• Nie Znaleziono Wyników

View of Complementarity of Digital and Traditional Foreign Languages Learning and Teaching

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "View of Complementarity of Digital and Traditional Foreign Languages Learning and Teaching"

Copied!
18
0
0

Pełen tekst

(1)

52&=1,.,.8/7852=1$:&=( 7RP9,QXPHU± '2,KWWSG[GRLRUJUNXOW (/ĩ%,(7$ *$-(. 

.203/(0(17$512ĝû&<)52:(*2,75$'<&<-1(*2

8&=(1,$6,ĉ,1$8&=$1,$-ĉ=<.Ï:2%&<&+

:352:$'=(1,(  7HFKQRORJLH LQIRUPDF\MQH NRPXQLNDF\MQH 7,.  RG SRQDG SLĊüG]LHVLĊFLX ODW Vą VWRVRZDQH Z QDXF]DQLX MĊ]\NyZ REF\FK 3RF]ąWNRZR Z SLRQLHUVNLFK ZDUXQNDFKZ\NRU]\VW\ZDQRRJURPQHNRPSXWHU\EH]HNUDQXLP\V]\3U]HáR PHP E\áR SRMDZLHQLH VLĊ NRPSXWHUyZ W\SX 3& :WHG\ WR SRZVWDá\ SRG VWDZRZH ]DáRĪHQLD &$// DQJ Computer Assisted Language Learning  %580),7$+0$'HWDO+,**,16 .DĪGD]PLDQDWHFKQLNL

RG NRPSXWHUyZ VWDFMRQDUQ\FK SRSU]H] ODSWRS\ GR WDEOHWyZ K\EU\GRZ\FK áąF]ąF\FK IXQNFMH NRPSXWHUD L WDEOHWX RUD] V\VWHPX RSHUDF\MQHJR RIHUXMH LQQH PRĪOLZRĞFL OHF] Z\PDJD RSUDFRZDQLD QRZ\FK WHFKQLN G\GDNW\F]Q\FK 2EHFQLHWHFKQRORJLHLQIRUPDF\MQHLNRPXQLNDF\MQHVąSRZV]HFKQLHGRVWĊSQH XF]QLRZLH ZLĊF L QDXF]\FLHO Vą EDUG]LHM VNáRQQL Z\NRU]\VW\ZDü MH GR QDXNL MĊ]\NyZREF\FK2GFKRG]ąZSU]HV]áRĞüOĊNLQDXF]\FLHOLVIRUPXáRZDQHSU]H] 6NLQQHUD   ĪH WHFKQLND ]DVWąSL QDXF]\FLHOD 7HRULD QDXF]DQLD SURJUD PRZDQHJR 6NLQQHUD VSRWNDáD VLĊ ] GUX]JRFąFą NU\W\Ną 0&'21$/' HW DO

 OHF]]DLQVSLURZDáDZLHOHSUDFZG]LHG]LQLHG\GDNW\NLLSHGDJRJLF]QHJR Z\NRU]\VWDQLDNRPSXWHUyZ8Ī\FLHQDU]ĊG]LF\IURZ\FKZQDXF]DQLXMĊ]\NyZ QLH VWDQRZL ĪDGQHJR ]DJURĪHQLD GOD NRPXQLNDFML L LQWHUDNFML PLĊG]\ QDXF]\ FLHOHPLXF]QLDPLRUD]XF]QLDPLPLĊG]\VREąÄ1RZDWHFKQRORJLDQLF]HJRQLH GRGDMH DQL QLH ]DELHUD 1RZD WHFKQRORJLD ZV]\VWNR ]PLHQLD´ 32670$1   7DN ZLĊF QLHXFKURQQLH ]PLHQLRQH SU]H] 7,. QDXF]DQLH L XF]HQLH VLĊ WUDG\F\MQHMHVWNRPSOHPHQWDUQH]QDXF]DQLHPLXF]HQLHPVLĊF\IURZ\P  'U(/ĩ%,(7$*$-(.±DGLXQNW3UDFRZQL1RZ\FK0HGLyZZ/LQJZLVW\FH6WRVRZDQHMZ,QVW\ WXFLH/LQJZLVW\NL6WRVRZDQHM8QLZHUV\WHWX:DUV]DZVNLHJRDGUHVGRNRUHVSRQGHQFMLXO'REUD :DUV]DZDHPDLOHJDMHN#XZHGXSO

