Jak żyją ludzie starsi

Pełen tekst

(1)

I

w #

Z EMERyTUR

KOBIETY

WOJEWÓDZKI URZĄD STATYSTYCZNY

#

JAK ŻYJĄ LUDZIE STARSI

KATOWICE WRZESIEŃ

1990

(2)

t W opraciu o wyniki reprezentacyjnego /ankietowego/ badania przeprowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny w 1989 r.jawi się następujący obraz życia ludzi starszych /po 60. roku życia/ w kraju:

- Wśród roczników starszych przeważają kobiety. Na 100 mężczyzn przypada przeciętnie 146 kobiet, jednak im starsze roczniki

p r z e ­

waga ta rośnie i w przedziale lat BO i więcej na 100 mężczyzn

przypadają 193 kobiety. ' .

- Połowa ludzi po 60-ćc ma wykształcenie podstawowe. Co siódma

osoba

ma wykształcenie średnie. - -

- Stan cywilny osób starszych jest zróżnicowany ze względu

na płeć.

Wśród kobiet najwięcej jest wdów /49,5%/ Oraz mężatek /44,2%/, a wśród mężczyzn przeważają żonaci /87,6%/.

- Ponad połowa /54,8%/ ludzi starszych utrzymuje się z emerytury,

a

co czwarta osoba utrzymuje się z renty.. Kobiety częściej

niż

mężczyźni otrzymują rentę nierolniczą, częściej także

sę na u t r z y m a ­

niu współmałżonka. -

- E m e r y t u r y i renty k o b i e t sę p r z e c i ę t n i e n i ż s z e od e m e r y t u r i rent

: 1 i i i

- N i e w i e l e p o n a d 3% o só b s t a r s z y c h p r a c u j e na p e ł n y m e t a c i e / р о ж е i n d y w i d u a l n y m g o s p o d a r s t w e m r o l n y m / i sę to g ł ó w n i e m ę ż c z y ź n i . W i ę k s z o ś ć p r a c u j ą c y c h osób jest w w i e k u 60-64 lata,

- Co c z w a r t a osoba s t a r s z a ma o r z e c z e n i e o i n w a l i d z tw i e . N a j l i c z n i e j ­

s z ą g r u p ę s ta n o w i ę i n w a l i d z i z II g r u p ą i n w a l i d z k ą co trze c i i n w a ­

lida ma III g r u p ę inw a l i d z k ą , a co s z ó s t y I g r u p ę . ;

(3)

- Stałe lub częste dolegliwości wywołujące cierpienie ma ponad połowa ludzi starszych i częściej odczuwają je kobiety. Zjawisko to

nasila się wraz z wiekiem, Spóśród osób starszych w wieku 60-64 lata odczuwa je 48%, a wśród mających 80 lat i więcej - 74%.

- Ponad połowa osób starszych korzysta z'pomocy lekarza kilka razy w roku, a co piąta osoba pozostaje w stałym leczeniu. Intensywność korzystania z usług lekarskich rośnie naturalnie wraz z wiekiem.

- Niewiele osób starszych korzysta z sanatorium, z wczasów leczni­

czych , profilaktycznych bądź kuracji prywatnej. Z sanatorium oraz wczasów leczniczych lub profilaktycznych, a także prywatnej kurar cji korzystają najczęściej osoby z wyższym wykształceniem.

- Nigdy nie odczuwa osamotnienia połowa osób starszych. Szczególnie często odczuwają osamotnienie i opuszczenie osoby samotnie gospo­

darujące i ludzie najstarsi - częściej kobiety niż mężczyźni.

- Większości osób starszych brakuje środków finansowych na poważniej, sze wydatki, połowie brakuje pewności jutra, b e z p i e c z e ń s t w a a

i - znacznej części możliwości dobrego wypoczynku. Kobietom bardziej

V'

niż mężczyznom brakuje stałej pomocy w życiu codziennym, a męż­

czyznom bardziej brakuje możliwości wpływania na sprawy publiczne.

