Głos Pomorza : dawniej "Głos Wąbrzeski" : pismo społeczne, gospodarcze, oświatowe i polityczne dla wszystkich stanów 1938.09.06, R. 20, nr 102

Pełen tekst

(1)

Cen o numeru 10 groszy Opłacono gotówką z góry

PISMO SPOŁECZNE, GOSPODARCZE, OŚWIATOWE I POLITYCZNE DLA WSZYSTKICH STANÓW

I i Rok 20QPONMLKJIHGFEDCBA w to r e k d n ia 6 w r z e ś n ia 1 9 3 8

Nr 102

266 osób zginęło w 1 miesiącu:

w Palestynie

J E R O Z O L I M A . W n e d z ie lę ra n o , n ie z n a n i s p r a w c y s p o w o d o w a li n a lin ii k o le jo w e j L y d d a - H a ifa w y k o le je n ie to ­ w a ro w e g o p o c ią g u . R u c h k o le jo w y u le g ł n a te j lin ii p rz e rw a n iu .

W p o b liż u m ie js c o w o ś c i A r a n d o s z ło w e d łu g u rz ę d o w e g o k o m u n ik a tu d o r e ­ g u la rn e j b itw y m ię d z y w o js k ie m b r y ty j­

s k im a a ra b s k im i a k ty w is ta m i.

1 4 A r a b ó w z o s ta ło z a b ity c h , w ś ró d n ic h w y b itn y d o w ó d c a S z e ik T a h a . Ż o ł­

n ie r z e b r y ty js c y n ie p o n ie ś li ż a d n y c h s tr a t.

W s ta r e j d z ie ln ic y H a ify z a b ito w c z o r a j w ie c z o re m k u p c a a ra b s k ie g o o ra z A - r a b a „ s ie rż a n ta p o lic ji.

W p o b liż u A k k o o s tr z e liw a li a r a b s c y a k ty w iś c i d w a c ię ż a ro w e s a m o c h o d y ż y ­ d o w s k ie . J e d e n z k ie ro w c ó w z o s ta ł z a b i­

ty . d ru g i z a ś c ię ż k o ra n n y .

J E R O Z O L I M A . W s ta r e j d z ie ln ic y J e r o z o lim y z o s ta ł c ię ż k o r a n n y s tr z a ­ ła m i r e w o lw e r o w y m i a r a b s k i b u r ­ m is tr z p o ło ż o n e j w p o b liż u J e ro z o li­

m y w s i. W J a f ie z n a le z io n o w p o c z e ­ k a ln i le k a r z a z a s trz e lo n ą p e w n ą w y ­ b itn ą o s o b is to ś ć A r a b s k ą . P r z e d n ie ­ d a w n y m c z a s e m A r a b te n b y ł c ię ż k o r a n n y i w c z o r a j p o r a z p ie r w s z y w y -

s z e d ł z e s z p ita la . O g ó łe m w d n iu w c z o ­ r a js z y m z a b ity c h z o s ta ło 5 o s ó b . P o ­ lic ja a n g ie ls k a d o k o n a ła lic z n y c a a r e s z to w a ń .

O f ia r ą te r r o r u w m ie s ią c u s ie r p n iu p a d ło 2 6 6 o s ó b , k tó r e z o s ta ły z a b ite b ą d ź z m a r ły w s k u te k o d n ie s it n y c h r a n . W te j lic z b ie z n a jd u je s ię 1 9 ^ A r a ­ b ó w i 4 8 Ż y d ó w , r e s z ta p r z y p a d a n a o b y w a te li a n g ie ls k ic h .

Milki Ati ® sta

domagają sio ministrowie W. Brytanii

L O N D Y N . T a je m n ic a ta k c z ę s ty c h o s ta tn io o b r a d g a b in e tu b r y ty js k ie g o w y ja ś n ia s ię . J a k s ię o k a z u je , w ło n ie r z ą ­ d u a n g ie ls k ie g o p a n u je o d d łu ż s z e g o c z a ­ s u c o r a z b a r d z ie j p o g łę b ia ją c y s ię ro z - d ź w ię k w s p r a w ie k ie r u n k u a n g ie ls k ie j p o lity k i z a g ra n ic z n e j, a ś c iśle m ó w ią c je j s to s u n k u d o T r z e c ie j R z e s z y i z b r o j­

n e j d e m o n s tr a c ji h itle ro w s k ic h N ie m ie c .

Aby uzyskać prace w Gdańsku

trzeba w Polsce należeć do „Deutsche Vereinigung“

WALKI NAD EBRD

B U R G O S . A g e n c ja H a w a s a d o n o s i:

O fe n s y w a p o w s ta ń c ó w n a fro n c ie E b ro c z y n i d a ls z e p o s tę p y , p o w s ta ń c y z a ję li s z e r e g w y s u n ię ty c h p o z y c y j rz ą d o w c h , a n a n ie k tó rc h o d c in k a c h p o s u n ę li s ię o k ilk a k ilo m e tr ó w n a p rz ó d - w rę c e ic h w p a d ło o to c z o n e z w s z y s tk ic h s tro n m ia ­ s to C o r b e ra . g d z ie w z ię li lic z n y c h je ń ­ c ó w o r a z z n a c z n e z a p a s y b ro n i i a m u n i­

c ji.

