• Nie Znaleziono Wyników

The advances in melanoma treatment

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "The advances in melanoma treatment"

Copied!
4
0
0

Pełen tekst

(1)

Mimo 20 lat, jakie up³ynê³y od pierw- szych badañ nad mo¿liwoœci¹ leczenia sys- temowego czerniaka, podjêtych w 1978 r.

przez WHO Melanoma Group, dotychczas nie uzyskano jednoznacznych wyników ba- dañ wskazuj¹cych na celowoœæ standardo- wego stosowania cytostatyków lub immu- nomodulacji w ca³ej grupie chorych z czer- niakiem. Jednak dziêki przeprowadzonym do tej pory badaniom uda³o siê wydzieliæ podgrupy chorych w okreœlonych sytu- acjach klinicznych, którzy mogliby odnieœæ korzyœæ z leczenia systemowego.

Do dok³adnej oceny ryzyka rozsiewu i zwi¹zanego z nim rokowania (a w przysz³o- œci tak¿e kwalifikacji do odpowiedniego le- czenia) pos³u¿yæ mog¹ nowe odkrycia nauk podstawowych, jak np. okreœlenie jednego z genów wp³ywaj¹cych na hamowanie pro- gresji fenotypu nowotworowego (melastatyny, MLSN-1). Brak ekspresji tego genu w komór- kach nowotworowych sprzyja czêstszemu i szybszemu rozsiewowi czerniaka oraz zmniejsza odsetek prze¿yæ 5-letnich. Obec- noœæ mRNA melastatyny w komórkach, wy- raŸnie poprawia rokowanie zarówno u cho- rych w I, jak i IIo zaawansowania kliniczne- go [6]. Obrazuje to tab. 1.

Wykryto, ¿e utrata zdolnoœci do apoptozy w komórkach czerniaka nie jest zwi¹zana z mutacjami w zakresie genu p53, czy jego utrat¹ (zaburzenia w tym zakresie wystêpuj¹ w czerniaku rzadziej ni¿ w innych nowotwo- rach). W ostatnim okresie w Cold Spring Har- bor Laboratory odkryto, ¿e komórki czerniaka przestaj¹ wytwarzaæ Apaf-1 – jedno z bia³ek bior¹cych udzia³ w procesie apoptozy [22].

Bia³ko to daje sygna³ do apoptozy – brak te- go sygna³u mo¿e byæ przyczyn¹ niekontrolo- wanej proliferacji komórek, gdy¿ nie zadzia³a- j¹ mechanizmy apoptozy, pomimo wyraŸnych

uszkodzeñ DNA. Uda³o siê zlokalizowaæ gen koduj¹cy Apaf-1 i rozpoznaæ zaburzenia w je- go funkcji, istnieje wiêc mo¿liwoœæ podjêcia prób terapii genowej w tym zakresie. Alterna- tywnym podejœciem s¹ próby odtworzenia fi- zjologicznych poziomów Apaf-1, przez lecze- nie 5-aza-2’deoxycytyd¹, mog¹c¹ wp³ywaæ na podniesienie poziomu komórkowego Apaf-1.

Opublikowano równie¿ pracê wykazuj¹c¹,

¿e wraz z nadmiern¹ ekspresj¹ w komórce bia³ek z grupy metaloprotein wzrasta ryzyko progresji i rozsiewu choroby, a zdecydowana wiêkszoœæ komórek zaawansowanego nowo- tworu wykazuje ekspresjê tych bia³ek [25].

Obecnoœæ w komórce metaloprotein mo¿e stanowiæ niekorzystny czynnik prognostyczny dla zmian zlokalizowanych. Obecnoœæ bia³ek tego typu zwi¹zana jest równie¿ z lekoopor- noœci¹ na cytostatyki, szczególnie na pochod- ne platyny. Prowadzone s¹ obecnie badania nad mo¿liwoœciami prze³amywania tej leko- opornoœci, stanowi¹cej problem nie tylko w czerniaku (szczególnie w raku jajnika).

