• Nie Znaleziono Wyników

Badanie determinantów jakości wyrobów ciastkarskich biszkoptowych

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Badanie determinantów jakości wyrobów ciastkarskich biszkoptowych"

Copied!
7
0
0

Pełen tekst

(1)Zeszyty Naukowe nr. 705. Akademii Ekonomicznej w Krakowie. 2006. Joanna Ptasińska Katedra Towaroznawstwa Żywności. Stanisław Popek Katedra Towaroznawstwa Żywności. Badanie determinantów jakości wyrobów ciastkarskich biszkoptowych 1. Wprowadzenie Sektor piekarski i cukierniczy należy do największych działów wtórnego przetwórstwa żywności. Producenci tego sektora wytwarzają ok. 4 mln ton wyrobów rocznie, a produkcja na tym poziomie pokrywa w 90% popyt krajowy. Znaczącym rynkiem zbytu przemysłu cukierniczego jest eksport, którego poziom i wartość są dwukrotnie wyższe od importu [9]. Notowany w ostatnich latach rozwój branży cukierniczej wiąże się z faktem małego ryzyka inwestowania i względnie wysokiej i stabilnej rentowności produkcji, trzykrotnie wyższej niż w całym przemyśle spożywczym [7]. Fakty te związane są również z nowymi trendami produkcyjnymi w ciastkarstwie, którego wyroby zdecydowanie zmniejszyły swoją wartość energetyczną, co jest reakcją producentów na zmianę preferencji konsumenckich. Wyroby ciastkarskie to bardzo szeroka grupa produktów, począwszy od wyrobów zbliżonych do pieczywa, poprzez zawierające marcepan, masy, galaretki, aż po wyroby wytrawne typu snack [1]. Zgodnie z PN-A-89000:1998. Wyroby i półprodukty ciastkarskie. Terminologia, wyroby ciastkarskie dzieli się na [6]: – wyroby ciastkarskie z ciasta drożdżowego, – wyroby ciastkarskie z ciasta francuskiego,. ZN_705_book.indb 85. 1/16/08 1:55:18 PM.

(2) 86. Joanna Ptasińska, Stanisław Popek. – wyroby ciastkarskie z ciasta parzonego, – wyroby ciastkarskie bezowe, – wyroby ciastkarskie z ciasta kruchego, – wyroby ciastkarskie z ciasta biszkoptowego, – wyroby ciastkarskie z ciasta biszkoptowo-tłuszczowego, – wyroby ciastkarskie z masy orzechowej i migdałowej lub surowców zastępczych, – ciasta i ciastka, pieczywo cukiernicze i inne wyroby piekarskie z dodatkiem środka słodzącego, pozostałe. Do grupy wyrobów z ciasta biszkoptowego należą babki, herbatniki, różnego rodzaju ciasta i torty [6]. Szczególnie zauważalna w zakresie tej grupy wyrobów jest dynamika rozwoju produkcji nowych asortymentów, m.in. ciastek pakowanych, o długotrwałej przydatności konsumpcyjnej. Do grupy tych wyrobów zaliczyć można wyroby o nazwie „babeczki śniadaniowe”, które stanowią wyroby ciastkarskie wyprodukowane z mąki pszennej, ziemniaczanej, tłuszczu roślinnego, jaj, cukru, mleka odtłuszczonego w proszku, nadzienia owocowego, aromatów identycznych z naturalnymi lub naturalnych, bakalii i masy czekoladopodobnej, oraz „babeczki śniadaniowe piernikowe, ciemne”, które są wyrobami wyprodukowanymi z mąki pszennej, cukru, jaj, miodu sztucznego, syropu skrobiowego, tłuszczu roślinnego, mleka odtłuszczonego w proszku, nadzienia owocowego, kakao, sody oczyszczonej, przyprawy do piernika, cynamonu, goździków i naturalnych substancji aromatycznych. Wyroby te stanowią przedmiot badawczy niniejszej pracy [10, 11]. Celem niniejszej pracy była ocena determinantów jakości wyrobów ciastkarskich biszkoptowych o nazwie „Babeczki śniadaniowe” i „Babeczki śniadaniowe piernikowe, ciemne”, na przykładzie produktów firmy Ciasteczka z Krakowa Sp. z o.o., jako że zagadnienie takie w dostępnej literaturze przedmiotu rzadko było podejmowane. Jak wynika z przedstawionych definicji, wyroby te składają się z wielu surowców i półproduktów, co znacznie utrudnia proces oceny ich jakości, podobnie jak i większości innych wyrobów ciastkarskich. W związku z tym, do analizy jakości omawianych wyrobów wyselekcjonowano parametry fizykochemiczne oraz sensoryczne, które wydają się najbardziej istotne z konsumenckiego punktu widzenia. 2. Materiał doświadczalny i metody badań Materiał do badań stanowiły następujące próbki: – babeczki śniadaniowe maślane – nr 1, – babeczki śniadaniowe z nadzieniem wiśniowym – nr 2, – babeczki śniadaniowe z nadzieniem czekoladowym – nr 3,. ZN_705_book.indb 86. 1/16/08 1:55:18 PM.