J e d n o z p is m p o m o rs k ic h p r z y ta c z a lis t g d a ń s k ie j f ir m y ,.H u g o B e n d e r ' d o p r a c o w n ik a z W e jh e ro w a , k tó r y z ło ­ ż y ł o fe rtę n a z a tru n ie n ic u firm y .

O to tr e ś ć lis tu (w tłu m a c z e n iu ) : ..H u g o B e n d e r“ w a r s z ta ty s to la r ­ s k ie . G d a ń s k . L a n g f u h r , u l. A d o lf a H itle r a n r 2 1 7 . N a s z e z n a k i: B j-M . d a ta : 2 5 . 5 . 5 8 . D o ty c z y p r z y ję c ia d o p r a c y w c h a r a k te r z e c z e la d n ik a s to la rs k ie g o .

P o tw ie r d z a ją c o d b ió r P a ń s k ie g o p is m a z d n ia 2 0 5 b r . d o n o s z ę u - p r z e jm ie , ż e n ie b ę d z ie ż a d n e j p r z e ­ s z k o d y w p r z y ję c iu P a n a d o p r a c y , o ile P a n u d o w o d n i:

1 ) ż e U r z ą d P r a c y w S o p o ta c h z g a d z a s ię n a z a tr u d n ie n ie P a n a ,

2 ) ż e Pan należy do niemieckiej

„Vereinigung“ n> Polsce!

U r z ą d P r a c y o s ta tn io k ilk a k r o t­

n ie u d z i.e lił z g o d y n a z tr u d n ie n ie

c z e la d n ik ó w s to la r s k ic h , obywateli polskch, o ile ci przyznawali się do niemieckości.

D la P a ń s k ie j in f o r m a c ji k o m u n i­

k u ję , ż e w m o im p r z e d s ię b io r s tw ie ty d z ie ń p r a c y w y n o s i 4 8 g o d z in . — S ta w k a g o d z in n a 1 g id . Z a n a r z ę d z ia

w y p ła c a m m ie s ię c z n ie 5 g id . H c il H itle r ! (— ) H u g o B e n d e r . D o te g o w ię c d o s z ło \ą ó . a b y u z y s ­ k a ć p r a c ę w G d a ń s k u , tr z e b a b y ć c z ło n k ie m n ie m ie c k ie j o r g a n iz a c ji, m a ­ ją c e j s w ą c e n tr a lę w B y d g o s z c z y .

Komunizm umacnia siQ w Ameryce

L O N D Y N . Z W a s z y n g to n u d o n o s z ą , ż e n a je d n y m z o s ta tn ic h p o s ie d z e ń k o n ­ g re s u , c z ło n e k p a r la m e n tu a m e r y k a ń s k ie g o . D a y s w y g ło s ił d łu ż s z e p rz e m ó w ie n ie p o ś w ię c o n e n ie b e z p ie c z e ń s tw u k o m u n i­

s ty c z n e m u w S ta n a c h Z je d n o c z o n y c h - D w a s ą ró w n e n ie b e z p ie c z e ń s tw a z a ­ g r a ż a ją c e w ró w n y m s to p n iu d e m o k ra c ji, o ś w ia d c z y ł D a y s — fa s z y z m i k o m u n iz m . P o d c z a s g d y o n ie b e z p ie c z e ń s tw ie f a s z y ­ s to w s k im g ło ś n o je s t w c a łe j p r a s ie , d z iw n ie m a ło p is z e s ię u n a s o n ie b e z p ie c z e ń -

Pożar młyna na Pomorzu

C H O J N I C E . W d n iu 4 b m o g o d z in ie 8 ,3 0 w y b u c h ł o lb rz y m i p o ż a r w m ły n ie p a ro w y m f-m y ,,C e r e s ” w B ru s a c h . O g ie ń r o z s z e rz y ł s ię z w ie lk ą s z y b k o ś c ią i o b ­ ją ł w s z y s tk ie b u d y n k i m ły n a . W a k c ji r a ­ tu n k o w e j b r a li u d z ia ł s tr a ż e p o ż a r n e z B ru s , C h o jn ic i o k o lic z n y c h w io se k .

