Dziennik Bydgoski, 1925, R.19, nr 39

Pełen tekst

(1)

Pojedynczy numer groszy. Nakład 25000 egzemplarzy. Dzisiejszy numer obejmuje B stron

Wychodzi codziennie z wyjątkiem niedziel i świąt.

---------

_ P8ENUHJEFUTA

w ekspedycji i agenturach w Bydgoszczy z dodatkiem tygodniowym ,.ORR- DOWNIRa MIEJSKIEGO" wyn ,si k war!a’nie 5.40zł, napocztach, przezlisto­

wego w dom 8.48 zi. - Miesięcznie 1.88 zł, przez listowego w dom 2.18 z!, pod opaskę w Polsce 4.0J) zł, do Francji i Ameryki5.00złotych do Gdańska 5.80 guldenów, do Niemiec 5.03 marek. - W razie przeszkód w zakładzie spowodowanych wyższą siłę, strajków lub t, p., wydaw,’nictwo aie odpowiada

za dostarczanie pisma, a prenumeratorzy nie matę prawa do odszkodowania Redaktor przyjmuje od !!-ł? w południe oraz od 5—6 po południu, Ekspedycja otwarta od godziny 8 do 12 przed południem i od 1 do 6 po poł.

Redaktor odpowiedzialny Czesław f?ndnik.

Adres

redakcp i administracji

ulica Puznaftska 30.

Drukiem i nakładem ,,Drukarni Bydgoskiej" Spółki Hkc.

---------

... OGŁOSZENIA -------

15 groszy od wiersza milim., szerokości 36 milim. Za reklamy od milim. na stronie przed ogłoszeniami 7? milim. 40 groszy, w tekście na drugiej lub dal­

szych stronach 58 groszy, na t-ej stronie 75 groszy. Drobne ogłoazentasłowo tytułowe70gr.,każde dalsze 10groszy, dlaposzukującychpracy 50 proc, zniżki, Przy częstempowtarzaniuudzielasięrabatu. Przykonkursach i dochodzeniach sądowych wszelkie rabaty upadają. Ogłoszenia zagraniczne !OO% nadwyżki.

Rękopisy zostaią w administracji. - Konta bankowe: Bank Bydgoski T. A,

- Bank Ludowy. Bank M. Stadthagen T. A -. Bank Dyskontowy.

Konto czekowe: P. K, O. nr 203713 -- Poznaft,

Aby uniknąć niedokładności, ogłaszać telefonem nla przyjmuje slą.

Telefon administracji 315, Telefon naczelnego redaktora nr, 316. Telefon redakcji 326,

Huir.er 39, | BYDGOSZCZ, środa, dnia 18 lutego 1925 roku. | Rok XIX.

Orzechy narodu. I

Wszystkie grzechy jednostki, wszyst­

kie wkdy, wskutek, pewnych przyczyn

działających szerzej^ stają się wadami ogółu wadami narodu. Gdy grzech taki obejmie szersze kręgi, gdy na kształt na­

gminnej epidernji zapanuje szeroko nad

jakimś narodem, staje się niebezpieczny, groźny, tem groźniejszy, że osob,y chore

nie widząjuż choroby i zdrowie wydoje

im się rzeczą, nienaturalną. Wojna, bę­

dąc objawem zła, staje się przyczyną wielu, wielb grzechów, z którymi tak się człowiek zżywa, że trudno mu ich sięi pozbyć, zmienia często swój światopo­

gląd i zła nie widzi jako zlo. Wojna jest zaprzeczeniem wszystkich praw. Usta­

wy, normujące współżycie obywateli, przestoją obowiązywać, a walka o byt i wzmóż, egoizm występuje na pierwszy plan. Im wojna dłużej trw’a, tem bar­

dziej zatra,ca się uczucie uczciwości wy­

pływające z podstawowego poczucia własności, na którem w’szystko jest o- parte. Coraz częściej widzimy, że ludzie

nie odróżniają cudzej własności, uważa­

jąc wszystko za swoją zdobycz. Otóż ten grzech coraz to szersze kręgi zatacza, co­

raz to w’ięcej opanowuje nasze sumienie

i staje się’już wadą na,rodow’ą.