(3) Badanie determinantów jakości wyrobów…. 87. – babeczki śniadaniowe piernikowe, ciemne – nr 4. Babeczki dostępne są w sprzedaży detalicznej. Próbki zostały pobrane bezpośrednio u producenta. Wszystkie produkty pobrane do badania, będące w okresie ich przydatności do spożycia, znajdowały się w szczelnych, nieuszkodzonych, czystych i suchych opakowaniach jednostkowych, bez obcych zapachów. Program badawczy został przygotowany na podstawie normy PN-98/A-88115. Wyroby ciastkarskie. Wyroby biszkoptowe i biszkoptowo-tłuszczowe [6]. Na badanych próbkach wykonano oznaczenia fizykochemiczne oraz organoleptyczne. Badania fizykochemiczne obejmowały: – oznaczenie zawartości wody, metodą suszarkową (105 ± 2ºC) [2], – oznaczenie zawartości cukrów ogółem, metodą Lane-Eynona [2], – oznaczenie zawartości tłuszczu, metodą Soxhleta [3], – oznaczenie zawartości popiołu ogółem oraz nierozpuszczalnego w roztworze kwasu chlorowodorowego o stężeniu 4 mol/l [4], – oznaczenie zawartości białka, metodą Kjeldahla [8], – sprawdzenie makroskopowe oznak zapleśnienia [5]. Przeprowadzone badania organoleptyczne obejmowały następujące cechy jakościowe: wygląd zewnętrzny (kształt, barwa, powierzchnia), strukturę wyrobu, smak i zapach. Badania zostały przeprowadzone na podstawie karty pięciopunktowej skali ocen według PN-98/A-74252. Wyroby i półprodukty ciastkarskie. Metody badań [2] przez sześcioosobowy zespół o sprawdzonej wrażliwości sensorycznej. Jakość całkowitą ocenianych produktów wyrażoną za pomocą wskaźnika sensorycznej jakości całkowitej (WSJC) określono uwzględniając współczynniki ważkości poszczególnych cech. Badaniom poddano łącznie 20 babeczek (5 sztuk każdego rodzaju), każde oznaczenie przeprowadzono w trzykrotnym powtórzeniu. Ponadto obliczono wartość energetyczną analizowanych produktów na podstawie ustalonej analitycznie zawartości głównych składników odżywczych (białek, tłuszczu i węglowodanów ogółem) z wykorzystaniem średnich współczynników Atwatera, które wynoszą: 1 g białek – 4,0 kcal, 1g tłuszczu – 9,0 kcal, 1 g węglowodanów – 4,0 kcal. 3. Wyniki badań i ich omówienie Wyniki uzyskane z przeprowadzonych badań fizykochemicznych przedstawia tabela 1. Zawartość wody w badanych produktach kształtuje się w granicach od 28,66% dla babeczek piernikowych do 36,25% dla babeczek maślanych. Wyniki te są właściwe dla badanej grupy towarowej i świadczą o odpowiedniej przydatności przechowalniczej.. ZN_705_book.indb 87. 1/16/08 1:55:19 PM.