Z wiekiem maleją u osób starszych potrzeby materialne,ś wzrasta

, *

znaczenie bliskiego kontaktu z dziećmi i serdeczności oraz bycia komuś potrzebnym. v

' . . . '

- Trudniej niż innym gospodaruje się dochodem ludziom samotnie gos­

podarującym oraz osobom z gospodarstw domowych emerytów i rencistów.

- Większość osób starszych otrzymuje pomoc od dzieci. Jest to naj-

\ - '

częściej pomoc w formie czynności opiekuńczych i pielęgnacyjnych oraz sporadyczna pomoc rzeczowa.

(4)

- Ponad połowa ludzi starszych ocenia swoją sytuację ekonomiczną jako "znośną". Niewielkie są odsetki osób oceniających sytuację materialną jako "bardzo złą" lub "bardzo dobrą". Jako "złą"naj- częściej oceniają sytuację ekonomiczną osoby o niskich dochodach, samotnie gospodarujące,utrzymujące się z renty inwalidzkiej

oraz będące na utrzymaniu dzieci.

- Większość starszych ludzi mieszka samodzielnie,ewentualnie ze współmałżonkiem. W ciągu ostatnich czterech lat zmieniło się na korzyść wyposażenie mieszkań w takie urządzenia i instalacje jak;

i У

wodociąg, zlew, ustęp, łazienka i centralne ogrzewanie. Więcej mieszkań niż przed czterema laty wymaga odnowienia czy generalnego remontu.

- Ludzie starsi

w

czasie wolnym najczęściej, czyli zwykle codziennie, oglądają program telewizyjny /79%/ oraz słuchają radia /78,5%/.

Zmniejszył się odsetek osób czytających codziennie prasę.

Im w y ż s z y

poziom wykształcenia osób starszych tym częściej czytają prasę

i książki, oglądają program telewizyjny, słuchają radia, chodzą na koncerty i wystawy, zajmują się hobby, działają społecznie, częściej się gimnastykują i częściej spacerują.Jednak wraz

z postępującym wiekiem słabnie aktywność osób starszych,w szczegól­

ności ze względu na pogarszający się stan zdrowia i rosnące ceny prasy, książek,biletów wstępu na imprezy kulturalne itp. Potrzeby kulturalne schodzą na plan dalszy, ustępując potrzebie zaspokoje­

nia najbardziej podstawowych potrzeb.

■ -

P r z e d s t a w i o n e w tak s y n t e t y c z n e j f or m i e wyni k i b a d a n i a

a n k i e t o w e g o sytu a c j i b y t o we j ludzi s t a r s z y c h w s k a z u j ą na z a g r o ż e n i e

b y t o w e oraz o s a m o t n i e n i e w życiu s p o ł e c z n y m ludzi starszych.

(5)

N&BitV

V Zagrożenia te - mimo usilnych starań zapobiegawczych - pogłębiają ślę

i nasilają drastycznie w związku z przekształceniem gospodarki w 1990 roku, zwłaszcza z jej urynkowieniem,lecz zależności te i skutki wykażą kolejne badania tej problematyki.

CHARAKTERYSTYKA BADANEJ ZBIOROWOŚCI

Ludzie starsi w wieku WYSZCZEGÓLNIENIE ogółem

60 - 64

lata 65-69 70-74 75-79 80 lat i więc w % danej grupy wieku

Ludzie starsi według

wieku 100,0 36,4 27,6 15,6 11,7 8,7

Z wykształceniem:

wyższym ...

średnim . . . « . « « «

podstawowym ...

w tym nie ukoiiczonyn

ill

53.5 20.6

3,9 14,4 59,1 11,6

56,7 16,0

3,0 12,5 50,1 25,7

2,7 10,6 47,7 32,4

2,0 10,8 34,4 48,2 Gospodarujący samotnie 19,8 14,0 19,7 25,0 27,8 24,5 Inwalidzi prawni:

I grupy ...

II grupy ...

III grupy ...