Pewien postêp uzyskano w zakresie iden- tyfikacji grup chorych z wysokim ryzykiem od- leg³ego rozsiewu, które powinny w przysz³o- œci uzyskaæ najwiêksz¹ korzyœæ z leczenia systemowego. Jedn¹ z procedur tego typu jest coraz czêœciej stosowana biopsja wêz³a wartownika, która umo¿liwia wyodrêbnienie z grupy chorych po usuniêciu zmiany pierwot- nej, chorych o szczególnie wysokim ryzyku rozsiewu – pacjentów z zajêtymi mikroskopo- wo wêz³ami ch³onnymi. Pierwsze doniesienia o zabiegach tego typu w czerniaku pojawi³y siê na pocz¹tku lat 90. Obecnie poœwiêcone s¹ tej procedurze i towarzysz¹cym jej techni- kom ca³e sympozja i rozdzia³y w podrêczni- kach [2]. W przeciwieñstwie do typowej elek- tywnej limfangiectomii, metoda ta nie obci¹¿a ca³ej populacji pacjentów z czerniakiem roz- Czerniak nale¿y do nowotworów o naj-

wy¿szym wzroœcie zachorowalnoœci, W wielu krajach osi¹gniêto znaczn¹ poprawê wyników leczenia, zwi¹zan¹ z wykrywaniem i leczeniem czerniaka we wczesnych stadiach choroby. Brak jednak znacz¹cych postêpów w le- czeniu zaawansowanych czerniaków.

Celem pracy jest przedstawienie prze- gl¹du obecnie prezentowanych badañ podstawowych i klinicznych, mog¹- cych mieæ wp³yw na sposób leczenia tej choroby wniedalekiej przysz³oœci.

Dokonano przegl¹du ostatnio publiko- wanych prac w zakresie oceny no- wych czynników, mog¹cych wp³ywaæ na przebieg kliniczny nowotworu (me- lastatyna, Apaf-1 nadekspresja meta- loprotein). Przedstawiono rolê biopsji wêz³a wartownika w identyfikacji cho- rych z grupy wysokiego ryzyka rozsie- wu, jej wp³yw na zmianê w sposobie postêpowania z regionalnymi wêz³ami ch³onnymi oraz na zmiany wsyste- mach stopniowania czerniaka. Podsu- mowano równie¿ zakoñczone w ostat- nim okresie doœwiadczenia kliniczne zwi¹zane z próbami systemowego le- czenia uzupe³niaj¹cego (leczenie In- terferonem alfa i szczepionkami) u chorych z wysokim ryzykiem rozsie- wu. Opisano wp³yw Temodalu i Fote- mustyny na zmiany wleczeniu syste- mowym zaawansowanego czerniaka, oraz nowe podejœcie do leczenia prze- rzutów do w¹troby poprzez stosowa- nie Interleukiny-2 z pochodnymi hista- miny (ceplene). Podsumowano wyniki randomizowanych badañ klinicznych, porównuj¹cych chemioterapiê DTIC, chemioterapiê wielolekow¹ i chemio- immunoterapiê opart¹ o IL-2 oraz pró- by stosowania szczepionek u chorych z rozsianym czerniakiem. Pomimo du-

¿ej liczby prowadzonych badañ nadal brak wyników, które podwa¿y³yby ro- lê DTIC jako standardowego leczenia systemowego w zaawansowanym czerniaku.

S³owa kluczowe: czerniak z³oœliwy, chemioterapia, immunoterapia.

W

Wsspó³³cczzeessnnaa OOnnkkoollooggiiaa ((22000011)) vvooll.. 55;; 66 ((226600––226655))

Postêpy w leczeniu czerniaka z³oœliwego

The advances in melanoma treatment

Marek Pawlicki, Marek Ziobro

Klinika Chemioterapii, Centrum Onkologii – Instytut im. M. Sk³odowskiej-Curie w Krakowie

Tab. 1. Odsetek prze¿yæ 8-letnich w zale¿noœci od ekspresji MRNA dla melastatyny [1]

S

Sttooppiieeññ zzaaaawwaannssoowwaanniiaa MMeellaassttaattyynnaa ((++)) MMeellaassttaattyynnaa ((--)) k

klliinniicczznneeggoo ((AAJJCCCC)) 88--lleettnniiee pprrzzee¿¿yycciiaa 88--lleettnniiee pprrzzee¿¿yycciiaa

I 100 proc. 77 proc. ± 15 proc.

II 90 proc. ± 7 proc. 51 proc. ± 8 proc.

(2)

leg³ym zabiegiem wraz z jego jatrogennymi konsekwencjami. Do tej pory nie udowodnio- no wp³ywu biopsji wêz³a wartownika na prze-

¿ycia, tym niemniej wiele wiod¹cych oœrodków wykonuje j¹ obecnie rutynowo, a na miêdzy- narodowych kongresach postulowane jest okreœlenie jej jako standardu postêpowania w czerniaku. Biopsja wêz³a wartownika jest ju¿

obecnie uznana za standardow¹ procedurê ustalaj¹c¹ stopieñ zaawansowania przy kwa- lifikacji chorych do badañ klinicznych. Znala- z³o to odbicie w ostatnio postulowanych zmia- nach w systemach stopniowania czerniaka (zmiany przewidywane s¹ zarówno w syste- mie TNM, jak i AJCC) [3, 5].