^ - p ię tr o w y b u d y n e k m ły n a w a rto śc i o k o ło 2 0 0 .0 0 0 z ł w r a z z z a p a s a m i z b o ż a w a r to ś c i p r z e s z ło 1 8 ,0 0 0 z ło ty c h p a d ł p a s tw ą p ło m ie n i. M ły n u b e z p ie c z o n y b y ł n a 4 6 0 .0 0 0 z ło ty c h , z a p a s y z b o ż a ty lk o n a 1 5 ,0 0 0 z ło ty c h . P o ż a r z lo k a liz o w a n o o g o d z in ie 1 3 ,0 0 .

s tw ie k o m u n iz m u . M ó w c a p r z e d s ta w ił s z e re g d a n y c h , z k tó ry c h w y n ik a , ż e k o ­ m u n iz m z d o ła ł w o s ta tn ic h la ta c h p o c z y ­ n ić w S ta n a c h Z je d n o c z o n y c h z n a c z n e p o s tę p y . D a y s p r z e s tr z e g a p r z e d d a ls z y m z a m y k a n ie m o c z u n a w z ro s t r u c h u k o ­ m u n is ty c z n e g o w S ta n a c h Z je d n o c z o n y c h .

W e d łu g w ia d o m o ś c i o tr z y m a n y c h o s ta t­

n io , n a p ią tk o w y m p o s ie u z e m u g a b in e tu d o s z ło d o o s tre g o k o n ilik lu , k tó r y m o ż e z a s o b ą p o c ią g n ą ć p r z e s ile n ie rz ą d o w e w A n g lii- M ia n o w ic ie c z te r e c h m in is tró w : z b r o je ńT o m a s z In s k ip , w o jn y — H o ­ r e B e lis h a , m a ry n a r k i — D u ff C o o p e r i s k a r b u J o h n S im o n , z a a ta k o w a li p r e ­ m ie ra C h a m b e r la in a i m in is tr a s p r a w z a ­ g ra n ic z n y c h H a lif a x a , z a r z u c a ją c im z b y t m ię k k ą i n ie z d e c y d o w a n ą p o lity k ę w s to s u n k u d o N ie m ie c . C z te r e j w y m ie n ie n i m in is tro w ie z a ż ą d a li z a s a d n ic z e j z m ia n y o b e c n e j p o lity k i z a g ra n ic z n e j W ie lk ie j B r y ta n ii w o b e c z a g a d n ie ń ś ro d k o w o - e u - ro p e js k ic h < o r a z p o s ta w ili p re m ie ro w i C h a m b e rla in o w i u ltim a tu m , d o m a g a ją c s ię z a s to s o w a n ia w o b e c T rz e c ie j R z e s z y p o lity k i s iln e j rę k i, g ro ż ą c w p rz e c iw n y m w y p a d k u z ło ż e n ie m te k , c o s p o w o d o w a ło b y k r y z y s rz ą d o w y , a n a s tę p n ie n o w e w y b o ry p o d h a s łe m ,.o b ro n y W . B r y ta n ii p r z e d z b r o jn y m s z a n ta ż e m N ie m ie c ” . N a le ż y p o d k r e ś lić , ż e m in is tro w ie w y ż e j w y m ie n ie n i o g n is k u ją w s w y c h r ę k a c h c a ło ś ć z a g a d n ie ń W ie lk e ij B r y ta n ii, z a ś m in . S im o n je s t w y ra z ic ie le m o p in ii n a j­

s z e rs z y c h k ó ł s p o łe c z e ń s tw a a n g ie ls k ie g o i p o lity k ie m z n a n y m z e s w e j o s tro ż n o ś c i.

• V •

Wymiana w Hiszpanii

L O N D Y N . A n g ie ls k i k o n s u l g e n e r a l­

n y w T u lu z ie o tr z y m a ł p o le c e n ie s w e g o r z ą d u z a m ó w ie n ia a p a r ta m e n tó w w je d ­ n y m z h o te li tu lu s k ic h d la s p e c ja ln e j m i­

s ji a n g ie ls k ie j, k tó r a z a jm ie s ię w y m ia n ą je ń c ó w m ię d z y H is z p a n ią r e p u b lik a ń s k ą i p o w s ta ń c a m i.

M is ja d la w y m ia n y je ń c ó w ro z p o c z ę -

ła s w ą d z ia ła ln o ś ć w p ie r w s z y c h d n ia c h w rz e ś n ia . W k o ła c h z a in te re s o w a n y c h w y ja ś n ia ją , ż e z a d a n ia m is ji o g r a n ic z ą s ię ś c iś le d o k w e s tii w y m ia n y je ń c ó w i ż e w o b e c te g o n ie m a o n a n ic w s p ó ln e g o z k o m ite te m d la w y c o fa n ia o c h o tn ik ó w c u d z o z ie m sk ic h z H is z p a n ii.

Konsolidacja Niemców w Polsce faktem?

Sen.’Hasbach zgłosił założenie Związku Niemców w Polsce

,.D e u ts c h e R u n d s c h a u ” d o n o s i:

..P r e m ie r g e n . S k ła d k o w s k i u d z ie lił a u d ie n c ji p r z e w o d n ic z ą c e m u R a d y N ie m c ó w w P o ls c e z e n a to r o w i H a s b a c h o w i i

Powołanie pod broń

dwóch roczników we Francie

p r z y ją ł d o w ia d o m o ś c i d e c y z ję R a d y p o ­ w o ła n ia d o ż y c ia o r g a n iz a c ji w s z y s tk ic h N ie m c ó w w P o ls c e p o d n a z w ą ,.Z w ią z e k N ie m c ó w w P o ls c e ” (B u n d d e r D e u t- s c h e n in P o le n ) z s ie d z ib ą w W a r s z a w ie .