(4) Joanna Ptasińska, Stanisław Popek. 88. W przypadku zawartości cukrów ogółem wartości wahają się od 41,67% dla babeczek z nadzieniem czekoladowym do 45,78% dla babeczek z nadzieniem wiśniowym. Wyniki charakteryzują się dużą powtarzalnością, jedynie w przypadku babeczek z nadzieniem wiśniowym odchylenie standardowe wyniosło 0,24%. Zawartość cukrów ogółem w poszczególnych rodzajach babeczek jest zbliżona, a występujące różnice wynikają z zastosowanego nadzienia. Również zawartość tłuszczu kształtuje się na zbliżonym poziomie, przyjmując wartości od 14,83% dla babeczek piernikowych do 16,08% dla babeczek z nadzieniem wiśniowym. Zawartość białka we wszystkich analizowanych produktach wynosi ok. 5%. Najmniejszą zawartość białka ustalono dla babeczek z nadzieniem wiśniowym (4,94%), najwyższą zaś (5,66%) dla babeczek z nadzieniem czekoladowym. Uzyskane wyniki również zgodne są z oczekiwaniami i zależą od zastosowanych dodatków. Zawartość popiołu całkowitego kształtuje się na stosunkowo niskim poziomie, a uzyskane wyniki charakteryzuje duża powtarzalność. Ponadto żaden z analizowanych produktów nie wykazuje podwyższonej zawartości popiołu nierozpuszczalnego w 10% [m/m] roztworze kwasu chlorowodorowego, na podstawie czego można wnioskować o małym obciążeniu produktów zanieczyszczeniami mineralnymi. Analizowane produkty wykazują zbliżoną, stosunkowo wysoką wartość kaloryczną (rys. 1). Spożycie 100 g babeczek dostarcza organizmowi średnio 330 kilokalorii. Najniższą wartością energetyczną charakteryzują się babeczki piernikowe (323 kcal), a najwyższą babeczki z nadzieniem wiśniowym (348 kcal), co wynika z zastosowanego nadzienia. 400 350. 332. 348. 332. 323. kcal/100 g. 300 250 200 150 100 50 0 rodzaje babeczek babeczki śniadaniowe babeczki z nadzieniem wiśniowym. babeczki z nadzieniem czekoladowym babeczki piernikowe. Rys. 1. Wartość energetyczna babeczek śniadaniowych Źródło: badania własne.. ZN_705_book.indb 88. 1/16/08 1:55:19 PM.

(5) ZN_705_book.indb 89. 36,22. Babeczki z nadzieniem czekoladowym. Babeczki piernikowe. 3. 4. Źródło: badania własne.. 35,77. Babeczki z nadzieniem wiśniowym. 2. 28,66. 36,25. _ X. Babeczki maślane. Rodzaj babeczek. 1. Nr. s. 0,31. 0,06. 0,07. 0,04. woda. 42,23. 41,67. 45,78. 42,74. _ X. 0,03. 0,17. 0,24. 0,03. s. cukry ogółem, jako cukier inwertowany. 14,83. 15,88. 16,08. 15,54. _ X s. 0,09. 0,04. 0,04. 0,04. tłuszcz. 0,04. 0,02. 0,01. 0,02. _ X. 0,01. 0,01. 0,01. 0,01. s. popiół nierozpuszczalny w HCl o stęż. 4 mol/l. Zawartość w %. Tabela 1. Skład chemiczny poszczególnych rodzajów babeczek śniadaniowych. 0,62. 0,58. 0,60. 0,55. _ X. s. 0,01. 0,01. 0,01. 0,01. popiół. 5,23. 5,66. 4,94. 5,36. _ X. s. 0,02. 0,04. 0,07. 0,04. białko. Badanie determinantów jakości wyrobów… 89. 1/16/08 1:55:20 PM.