Chorzy w stopniu III (po dodatniej biop- sji wêz³a wartownika lub po limfangiectomii z powodu klinicznego zajêcia wêz³ów), kwa- lifikowani s¹ obecnie do badañ klinicznych z uzupe³niaj¹cym leczeniem systemowym.

Jedynym lekiem, który wykaza³ w badaniach randomizowanych aktywnoœæ w tej grupie chorych jest nadal Interferon stosowany w wysokich dawkach [8]. Nie wszystkie ba- dania randomizowane potwierdzi³y wp³yw te- go leczenia na ca³kowite prze¿ycia [9].

Wstêpne doniesienia z badañ EORTC wska- zuj¹ równie¿, ¿e mo¿liwe jest osi¹gniêcie poprawy prze¿yæ przy podawaniu przez 2 lata dawek œrednio wysokich (5MU 3 ra- zy w tyg.). S¹ one jednak na razie oparte jedynie na obserwacjach 2-letnich (niepubli- kowane dane prezentowane na V Œwiatowej Konferencji Czerniakowej – marzec 2001).

Przeprowadzono badanie grupy czernia- kowej ECOG Nr 1694, porównuj¹ce wyniki leczenia uzupe³niaj¹cego u chorych w III° za- awansowania klinicznego wysokimi dawkami Interferonu oraz szczepionk¹ gangliozydow¹ GM2 [10]. Zosta³o ono zakoñczone przed- wczeœnie, poniewa¿ analiza czêœci materia-

³u wykaza³a statystycznie znamienn¹ ró¿nicê w prze¿yciach – na korzyœæ Interferonu. Ba- danie podgrup potwierdzi³o, ¿e w grupie chorych, która odpowiedzia³a na szczepion- kê wytworzeniem przeciwcia³ anty-GM2 prze-

¿ycia s¹ znamiennie d³u¿sze ni¿ w grupie nie reaguj¹cych. Fakt ten by³ podawany równie¿

w wynikach wczeœniejszych badañ nad t¹ szczepionk¹ [13]. Obecnie prowadzone s¹ wiêc kolejne badania kliniczne, maj¹ce na celu porównanie leczenia wysokimi dawkami Interferonu ze skojarzeniem leczenia IFN z ww. szczepionk¹ (trial E2696). Prowadzone s¹ równie¿ liczne badania sprawdzaj¹ce wp³yw na prze¿ycia w tej grupie chorych – innych szczepionek [10, 23]. Wyniki badañ nad stosowaniem cytostatyków w postaci in- fuzji, jak i perfuzji oraz stosowanie hiperter- mii, ograniczone jest bardzo œcis³ymi wska- zaniami (praktycznie jedynie nieoperacyjny rozsiew, zlokalizowany na koñczynach) i mo¿- liwoœciami warsztatowymi oraz finansowymi.

Obecnie oœrodki prowadz¹ce tego typu le- czenie podaj¹ odsetek obiektywnych remisji rzêdu 60–85 proc., a 5-letnie prze¿ycia kszta³tuj¹ siê na poziomie 40–60 proc. [25].

Wydaje siê, ¿e pewne nadzieje mo¿e budziæ stosowanie hipotermii u chorych z rozsiany- mi nieoperacyjnymi zmianami skórnymi.

Prowadzone s¹ równie¿ badania nad in- hibitorami tyrozyny [15] oraz zwi¹zków blo- kuj¹cych angiogenezê (angiostatyna) [20, 24]. Znaczna opornoœæ na leczenie przerzu- tów czerniaka do w¹troby mo¿e byæ obec- nie prze³amana za pomoc¹ pochodnych hi- staminy, które zmniejszaj¹ hamuj¹cy efekt makrofagów na cytotoksyczne limfocyty T [1]. Leki tego typu (Ceplene), w skojarzeniu z Interleukin¹ 2, pozwalaj¹ na osi¹gniêcie wysokiego odsetka obiektywnych remisji u chorych z przerzutami w w¹trobie [1], ze statystycznie znamiennym wyd³u¿eniem cza- su prze¿ycia w tej grupie chorych.

