• Nie Znaleziono Wyników

Pytania wst. e zdecydowany na udzia l w tym kursie? 4. Znajomość XML-a? Pobieżna? Szczegó lowa? Schema? XSLT?

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "Pytania wst. e zdecydowany na udzia l w tym kursie? 4. Znajomość XML-a? Pobieżna? Szczegó lowa? Schema? XSLT?"

Copied!
9
0
0

Pełen tekst

(1)

Pytania wst epne

,

1. Kto wie o czym bedzie ten kurs?,

2. Kto jest w miare zdecydowany na udziaÃl w tym kursie?, 3. Kto zamierza jednocze´snie zalicza´c Sztuczna Inteligencj, e?,

4. Znajomo´s´c XML-a? Pobie˙zna? Szczeg´oÃlowa? Schema? XSLT?

5. Programowanie w Javie?

6. Kto zamierza wykonywa´c ´cwiczenia na wÃlasnym komputerze?

(2)

Obecny Internet

Zasoby sieci WWW przeznaczone sa do odbioru przez ludzi. Najcz, e´sciej do, wyra˙zania przekazywanych tre´sci sÃlu˙zy format HTML, kt´orego gÃl´ownym

przeznaczeniem jest formatowanie i prezentacja, i w kt´orym zawarte dane nie maja,

˙zadnej struktury (jedyna struktura to jest struktura prezentacji, jak np. h1, table, ol, itp.).

Najbardziej typowym wykorzystaniem sieci jest dostep do informacji poprzedzony, wyszukiwaniem. Wyszukiwanie jest jedna z najwa˙zniejszych funkcji realizowanych, w Internecie, jednak jest sÃlabo wspierane algorytmicznie. Dlatego taka karier, e zrobiÃl, Google, kt´ory opracowaÃl niezÃly algorytm (i caÃly system) indeksowania zasob´ow — olbrzymim kosztem. Jednak mimo wszystko wyszukiwanie jest bolesnym procesem.

(3)

Bol aczki wyszukiwania w WWW

,

• Wiele wynik´ow, maÃla precyzja.

Co prawda algorytmy wyszukiwania sa ulepszane, i Google okazjonalnie potrafi, bÃlysna´c inteligencj, a, pokazuj, ac kilka wÃla´sciwych stron najpierw, ale:,

– czesto robi to przez zgadywanie naszych zainteresowa´n, zwyczaj´ow,

i preferencji, itp., na podstawie gromadzonej o nas wiedzy, a nie dlatego, ˙ze

”zrozumiaÃl” nasze zapytanie,

– te usprawnienia maja sw´oj kres, kt´ory b, edzie bardzo trudno przekroczy´c,

(chciaÃloby sie powiedzie´c: nie da si, e przekroczy´c, ale ... nigdy nie m´ow nigdy).,

• Czasami brak odpowiedzi, mimo i˙z informacja w sieci istnieje.

• Wyniki sa czuÃle na stosowane sÃlownictwo, terminologi, e, styl i format opisu, w oryginalnych dokumentach, nie wspominajac o j, ezyku.,

• Wynikiem wyszukiwania jest pojedyncza strona WWW. Gdy potrzebne sa, informacje rozproszone, lub potrzebne jest ich poÃlaczenie, trzeba to robi´c,

recznie: r, ecznie zapu´sci´c wiele przeszukiwa´n, i r, ecznie skompilowa´c ich wyniki.,

(4)

Semantic Web

GÃl´owna przeszkod, a w pokonywaniu tych barier jest, ˙ze tre´sci udost, epniane, w Internecie nie sa dost, epne do interpretacji przez inteligentnych agent´ow.,

Jednym rozwiazaniem jest analiza zamieszczonych opis´ow w j, ezyku naturalnym,, i interpretacja ich znaczenia przez maszyny indeksujace. Na razie jednak ten cel jest, daleki od realizacji.

Drugim podej´sciem byÃloby uczynienie tre´sci stron WWW machine-readable. To jest przedmiotem inicjatywy Semantic Web, czyli propozycji przeksztaÃlcenia tre´sci stron WWW na machine-processable.