(6) Joanna Ptasińska, Stanisław Popek. 90. Tabela 2. Wyniki badań organoleptycznych Rodzaj babeczek. Nr 1 2 3 4. a. Babeczki maślane. Wartość WSJCa 4,98. jakość bardzo dobra. 4,94. jakość bardzo dobra. Babeczki wiśniowe. 4,88. Babeczki piernikowe. 4,88. Babeczki czekoladowe. wskaźnik sensorycznej jakości całkowitej. Określenie słowne. jakość bardzo dobra jakość bardzo dobra. Źródło: badania własne.. W żadnej z badanych próbek nie stwierdzono oznak zapleśnienia, które mogłyby spowodować całkowitą dyskwalifikację produktu. Wyniki oceny organoleptycznej przeprowadzonej z wykorzystaniem wzorcowej karty pięciopunktowej skali ocen przedstawia tabela 2. Ocena wszystkich badanych próbek wypadła dodatnio, co więcej, po obliczeniu wskaźnika sensorycznej jakości całkowitej stwierdzono, że wszystkie babeczki śniadaniowe charakteryzują się bardzo dobrą jakością. 4. Podsumowanie Na podstawie analizy uzyskanych wyników badań można stwierdzić, że badane produkty – babeczki śniadaniowe – charakteryzują się bardzo dobrą jakością organoleptyczną. Żaden z badanych produktów nie uzyskał oceny punktowej niższej niż 4,88. Równocześnie wyniki otrzymane dla wszystkich parametrów fizykochemicznych wskazują na właściwą jakość badanych wyrobów. Szczególną uwagę należy zwrócić na bardzo pozytywny wynik uzyskany dla zawartości popiołu nierozpuszczalnego w roztworze kwasu chlorowodorowego o stężeniu 4 mol/l, który świadczy o znikomej ilości zanieczyszczeń mineralnych oraz o wysokiej higienie procesu produkcji. Literatura [1] Ambroziak Z., Produkcja piekarsko-ciastkarska cz. 1., WSiP, Warszawa 1998. [2] PN-98/A-74252. Wyroby i półprodukty ciastkarskie. Metody badań. [3] PN-71/A-88021. Wyroby cukiernicze trwałe. Oznaczanie zawartości tłuszczu. [4] PN-59/A-88022. Wyroby cukiernicze. Oznaczanie zawartości popiołu. [5] PN-98/A-88115. Wyroby ciastkarskie. Wyroby biszkoptowe i biszkoptowo-tłuszczowe. [6] PN-98/A-89000. Wyroby i półprodukty ciastkarskie. [7] Rocznik statystyczny 2003, GUS, Warszawa 2004.. ZN_705_book.indb 90. 1/16/08 1:55:20 PM.

(7) Badanie determinantów jakości wyrobów…. 91. [8] Towaroznawstwo żywności. Podstawowe metody analityczne, pod red. Z. Cichoń, Wydawnictwo AE w Krakowie, Kraków 2001. [9] Urban R., Drożdż J., Tendencje rozwojowe przemysłu piekarskiego i cukierniczego, „Przemysł Spożywczy” 2002, nr 6. [10] ZDN-99/RR-4. Zakładowy Dokument Normalizacyjny. Babeczka śniadaniowa. [11] ZDN-99/RR-5. Zakładowy Dokument Normalizacyjny. Babeczka śniadaniowa piernikowa ciemna. The Quality Determinants of Sponge Cakes The sector of bakery and biscuit products is one of the greatest sectors of the secondary food processing. The sector produces annually about 4 million tonnes of products, which covers 90% of the demand in the country. In this connection the objective of the work was to assess the quality determinants of sponge cakes called „Breakfast Buns” and „Breakfast Gingerbread Buns, Dark” produced by the company Ciasteczka z Krakowa Sp. z o.o., as such a problem had scarcely been dealt with in the literature on the topic. On the basis of the results obtained it can be stated that the tested products were characterized by high quality, both in respect of the sensory parameters and the physicochemical properties.. ZN_705_book.indb 91. 1/16/08 1:55:21 PM.

(8)

Cytaty

Powiązane dokumenty

1. Istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy w sprawie zamówienia publicznego określa załącznik nr 2 do SWZ. Wykonawcy, których oferty

1. Istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy w sprawie zamówienia publicznego określa załącznik nr 2 do SWZ. Wykonawcy,

Próby mleka otrzy- mano z Instytutu Przemysłu Mleczarskiego w Warszawie, gdzi<2 w ramach bada- nia wartości odżywczej mleka, prowadzono w tych samych próbach

Zasadnicza metoda Denigesa (6) polega na tym, że metanol przy jed- noczesnej obecności etanolu utlenia się nadmanganianem do formalde- hydu w środowisku kwasu

prowadzić można przy użyciu 500/o alkoholowego roztworu KOH. Wolne aminy powstające podczas hydrolitycznego rozkładu anali- dów kwasu salicylowego oddestylowane z

Do 7 kolb miarowych o pojemności 25 cm 3 wprowadzić odpowiednie ilości roztworu wzorcowego Co(II) tak, by stężenie końcowe metalu w roztworach wynosiło

miarowej na 100 cm 3 i uzupełnić wodą destylowaną do kreski (w przypadku oznaczania zawartości azotanów (III) – etap redukcji kadmem metalicznym można pominąć).. Tak otrzymany

Zamykając rozważania o zgodności dowolnego oznaczenia ceny przez stronę z naturą stosunku zobowiązaniowego, można wskazać, że klauzula ta sprzeciwia się naturze przede