Gdzie się podziała ta tak niedawna jeszcze nasza uczciwość? Wszak przed

w’ojną na myśl nie przychodziły te wszy­

stkie drobne kradzieże, od których dziś opędzić się nie można. Czy słyszano kie­

dyś, by w biały dzień okradano mieszka­

nia, by w podmiejskich ogrodach nocą wykopywano z gruntu warzywa? W sto­

sunkach handlowych słowo w’iary nie

budzi. Czy dziś byłoby do pomyślenia automatyczna sprzedaż biletów tram­

wajowych? Połow’a ludności jeździłaby

za darmo. Ale dlaczego? Wojna, praw­

da, to pow’ażna przyczyna, ale my w’ojny dawmp już nie mamy, a nie idzie ku

lepszemu, przeciw’nie, coraz to gorzej.

Tak jest, my się nie poprawiamy, a

to dlatego, że naród, jak dziecko, trzeba ! ciągle wychowyw’ać. Naród bez opieki duchowej, bez przykładów z górj’ nie po-1 prawd się nigdy. Prawo własności jesti podstawą naszej kultury, a zaufanie do ? słowa normuje stosunki wzajemne.

Tymczasem my, niestety, na tem polu doznaliśmy zawodu. Wiadomo w’szyst­

kim, w jakich w’arunkach wypuszczona

była Pożyczka Odrodzenia i miłjonówki.

Bolszewicy pod samą Warszawą, skarb pusty. Kto miał jakąś odrobinę miłości Ojczyzny, składał na ołtarzu całe sw/e mienie, o korzyściach finansowych mo­

wy nie było, ale były obietnice rządu, że nabywcy nie stracą na tej lokacie. B?ę­

dący składali nieraz ostatni sw’ój grosz i t,o przeważnie, jak zaw’sze, biedna inte­

ligencja. A w’zamian za ich miłość, za o- fiarę co otrzymali? Ruinę, nędzę, zaw’ód i krzywdę. I poco to? Przecie pożyczki

^konwertowano gotówką niepłacąc. Dla

czego przyszłe pokolenia nie mają spła­

cać długów w rzeczj’wistej wartości tym, którzy w najcięższych chwilach przyszli Ojczyźnie z pomocą? Poco ich krzyw’­

dzić i uczyć naród, że krzywdzić można?

Uczciwość w’ narodzie, to jedna z głów­

nych podstaw ładu i szczęścia. Naród, który się ceni sam i który w’zbudza sza­

cunek u innych, musi być przedewszyst­

kiem uczciw’ym. Uczciwość trzdba prze­

dewszystkiem wyrobić, ale tak przy­

sw’oić, by jedną stanowiła całość. Do sjr,wrohienia tei cnoty nowołani sa nrze-

dewszystkiem ci wszyscy, na których o-

czy ogółu zw’rócone. Jeden zły przy­

kład więcej "szkody przyniesie, niż setki

tomów’ pisanych i miljony słów. Dlatego

uczciwość u szczytu, powinna być nie

cnotą, ale obowiązkiem każdego, a w’y­

stępek przeciw uczciwości, staje się zbrodnią i to tem większą, im wyżej ją popełniono. Łatw’o jest naród zdemora­

lizować, ale trudno potem t,ę krzywdę naprawić. Zło trzeba tępić tam, gdzie jest, jego źródło. Prawa, choćby niezu­

pełnie dobre, spełniają swoje zadanie, o

ile pilnie przestrzegane i jeśli niema wyjątków dla nikogo, gdy na pewmo w’iadomo, ż’e zło jest złem, a dobro do­

brem, ale gdy ten sam postępek jest

złem dlajednych, a dobrem dla drugich,

prawo przestaje być prawem, źródłem

wszelakiego dobra i podporą ładu, a sta­

je sie przeciwnie zarazą zeubnieisza od

najcięższych chorób. Naw’ołj’wanie do

uczciwości jest naszym obow’iązkiem.

Nie należy milczeć W’t,edy, gdy choroba już zaczęła grasować, gdy naród zatraca już niestety sumienie. Brat niech je bu­

dzi w bracie, sąsiad w sąsiedzie, ale na­

rodowi upaść nie dajmy. S. Lipkowski.

Konkordat

fordzie jytro ogłoszony.

Warszawa, 17. 2. (Tel. wł.) Dziś przy­

jeżdża do Warzawy p. poseł Stanisław

Grabski. Zaraz po jego przyjeździe od­

będzie się posiedzenie Komisji spraw’

zagraniczn Sejmu, na którem p. Grabski zapozna członków Komisji z treścią kon­

kordatu, zawartego ze Stolicą Apostol­

ską.

