga odgadnięcia wielu znaków słownych. Nauczyciel ma wypisane różne hasła z życia i twórczości poety na kartkach i przykleja je lub mocuje do arkusza szarego papieru wywieszonego na tablicy, opowiadając o twórczości poety.

Uczniowie tłumaczą tytuły poszczególnych części życiorysu nadane przez nauczyciela, są to różne wymyślone neologizmy. Np.: początkować – początek biografii pisarza; mrowisko – blok, w

(2)

którym mieszkał poeta; wierszopublikowanie – informacje o tomikach wierszy, które opublikował;

starowyrzuć – tematyka wierszy, interesowały go często stare, niepotrzebne przedmioty, które wielu ludzi uważałoby za zbędne w domach i z pewnością by je wyrzucili, zaś dla poety były one

przedmiotem poezji; inność – często był postrzegany jako poeta osobny, wyizolowany, którego tematyka wierszy różniła się od innych poetów; codziennopisanie – pisał o codzienności, rzeczywistości, którą obserwował na każdym kroku (załącznik 1).Uczniowie przypominają znaczenie i definicję neologizmu.

ii. b) Faza realizacyjna

1. Następnie nauczyciel dzieli klasę na grupy, wybierani są sprawozdawcy, liderzy, sekretarze, przypomniane zostają zasady pracy w grupie. Polecenie dla grup:

2. Dopiszcie do podanych sytuacji z wiersza to, co widział poeta i co czuł w związku tym

wydarzeniem. Prace uczniów są omawiane na forum klasy, wyciągane wnioski uczniowie zapisują w zeszytach. Uczniowie zastanawiają, co przeważa w obrazie poetyckim uczucia czy obrazy?

Wnioski: Białoszewski w wierszu traktuje słowa jak klocki, bawi się nimi po to, aby oddać swoje uczucia i stosunek do rzeczy materialnych (załącznik 2).

iii. c) Faza podsumowująca

Uczniowie odgrywają krótkie scenki dramatyczne, inscenizują sytuacje, w których ktoś komuś coś odbiera. Zastanawiają się, jak większość ludzi reaguje w podobnych sytuacjach, co czują wówczas, dyskutują o odmienności uczuć poety i sposobie utrwalanie tych uczuć na papierze. Następnie szukają definicji poezji lingwistycznej w dostępnych im źródłach – poezja, której tematem jest słowo.

e. 5. Bibliografia

1. Białoszewski M., Ach, gdyby, gdyby nawet piec zabrali. Moja niewyczerpana oda do radości, [w:] W. Bobiński, Świat w słowach i obrazach. Podręcznik do kształcenia literackiego

i kulturowego dla klasy II gimnazjum, WSiP, Warszawa 2000.

2. Burkot S., Miron Białoszewski, WSiP, Warszawa 1992.

3. Burkot S., Spotkania z poezją współczesną, WSiP, Warszawa 1977.

4. Literatura i podkultura dzieci i młodzieży. Antologia, oprac. pod red. J. Cieślikowskiego, R. Waksmuda, Ossolineum, Wrocław 1983.

5. www.gifownik.pl

f. 6. Załączniki

i. a) Kartki z biografią poety Załącznik 1.

(3)

www.gifownik.pl

MROWISKO POCZĄTKOWAĆ

Urodził się w Warszawie. Wojnę spędził w rodzinnym mieście, gdzie brał udział w zajęciach tajnej polonistyki. Przeżył również powstanie warszawskie. Po wojnie imał się różnych zajęć (np. pracownik poczty). Debiutował w 1956 r.

tomikiem wierszy Obroty rzeczy. We własnym mieszkaniu przy ul. Tarczyńskiej stworzył teatr eksperymentalny, w którym działał jako aktor i twórca tekstów.

(4)

WIERSZOPUBLIKOWANIE

Tomiki poetyckie: Obroty rzeczy (1956), Rachunek

zaściankowy (1959), Mylne wzruszenia (1961), Było i było (1965), Odczepić się (1978). Opublikował również utwory prozatorskie: Pamiętnik z powstania warszawskiego (1970), Donosy rzeczywistości (1973), Szumy, zlepy, ciągi (1976) i dramaty w zbiorze pt. Teatr osobny (1973).

STAROWYRZUĆ

Białoszewskiego interesowała kultura prowincji i przedmieść (jarmarki, kicz, tandeta), ale również życie w blokach-mrówkowcach. Opisywał przedmioty codziennego użytku, często nieestetyczne, zniszczone.