(2)

(/ĩ%,(7$*$-(.  0,(-6&(1$8&=$1,$-ĉ=<.Ï::+80$1,67<&(  1DXF]DQLH L XF]HQLH VLĊ MĊ]\NyZ REF\FK MHVW G]LDáHP KXPDQLVW\NL DZV]F]HJyOQRĞFLMĊ]\NR]QDZVWZDVWRVRZDQHJR-DNRG]LHG]LQDPDFKDUDN WHU LQWHUG\VF\SOLQDUQ\ áąF]\ QDXNL KXPDQLVW\F]QH MĊ]\NR]QDZVWZR NXOWX UR]QDZVWZR OLWHUDWXUR]QDZVWZR  RUD] VSRáHF]QH SHGDJRJLNĊ SV\FKRORJLĊ SV\FKROLQJZLVW\NĊ 2EHFQLH]DVRE\F\IURZH,QWHUQHWXRUD]PRĪOLZRĞFLNR PXQLNDF\MQH6LHFLSRZRGXMąĪHG]LHG]LQDWD]DF]\QDWDNĪHSU]\QDOHĪHüGR EXGXMąFHMVZRMąWRĪVDPRĞüKXPDQLVW\NLF\IURZHM   7(&+12/2*,(,1)250$&<-1(,.2081,.$&<-1( .6=7$à78-Ą&=à2:,(.$  -XĪ+HLGHJJHU  ZHZF]HVQ\FKSUDFDFK]ZUDFDXZDJĊQD]QDF]HQLH SU]HGPLRWyZ MDNR QDU]ĊG]L : QDXF]DQLX MĊ]\NyZ REF\FK ]DUyZQR VSU]ĊW MDNLRSURJUDPRZDQLHVąQDU]ĊG]LDPLZUĊNDFKXF]QLDLQDXF]\FLHOD6ąWR NRPSXWHU\VWDFMRQDUQHODSWRS\XU]ąG]HQLDSU]HQRĞQH WHOHIRQ\NRPyUNRZH WDEOHW\ HERRNL DXGLRERRNL  G]LDáDMąFH ] RSURJUDPRZDQLHP V\VWHPRZ\P LQWHUQHWRZ\P VWURQ\LQWHUQHWRZHVHUZLV\VSRáHF]QRĞFLRZH 

: SyĨQLHMV]\FK SUDFDFK +HLGHJJHU   ZVND]XMH QD IDNW ĪH WDNĪH QDU]ĊG]LDNV]WDáWXMąF]áRZLHND0HGLXPNRPXQLNDFMLNV]WDáWXMHVZRLFKXĪ\W NRZQLNyZSRSU]H]MĊ]\NLQWHUIHMVLVWUDWHJLHXĪ\WNRZDQLD7LP%HUQHV/HH QG  ]DXZDĪ\á Ä%\áR EDUG]R FLĊĪNR Z\MDĞQLü OXG]LRP F]\P MHVW VLHü ]DQLP QLH SU]\]Z\F]DLOL VLĊ GR QLHM SRQLHZDĪ QLH PLHOL QDZHW VáyZ WDNLFK MDNNOLNQąüSU]HVNRF]\üKLSHUáąF]HPLVWURQDLQWHUQHWRZD´.DĪG\LQWHUIHMV Z\PDJDRGF]áRZLHNDSU]\VZRMHQLDMHJRIXQNFMLRSHUDF\MQ\FKRUD]VWUDWHJLL SR]QDZF]\FKDE\QDU]ĊG]LHPRJáRE\üZ\NRU]\VW\ZDQHGRUHDOL]DFMLFHOyZ XVWDORQ\FK SU]H] XĪ\WNRZQLND :\PDJD WR UR]ZRMX P\ĞOHQLD NRPSXWDF\M QHJR DQJ computational thinking  NWyUH XPRĪOLZLD HIHNW\ZQH UR]ZLą]\ ZDQLH SUREOHPyZ ]D SRPRFą NRPSXWHUD 3$3(57   &]áRZLHN PXVL