16,9 47.5 35.6

7,0 48,3 44,7

13.3 51.4 35,3

23,1 46,5 30,4

30,5 44,3 25,2

44,4 39,0 16,6 Mający stałe lub częste

dolegliwości powodu­

jące cierpienie .... 55,1

a

51,8 59,6 66,7 74,2

Korzystający z pomocy, lekarza kilka razy

w roku ... 55,6 '

a

54,6 56,6 . 58,6 57,1

Pozostający w stałym

leczeniu ... 22,2 19,4 20,9 24,3 26,5 28,5 Przebywający w szpitalu 12,3 10,9 11,1 14,0 14,7 15,7 Tęskniący za towarzystwem 9,0 7,0 8,2 10,3 12,4 13,1 Zmęczeni życiem ... 23,1 18,1 20,5 25,6 30,1 38,2 Martwiący się o przyszłość 32,3 30,9 31,6 33,9 34,9 33,8 Czujący się zawsze:

osamotnieni ...

opuszczeni •••••••••

niepotrzebni ...

lg

3,0 1,81,00,6

|1

1,2

3,4 2,0 . 2,0

5,0 3,3 3,2

6,9 3,6 5,1

(6)

C H A R A K T E R YS T Y K A B ADANEJ ZBIOROWOŚCI /cd./

' Ludzie starsi w wieku WYSZCZEGÓLNIENIE ogółem 60-64

lata 65-69 70-74 75-79 00 lat i więcej w % danej grupy wieku ' Czu.iacv sie często:

osamotnieni ... . 12,8 7,3

9,1 .5,3

11,7 5,8

16,5 17,0 10,3

20,2

opuszczeni ... 9,7 12,2

niepotrzebni ... 5,0 3 .9 4,5 6,9 0,0

1,6

12,4

4,0 Nie odwiedzani nigdy

przez dzieci ...

✓ , u

1.5 1,3

T J ^

1,0 1,8

Nie otrzymujący żadnej

pomocy od dzieci ... 26,2 33,3 20,5 21,8 15,5 10,1 Pragnący przenieść się

do domu opieki spo­

łecznej ... 5 7 5 o Д O / *7

7,1

j , / Э 6 , J 6,3

Odczuwający w codzien­

nym życiu brak:

". - 1 pieniędzy na codzien­

ne wydatki ... 19,9 19,2 21,1 21,4 19,3 17,0 pieniędzy na poważ­

niejsze wydatki .... 62,4 67,3 65,0 62,9 56,6 40,7 'stałej pomocy w życiu

codziennym ... ,... 17,9

. * i V

11,8 16,2 21,9 28,4 28,0 bliskiego kontaktu z

dziećmi ... . 18,8 15,3 19,0 21,6

. 19,7 18,5

bycia komuś potrzeb­

nym ... 15,9 12,3 15,0 17,9 20,6 23,0 miłości i serdecz­

ności osób najbliż­

szych ... 18,2 15,6 18,6 19,4 21,4 20,8 towarzystwa przyja­

ciół ...

/ 14,3 13,3 14,6 14,2 15,0 16,9

możliwości dobrego,

odpoczynku ... 38,1 45,7 40,2 35,4 27,5 18,8 pewności jutra, bez­

pieczeństwa ... 52,5 56,8 52,7 54,5 46,3 39,2

(7)

C H A R A K T E R YS T Y K A BADANEJ ZBIOROWOŚCI /dok./

"*’■-- —--- ---- ----Г-

■ •' • • Ludzie starsi•

w wieku L ; WYSZCZEGÓLNIENIE ogółem 60 — 64

lata 65-69 70-74 75-79 00 lat i więcej i w 4 danej grupy wieku

Pomagający swoim dzie­

ciom poprzez $

-

udostępnianie mie­

szkania ... 18,4 24,1 18,5 15,0 12,0 : 8.5

pomoc rzeczową • t

regularną ...

sporadyczną

4,9 15,8

7,3 20,6

4,0 16,7

3,1 14,5

3,0 8,8

0,5 4,0

pomoc finansową ■ •

regularną ...

sporadyczną ... .