,,Z w ią z e k N ie m c ó w w P o ls c e ” — ta k p is z e ,.R u n d s c h a u ” , — m a n a c e lu — p o ­ d o b n ie ja k Z w ią z e k P o la k ó w w N ie m ­ c z e c h — u s ta n o w ić w m ie js c e lic z n y c h p a r ty j i g ru p w p o s z c z e g ó ln y c h w o je ­ w ó d z tw a c h w ie lk ą o r g a n iz a c ję w k tó r e j z n a jd ą m ie js c e w s z y s c y N ie m c y .

PARYŻ. Minister wojny wydal za­

rządzenie, na mocy ktorego ws'rzyma- ny ma być w wojsku rocznik, którego termin zwolnienia przypadał na dzień 20 września. Jednocześnie minister wojny postanowi! powołać pod broń roczniki 15 i 16, co powiększy armię francuską o przeszło 250.000 ludzi.

P A R Y Ż . N a w s c h ó d o d B e s a n c o u r o z p o c z ę ły s ię w c z o r a j n a g r a n ic y s z w a jc a r s k ie j p r z y u d z ia le 3 0 ,0 0 0 lu ­ d z i w ie lk ie m a n e w r y , k tó r e b ę d ą tr w a ­ ły m ie s ią c . M im o , ż e w te g o r o c z n y c h m a n e w r a c h u d z ia ł lic z e b n y je s t b a r -

d z o m a ły , m a n e w r o m ty m p r z y p is u ją w ie lk ie z n a c z e n ie .

P o r a z p ie r w s z y o d ro k u 1 9 1 4 , g d y G e n e r a ł G a llie n i w ó w c z a s d la o d w r ó ­ c e n ia n ie b e z p ie c z e ń s tw a n a d M a r n ą ś c ią g n ą ł w s z y s tk ie p a r y s k ie ta k s ó w k i, a u to b u s y i s a m o c h o d y c ię ż a ro w e d la tr a n s p o r tó w w o js k o w y c h , p r z y o b e c ­ n y c h m a n e w r a c h w o js k o p o s łu g u je s ię r ó w n ie ż ty m i ś r o d k a m i k o m u n ik a c y j­

n y m i. W ła d z o m w o js k o w y m c h o d z i o s tw ie r d z e n ie , w ja k im s to p n iu ta k s ó w ­ k i i s a m o c h o d y p r z y d a tn e b ę d ą ^ p r z y e w e n tu a ln e j e w a k u a c ji lu d n o ś c i z w ię k s z y c h m ia s t.

Aresztowanie gdańskich celników w Chojnicach

C H O J N I C E . D n ia 2 w r z e ś n ia 1 9 3 8 ro k u o k o ło g o d z in y 4 ,0 0 r a n o s tr a ż k o le ­ jo w a n a d w o r c u k o le jo w y m w C h o jn ic a c h z a trz y m a ła tr z e c h u r z ę d n ik ó w c e ln y c h g d a ń s k ic h , k tó r z y u s iło w a li n ie w ła ś c i­

w y m p o c ią g ie m i b e z b ile tó w p r e z je c h a ć z C h o jn ic d o G d a ń s k a -

Z a tr z y m a n y c h o d s ta w io n o d o p o lic ji a n a s tę p n ie p r z e tr a n s p o r to w a n o d o S ą d u G ro d z k ie g o . S ą d G r o d z k i s k a z a ł w s z y s t­

k ic h c e ln ik ó w n a k a r y p o 3 ty g o d n ie a r e ­ s z tu . P o r o z p r a w ie o s k a r ż o n y c h o s a d z o ­ n o w a r e s z c ie .

(2)

Str 2 GŁOS POMORZA Nr 102

Ul^i

bu

UTSRQPONMLKJIHGFEDCBA

W D zien n ik u U staw z d n ia 15. 4.

1938 ro k u n r 26 p o z.2 2 4 zo stały o g ło szo­

n e n ajn o w sze p rzep isy o u lg ach w y żej w sp o m n ian y ch , k tó re o b o w iązu ją p o czą­

w szy o d 1 sty czn ia 1939 ro k u , a m ian o w i­

cie n o w cw zn o szo n e b u d o w le o raz części d o b u d o w an e zw aln ia się n a o k res 1 5 -lel- ni o d d n ia ch o ciażb y ty lk o częścio w eg o ich u ży tk o w an ia.