INNOŚĆ

Świat poezji Białoszewskiego był prywatny i indywidualny. Nie stawiał pytań filozoficznych, nie wpisywał się w nurty literackie, nie zajmowały go sprawy społeczne i polityczne. Z tego powodu Białoszewski zyskał miano poety osobnego.

(5)

ii. b) Karta pracy ucznia Załącznik 2.

Schemat do pracy w grupie

SYTUACJA CO WIDZI W ZWIĄZKU

Z SYTUACJĄ?

CO CZUJE W ZWIĄZKU

Z SYTUACJĄ?

POSIADA W DOMU PIEC

CHCĄ MU ZABRAĆ PIEC

CODZIENNOPISANIE

Najbardziej interesowała go własna codzienna egzystencja, przedmioty, z których korzystał, miejsca, w których przebywał (blok, szpital), a także to wszystko, co mógł codziennie obserwować (ulica). Do opisu tych zjawisk stosował własny język inspirowany mową potoczną i dziecięcą. Tworzył neologizmy, naśladował chaotyczność języka mówionego, wprowadzał błędy składniowe. Szczególnie późniejsza twórczość opierała się na wymienionych środkach.

(6)

NIE CHCE ODDAĆ PIECA

ZABIERAJĄ PIEC

BRAK PIECA

iii. c) Notatki dla nauczyciela Przykładowe rozwiązanie ćwiczenia

SYTUACJA CO WIDZI W ZWIĄZKU

Z SYTUACJĄ?

CO CZUJE W ZWIĄZKU Z SYTUACJĄ?

POSIADA W DOMU PIEC Piec przypomina mu bramę triumfalną.

Czuje się dumny, że posiada taki przedmiot, jest on dla niego ważny, daje mu ciepło, tworzy miły nastrój, odczuwa wielką radość.

CHCĄ MU ZABRAĆ PIEC Jest zaskoczony, odczuwa

przerażenie, jest zagrożony.

NIE CHCE ODDAĆ PIECA Czuje bunt, nie rozumie,

dlaczego chcą mu zabrać piec, złości się i wybucha gniewem.

ZABIERAJĄ PIEC Widzi puste miejsce zamiast pieca.

Czuje rezygnacje, wie, że nic nie może już zrobić.

BRAK PIECA Bawi go ta sytuacja, znowu czuje

radość, właściwie wcale się tym nie przejął, przyjął do

wiadomości fakt o utracie pieca, w końcu nie jest on taki ważny.

iv. d) Zadanie domowe

Opisz dowolny obraz z życia codziennego, starając się oddać środkami wyrazu artystycznego jego cechy, właściwości lub zastosowanie.

(7)

g. 7. Czas trwania lekcji

45 minut

h. 8. Uwagi do scenariusza

brak

Cytaty

Powiązane dokumenty

Patronacki Zakład Opieki nad Dziećmi w Zbójnej Górze opiekował się pozbawionymi opieki dziećmi więźniów politycznych.. Działała także

Konkludując rozważania, godzi się skonstatować, iż pomimo braku obo­ wiązku stosowania uchwalonych przez Radę ADR standardów prowadzenie mediacji i postępowania

Bezspornym jest zatem, że zarówno w tym postępowaniu jak i postępowaniu sądowym nie zostało wyjaśnione o jakie organizacje tu chodzi (por. Przetarg przeprowadzono

Das Antipapistisch eins und hundert quarta centuria Ingol­ stadt W eissenhorn MDLXVIII—LXX, wymierzona przeciwko Ana­ tomii Papatus Jana Fischarta z

Podstawy eksperymentalne fizyki kwantowej: prawo Plancka, zjawisko fotoelektryczne zewnętrzne, prawo Wiena, zjawisko Comptona, promieniowanie rentgenowskie.. Fundamenty

Siedlecka 6, plywalnia szkolna, Stanica WOPR w Policach 2020-01-07 17:45-18:30 Zajęcia dodatkowe z zakresu ratownictwa medycznego Zespół Szkół im.. Siedlecka 6, plywalnia

Figure 2 and the top left panel show that with a lower SR (in this case 11 .8% ILS SR) the precision of the BIE solu- tions resembles that of the float solutions, which is depicted

W pierwszej omówione zosta- ły podstawy teoretyczne wybranej metodologii z uwzględnieniem: opi- su autorskiej metody konstruowania map mentalnych opracowywanych w oparciu o