Środowisko rodzinne i instytucjonalne w rozwoju dziecka

Download (0)

Full text

(1)

Krakowska Akademia

im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Karta przedmiotu

obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 WydziałPsychologii i Nauk Humanistycznych

Kierunek studiów: Psychologia Profil: Ogólnoakademicki

Forma studiów: Stacjonarne Kod kierunku: Psych

Stopień studiów: Magisterskie, jednolite

Specjalności: Psychologia edukacyjna i wychowawcza

1 Przedmiot

Nazwa przedmiotu Środowisko rodzinne i instytucjonalne w rozwoju dziecka Kod przedmiotu WPINH PsychAJednolite magisterskieS S24 14/15

Kategoria przedmiotu przedmioty specjalnościowe

Liczba punktów ECTS 3

Język wykładowy polski

2 Forma zajęć, liczba godzin w planie studiów

Semestr W C K S L I Ew Ec

7 14 14 0 0 0 0 0 0

Legenda: W — WykładC — Ćwiczenia/językiK — KonwersatoriumS — SeminariumL — Laboratorium, WarsztatyI — Inne, PraktykiEw — E-Learning W Ramach Wykładu Ec — E-Learning W Ramach Ćwiczeń

(2)

Cel 1 Prezentacja szerokiego spektrum zagadnień związanych z istotą prawidłowego i dysfunkcjonalnego środowiska rodzinnego i jego roli w rozwoju jednostki w okresie dzieciństwa.

Cel 2 Prezentacja spektrum zagadnień związanych z istotą środowiska instytucjonalnego i jego rolą we wspieraniu rozwoju dzieci o różnych charakterystykach środowiskowych i rozwojowych.

4 Wymagania wstępne

1 Przedmiot wymaga wcześniejszego opanowania wiedzy z :biologicznych podstaw zachowań cz.2,psychologii rozwoju człowieka w biegu życia,psychologii wychowawczej i edukacyjnej oraz ze stymulowania rozwoju i opieki nad dzieckiem.

5 Modułowe efekty kształcenia

MW1 Student analizuje i opisuje jakość środowiska rozwoju wyodrębniając te czynniki, które umożliwiają i utrud- niają rozwój jednostki.

MW2 Student rozumie istotę i rangę powiązań między rozwojem jednostki w okresie dzieciństwa a szerokim kontek- stem społeczno- kulturowym.

MU3 Student diagnozuje i ocenia poziom rozwoju oraz jakość środowisk istotnych dla rozwoju dziecka.

MU4 Potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii i dyscyplin pokrewnych do ustalania przyczyn problemów w funkcjonowaniu jednostki i małych grup społecznych oraz do modyfikowania niekorzystnych zjawisk.

MK5 Student jest uwrażliwiony na zagrożenia rozwoju dziecka płynące z różnych źródeł i środowisk.

6 Treści programowe

Wykład

Lp Tematyka zajęć Liczba godzin

Opis szczegółowy bloków tematycznych W1

Definicje rozwoju i wybrane ( środowiskowe i biologiczne) uwarunkowania rozwoju.Rozwój dziecka,jako konsekwencja rozwoju strategii wychowawczych

i kierowania zachowaniem dziecka zgodnie z okresami rozwojowymi.

1

W2

Analiza środowiska rodzinnego w ujęciu psychologicznym(rodzina ,jako system,zadania i strategie rodziny,modele funkcjonowania rodzin), pedagogicznym (rodzina,jako istotny element systemu wychowawczego wyznaczający warunki wychowania i rozwoju dziecka) i socjologicznym(analiza

środowiska rodzinnego,jako grupy i instytucji wychowawczej funkcjonującej wewnątrz społeczeństwa i stanowiącej jego inegralny składnik).

1

W3

Rodzice a rozwój dziecka.Wpływ relacji rodzice -dziecko na jego rozwój.Postawy rodzicielskie a rozwój dziecka.Jakość relacji małżeńskich i zasoby małżonków a

relacje z dziećmi i ich rozwój.Typy rodzin a rozwój dziecka.

2

W4

Środowisko rodzinne a rozwój kompetencji społeczno- emocjonalnych dziecka.

Rola więzi w rodzinie w rozwoju dziecka( przywiązanie a podstawy rozwoju emocjonalno- społecznego,socjalizacja emocji, rodzice a rozwój ekspresji emocji).

2

W5

Rola środowiska rodzinnego w kontekście społeczno- poznawczej teoriii rozwoju Wygotskiego.(rola środowiska rodzinnego w opanowywaniu strategii

rozwiązywania problemów,rola efektywnej pomocy rodzicielskiej a rozwój dziecka).