1) o d p o d atk ó w : o d n ieru ch o m o ści lu b b u d y n k o w y ch , p o b ieran y ch n a rzecz p a ń ­ stw a, a n a rzecz zw iązk u sam o rząd o w eg o n a o k res 1 0 -letn i,

2) o d w szelk ieg o ro d zaju d an in p u b li czn y ch , d la k tó ry ch p o d staw ą w y m iaru są p o d atk i: o d n ieru ch o m o ści lu b b u d y n ­ k o w e, z w y jątk iem o p łat, i d o p łat p rz e­

w id zian y ch w a rt. 19 i 23 u staw y z d n ia 10 g ru d n ia 1920 ro k u , o b u d o w ie i u trz y ­ m an iu d ró g p u b liczn y ch w R zeczpo sp oli­

tej P o lsk iej (D z. U . z r. 1921 n r 6 p o z.

5 2 ) o raz w art. 6 u staw y z d n ia 2 6 m a r­

ca 1955 ro k u o św iad czeniach w n atu rze n a n iek tó re cele p u b liczn e (D z. U . R . P . n r 2 7 p o z.2 0 4 ) — jeżeli b u d o w a lu b d o ­ b u d o w a zo stan ie w y k o ń czo n a d o k o ń ca ro k u 1942.

D la n o w o w zn o szo n y ch b u d o w li o raz części d o b u do w an ych zaw ierający ch lo ­ k ale m ieszk aln e n ie w ięk sze n iż 5 -izb ow e o k res 1 0 -letn i p rzed łu ża się d o lat 25.

jed n ak że z ty m , że d o d atk ó w n a rzecz m iasta n ie p o biera się p rzez 15 lat.

L o k ale w b u d o w lach w y żej w y m ien io

n y ch w o ln e są o d p o d atk ó w o d lo k ali p rzez lat 10, zaś lo k ale d la k tó ry ch o - k res u lg o w y w y n o si lat 25 w o ln e są o d p o d atk u o d lo k ali p rzez 15 lat.

O d n o śn ie p o trącen ia k o sztó w b u d o w y zasad n iczo n ie m a żad n y ch zm ian .

Z u w ag i n a to , że p rzep isy w y żej w sp o m n ian e o b o w iązy w ać b ęd ą d o p iero od d n ia 1 sty czn ia 1939 ro k u , o d k tó reg o to czasu zo stan ie w y d an e ro zp o rząd ze­

n ie w y k o n aw cze, n ie o m ieszk am y c z y tel­

n ik ó w n aszy ch p o in fo rm o w ać szczegó ło ­ w o o sp o so b ie w zn iesien ia p o d ań d o U - rzęd u S k arb o w eg o itp .

N ad m ien ia się, że u lg i ju ż u zy sk an e jak ró w n ież n ab y te p raw a d o u b ieg an ia o u lg i n a p o d staw ie d o ty ch czas o b o w ią­

zu jący ch p rzep isó w trw a ją n ad al.

P o za ty m u staw a ta d o ty czy ró w n ież in n y ch u lg , o k tó ry ch n ie o m ieszk am y n a­

szy ch czy teln ik ó w p o in fo rm o w ać w n a j­

b liższy m czasie.

LBW... He

N ie b y w a ły p o p ło ch w je d n y m z k o ­ ścio łó w p ro te sta n c k ich w A m ste rd am 'e w zn iecił w n ie d zie lę lew . k tó ry zb ieg ł- szy z c y rk u — w szed ł d o k e śc io ła w czasie n a b o ż eń stw a i p rz e b ie g łsz y śró d k o w ą n a w ę , w sko czył n a o łta rz i tam się p o ło ży ł.

Z aró w n o p a sto r ja k i w iern i w p o -

800 milion

na roboty pub*

P ra ce w rząd zie n ad p lan em in w esly cy jn y m n a ro k g o sp o d arczy 1939-40 są w całej p ełn i. P raw do p o d ob n ie p lan in ­ w esty cy jn y n a ro k 1939-40 o b ejm u je k w o tę 8 0 0 m ilio n ó w zło ty ch - P ro p o n o w a­

n a k w o ta sk ład ać się b ęd zie z szereg u po- zy cy j, z n ajro zm aitszy ch źró d eł.

A w ięc, in w esty cje p rzew id zian e w g ran icach n o rm aln eg o b u d żetu p ań stw o­

w eg o w y n io są o k o ło 175 m ilio n ó w zł.

W p ły w y z F u n d u szu P racy d ad zą k o ło 42 m ilionów ' zło ty ch . Z w y d ania b iletó w sk arb o w y ch i śred nio term in o w y ch w p ły ­ n ie o k o ło 185 m ilio n ó w zło ty ch . S zty w ny ry n ek fin an so w y d a 195 m ilio n ó w zło ­ ty ch .

N a u rzeczy w istn ien ie p lan u in w esty ­ cy jn eg o zło żą się ró w n ież n asze k redy ty

2 ołtarzu

p ło ch u o p u śc ili k o śció ł, tło cząc się p rz y w y jściu . K ilk a o só b zem d lało z p rz e­

stra ch u .