XPLHü]GHILQLRZDüSUREOHPZWDNLVSRVyEDE\GDZDáVLĊUR]ZLą]Dü]Z\NR U]\VWDQLHPQDU]ĊG]L7,.:\PDJDWRUR]XPLHQLDFRPRĪHE\ü]URELRQH]D SRPRFą7,.LUR]VąGQHJRRV]DFRZDQLDRJUDQLF]HĔWHFKQLNLF\IURZHM



'HGH SDUD ]DXZDĪDZSá\ZLQQ\FKQDU]ĊG]LNRPXQLNDFMLQDXĪ\W NRZQLNyZ Ä7HOHIRQ WZRU]\ UR]PyZFyZ DQJ conversationalists  NVLąĪND WZRU]\ F]DURG]LHMyZ Z\REUDĨQL DQJ imaginers  NWyU]\ SRWUDILą Z\F]DUR

(3)

&<)52:(,75$'<&<-1(8&=(1,(6,ĉ,1$8&=$1,(-ĉ=<.Ï:2%&<&+ 

ZDü ERJDW\ Z Z\REUDĪHQLD ĞZLDW ] QLHOLF]Q\FK V\PEROL QD Z\GUXNRZDQHM VWURQLH :LHOH SURJUDPyZ WHOHZL]\MQ\FK NUHXMH ELHUQ\FK REVHUZDWRUyZ ']LVLHMVLWHOHZL]\MQL©NDQDSRZF\ªSRĞUHGQLRĪ\MąF\ZĞZLHFLHWHOHZL]\MQHM IDQWD]ML PRJą VWDü VLĊ MXWUR ©NDQDSRZ\PL JU]\EDPLª ]DQXU]RQ\PL Z WUyM Z\PLDURZ\FK RSHUDFK P\GODQ\FK JG\Ī ĞZLDW UHDOQ\ SRJDUV]D VLĊ 1DMEDU G]LHM ]QDF]ąF\ ZSá\Z QD UR]ZyM NV]WDáFHQLD QD RGOHJáRĞü QLH EĊG]LH Z\QL NLHP UR]ZRMX WHFKQLNL L XĪ\FLHP XU]ąG]HĔ R ZLĊNV]HM PRF\ DOH Z\QLNLHP UR]ZRMX ]DZRGRZHJR PąGU\FK SURMHNWDQWyZ QDXF]\FLHOL L XF]QLyZ´ 7DN ZLĊF7,.NV]WDáWXMHJUDF]\ZJU\NRPSXWHURZHEORJHUyZHNVKLELFMRQLVWyZ G\VNXWDQWyZQDIRUDFKLKHMWHUyZLWS   3(563(.7<:$3('$*2*,&=1$ :<.25=<67$1,$7,.:1$8&=$1,8-ĉ=<.Ï:2%&<&+  5ROĊWHFKQRORJLLLQIRUPDF\MQ\FKLNRPXQLNDF\MQ\FKDZV]F]HJyOQRĞFLPD WHULDáyZ F\IURZ\FK Z QDXF]DQLX MĊ]\NyZ REF\FK PRĪQD UR]SDWU\ZDü ] SHU VSHNW\Z\SHGDJRJLF]QHM7HRULDNV]WDáFHQLDZLHORVWURQQHJR 2.2ē RSL

VXMH F]WHU\ URG]DMH XF]HQLD VLĊ 0RĪQD MH LQWHUSUHWRZDü L HJ]HPSOLILNRZDü ZRGQLHVLHQLXGR7,.6ąWR

8&=(1,( 6,ĉ 35=(= 32=1$:$1,( NWyUH UHDOL]XMH VLĊ SRSU]H] Z\NRQ\

ZDQLH]DGDĔSR]QDZF]\FK:G]LHG]LQLHQDXF]DQLDMĊ]\NyZREF\FKLVDPR NV]WDáFHQLDMĊ]\NRZHJRWHQURG]DMXF]HQLDVLĊ]DFKRG]LSRGF]DVSUDF\]PD WHULDáDPL Z MĊ]\NDFK REF\FK WDNLPL MDN WHNVW\ ILOP\ L QDJUDQLD DXGLR 2EHFQLHSRZ\ĪV]HPDWHULDá\GRVWĊSQHVąJáyZQLHMDNRPDWHULDá\F\IURZH

8&=(1,(6,ĉ35=(=52=:,Ą=<:$1,(352%/(0Ï: ]DFKRG]LSRGF]DVUR]