Polega ona z jednej strony na wprowadzeniu standard´ow, jezyk´ow, format´ow,, i specyfikacji tworzenia takich stron, w celu umo˙zliwienia autorom stron WWW dostosowania sie do wymaga´n Semantic Web, a z drugiej strony na budowie, automatycznych narzedzi do ekstrakcji wiedzy z istniej, acych stron WWW,,

i tworzenia na ich podstawie struktur wiedzy odpowiednich dla Semantic Web.

Technologie stworzone dla osiagni, ecia tych cel´ow b, ed, a tre´sci, a tego przedmiotu.,

(5)

Semantic Web (cd.)

Idea Semantic Web polega na tym, aby je´sli bedzie istniaÃla baza indeksuj, aca,

Internet, by wiedziaÃla ona o czym jest dana strona, i co w niej jest, zamiast jedynie zna´c zawarte w niej sÃlowa kluczowe.

Zatem strony WWW powinny zawiera´c informacje opisujace ich zawarto´s´c,

w spos´ob zrozumiaÃly dla maszyny. Na przykÃlad, ˙zeby analizujac stron, e, w kt´orej jest, mowa o II wojnie ´swiatowej, zapytujacy klient Semantic Web dowiedziaÃl si, e, czy, chodzi o historie wojny, czy mo˙ze o film o wojnie, czy te˙z mo˙ze dana strona w, og´ole nie dotyczy wojny, tylko osoby, kt´ora urodziÃla sie w czasie wojny.,

Jak to zrobi´c? Maszyna musi rozumie´c subtelno´sci zapisanych na stronach WWW tre´sci. Musi mie´c reprezentacje wiedzy o ´swiecie czÃlowieka.,

Takie reprezentacje buduje sie od dawna w sztucznej inteligencji. Struktury sÃlu˙z, ace, do pojeciowego opisu ´swiata nazywane s, a ontologiami.,

(6)

Dygresja — uwagi terminologiczne

Pojecie Semantic Web powstaÃlo okoÃlo 2000 roku. Znalezienie odpowiedniego, terminu w jezyku polskim jest kÃlopotliwe. Czasami u˙zywany jest Semantyczny, Internet, kt´ory jest prawdopodobnie najlepszym odpowiednikiem oryginalnego terminu Semantic Web. (Na szcze´scie dot, ad nikt z bran˙zy nie wpadÃl na pomysÃl, okre´slenia Semantyczny Web.)

Od czasu do czasu mo˙zna natkna´c si, e na termin Sie´c Semantyczna (zapisywana, du˙zymi literami, bo podobnie jak Internet, istnieje tylko jedna). Mo˙znaby traktowa´c to jako alternatywne i r´ownowa˙zne tÃlumaczenie oryginaÃlu gdyby nie fakt, ˙ze

w sztucznej inteligencji znane jest pojecie sieci semantycznych (zapisywanych, maÃlymi literami, bo mo˙ze ich by´c wiele), kt´ore bardzo bezpo´srednio i naturalnie pasuje do anglojezycznego oryginaÃlu: semantic networks.,

Sieci semantyczne sa poj, eciem spokrewnionym z ontologiami (s, a grafowym zapisem, ontologii), jednak nie maja nic wsp´olnego z Internetem. Dlatego uwa˙zajmy na,

prawidÃlowe u˙zycie terminologii, aby nie wprowadza´c chaosu.

(7)

Ontologie w filozofii i sztucznej inteligencji

Pojecie ontologii zostaÃlo zdefiniowane w ramach filozofii jako,

”og´olna teoria bytu”, a tak˙ze jako dziedzina metafizyki. Zar´owno

”ontologia” jak i

”metafizyka” sa,

pojeciami bardzo elastycznymi, u˙zywanymi w wielu znaczeniach. Nie b, edziemy dalej, zgÃlebia´c ich w tym kierunku.,

Jednak ontologie staÃly sie obiektem bada´n sztucznej inteligencji, w ramach,

wysiÃlk´ow majacych na celu formalizacj, e opisu ´swiata. Aby sztucznie inteligentny, agent m´ogÃl gromadzi´c i przetwarza´c wiedze o otaczaj, acym go ´swiecie, musi,

posiada´c jakie´s struktury pojeciowe, w kt´orych m´ogÃlby t, e wiedz, e osadza´c, odnosz, ac, ja do wiedzy posiadanej wcze´sniej, i j, a rozszerzaj, ac.,

