• Nie Znaleziono Wyników

"Die Universität im Spannungsfeld von Kirche und Staat", Hugo Schwendenwein, Wien 1988 : [recenzja]

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share ""Die Universität im Spannungsfeld von Kirche und Staat", Hugo Schwendenwein, Wien 1988 : [recenzja]"

Copied!
3
0
0

Pełen tekst

(1)

Remigiusz Sobański

"Die Universität im Spannungsfeld

von Kirche und Staat", Hugo

Schwendenwein, Wien 1988 :

[recenzja]

Prawo Kanoniczne : kwartalnik prawno-historyczny 33/1-2, 223-224

(2)

[25] Recenzje 223

walności małżeństwa. W tym ostatnim podtytule porusza m. in. kwe- się statusu osób rozwiedzionych i ponownie związanych jedynie mał­ żeństwem cywilnym, przytaczając naukę Kościoła o niedopuszczaniu takich małżonków do przyjmowania sakramentów św. Postuluje dal­ sze badania nad nierozerwalnością małżeństwa.

Rozdział VIII — to proces m ałżeński (s. 207—233), zredagowany w następujący sposób, gdy chodzi o strukturę: organizacja sądowa Ko­ ścioła (trybunały I i II instancji, trybunały regionalne w Italii, trybu­ nały Stolicy Apostolskiej), proces o stwierdzeniu nieważności małżeń­ stwa: kan. 1671—1691 (struktura i skład organu sądowego, kompeten­ cje, uprawnienia do skargi i obrona stron, faza wstępna sprawy, in­ strukcja procesu, wyrok i apelacja, proces dokumentalny), sprawy o separację i proces o rozwiązanie małżeństwa niedopełnionego. Rozdział ten stanowi pożyteczne uzupełnienie komentaraza, autora do prawa mał­ żeńskiego materialnego.

Całość opracowania P. Monety zawiera komentarz do prawa mał­ żeńskiego materialnego oraz formalnego. Można powiedzieć, że jest to komentarz pogłębiony ,ubogacony częstym ilustrowaniem doktryny orzecznictwem Roty Rzymskiej. Pracę czyta się z dużym zaintereso­ waniem. Wykład jest jasny i przejrzysty. Autor nie omija kwestii trud­ nych, budzących wątpliwości. Wielokrotnie, o czym wspominano pod­ czas referowania poszczególnych rozdziałów zajmuje własne stanowisko. Pewnym mankamentem podręcznika jest brak odsyłaczy i przypi­ sów. Autor zastrzega się jednak w nocie końcowej (s. 235), iż przyjął taką metodę. Podaje natomiast bibliografię (s. 235—237).

Z pewnością, praca może służyć nie tylko, jak to zaprogramował autor, studentom na wydziałach prawa (giurisprudenza), gdzie istnieją katedry prawa kanonicznego (m. in. w Italii), lecz także studentom wydziałów prawa kanonicznego. Nadmieniono już, iż może być rów­ nież bardzo pomocna dla pracowników sądownictwa kościelnego.

Ks. Wojciech Góralski

Hugo S c h w e n d e n w c i n , Die Universität im Spannungsfeld von Kirche und Staat, Wien 1988, ss. 24 (Österr. Akademie der Wissenschaf­

ten, Phil.-IIist. Klasse 516

W serii sprawozdań z posiedzeń Wydziału Filozoficzno-Historycznego Austriackiej Akademii Nauk (z. 516) ukazał się referat ks. Hugo Schwendenweina, znanego także w Polsce profesora prawa kanonicz­ nego uniwersytetu w Graz, naświetlający uniwersytety na tle relacji Kościół—państwo. Autorowi chodziło o uniwersytety w Austrii, nie mogło się jednak obejść bez sporadycznego nawiązania do uczelni po- zaaustriackich (np. w kontekście problemu uprawnień do nadzoru nad egzaminami — kanclerz koronny czy biskup — wskazuje na dokumen­

(3)

224 Recenzje [26]

ty dotyczące uniwersytetu krakowskiego), konieczny okazał się też rzut oka na historię' uniwersytetów: od korporacji wyrosłych ze zgroma­ dzeń mistrzów i uczniów, obdarzanych przywilejami przez papieża czy książąt, do instytucji przez nich zakładanych. Autorytet uniwersyte­ tów chętnie wykorzystywano dla poparcia własnych celów politycznych, ale to wprzęgnięcie się uniwersytetów w służbę władzy godziło nieraz w ich prestiż. Przykładem wielorakich uwarunkowań, jakim ulegały uniwersytety, może być rozluźnienie powiązania z Kościołem w czasach Odrodzenia, jak też — z drugiej strony — ich konfesjonalizacja spowo­ dowana przez reformację (i kontrreformację). Na tle tych uwarunko­ wań problem szczególnie złożony stanowiły wydziały teologiczne, łącz­ nie z wolnością poszukiwań naukowych, która znalazła wzmiankę w k. 218/CIC1917.