ZLą]\ZDQLD ]DGDĔ SUREOHPRZ\FK F]\OL SRGF]DV VDPRG]LHOQHJR UR]ZLą]\ ZDQLDSUREOHPyZMĊ]\NRZ\FK]DSRPRFąVáRZQLNyZZ\V]XNLZDUHNWHNVWR Z\FKLJUDILF]Q\FKRUD]NRQNRUGDQFMLZF\IURZ\FKED]DFKGDQ\FK

8&=(1,( 6,ĉ 35=(= '=,$à$1,( PD PLHMVFH SRGF]DV Z\NRQ\ZDQLD ]DGDĔ

SUDNW\F]Q\FKXVWQ\FKOXESLVHPQ\FKF]\OLSRZWDU]DQLHSU]HWZDU]DQLHVWUH V]F]DQLH UHDJRZDQLH LWS 3LVDQLH Z HG\WRU]H WHNVWX ZVSRPDJDMą SURJUDP\ VSUDZG]DMąFHRUWRJUDILĊ DQJspell-checkers NWyUHSR]ZDODMąZ\NU\üZLHOH EáĊGyZOLWHURZ\FK

8&=(1,(6,ĉ35=(=35=(ĩ<:$1,(QDVWĊSXMHSRGZSá\ZHPHPRFMLLVLOQHJR

SU]HNRQDQLD RZDUWRĞFLSRGHMPRZDQHJRZ\VLáNX F]\OLSRGF]DVQDXNLMĊ]\ND SU]H] PX]\NĊ L V]WXNĊ D WDNĪH Z NRPXQLNDFML ] LQQ\PL Z W\P ] UyZLHĞ QLNDPL]]DJUDQLF\

(4)

(/ĩ%,(7$*$-(.



1DU]ĊG]LD F\IURZH VNXWHF]QLH ZVSLHUDMą WU]\ SLHUZV]H URG]DMH XF]HQLD VLĊ1DWRPLDVWU]DGNRZSá\ZDMąQDXF]HQLHVLĊSU]H]SU]HĪ\ZDQLH0RJąE\ü Z\NRU]\VW\ZDQHMDNRPHGLXPNRPXQLNDFMLPLĊG]\QDXF]\FLHOHPLXF]QLDPL OXE PLĊG]\ XF]QLDPL Z RGOHJá\FK PLHMVFDFK 5ROą QDXF]\FLHOD SR]RVWDMH MHGQDNSU]HGVWDZLDQLHSUDF\QDGMĊ]\NLHPREF\PMDNRZDUWRĞFLRZHMZDUWR ĞFLRZDQLH]MDZLVNNXOWXU\LSU]HĪ\ZDQLHRGPLHQQHJRZDUWRĞFLRZDQLD]MDZLVN NXOWXU\REFHMZ\UDĪDQLHHPRFMLZVSLHUDQLHHPRFMRQDOQHSRGF]DVQDXNL   0,(-6&(7,.:%$'$1,$&+('8.$&<-1<&+

= MHGQHM VWURQ\ WHFKQRORJLH LQIRUPDF\MQH L NRPXQLNDF\MQH ]DSHZQLDMą QDU]ĊG]LDGRSURZDG]HQLDEDGDĔHGXNDF\MQ\FK1DU]ĊG]LDLPHWRG\OLQJZL VW\NL NRUSXVRZHM SR]ZDODMą QS QD XVWDOHQLH VáRZQLFWZD ZáDĞFLZHJR GOD RNUHĞORQHJRSR]LRPX]QDMRPRĞFLMĊ]\NDREFHJR3RQDGWRSRZV]HFKQLHWZR U]RQHVąLXĪ\ZDQHNRUSXV\MĊ]\NDSLVDQHJRSU]H]XF]QLyZ'DMąRQHZJOąG Z PHFKDQL]P\ SU]\VZDMDQLD MĊ]\ND REFHJR *5$1*(5  :,&+0$1 HW