Na przykÃlad, je´sli poznaje nowy obiekt, to przydatne byÃloby rozpoznanie, ˙ze jest to inny przykÃlad (chciaÃloby sie powiedzie´c: instancja) znanej mu ju˙z klasy obiekt´ow,, a je´sli rozwa˙za on jaka´s wÃlasno´s´c obiektu, to powinien m´oc okre´sli´c, ˙ze t, e sam, a, wÃlasno´s´c inne, znane mu wcze´sniej obiekty, te˙z posiadaja.,

Mo˙zliwe skojarzenie z systemami obiektowymi jest tu uprawnione. Modelowanie obiektowe, i zwiazane z nim programowanie obiektowe, powstaÃly jako bezpo´srednia, konsekwencja bada´n nad ontologiami w ramach sztucznej inteligencji (Minsky).

(8)

Ontologia — definicja

SÃlowa ontologia u˙zywa sie wsp´oÃlcze´snie w sztucznej inteligencji, i technologiach, Semantic Web, w dw´och znaczeniach:

W sensie og´olnym:

Ontologia jest jawna specyfikacj, a konceptualizacji (Gruber).,

Konceptualizacja jakiej´s dziedziny jest modelem odzwierciedlajacym interesuj, ac, a, nas jej strukture, istniej, ace zale˙zno´sci, itp. Np., konceptualizacja wy˙zszej uczelni, winna opisywa´c jej strukture i funkcjonowanie, ale nie okre´sla´c jakie konkretnie ma, wydziaÃly i kto jest rektorem. Konceptualizacja normalnie nie ulega zmianie w czasie.

Ontologia jest takiej konceptualizacji formalnym i jawnym zapisem.

W sensie szczeg´olnym:

Ontologia jest zapisem wiedzy posiadanej o konkretnej dziedzinie problemowej.

Ontologia w sensie szczeg´olnym jest wiec baz, a wiedzy o pewnej dziedzinie,

problemowej, zapisana zgodnie z ontologi, a (w sensie og´olnym) dla tej dziedziny.,

(9)

Logika

Logika jest inna technologi, a, wykorzystywan, a w Semantic Web, i zwi, azan, a, z ontologiami. Logika byÃla intensywnie wykorzystywana w sztucznej inteligencji

poczawszy od lat 1960-tych w zwi, azku z opracowaniem reguÃly rezolucji dowodzenia, twierdze´n rachunku predykat´ow.

Rachunek predykat´ow dobrze nadaje sie do opisu ´swiata, poniewa˙z ludzie posÃluguj, a, sie logik, a podobn, a do niego (ale jednak nie do ko´nca — wi, ecej na ten temat na, wykÃladzie ze sztucznej inteligencji).

Jednak procedura dowodowa jest NP-zupeÃlna, i obliczeniowo jest to fiasko. Dlatego w Semantic Web stosuje sie nieco inn, a logik, e, zwan, a logik, a opisow, a.,

Cytaty

Powiązane dokumenty

Kodowanie wielomianowe jest

sk lada si¸e ze stan´ ow niewykluczaj¸ acych si¸e i suma prawdopodobie´ nstw przej´scia z sukcesem test´ ow bazy jest r´ owna 1.. (b) Bazy {u i } i {v i } s¸a dope lniaj¸ ace

Wyra˙zenie φ nazywa si¸e formu l¸ a zdaniow¸ a, je´sli jest spe lniony jeden z poni˙zszych warunk´ ow:.. (definicja przez

[r]

[r]

[r]

Znale´ z´ c stabilizatory wierzcho lk´ ow, krawe , dzi i ´ scian obu tych bry l.. 43 Przypu´ s´ cmy, ˙ze grupa G dzia la tranzytywnie na

Wykaza´ c, ˙ze je´ sli endomorfizm samosprze , ˙zony przestrzeni C n jest nilpotentny, to jest zerowy.... Wielomian ten ma ca