L ew ’ n a to m iast n ic w y rz ą d ził n ik o ­ m u ż a d n ej k rz y w d y , d a ł się sc h w y ta ć

z ła tw o śc ią i o d sta w io n y zo stał d o c y rk u .

— s —

ów złotych

iczne w Polsce

to w aro w e i o d m ro żo n e n ależn o ści z z a­

g ran icy . N a p o d staw ie p o ro zu m ien ia p o i sk o - n iem ieck ieg o o trzy m am y w ró żn ej fo rm ie o k o ło 45 m ilio n ó w zło ty ch o d R ze­

szy n iem ieck iej z ty tu łu reg ulacji p o zo ­ stały ch n ależn o ści za tran zy t to w aro w y p rzez P o m o rze. B ęd ą to w p rz ew a ża ją ­ cej m ierze m aszy n y i u rząd zen ia p rac n ad o b w aro w aniem rzek .

W reszcie rząd m a p ew n e m o żliw o ści k o rzy stan ia z k red y tó w ściśle p ry w a t­

n y ch . n ie o b ciążających b an k ó w i in n y ch in sty tu cy j fin an so w y ch . K o rzystać z n ich b ęd zie m o żn a p rzy b u d o w ie d ró g , p rzy p ro w ad zeniu p rac n ad o b w aro w an iem rzek i w reszcie p rzy d o staw ach to w aro ­ w y ch n a in w esty cje.

D o ty ch k w o t n ależy d o d ać au ton o ­ m iczn y b u d żet Ś ląsk a, k tó ry jak w iad o ­ m o, co ro k p rzezn acza t p o w ażn e k w o ty n a in w esty cje-

Japonia nie ma pieniędzy na wojnę

W całej Ja p o n ii ro zp o częła się su b ­ sk ry p c ja n o w ej w ie lk iej p o ży czk i w e­

w n ę trz n e j n a cele w o jen n e. y so k o ść su b sk ry p cji u stalo n o n a 397 m ilio n ó w y en .

K anałem G ocfe-W arta

popłyną jesien ią w przyszłym roku żeglow ne barki ze Ś ląska na m c rze

C ztery k ilom etry za K o m in em n ad W artą, leży m iejsco w o ść M o rzy sław . C ich ą d o ty ch czas w ieś, o d w io sn y b ie­

żąceg o ro k u zaleg ają o d g ło sy p rac n ad b u d o w ą rzeczneg o p o rtu p rz eła d u n k o ­ w eg o . T u b o w iem ro zp o czy n a się 32 k m d łu g i k a n a ł W a rta —G o p ło . O b ecn ie p racu je się n ad b u d o w ą 8,5 k ilo m etro ­ w eg o o d cink a o d M o rzy sław ia d o jezio ­ ra P ątn o w sk ieg o , p ierw szeg o o d cin k a k an ału o tak w ielk im zn aczen iu . S et­

k am i rąk b ezro b o tn y ch b u d u je się p rzez łąk i, lasy i p o la k an ał W arta— G o p ło . P o p rzez jeziora p ątn o w sk ie, w ąso w - sk ie, m ik rzy ń sk ie, śleziń sk ie i C zarn e d o G o p ła, a sta m tą d istniejący m ju ż k an ałem d o N o teci, jesien ią 1940 ro k u , w ty m b o w iem ro k u zo stan ą u k o ń czo n e p race, sp ły n ą żeg lo w n e b ark i, p ły n ące o d Ś ląsk a k u m o rzu . B ęd ą o n e w io zły w ęg iel i zb o że, a o b o k n ich szero k im i i d łu g im i taflam i ro zło żo n e n a w o d zie p o w iązan e z g ru b y ch p n i tratw y p o p ły ­ n ą d o G d y n i. O d m o rza p ły w ać b ęd ą szk u ty z b aw ełn ą i in n y m i zam o rsk im i, im p o rto w any m i p ro d u k tam i.

N ajg łęb sze zap lecze p o lsk ieg o k raju , n ie m ajace d o ty ch czas b ezpo śred n ieg o p o łączen ia z p o lsk im p o rtem i m o rzem , । b ęd zie k o rzy stało z tan ieg o w o d n eg o tra n sn o rtu . A z n im i i P o zn ań . Z a­

m arły zd a się p o rt p o zn ań sk i o ży w i sic sk rzy p em d źw ig ó w , o k rzy k am i p ra c u ją­

cy ch lu d zi i zapełn i się szk u tam i. N a razie 953 b i ^ o b ^ tn y ch , z H 'o fa m i i ło ­ p atam i w ręk ach, sto jąc n ie. w w o ­ d zie i b io cie, m o zo li się n ad k o p an iem to rfiasteg o g ru n tu B ezim ien n i ci p ra­

co w n icy sp ełn iają ch lu b n ie ciążący n a n ich w ielk i o b o w iązek b u d o w y tak w a­

żn ej a rterii w o d n ej.