We wczesnych fazach badañ klinicznych znajduj¹ siê 2 leki, z których aktywnoœci¹ wi¹¿e siê du¿e nadzieje: nitrocamptotecyna oraz nowy analog taksanów (MMS-184476).

Z taksanów w badaniach fazy II i III wprowadza siê paklitaksel w po³¹czeniach z innymi cytostatykami. Skutecznoœæ taksa- nów w leczeniu czerniaka w monoterapii wynosi 13–15 proc. [4, 11], a g³ównym problemem zwi¹zanym z ich stosowaniem jest koszt leczenia. Odmienny mechanizm dzia³ania, relatywnie du¿a skutecznoœæ w czerniaku oraz du¿a aktywnoœæ w po³¹- czeniu z innymi cytostatykami, wykazana w innych nowotworach powoduj¹, ¿e tak- sany s¹ nadal postrzegane jako leki wyma- gaj¹ce dalszych badañ (g³ównie jako sk³adnik chemioterapii wielolekowych).

Pewne zmiany w taktyce leczenia mo¿na uzyskaæ przez wprowadzenie do leczenia, zarówno w mono-, jak i polichemioterapii, le- ków przenikaj¹cych do mózgu. Przyk³adem leku tego typu jest Temozolomid (Temodal), lek z grupy triazenów, pokrewny dacarbazy- nie. Czêœæ autorów podaje, ¿e czynny me- tabolit temozolomidu jest identyczny z czyn- nym metabolitem dacarbazyny. Lek ten z uwagi na w³aœciwoœci farmakokinetyczne przenika barierê krew-mózg, przez co stwa- rza mo¿liwoœæ oddzia³ywania na zmiany prze- rzutowe w CSN, zw³aszcza w ograniczonych rozmiarach. Jego skutecznoœæ w leczeniu zmian po³o¿onych poza centralnym syste- mem nerwowym jest identyczna z dacarba- zyn¹ [19], która pozostaje nadal w wiêkszo- œci krajów standardem w leczeniu rozsiane- go czerniaka. W badaniach porównuj¹cych te 2 cytostatyki wyniki by³y minimalnie lep- sze u chorych leczonych temozolomidem, ale nie wykazano statystycznie znamiennej ró¿- nicy. Na korzyœæ temozolomidu przemawia fakt, ¿e dostêpny jest w formie doustnej, a na niekorzyœæ jego cena. Innym lekiem wprowadzonym do chemioterapii zaawanso- wanego czerniaka, penetruj¹cym do mózgu jest fotemustyna (Muphorane), daj¹ca w mo- noterapii ok. 20–25 proc. obiektywnych od- powiedzi. Jako pochodna nitrozomocznika Melanoma is a neoplasm with one of

the highest increase in incidence.

Treatment results were improved due to better diagnostic procedures and early treatment introduction in non- advanced melanoma cases. There is not any substantial improvement in the treatment of advanced melano- ma. The review of recent papers de- dicated to novel treatment method used in melanoma is the aim of this publication. New factors related to the clinical course of the disease we- re presented. Melastatin (MLSN-1) was described as very promising prognostic factor for early stages of melanoma. Lack of expression of this gene is connected with increased risk of dissemination and decreased rate of overall survival. Overexpres- sion of metaloproteins was presen- ted as prognostic factor for locally advanced melanoma connected with poor prognosis. The recent studies suggested that decreased ability to apoptosis of melanoma cells is cau- sed by lack of APAF-1 protein. The modulations of this protein level by drugs and gene therapy is conside- red. The role of the sentinel lymph node for the treatment choice and subsequent staging changes was di- scussed. There is a lack of randomi- sed studies, which confirmed influ- ence of this procedure on survival.

The results of analyses of large da- tabase of melanoma patients reve- aled survival improvement of patients with micrometastases in regional lymph nodes compared to group with clinically involved lymph nodes.

It caused that sentinel node biopsy is considered as staging procedure for patients entered into clinical stu- dies and is taken into consideration in updated clinical staging classifi- cations (TNM and AJCC). The recen- tly closed trials with adjuvant treat- ment of patients with high risk of dis- semination in melanoma patients were discussed. The survival impro- vement of patients treated with Inter- feron was proven in some of these trials. Optimal treatment timing as well as used doses are under inve- stigation. The influence of new cyto- toxic drugs (fotemustin, temodal) on treatment schedule was presented.