Peł mi!!erna żydowskich przybłędów

żąda praw obywatelskich w PolsceS

W Se,jmis zgłoszono w tych dnia.ch ! interpelację następującej treści: i ,Prasa i opinja publiczna zaniepoko-I jona jest wiadomością o masowem uzy-j

skiwaniu obywatelstwa polskiego przez

żydow’ską radę narodową, dla przyby-j

szów’ z Rosji bolszewickiej. Wobec po­

wyższego podpisani zapytują:

1) Czy praw.dziwą jest powyższa wia domość?

2) Na jakiej zasadzie i jaki posiada}

charakter i jakie uprawnienia żydowska j

rada narodowa?

3) Czy skłonni pp.: prezes rady

ministrów i minister spraw wewnętrz­

nych wyjaśnić w najkrót.szym czasie, ja­

kie jest stanow’isko rządu w sprawie.

tych obcych przybyszów już w Polscei się znajdujących i tych, którzy pragną;

się do Polski dostać?" j

Chodzi tu o nadanie półmiljonow’ej;

rzeczy uciekinierów żydow’skich z Rosji

praw objrwatelskich. Żydzi ci zamiesz­

kali przeważnie na naszych Kresach Wschodnich, gdzie rozsadnikami ( bolszewizmuNikt nie i ducha rosyjskiego, i wie, na jakich zasadach i ja-j

kiem prawem ,Rada narodowa" żydów-j

ska zabiega u rządu o nadanie praw o-j bywatelskich tym w’rodzonym w’rogom;

państw’a polskiego.

W sprawie tej bratni nasz organ kra­

kowski ,,Głos Narodu" zamieszcza na­

stępujące słuszne uw’agi:

Spraw’a pierwsza jest przedmiotem

obrad komisji administracyjnej od dłuż­

szego już czasu. Pos. Kiernik zapropo­

nował załatw’ienie jej w sposób jedynie słuszny, mianow’icie odmówić prawa

pobytu na kresach żytlom-iwiekmlerom rosyjskim. Załatwienie jedynie słusz­

ne i celow’e! Państwo polskie nie możej być ani przez chwilę azylem (przytuł­

kiem) dla żydów c,ałego świata, tem mniej dla żydów, którzy w Rosji tworzy­

li bolszewizm, obecnie zaś, gdy się i gmach sow’ietów’ rysuje i gdy się liczyć j należy z w’ybuchem oburzenia przeciw jego budow’niczym, - chronią się w pańi

śtwie polskiem! Polska nie ma żadnych obow’iązków względem tych elementów! !

Jest to t,ak dalece słuszne, że sam żyd .

Insler na komisji nie ośmielił się zwal-1

czać wniosku Kle:raika w zasadde, tyl­

ko dodać chciał do niego uzupełnienie tej treści, źe .,wydaleni mogą być tyl­

ko ci (żydzi), co do których stwierdzo­

no prawnie, że nie mogą otrzymać oby­

w’atelstwa polskiego". Podstępny ten do­

datek byłby w praktyce zupełnem pra­

wie przekreśleniem w’niosku Kiernika.

Przy znanym chaosie administracyjnym

na k’"ęsach stanowiłby on doskonałą formułę dla naszych władz do udziela­

nia obywatelstwa polskiego największej

masie żydów-

Społeczeństw’o polskie dziwna rzecz

przyjęło te obrady komisji z rzadką obojętnością. Ośmieleni zaś tem żydzi idą już obecnie dalej, niż pos. Insler.

Żargonowe i nieżargonow’e pisma potę­

piają jego popraw’kę z tego pow’odu, że stają na stanow’isku wysiedlania przy­

byszów żydow’skich. A natomiast z cała bezczelnością domagają się otwarcie, by

prawo obcwatelstwa zostało przyzna-

nem w’szystkim uciekinierom z Rosji, których liczba jak stw’ierdza ,,Nasz Przegląd" w’ynosi 500 tysięcy osób.

Opinja Polska nie może wobec tego milczeć! Musi przemówić i z całą sta­

nowczością oświadczyć zarówno żydom, jak i rządowi: Dość juz mamy w Polsce

żydów! Na przyjęcie emigracji rosyj­

skich żydów pozw’olić sobie nie możemy!