DO  /(ē.26=<0$ē6.$ D  ]DUyZQR SLVDQHJR MDN L PyZLRQHJR

$QDOL]D NRUSXVyZ XF]QLRZVNLFK ZVSLHUD WDNĪH EDGDQLD JORWWRG\GDNW\F]QH ]DUyZQRWHRUHW\F]QHMDNLVWRVRZDQH



7HFKQRORJLH LQIRUPDF\MQH L NRPXQLNDF\MQH RWZLHUDMą WDNĪH PRĪOLZRĞFL EDGDĔEHKDZLRUDOQ\FKQSEDGDQLDUHFHSFMLWHNVWXPXOWLPRGDOQHJR]Z\NR U]\VWDQLHP RNXORJUDIX 2NUHĞOHQLH FR XF]QLRZLH QDSUDZGĊ URELą JG\ VLĊ XF]ąMHVWZDĪQ\PNURNLHPNLHUXQNX]UR]XPLHQLDSURFHVyZXF]HQLDVLĊ]Z\ NRU]\VWDQLHP 7,. ),6+(5  &+81   6WLFNOHU DQG 6KL  

DQDOL]XMąFZ\QLNEDGDĔRNXORJUDILF]Q\FKVWXGHQWyZXF]HVWQLF]ąF\FKZLQWHU DNW\ZQ\P]DGDQLXRQOLQHVWZLHUG]Lá\ĪHLFKXZDJDNRQFHQWUXMHVLĊJáyZQLH QDREV]DUDFKÄVSRáHF]Q\FK´HNUDQXWMPLHMVFXZNWyU\PZLGRF]QHVąZLD GRPRĞFLRGUR]PyZF\LMHJRHPRWLNRQ\



= GUXJLHM VWURQ\ SU]HGPLRWHP EDGDĔ L DQDOL] MHVW Z\NRU]\VWDQLH WHFKQR ORJLLLQIRUPDF\MQ\FKLNRPXQLNDF\MQ\FKZQDXF]DQLXLXF]HQLXVLĊMĊ]\NyZ REF\FK:RVWDWQLFKODWDFKWRZáDĞQLHVWRVRZDQLHGRQDXNLMĊ]\NyZREF\FK WHFKQRORJLL PRELOQ\FK PDWHULDáyZ DXGLRZL]XDOQ\FK JLHU F\IURZ\FK L VHU ZLVyZVSRáHF]QRĞFLRZ\FKEXG]LV]F]HJyOQH]DLQWHUHVRZDQLHEDGDF]\LQDX F]\FLHOL

(5)

&<)52:(,75$'<&<-1(8&=(1,(6,ĉ,1$8&=$1,(-ĉ=<.Ï:2%&<&+ 

7(&+12/2*,(02%,/1( 

=DVWRVRZDQLHWHFKQRORJLLPRELOQ\FKZQDXF]DQLXMĊ]\NyZMHVWSU]HGPLR WHPEDGDĔRGSRQDGODW'RSLHURMHGQDNSRZV]HFKQ\GRVWĊSGRWHOHIRQyZ NRPyUNRZ\FK L WDEOHWyZ VSRZRGRZDá Z]URVW ]DLQWHUHVRZDQLD QLPL ZĞUyG QDXF]\FLHOL 1D SU]\NáDG %XUVWRQ  D E  Z PHWDDQDOL]LH EDGDĔZ\NRU]\VWDQLDWHFKQRORJLLPRELOQ\FKZQDXF]DQLXLXF]HQLXVLĊMĊ]\ NyZXZ]JOĊGQLáDUW\NXáyZRSXEOLNRZDQ\FKZ]QDF]ąF\FKF]DVRSLVPDFK ]WHMG]LHG]LQ\RGGRU:VND]DáPLĊG]\LQQ\PLQDQDVWĊSXMąFH JUXS\]DJDGQLHĔSRGHMPRZDQ\FKSU]H]EDGDF]\

ƒ

7(&+1,.$±VSHF\ILNDFMDVSU]ĊWXLRSURJUDPRZDQLD

ƒ

-ĉ=<.±WHRULHSU]\VZDMDQLDMĊ]\NyZ

ƒ

'<'$.7<.$±PRGHOHG\GDNW\F]QHLSURMHNWRZDQLHG\GDNW\F]QH

ƒ

&=<11,.,8&=1,2:6.,(±PRW\ZDFMDGRXF]HQLDVLĊMĊ]\NyZSRVWDZ\ XF]QLyZZREHFWHFKQLNL±XĪ\ZDQLHLDNFHSWDFMDOXERGU]XFDQLH70 MDNRSRPRF\G\GDNW\F]Q\FK