M o rzy sław . T u p o w stan ie p o rt p rze­

ład u n k o w y i tu ro zp o czn ie się k an ał, k tó reg o w o d y p o w strzy m y w an e b ęd ą ślu zą. G d zie n a p raw o , za o lb rzy m im i k u p am i b iałeg o p iasku , w id ać ciek aw ą, stalo w ą k o ro n kę, ry su jącą się n a tle b łę­

k itn ego n ieb a, p o tężn e ram ię m aszy n y

d źw ig u szlam o ficzn eg o . N a k ilk a zd a się cien iu tk ich , stalo w ych lin k ach zw iesza się sk rzy n k a szlam o w n icza. Z a­

p ad a o n a p o d w o d ę, w g ry za się w d n o rzek i, b y „ły k n ąć“ m e tr sześcien n y p ia­

sk u , n a stę p n ie w y n u rza się i jed zie n a lew o , b y za p o m o cą sp ecjalnej k lap y

„w y p lu ć44 z sieb ie m o k ry i ciężk i p iach w arcian y . S y p ie się tu w ał p rzeciw p o ­ w o d zio w y , ab y n im o ch ro n ić p o rt i k a­

n ał o d n ieb ezpieczn ego , zw łaszcza n a w io sn ę i zim ę stanu „d u żej w o d y “.

O m ijam y k u p y p iask u i sto im y ju ż u w y lo tu k an ału W arta—G o p ło . P rzed n am i w id ać jak ieś ru szto w an ia i k ręcą ­ cy ch się d o k o ła n ich ro b o tn ik ó w . 1 o p rzy szła ślu za. P o b o k ach w id ać ju ż o faszy n o w an ie p rzy szłeg o rzeczn eg o ; p o rtu p rzeład u n k o w ego . O g ląd ać teraz : b ęd ziem y k an ał. A le zan im to u czy n i­

m y , trzeb a zapo zn ać się z n iek tó ry m i szczeg ó łam i o n im .

R o b o ty fin an su je i d o starcza rąk d o p racy , F u n d u sz P racy w o jew ó d ztw a p o ­ zn ań sk ieg o . G lo b alny k o szt b u d o w y ca­

łeg o 37 k m k an ału o b licza się n a 6.750.000 zł. P lan b u d o w y o p raco w ał in ż. W ład y sław K o llis, p rzy w sp ó ł­

u d ziale sied m iu in ży n ieró w i d w u d zie­

stu tech n ik ó w . P race ziem n e w y k o n y - w u je zn an a z p o lem ik p raso w y ch b el- g ijsk o -ho len d ersk a firm a A ck erm an s i v an H aaren , k tó ra d o starcza p o tężn y ch m aszy n i tech n ik ó w . Ś lu zy w M o rzy - sław iu , P ątn o w ie i G aw ro n ach w y k o n u ­ rd zen n ie p o lsk ie i zn an e firm y M u ­ szy ń sk i i R u d zk i z V /arszaw y .

W o b ecn y m stan ie, d la o k a zu p ełn e­

go laik a w tak ich rzeczach , jak im je­

stem , k an ał n ie p rzed staw ia się o n z a j­

W iedeń p o d w odą

Wskutek obfitych opadów deszczowych wezbrały rzeczki pod Wiedniem do tego stopnia, że wody wtargnęły w obręb miasta i zalały szereg ulic.

m u jąco . Jest to szero k i n a 30 m i b a r­

d zo p ły tk i ró w , z k tó reg o m iejscam i w y ­ g ląd a spo d ta fli w o d y czarn e b ło tn iste d n o . B ed zie o n d o p iero w y g ląd ał tak jak n ależy , in fo rm u je m n ie jed en z za­

tru d n io n y ch p rzy b u d o w ie in ży n ieró w , g d y w p rzy szły m ro k u zo stan ie p o g łę­

b io n y sp ecjaln y m b ag rem . B ęd zie w ted y g łęb o ki n a 2,20 m . S zero k o ść n ato m iast jeg o w zu p ełn o ści w y starcza d o sw o b o­

d n eg o m ijan ia się n ajw ięk szy ch n aw et i n ajw ięcej o b ciążo n y ch b arek . S p o g lą ­ d am n a b rzeg i k an ału . Jest o n u jęty w ciek aw ie p rzełam an e w ały . P rzełam a­

n ie to , to p rzyszła ścieżk a h o lo w n icza.

P u sto n arazie n ad k an ałem , n ik t n ic n ie h o lu je, sto i ty lk o n ad n im g ru p k a d zien­

n ik arzy i u czen ie rad zi. N ad n im i k o ­ łu je stad o w ro n . P o o b u stro n ach cią­

g n ą się łąk i i p o la. A le o to i to r | k o lejo w y . P o o b u stro n ach sto ją d w ie o lb rzy m ie tab lice, p o staw io n e n a sp ecjaln e ży czen ie m in . U lrich a, z o d ­ p o w iedn im i n ap isam i o b u d o w ie k an ału . C h o d zim y teraz n ap rzó d d o k ilo m e­

tra 6.200, g d zie zn ajd u je się teraz czo ło p racu jący ch ro b o tn ik ó w . 6.200 m etró w w y k o n an o d o ty ch czas.