New approach for the liver metasta- sis with IL-2 combined with histami- ne derivative (ceplene) was discus- sed. Current investigations compa- ring efficacy/toxicity of DTIC, multidrug chemotherapy and bioche- motherapy based on cytokines were summarised. There are not any sta- W

Wsspó³³cczzeessnnaa OOnnkkoollooggiiaa ((22000011)) vvooll.. 55;; 66 ((226600––226655))

(3)

jest bardziej toksyczna hematologicznie od temozolomidu. Lek jest zarejestrowany jedy- nie w czêœci krajów. Pomimo wysokiej aktyw- noœci w badaniach fazy II (do 20 proc. od- powiedzi w przerzutach do mózgu), istniej¹ nadal kontrowersje dotycz¹ce jej dzia³ania.

Ze wzglêdu na fakt, ¿e odsetek zgonów wœród chorych leczonych paliatywnie, spowo- dowanych rozsiewem czerniaka do mózgu, siêga 40–50 proc. [19] – rozwa¿a siê obec- nie podstawianie DTIC w dotychczas stoso- wanych schematach wielolekowych temozolo- midem – licz¹c na poprawê wyników zwi¹za- n¹ z jego dzia³aniem w obrêbie CSN przy utrzymaniu porównywalnej skutecznoœci i tok- sycznoœci w innych lokalizacjach. Dotychczas przeprowadzone badania nad celowoœci¹ sto- sowania chemioterapii uzupe³niaj¹cej w czer- niaku nie potwierdzaj¹ celowoœci jej rutynowe- go stosowania. Nale¿y jednak podkreœliæ, ¿e wiêkszoœæ tych badañ prowadzono w latach 1970–85, kiedy nie by³y jeszcze dostêpne cy- tostatyki penetruj¹ce do mózgu i posiadaj¹ce relatywnie du¿¹ skutecznoœæ w czerniaku – (takie jak temozolomid i fotemustyna). Szcze- gólnie w³aœciwoœci temozolomidu mog¹ byæ podstaw¹ do badañ tego typu u chorych ope- rowanych radykalnie z du¿ym ryzykiem roz- siewu, u których czêstoœæ przerzutów do CSN siêga 40 proc. Standardowa chemioterapia oparta na DTIC pozwala na uzyskanie 14–25 proc. remisji u chorych ze wznow¹ miejsco- w¹ lub rozsiewem procesu nowotworowego.

Najwy¿szy odsetek remisji uzyskujemy u cho- rych z niewielkimi zmianami powierzchowny- mi oraz u chorych z przerzutami do p³uc i wêz³ów ch³onnych. Czêœæ autorów podkre- œla brak efektów leczenia u pacjentów z za- jêciem centralnego uk³adu nerwowego, w¹tro- by czy koœci [14]. Jako niekorzystny czynnik prognostyczny wystêpuje równie¿ uprzednio przebyta chemioterapia, stan ogólny wg ECOG ≥1 oraz podniesiony poziom LDH.

W retrospektywnej analizie przeprowadzo- nej w COOK, w grupie 140 chorych leczo- nych, najwy¿szy odsetek odpowiedzi uzy- skano w grupie chorych leczonych z powo- du niewielkich zmian skórnych (poni¿ej 2 cm œrednicy) i/lub zajêtych wêz³ów ch³on- nych. Pojedyncze odpowiedzi uzyskano u chorych z przerzutami do p³uc. Ca³kowi- ty czas prze¿ycia chorych leczonych by³ d³u¿szy i wynosi³ œrednio 7,8 mies., a cho- rych nieleczonych – 3,5 mies. Badania te dotycz¹ jednak wyselekcjonowanych grup

chorych. W analizach opartych na wiêkszej liczbie chorych (tab. 2.) autorzy podaj¹ po- dobne wyniki w zakresie prze¿yæ.

W tab. 2. zwraca uwagê poprawa prze¿yæ na przestrzeni ostatnich 20 lat w pracy Lee [12]. Optymiœci twierdz¹, ¿e jest to zwi¹zane ze wzrostem skutecznoœci leczenia systemo- wego, sceptycy, ¿e z popraw¹ jakoœci lecze- nia internistycznego i objawowego. Podkreœla siê brak skutecznoœci rutynowego leczenia chemioterapi¹ przerzutów do mózgu. Lecze- nie tego typu mo¿e byæ rozwa¿ane w niewiel- kich, nieoperacyjnych zmianach, u chorych w dobrym stanie ogólnym. W izolowanych przerzutach do mózgu zawsze najpierw nale-

¿y rozwa¿yæ zabieg operacyjny. Nadal brak randomizowanych badañ, które wykaza³yby poprawê w zakresie prze¿yæ pomiêdzy che- mioterapi¹ DTIC, a z³o¿onymi schematami chemioterapii wielolekowej (CVD, schemat Dartmouth), czy chemioimmunoterapii, w sk³ad której oprócz wielolekowej chemioterapii wcho- dzi zwykle Interleukina-2 ± Interferon alfa.