Aktualności zagadnienia dowodzi nie tylko ożywione prawodawstwo zarówno państwowe jak i kościelne dotyczące szkolnictwa wyższego (m. inn. konst. Sapientia Christiana o wydziałach kościelnych oraz pla­ nowana konstytucja o uniwersytetach katolickich), lecz także bogata współczesna literatura, wśród niej zasadnicze monografie takich auto- ró w jak E. L. Solte, M. Heckel, F. Koja. Historia uniwersytetów to jeszcze jeden dowód na ambiwalencję procesów instytucjonalizacyjnych. Ramy prawne dają oparcie i zabezpieczają pole działania,, ale zarazem wytyczają mu granice i wtłaczają w nie. Uniwersytet znajdujący się (nie tylko dziś) w samym centrum napięć (nie tylko współczesnego) świata, stanowi nader instruktywny punkt wyjściowy dla przemyśleń dotyczących zresztą nie tylko społecznej funkcji nauki. Stąd wartość prac takich jak sygnalizowany tu przyczynek prof. Schwendenweina.

Ks. Remigiusz Sobański

Henryk Justyn Widuch OFM, Konstantynopol stolicą ekumenicznego patriarchatu 325—870, Katowice 198S r., ss. 130

Prezentowana pozycja ukazała się w znanym i zasłużonym Wydaw­ nictwie „Księgarnia Sw. Jacka” w Katowicach. Momentem godnym szczególnego podkreślenia jest fakt, że zapoczątkowała ona nową serię:

Studia z prawa kościelnego. Najpierw więc kilka słów o powyższej

serii. Redaktorami serii są: Ks. prof, dr hab. Remigiusz Sobański i O. doc. dr hab. Bronisław Wenanty Zubert, OFM. Ze „Słowa” pochodzą­ cego od Redaktorów dowiadujemy się, że w serii tej będą się ukazy­ wały monografie kanonistyczne. Tę inicjatywę należy przyjąć z wielką wdzięcznością skierowaną przede wszystkim pod adresem Wydawnic­ twa.

W ten sposób pojawiła się możliwość publikowania pozycji, które chociaż nie zawsze posiadają szeroki krąg czytelników, jednak zawsze są konieczne do prawidłowego rozwoju określonych dziedzin wiedzy,

Cytaty

Powiązane dokumenty

In this research the land use has been classified and determined for the Ayeyarwady delta for seven satelite images between 1989 and 2014 and the position and dynamics of the

Ale rysa na tej inicjatywie pojawiła się, kiedy pół roku wcześniej z kom itetu człon­ kowskiego m uzeum wystąpiło ośm iu uczonych, którzy w ten sposób zaprotestow

A preliminary search of library and museum holdings in Poland, USA and Great Britain showed that only The Art Col- lection of University Library in Toruń and Victoria &

than machine A, to catch up when machine B has had a failure (see figure 7). For instanee, an accumulation rate of 1.5 means that the buffer provides an accumulation of

Zauw ażono nieraz przy b ad an iu tw órczości pisarzy dw ujęzycz­ nych, że niek tó re ich w y rażen ia i obrazy, zadziw iające szczęśliwą śmiałością czy

In our descriptive analyses we found that in 1991 minority people who were in mixed ethnic unions with white people were overrepresented in areas with a lower concentration of

iaªa o d kierunku ±ro dka ienia Ziemi (punktu na niebie p oªo»onego dokªadnie naprze-. iwko Sªo« a) o p ozwala na zgrubn¡ o en zasu trwania za¢mienia (korzysta si

czeń - która rozprzestrzenia się, mnoży wraz z poszerzaniem się kręgu korzystających z niej osób - oto czynniki, które mogą utrzymać i utwierdzić rolę