5,1 17,0

6 ,6 21,2

4,4 16,4

3,2 14,7

4,5 12,4

4,9 . 10,2 prowadzenie gospo­

darstwa domowego .. 6,0 7,7 5,9 5,5 4,5 2,4

pomoc w gospodar-

j stwie domowym ... 13,3 12,5 13,8 13,5 13,7 14,8 sprawowanie opieki

nad wnukami ...“. - 29,3

z

33,7 32,9 28,3 20,9 11,1

udzielanie innego

rodzaju pomocy 12,3 13,3 13,2 12,2

i

ii,6 6,5

Posiadający mieszkanie

za małe ... ... 17,9 18,9 16,5 16,6 19,9 17,7

za duże .... 5,0 4,8 5,2 4,7 6,1 4,4

ogrzewane węglem .... 68,6 67,0 69,3 71,7 68,9 67,0 wymagające odnowienia 53,6 50,4 53,3 57,4 57,4 55,6

(8)

Z AJĘCIA W CZASIE W OLNYM LUDZI S TARSZYCH

Wykonywanie

CZYNNOŚCI

codziennie prawie nigdy lub nigdy ogółem mężczy­

źni kobiety ogółem mężczy­

źni kobiety w % ludzi starszych

Czytanie prasy ... 42,0 54,6 33,3 8,0 4,3 10,5 Czytanie książek ... 9,7 9,9 9,5 32,6 31,6 33,3 Oglądanie telewizji .... 79,0 84,1 75,5 1,0 0,7 1,2 Słuchanie radia ... 78,5 82,1 76,0 0,7 0,6 0,9 Gimnastyka poranna ... 3,4 4,3 2,8 53,4 55,2 52,2 Spacer ... 14,9 18,3 12,6 23,6 23,8 23,5 Spacer rowerem ... 2,0 3,6 0,9 41 i 4 39,7 42,6 Bieganie dla zdrowia .... 0,1 0,1 0,0 51,2 54,7 48,9 Taniec ... ... o,i»/ 0,3» / o,i*/ 53,6 55,6 52,2 Wycieczki piesze ... 0,6 0,7 0,4 48,5 49,9 47,5 Kawiarnia ... 0,lb/ 0 , 2b/ 0,lb/ 59,3 60,6 58,4 Uczestnictwo w domu

dziennego pobytu ... 0,2 0,1 0,2 40,2 41,2

Ü

Uczestnictwo w klubie środowiskowym lub zakła­

dowym ... ... 0,0 0,0 0,0 42,6 43,1 42,3 Uczęszczanie na zajęcia

uniwersytetu trzeciego

wieku ... 0,0 0,1 0,0 34,1 34,6 33,7 Działalność społeczna 0,6 0,4 0,2 47,0 45,4 48,2 Wizyty ... 0,6 0,3 0,7 .10,3 10,3 10,3 Zajęcia lub hobby ... . 5,4 4,5 6,0 24,0 23,4 24,4 Kino ... 0,lb/ 0,lb1 0,lb/ 56,0 56,8 55,5 Teatr ... ... 0,lb/

o , i b

/ 0,0b/ 55,8 57,4 54,7 Koncerty ... •... 2,9c/ 3,1° ' 2,7°/ 58,0 59,6 56,9 Wystawy ... . 2,7°/ 3,2°' 2,4°/ 58,6V 60,4. 57,3 Chodzenie do kościoła ... 1,7 0,5 2,5 51,3b/ 5 0 ,9b/ 51,5b/

Uprawianie działki ... 13,5°/ 15,4° 'l2,1°’/ 5,0 4,8 5,2 a/ Raz w miesiącu, b/ Raz w tygodniu, с/ Kilka razy W‘:

' F %

WUS Katowice, zam. \

^Pi

(9)

_____________

Obraz

Updating...

Cytaty

Updating...

Powiązane tematy :