• Nie Znaleziono Wyników

View of Promocja zdrowia (Health Promotion)

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "View of Promocja zdrowia (Health Promotion)"

Copied!
2
0
0

Pełen tekst

(1)

SŁOWNIK TERMINÓW 67 Theologica” 58 (1988), fasc. IV, s. 27-38; SKOROWSKI H., Prawo do regionalizmu jako podstawowe prawo osoby, „Saeculum Christianum. Pismo historyczno-społeczne” 1 (1994), s. 189-204; SKOROWSKI H., Prawo do życia w kontekście współczesnych zagrożeń, w: Moral-ność chrześcijańska, Kolekcja «Communio» nr 2, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań–War-szawa 1987, s. 305-324; SKOROWSKI H., Problematyka praw człowieka, wyd. II rozszerzone, Wydawnictwo UKSW, Warszawa 1999; SKOROWSKI H., Wolność religijna a prawa człowieka, „Communio” 4 (1986), s. 100-112.

Słowa kluczowe: godność człowieka, kategorie (generacje) praw człowieka, wewnątrzpań-stwowa i międzynarodowa ochrona praw człowieka

Key words: human dignity, categories /generations/ of human rights, national and internatio-nal protection of human rights.

Jerzy Koperek Katedra Życia Społecznego Rodziny KUL Adam Koperek Społeczna Akademia Nauk w Łodzi

PROMOCJA ZDROWIA HEALTH PROMOTION

Promocja zdrowia „to proces umożliwiający każdemu człowiekowi zwiększenie oddziaływania na własne zdrowie w sensie jego poprawy i utrzymania” (za: SĘK 2001 s.178). Jest to pierwsza robocza definicja uchwalona podczas I Międzynarodowej Konferencji Zdrowia w 1986 r. w Ottawie. Z psychologicznego punktu widzenia pro-mocję zdrowia można określić jako „[…] zespół działań profesjonalnych psychologów, których celem jest podnoszenie świadomości zdrowia, kształtowanie i utrwalanie za-chowań potrzebnych dla rozwoju i utrzymania zdrowia jednostki” (SĘK 2001 s. 178).

Zadaniem promocji zdrowia jest stworzenie ludziom takich warunków, aby podej-mowanie prozdrowotnych decyzji było dla nich możliwe i korzystne. Na konferencji w Ottawie określono także systemowe zadania promocji zdrowia, do których zaliczono:

1) Budowanie prozdrowotnej polityki państwa.

Od decyzji politycznych zależy czy mechanizmy ekonomiczne, prawne i administra-cyjne będą gwarantowały równość w dostępie do istotnych dla zdrowia zasobów (np. po-żywienie, mieszkanie, ubranie, satysfakcjonująca praca. Prozdrowotna polityka państwa powinna wyrażać się w respektowaniu wartości zdrowia w procesie ustalania polityki w obrębie wszystkich sektorów (np. rolnictwie, handlu, edukacji, przemyśle, komunikacji.

2) Tworzenie środowisk sprzyjających zdrowiu.

Środowisko może stwarzać korzystne bądź niekorzystne warunki dla zdrowia w wymiarze fizycznym (stan środowiska życia i pracy), politycznym, społecznym i zasobów (zasoby finansowe, informacyjne, ludzkie). Istotne jest stworzenie

korzy-DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2016.63.10-8 ROCZNIKI TEOLOGICZNE 63 : 2016 z. 10

(2)

SŁOWNIK TERMINÓW 68

stnych warunków we wszystkich miejscach (tzw. siedliskach) życia człowieka, tj. społeczności lokalnej, domu, miejscu pracy, nauki i zabawy.

3) Wzmacnianie działań społeczeństwa na rzecz zdrowia.

Aktywne uczestnictwo społeczeństwa w podejmowaniu decyzji i ich wdrażaniu uznaje się za priorytetowe. Aktywizacja społeczeństwa odbywa się np. poprzez wzmacnianie ruchów samopomocowych, organizację instytucjonalnych systemów wsparcia, włączenie jednostek i grup do procesu identyfikacji i rozwiązywania pro-blemów zdrowotnych społeczności, w której żyją.