Opublikowano w 1999 r. wyniki randomizowa- nego badania III fazy, porównuj¹ce skutecz- noœæ DTIC i schematu Dartmouth [21]. Nie wykazano znamiennej ró¿nicy w prze¿yciach pomiêdzy ramionami (œrednie prze¿ycie 7,7 mies. vs. 6,3 mies. na DTIC). Ramiê z che- mioterapi¹ wielolekow¹ da³o co prawda wiêk- szy odsetek obiektywnych odpowiedzi (16 proc. vs. 9,9 proc.), ale powik³ania hematolo- giczne wystêpowa³y u tych pacjentów 2 razy czêœciej. Brak równie¿ badañ wykazuj¹cych wyraŸn¹ przewag chemioimmunoterapii nad chemioterapi¹. Nikt dzisiaj nie ma w¹tpliwo- œci, ¿e leczenie tego typu zwiêksza liczbê obiektywnych odpowiedzi, ale obarczone jest te¿ znaczn¹ toksycznoœci¹ i kosztami. Opu- blikowano wyniki badania randomizowanego, porównuj¹cego chemioterapiê CVD z CVD + Interleukina-2 + Interferon alfa [7]. Wykazano ró¿nicê prze¿yæ (11,8 mies. na CVD+IL-2+

IFN vs. 9,5 mies. na CVD), ale nie jest ona statystycznie znamienna (p=0,055). Wœród re- feratów prezentowanych na V Œwiatowej Kon- ferencji Czerniakowej (marzec 2001) przez uznanych specjalistów w dziedzinie leczenia systemowego czerniaka (Agarwala, Legha, Kir- kwood) przewa¿a³a opinia, ¿e jest nadal zbyt wczeœnie na uznanie chemioimmunoterapii za standardow¹ metodê leczenia w zaawanso- wanym czerniaku i nadal standardem pozo- staje DTIC, a chemioimmunoterapia powinna byæ stosowana nadal w badaniach klinicz- nych. Odmienn¹ drog¹ poszukiwañ w lecze- niu czerniaka s¹ badania nad uzyskaniem szczepionek przeciwnowotworowych [7, 18],

Tab. 2. Metaanalizy wyników leczenia systemowego czerniaka w du¿ych grupach chorych, obejmuj¹cych materia³ z wielu badañ klinicznych

P

Pooddggrruuppyy LLiicczzbbaa cchhoorryycchh ŒŒrreeddnniiee pprrzzee¿¿yycciiee ((mmiieess..))

Lee et al. 1974–1999 (razem) 6 322 8,1

1974–1984 2 607 5,8

1985–1999 3 715 8,9

Manola et al. 1974–1999 1 362 6,33

tistically significant differences be- tween these treatment modalities re- garding overall survival. Multidrug chemotherapy and biochemothera- py offer higher remission rate with in- creased treatment toxicity. Chemo- therapy with DTIC is still considered as a standard treatment for patients out of the controlled clinical studies.

Anticancer vaccines are an alterna- tive pathway in treatment of melano- ma but they are still in an early pha- se of clinical trials. The preliminary results did not revealed any substan- tial improvement in the treatment out- come.

Key words: melanoma, chemothera- py, immunotherapy.

W

Wsspó³³cczzeessnnaa OOnnkkoollooggiiaa ((22000011)) vvooll.. 55;; 66 ((226600––226655))

(4)

Postêpy w leczeniu czerniaka z³oœliwego

265

maj¹cych na celu wyd³u¿enie znamiennie cza- su prze¿ycia chorych, przy równoczesnym zmniejszeniu toksycznoœci i kosztów leczenia.

Istniej¹ nieliczne doniesienia, w których opu- blikowano porównywalne prze¿ycia uzyskane za pomoc¹ szczepionek i wielolekowej che- mioterapii – przy ró¿nicach w toksycznoœci le- czenia – na niekorzyœæ chemioterapii [17, 19].

Jednak mimo znacznego zaawansowania tych prac, z ostateczn¹ ocen¹ wartoœci tej meto- dy leczenia nale¿y poczekaæ do zakoñczenia randomizowanych badañ klinicznych.