1

W6 Rola środowiska rodzinnego w stymulowaniu rozwoju sprawności językowej

dziecka. 1

(3)

Wykład

Lp Tematyka zajęć Liczba godzin

Opis szczegółowy bloków tematycznych W7

Analiza warunków rozwoju dziecka w rodzinach dysfunkcjonalnych(

niewydolnych wychowawczo i patologicznych). Analiza warunków rozwoju i wychowania dziecka w rodzinach z dzieckiem z niepełnosprawnością lub

przewlekłą chorobą somatyczną.

2

W8

Rola podstawowych środowisk wychowawczych w rozwoju dziecka.Rola instytucji w środowisku lokalnym w rozwoju dziecka.Rola środowiska

społeczno-wychowawczego przedszkola w stymulacji rozwoju dzieci z prawidłowym lub zaburzonym rozwojem. Rola środowiska społeczno-wychowawczego szkoły w stymulacji rozwoju dzieci prawidłowo

rozwijających się i z utrudnieniami w rozwoju.

2

W9 Analiza roli wybranych instytucji w rozwoju i wychowaniu dzieci

zagrożonych(dzieci z niepełnosprawnością i dzieci sieroce). 2

Razem 14

Ćwiczenia/języki

Lp Tematyka zajęć Liczba godzin

Opis szczegółowy bloków tematycznych

C1

Definicja i pojęcie środowiska rodzinnego i rodziny.Rodzina z perspektywy psychologicznej- strukturalne właściwości rodziny,zadania i strategie

rodziny,modele funkcjonowania rodziny.Rodzina w ujęciu pedagogiczno-socjologicznym(z perspektywy socjologii wychowania)-rola rodziny ,jako grupy pierwotnej dla procesów wychowawczo-rozwojowych,rodzina

,jako instytucja wychowania naturalnego i integralny składnik społeczeństwa,funkcje rodziny a rozwój i wychowanie dziecka.

1

C2

Środowisko rodzinne ,jako czynnik więziotwórczy.Pojęcie i typy więzi rodzinnych.Uwarunkowania rozwoju bliskich więzi w okresie wczesnego dzieciństwa.Przywiązanie,jako podstawa rozwoju społeczno- emocjonalnego

dziecka.Rola więzi rodzinnej w życiu członków rodziny.

2

C3

Analiza relacji rodzic- dziecko w kontekście jego rozwoju.Analiza roli postaw rodzicielskich w rozwoju dziecka- szczegółowa charakterystyka źródeł postaw

rodzicielskich(rodzina generacyjna,zasoby małżonków,cechy podmiotowe dziecka,czynniki kulturowe). Charakterystyka typologiczna postaw rodzicielskich z uwzględnieniem ich związku z rozwojem dziecka(postawy a przystosowanie społeczne dzieci,postawy rodzicielskie a osobowość dziecka).

Ocena relacji rodzic - dziecko, jako podstawa interwencji psychologicznej wspierającej rozwój dziecka i funkcjonowanie rodziny.

2

C4

Rola środowiska rodzinnego w rozwoju moralnym dziecka.Rola środowiska rodzinnego w rozwoju poznawczym dziecka.Stymulacja sprawności językowej

dziecka uwarunkowana działaniami środowiska rodzinnego.

2

C5

Rola środowiska rodzinnego w stymulacji rozwoju fizycznego dziecka.Analiza roli funkcji opiekuńczych rodziny. Problematyka zasadniczego sensu opieki

w rodzinie oraz pojęcie opieki wychowawczej.

1

C6

Zagrożenia rozwoju dzieci w rodzinach o skumulowanych czynnikach patogennych( patologia i dewiacje w życiu rodziny a rozwój dziecka-alkoholizm

rodzica,rodzina z zagrożeniami socjalnymi,rodzina niepełna,rodzina zagrożona przemocą).

2

C7

Środowisko instytucjonalne-pojęcie i definicje.Przedszkole i szkoła,jako przykład instytucji znacząco wpływających na rozwój dziecka Rola integracji syntonii

w relacji rodzina- instytucje edukacyjne Powiązania rozwojowo-opiekuńczo- wychowawcze rodziny i szkoły.

2

(4)

Ćwiczenia/języki

Lp Tematyka zajęć Liczba godzin

Opis szczegółowy bloków tematycznych

C8

Rola instytucjonalnych form stymulowania rozwoju i opieki w wybranych grupach dzieci - dzieci z niepełnosprawnością i przewlekle chore oraz dzieci

sieroce (ośrodki wczesnej interwencji,leczniczo-rehabilitacyjne i leczniczo- wychowawcze,przedszkola integracyjne,szkoły specjalne i szkoły życia,domy

dziecka,jako forma instytucjonalnej opieki całkowitej,rodzinne domy dziecka,rodziny zastępcze,Wioski Dziecięce SOS).