4) Rozwijanie indywidualnych umiejętności służących zdrowiu.

Ludzie powinni być tak przygotowani do każdej fazy życia, by ich wybory były wyborami prozdrowotnymi. Istotne jest rozwijanie umiejętności życiowych, dzięki którym człowiek może „przełożyć” wiedzę, postawy i wartości na działanie umoż-liwiające mu zachowywanie się w sposób sprzyjający zdrowiu.

5) Reorientację służby zdrowia.

Potrzebne jest dokonanie zmian zarówno w profilu szkolenia kadr medycznych, jak i znaczących przemian instytucjonalnych. Służby medyczne powinny umieć rea-gować na różne potrzeby zdrowotne pacjentów i ich rodzin, nie tylko te związane z leczeniem określonych dolegliwości. Klientami w zreformowanych instytucjach medycznych mają być nie tylko pacjenci, ale także ich rodziny i członkowie spo-łeczności lokalnych.

Istotną zasadą promocji zdrowia jest współpraca wielu sektorów, takich jak np. edukacja, biznes, transport, media, środowisko, gdyż większość uwarunkowań zdro-wia znajduje się poza sektorem zdrozdro-wia. Tylko zintegrowane podejście przynosi korzyści w zakresie prewencji tzw. chorób cywilizacyjnych.

Promocja zdrowia może być ukierunkowana zarówno na poziom indywidualny, jak i sieci (np. rówieśnicze, twórców opinii), społeczności lokalne. Aby uzyskać wpływ na stan zdrowia grupy lub populacji, konieczne jest połączenie działań na róż-nych poziomach.

Duże nadzieje na upowszechnienie ruchu promocji zdrowia wiąże się z progra-mami powstałymi pod patronatem ŚOZ, w których kładzie się nacisk na aktywizację środowisk lokalnych (szkół, zakładów pracy, szpitali, gmin itp.).

Literatura: KARSKI J.B., Postępy promocji zdrowia. Przegląd międzynarodowy. Warszawa 2007; SĘK H., Wprowadzenie do psychologii klinicznej, Warszawa 2001; SŁOŃSKA Z., Promocja zdrowia – zarys problematyki, „Promocja Zdrowia Nauki Społeczne i Medycyna” 1994 nr 4 1-2 s. 37-52; SYREK Z.E., BORZUCKA-SITKIEWICZ K., Edukacja zdrowotna, Warszawa 2009.

Słowa kluczowe: zdrowie, promocja zdrowia. Key words: health, health promotion.

Maria Chuchra Katedra Zdrowia Publicznego KUL

Cytaty

Powiązane dokumenty

Artykuł zawiera 22228 znaków ze spacjami + grafika Król Halina, Głąb Klaudia, Nowak-Starz Grażyna Zjawisko przemocy wśród młodzieży świętokrzyskiej. The phenomenon of

Poziom gotowości do działań wśród członków społeczności i rodzaj działań, do jakich są zdolni, to bardzo istotne informacje dla osób planujących program osadzo- ny w

W pracach nad opracowaniem Strategii Rozwoju Turystyki Obszaru Funkcjonalnego Aglomeracji Konińskiej wraz z programem rozwoju komunikacji rowerowej przeprowadzono konsultacje

In order to develop health literacy among men, health promo- tion programmes should include understandable contents which could have a direct effect on them and which

Praca socjalna ze społecznością lokalną, na jej rzecz i z myślą o niej, realizowana w przestrzeni wielkomiejskiego osiedla – na tej bowiem przestrzeni skupiam się w tym

Wykłady (WY) Seminaria (SE) Ćwiczenia audytoryjne (CA) Ćwiczenia kierunkowe - niekliniczne (CN) Ćwiczenia kliniczne (CK) Ćwiczenia laboratoryjne (CL) Ćwiczenia w warunkach

Dobre zdrowie psychiczne w istotny sposób kształtuje dobro- stan człowieka, kładąc fundament pod szczęśliwe, spełnione i aktywne życie. Jak jednak wynika z treści

Chrześcijanin wie, że w krzyżu Chrystusa jest nie tylko Odkupienie które dokonało się przez cierpienie, ale również ludzkie cierpienie samo w sobie zostało odkupione..