Reasumuj¹c, dotychczasowe wyniki wska- zuj¹, ¿e zarówno standardy obecne, jak i ba- dania nowo wprowadzanych metod leczenia, mog¹ przy prawid³owym doborze chorych zapewniæ pewne korzyœci z leczenia przy kontrolowanych objawach niepo¿¹danych.

¯adne jednak z dotychczasowych badañ nie uzasadnia rutynowego stosowania chemiote- rapii w ca³ej grupie chorych. Natomiast do- tychczasowe efektywne stosowanie immuno- terapii dotyczy³o g³ównie leczenia uzupe³nia- j¹cego, a prowadzone w ostatnim okresie badania równie¿ w fazie badañ kontrolowa- nych wydaj¹ siê wskazywaæ na celowoœæ ³¹- czenia tej metody z chemioterapi¹ u pacjen- tów z rozsianym czerniakiem.

PIŒMIENNICTWO

1. Agarwala S, Glaspt J, et al. Combined treatment with histamine dihydrochloride plus Interleukin-2 improved survival compared to Interleukin-2 alone in patient with metastatic melanoma. Melanoma Research Vol. 11, Suppl 1, Feb 2001; p. 64.

2. Balch CM, Houghton AN, Sober AJ. Cutaneus melanoma. Lymphatic Mapping and Sentinel Lymphadenectomy. Edited by Quality Medical Publishing Inc. 1998; 227-44.

3. Balch CM, Buzaid AC. A New AJCC Staging System For Cutaneous Melanoma. Cancer 2000;

Mar 15, 88 (6): 1481-91.

4. Bedakian A, Weiss L, Legha S, et al. Phase II trial of docetaxel in patients with advanced co- utaneous melanoma previously untreated with chemotherapy. J Clin Oncology 1994; 13: 395.

5. Buzaid AC, Balch CM. Proposed change of TNM classification. Melanoma Research Vol. 11, Supp. 1, Feb 2001: 4-5.

6. Duncan LM. Melastatin; A prognostic indicator for melanoma. Melanoma Research Vol. 11, Suppl 1, Feb 2001: 44.

7. Eton O, Legha, Bedikian A, et al. Phase III ran- domizd Tial of Cisplatin, Vinblastine and Dacar- bazine (CVD) Plus Interleukin-2 (IL-2) and Interfe- ron-Alpha-2b (INF) versus CVD In Patients with Metastatic Melanoma. Proceedings of ASCO Vol19, 2000; Abstr. No. 2174: 552a.

8. Kirkwood JM, Strawderman MH, et al. Interfe- ron Alfa-2b Adjuvant Therapy of high Risk Resec- ted Cuteneous Melanoma: the Eastern Cooperati- ve Oncology Group Trial EST 1684. J Clin Onco- logy Vol. 14, No. 1, 1996: 7-17.

9. Kirkwood JM, Ibrahim J, Sondak V, et al. Preli- minary analysis of the E1690/S9111/C9190 inter- group postoperative Trial of High – and low dose IFN alpha-2b in High Risk Primary or Lymph No- de Metastatic Melanoma. Proceedings of ASCO 1999 Vol 18; Abstr. No 2072: 537a.

10. Kirkwood JM. ECOG studies of vaccines past and present. Melanoma Research Vol. 11, Suppl 1, Feb 2001: s48-s49.

11. Legha S, Ring S, Papadopulos N, et al. A pha- se II trial of Taxol in metastatic melanoma. Can- cer 1990; 65: 2478.

12. Lee ML, Tomsu K, Von Echsen KB. Duration of Survival for disseminaed malignant melanoma:

results of meta-analisis. Melanoma Research Vol. 10, 2000: 81-92.

13. Livingston PO, Wong GY, et al. Improved survi- val in stage III melanoma patients with GM2 anti- bodies: A randomised trial of adjuvant vaccina- tion with GM2 ganglioside. J Clin Oncology 14. Manola J, Ibrahim J, Atkins MB. Apooled Analisis

of Eastern Cooperative Oncology Group Trials Pro- ceedings of ASCO Vol 19; 2000, Abstr. No. 2171.

15. Minamitsui Y, Toyofuku K, Sugiyama S, et al.

Sulfur containing tyrosine analogs can cause se- lective melanotoxicity invlving tyrosinase-media- ted apoptosis. J Investig Dermatol Symp Proc 1999; Sep (4) 2: 130-6.