Żydowska polityka naszego państw’a pow’inna iść w’ kierunku zmniejszania się liczby żydów, nie powiększania!

Państw’o powinno popierać emigrację żydów’ z Polski, a nie imigrację ((przy­

pływ’) do Polski’ Nie ścierpimy więc, by rząd miał nadaniem praw’ obyw’atel­

skich"500 tysiącom żydów podwyższać

i tak za w’ysoki ich procent w państw’ie!

Niech idą, skąd przyszli! Lub gdzie się im podoba! Wykonać należy wnio­

sek pos. Kiernika bez żadnych popra­

wek!

Napiętnowa,nia godne stanowisko za­

jęli w czasie dyskusji posłow’ie z Wy­

zw’olenia i PPS! Wbrew całemu bloko­

wi polskich stronnictw (!) głosow’ali oni

za nadaniem obywatelstwa wszystkim ! żydom w myśl wniosku Inslera! Będzie­

my o tem pamiętać! St. D,

odbędsie się w śrosfą, dnia 18 bm. wie­

czorem o gedZs s-tel na sali MOgniska"

przy uL Jagiellońskiej 71.

O liczny udział pros?

Komitet iŁ-jfMrczy OirroSe. ZJ(Mta. Zaw,

Aresztowan!e Rssjso

w Warszawie.

Warszawa, 17. 2. (Teł. wł,) W ostat­

nich dniach dokonano wśród zamieszka­

łej w Warszaw’ie kolonji rosyjskiej, licz­

nych ar,esztowań. Między in. aresztowa­

ny został hr. To11, były urzędnik do szczegółow’ych zleceń jednego z guber­

natorów warszawskich, dalej baron Ty- zenhauzen, książę Awałow, Aleksander Gajew’ski i nieja,ki Chlebników.

W związku z aresztow’aniami, w pra­

sie poczęły się ukazywać w’iadomości,

że wykryto wielką organizację szpiegow­

ską, która działała na rzecz jednego z państw sąsiednich, przyczem wskazywa-)

no, że u aresztowanych znaleziono różne

kompromitujące dokumenty oraz plany

i zdjęcia fotograficzne objektów wojsko-’

wych.

(Piszemy o tem obszerniej na str. 3. Uw’aga Red.)

Według ostatnich w’iadomości, po­

głoski o organizacji szpiegow/skiej zdają się tracić realne podstawy. Natomiast

nie ulega w’ątpliwości, że policja wpadła

na trop rosyjskiej organizacji monarcM- stycznej, pozostającej w ścisłym kontak­

cie z monarchistami niemieckimi.

Spraw’ą zajęły się w’ładze sądowe.

Aresztowani w dniu dzisiejszym prze­

słuchi-wa .ni. będą przez sędziego śled­

czego.

Mowa grupa repatriantów.

Warszawa, 17. 2. (Tel. wl) Ze Stołb-

ea donoszą, że w’czoraj przybyła tam no­

wa grupa repatriantów’, zwolnionych z więzień bolszewickich na podstawie u-

mowy o wjrmianie personalnej. Przy­

było o_gółem 27 osób, wyłącznie przed­

stawicieli inteligencji.

Polska pacyWato?ką.

Warszawa, 17. 2. (Teł. wł.) Z Berlina donoszą, że pisma niemieckie zamiesz­

czają bardzo znamienne w’ynurzenia mo­

skiewskiej gazety ,,Izwestja" pod adre­

sem Polski. Dziennik moskiewski odwo­

łuje się do Polski, żeby wpłynęła uspo­

kajająco naRumunję, z którą łączą Pol­

skę węzły przyjaźni. Według ,,Izwestji"

stanowisko Rosji z powodu zawarcia u-

mowy rosyjsko-japońskiej niesłychanie się wzmocniło i z tem Rumunja powin­

na się liczyć. Polska powinna wpłynąć

na umiarkowanie żądań rumuńskich.

Kanclerz Luther w Maiborgu.

Ma’borg, 16 II. iPAT). Przybyłtu kan­

clerz Luther w towarzystwie ministra go­

spodarstwa rzeszy Neuhausena i nadprezy-

denta Prus Wschodnich Siehra. Dzisiaj po

południu kanclerz Rzeszy zwiedził bieg gra­

nicy nad Wisłą. t

Obraz

Updating...

Cytaty

Updating...

Powiązane tematy :