X dalefca ju ż w id ać m ro w ie p racu ją­

cy ch ro b o tn ik ó w . W o p alo n y ch ręk ach d zierżą k ilo fy i ło p aty. Jed n i z n ich k o ­ p ią i ry ją się w ziem i, d ru dzy w sy p u ją ją n a w ag o n ik i, k tó re ciągn ie m ała, w y ­ g ląd ająca jak b u ld o g, ro p n a lo k o m o - ty w k a z w ściek ły m w arczen iem i astm a ­ ty czn y m sap an iem . W y d o b y tą ziem ię w o zi się n ap rzó d i u sy p u je p o o b u b rze­

g ach k an ału . Z w o d y m iejscam i ste r­

czą p o tężn e „cu k ro w e g ło w y “ n a rz u to ­ w y ch k am ien i.

I n a n ie jest rad a. Z au w aży ć m o ż­

n a ch arak tery sty czn e, ciem n o zn aczące się p lam y w y w ierco n y ch w n ich d ziu r.

T o m iejsce, g d zie w ło ży się p o rcy jk i d y ­ n am itu , b y za p o m o cą ro zsad zen ia w y ­ p ro sić z d n a k an ału b ard zo w iek o w y ch

„in truzó w ”. P o o b u stro n ach k an ału n a zielo n y ch łąk ach w id ać czarn o o d ­ zn aczające się k o p ce su szo n eg o to rfu .

N ik o m u ch y b a n ie p rzy szło b y n a m y śl, że to rf ten , a szczeg ó ln ie jeg o w łaściciela, to p rzedm io t zm artw ień i tro sk , jed n eg o z in ży n ieró w k ieru jący ch ro b o tą. O k o liczn i b o w iem w ło ścian ie, jeszcze g ru b o p rzed ro zp o częciem p rac, g d y się n a d o b re p o czta n d o ­ w ied zieli, że p rzez ich łąk i b iec b ęd zie trasa k an ału , n a g w ałt zab rali się d o k o p an ia to rfu . (C zy n ili to co p raw d a ju ż p rzed ty m , ale n a sk alę b ez p o ró w ­ n an ia m n iejszą). D o p ro w ad ził d o teg o , że m o żn a tam k u p ić w ó z to rfu za 5 d o 6 zło ty ch . Z teg o k o p an ia to rfu w y n i­

k ły p ew n e u tru d n ie n ia p rzy p racy, co jest n ajg łó w n iejszą tro sk ą w sp o m n ian e­

go in ży n iera. N iew in n e zd aw ało b y się d o ły to rfo w e, to w rzeczyw isto ści zło ś­

liw e d ziu ry . P rzed e w szy stk im są g łęb ­ sze o d p rzy szłeg o d n a k an ału , a zasy­

p y w ać je d o ść tru d n o , g d y ż d n a ich są o k ro p n ie zam u lo ne. T rzeb a w ięc je o- czy szczać, a p o ty m w y p ełn iać cały m i k u p am i, a w łaściw ie w ag o n ik am i p ia­

sk u . P o w ierzch n ie ich są zaro śn ięte ro zm aity m i w o d n y m i ro ślin am i. R o b o t­

n icy u su w ający te ro ślin y k in a p rzy tej p racy n ieg o rzej.

R o sn ą tam b o w iem d ziw aczn e p n ą­

cza, p rzezw an e p rzez ro b etn ik ó w „k ak­

tu sam i”, ze w zg lęd u n a p o tężn e k o lce, d o tk liw ie k łu jące, g d y w eźm ie się tak ie­

g o „k ak tu sa” d o ręk i. K o rzen ie m ają p rzy ty m b ard zo d łu g ie, d o ch o d zące d o d łu g o ści 2 m etró w .

M im o ty cji u trud n ień, p raca „p ali się” p o p ro stu w ręk ach . G d y śm y zw ie­

d zali teren y ro b ó t, byłw ju ż w y k o p an e 6.200 m k an ału , te ra z p o k ilk u d n iach to ch y b a jest ju ż 6.500 m , zw aży w szy , że p race m iędzy M o rzy sław iem a P ą t­

n o w em m u szą b y ć u k o ń czo n e w e w rze­

śn iu . O p o d al m iejsca, w k tó ry m sto im y i p rzy g ląd am y się p racy b ry g ad y ro b o t­

n iczej, w id ać w io sk ę i żó łtaw o lśn iącej św ieżo ści d esek n a tle ciem n o -zielo n eg o lasu b arak i. T o o b ó z ro b o tn iczy w S o ­ lan kach .

Obraz

Updating...

Cytaty

Updating...

Powiązane tematy :