16. Middleton MR, Grob JJ, et al. Randomised phase III study of temozolomide versus dacarba- zine in the treatment of patients with advanced metastatic malignant melanoma. J Clin Oncolo- gy Vol. 18; 2000; No. 1: 158-66.

17. Morton DL, Barth A. Vaccine Therapy for Mali- gnant Melanoma CA. Cancer Journal for Clini- cans 1996; Vol. 46, No. 4: 225-45.

18. Nawrocki S, Murawa P, Malicki J, et al. Geneticaly modified tumor vaccines (GMTV) in melanoma clini- cal trials. Immunol Lett 2000; Sep 15; 74 (1): 81-6.

19. O’Day SJ, Boasberg PD, Kristieda T, et al. Inci- dence of central nervous systems (CNS) metasta- ses in 117 metastatic melanomama patients treated with concurent biochemotherapy. Melanoma Rese- arch Vol. 11, Suppl 1, Feb 2001: s132-s133.

20. Rodolfo M, Sacco MG, Cato EM, et al. Melano- ma growth supression by liposome delivered sys- temic angiostatin gene therapy. Melanoma Re- search Vol. 11 Suppl 1, Feb 2001: s48-s49.

21. Saxman SB, Myers ML, Chapman PB, et al.

A phase III Multicenter Randomized trial of DTIC, Cisplatin, BCNU and Tamoxifen Versus DTIC Alone in Patients with Metastatic Melanoma. Proceedings of ASCO, Volume 18, 1999; Abstr. 2068: 536.

22. Soengas MS, Capodeci P, Poloski D, et al. In- activation of the poptosis effector Apaf-1 in mali- gnant melanoma. Nature 2001; Jan 11, 409 (6817): 207-11.

23. Sondak VK. Adjuvant therapy of T3N0M0 mela- noma with an allogenic tumor vaccine; Results of SWOG trial 9035. Melanoma Research Vol. 11, Suppl 1, Feb 2001: s41.

24. Stack MS, Gately S, Baffeti LM, et al. Angiostatin inhibits endothelial and melanoma celular invasion by blocking matrix enhanced plasminogen activa- tion. Biochem J 1999; May 15, 340: 77-84.

25. Vaglini M, Santinami M, Turhal S, et al. 296 Isoleted limb perfusion for stage III melanoma of the extremities results at the National Cancer In- stitute of Milan, Italy. Melanoma Research Vol.

11, Suppl 1, Feb 2001: s45.

26. Weinlich G, Mayr V, Fritsch P. Metallothionin – Overexpression, a prognostic marker in melanoma:

A prospective study on 768 patients. Melanoma Research Vol. 11, Suppl 1, Feb 2001: s74-s75.

ADRES DO KORESPONDENCJI lek. med. MMaarreekk ZZiioobbrroo

Klinika Chemioterapii Centrum Onkologii ul. Garncarska 11 31-115 Kraków

Cytaty

Powiązane dokumenty

Wstępnie nakreślany- mi celami są wymiana doświadczeń chorych i działalność samopomocowa (grupy wsparcia), edukac- ja chorych na temat choroby, propagowanie wiedzy w

Krok, Różnice w postawach rodzicielskich między rodzicami dzieci zdrowych a rodzicami dzieci chorych na cukrzycę typu 1, „Psychia- tria Polska”, zgłoszone do druku; eidem,

Uzyskanie tych wartości wymaga nie tylko dużej wiedzy i doświadczenia w leczeniu hiperglikemii u ciężarnych, nie- zbędna jest również intensywna edukacja przygotowująca

Results of a randomized, open-label, multicenter phase 3 study (BREAK-3) comparing the efficacy of dabrafenib and DTIC in patients with BRAF V600E mutated

26-30 Autorzy niniejszego artykułu zalecają wykonywanie biopsji węzła wartow- niczego u chorych, u których grubość nacieku pierwot- nego czerniaka skóry przekracza 1 mm lub

U chorych z cukrzycą typu 1 takie zagro- żenie występuje zwłaszcza u pacjentów z bar- dzo restrykcyjną kontrolą glikemii, bowiem pacjent przyzwyczajony do utrzymywania

Wyniki niniejszych badań mogą potwierdzać powyższy wniosek, że w grupie pacjentów w śred- nim wieku z nadciśnieniem tętniczym, w której war- tość ciśnienia tętna

Celem badania była analiza ekspresji miR-652-5p w nowo zdiagnozowanych przypadkach cukrzycy typu 1 oraz ocena miejsc wiązania miR-652-5p w potencjal- nych genach docelowych ADAR