2

Razem 14

7 Metody dydaktyczne

M16. Wykłady M5. Dyskusja

M10. Prezentacje multimedialne M9. Praca z podręcznikiem M8. Praca w grupach M13. Studium przypadku

8 Obciążenie pracą studenta

Forma aktywności

Średnia liczba godzin na zrealizowanie

aktywności Godziny kontaktowe z nauczycielem akademickim, w tym:

Godziny wynikające z planu studiów 28

Konsultacje przedmiotowe 5

Egzaminy i zaliczenia w sesji 5

Godziny bez udziału nauczyciela akademickiego wynikające z nakładu pracy studenta, w tym:

Przygotowanie się do zajęć, w tym studiowanie zalecanej literatury 22

Opracowanie wyników 0

Przygotowanie raportu, projektu, prezentacji, dyskusji 15

Sumaryczna liczba godzin dla przedmiotu wynikająca z

całego nakładu pracy studenta 75

Sumaryczna liczba punktów ECTS dla przedmiotu 3

9 Metody oceny

Ocena podsumowująca P7. Test jednokrotnego wyboru P11. Aktywność na zajęciach

P5. Referat P4. Kolokwium

Warunki zaliczenia przedmiotu

1 Zaliczenie na ocenę z ćwiczeń obejmuje:obecność na zajęciach,aktywność w formie dyskusji,prezentacji pro- blemu, analizy przypadku , referatu oraz oceny z cząstkowych sprawdzianów i kolokwium podsumowujce- go.Zaliczenia z ćwiczeń jest niezbędnym warunkiem przystąpienia do egzaminu końcowego.

(5)

2 Ocena ostateczna może zostać podniesiona o pół stopnia za wszystkie obecności na wykładach.

Kryteria oceny

Na ocenę 3 od 50 do 59% punktów z testu Na ocenę 3.5 od 60 do 69% punktów z testu Na ocenę 4 od 70 do 79% punktów z testu Na ocenę 4.5 od 80 do 89% punktów z testu Na ocenę 5 od 90% i więcej punktów z testu

10 Macierz realizacji przedmiotu

Modułowe efekty kształcenia dla

przedmiotu

Odniesienie do efektów kierunkowych

Treści programowe Metody

dydaktyczne Sposoby oceny

MW1 K_W11, K_W12,

K_W13

W1, W2, W3, W4, W5, W6, W7, W8, W9, C1, C2, C3, C4,

C5, C6, C7, C8

M16, M5, M10,

M9, M8, M13 P7, P11, P5, P4

MW2

K_W08, K_W11, K_W12, K_W13,

K_W16

W1, W3, W4, W5, W6, W8, C1, C2, C4,

C6, C7, C8

M16, M5, M10,

M9, M8, M13 P7, P11, P5, P4

MU1 K_U02, K_U08,

K_U11, K_U07

W1, W2, W7, W8, W9, C1, C3, C5, C6,

C7, C8

M16, M5, M10,

M9, M8, M13 P7, P11, P5, P4

MU2 K_U01, K_U06,

K_U08, K_U07

W1, W2, W3, W7, W9, C6, C8

M16, M5, M10,

M9, M8, M13 P7, P11, P5, P4

MK1 K_K03, K_K04,

K_K08, K_K11

W1, W2, W3, W4, W5, W6, W7, C1, C3,

C5, C6, C8

M16, M5, M10,

M9, M8, M13 P7, P11, P5, P4

11 Wykaz literatury

Literatura podstawowa:

[1] Plopa M. — Psychologia rodziny, Elbląg, 2005, Wydawnictwo Elbląskiej Uczelni Humanistyczno- Ekono- micznej [rozdział:I, II,III]

[2] Kawula S.,Brągiel J.,Janke A.W., — Pedagogika rodziny.Obszary i panorama problematyki., Toruń, 2002, Wydawnictwo Adam Marszałek [rozdziały: od II do VI]

Literatura uzupełniająca:

[1] Dąbrowska-Jabłońska I. — Sytuacja szkolna dziecko urodzonego w zamartwicy. Rodzaje zagrożeń i możli- wości pomocy., Opole, 2002, Wydownictwo Uniwersytetu Opolskiego [rozdziały: II, IV ,V]

[2] Ochmański M. — Alkoholizm ojców a sytuacja rodzinna i szkolna dzieci, Lublin, 2001, Wydawnictwo UMCS [rozdziały: II,IV,V]

Publikacje/prace zbiorowe:

[1] Opieka i wychowanie dzieci sierocych w Polsce. — Kużma J., (red.) , Kraków, 2007

(6)

12 Informacje o nauczycielach akademickich

Oboba odpowiedzialna za kartę

dr Maria Borczykowska-Rzepka (kontakt: bormaj@poczta.fm)

Figure

Updating...

References

Related subjects :