ƒ

&=<11,.,1$8&=<&,(/6.,(±SRVWDZ\ZREHFLQQRZDFMLPRW\ZDFMDGR ]PLDQ\SRPRF\G\GDNW\F]Q\FKNRPSHWHQFMHLNV]WDáFHQLHQDXF]\FLHOL

ƒ

),1$16( ± NRV]W XU]ąG]HĔ L LQIUDVWUXNWXU\ ZáDVQRĞü LQG\ZLGXDOQD

XF]QLyZF]\ZáDVQRĞüV]NRá\ 6ąZĞUyGQLFKSUDFHWHRUHW\F]QH 6+$53/(6.8.8/6.$+8/0(HW DO NWyUHRSLVXMąFHFK\WHFKQRORJLLPRELOQ\FKVSU]\MDMąFHLFKZ\NR U]\VWDQLXGRXF]HQLDVLĊ6ąWR

ƒ

35=(12ĝ12ĝû±70VąGRVWĊSQHWDPJG]LHXĪ\WNRZQLF\LFKSRWU]HEXMH

ƒ

3(5621$/,=$&-$ ± 70 ]DSHZQLDMą LQG\ZLGXDOQH GRVWRVRZDQLH GR PRĪOLZRĞFLXF]ąFHJRVLĊMHJRZLHG]\VW\OyZXF]HQLDVLĊ

ƒ

à$7:2ĝû 2%6à8*, ± 70 SRĞUHGQLF]ą Z ]GRE\ZDQLX ZLHG]\ Z NRQ

NUHWQHM V\WXDFML EH] SRWU]HE\ VWRVRZDQLD VNRPSOLNRZDQHM WHFKQLNL F]\OLEH]SU]HU\ZDQLDZ\NRQ\ZDQ\FKG]LDáDĔ

ƒ

'267ĉ312ĝû : '2:2/1<0 0,(-6&8±70XPRĪOLZLDMąNRPXQLNDFMĊ ]QDXF]\FLHOHPHNVSHUWHPLUyZLHĞQLNDPL

ƒ

$'$372:$/12ĝû±70áDWZRMHVWSU]\VWRVRZDüGRUR]ZLMDMąF\FKVLĊ XPLHMĊWQRĞFLXF]QLDLMHJRURVQąFHMZLHG]\

ƒ

75:$à2ĝû±JURPDG]RQHSU]H]XF]QLD]DVRE\]DSRĞUHGQLFWZHP70 VąZV]ĊG]LHQDW\FKPLDVWGRVWĊSQHSRPLPR]PLDQZWHFKQLFH

ƒ

35=<'$712ĝû ± 70 QDGDMą VLĊ GR FRG]LHQQHJR Z\NRU]\VWDQLD GR XF]HQLDVLĊSUDF\LNRPXQLNDFML

(6)

(/ĩ%,(7$*$-(.



ƒ

,178,&<-12ĝû2%6à8*,±70VąXĪ\ZDQHEH]NáRSRWyZQDZHWSU]H]RVR

E\NWyUHQLHPLDá\ZF]HĞQLHMGRĞZLDGF]HQLD]XU]ąG]HQLDPLF\IURZ\PL 6ą WDNĪH EDGDQLD Z\NRU]\VWDQLD UyĪQ\FK QDU]ĊG]L VSU]ĊWRZ\FK PLQ '22/,77/( LRSURJUDPRZDQLDRGVáRZQLNyZZDSOLNDFMDFKPRELOQ\FK GRV\VWHPyZ]DPLHQLDMąF\FKWHNVWQDPRZĊOXEUR]SR]QDZDQLDPRZ\1DM EDUG]LHMSRSXODUQHV\VWHP\HJRW\SXWRivona.comLDragon Dictation.   0$7(5,$à<$8',2:,=8$/1( 

2EFRMĊ]\F]QH PDWHULDá\ DXGLRZL]XDOQH Vą SRZV]HFKQLH RJOąGDQH SU]H] XF]QLyZ ILOP\WHOHG\VNLPX]\NDPX]HDZLUWXDOQH RERNNVLąĪHNLF]DVR SLVP]DSHZQLDMąUR]U\ZNĊLXF]HVWQLFWZRZNXOWXU]H7ZRU]HQLHQDSLVyZGR ILOPyZVWDáRVLĊWDNĪHSU]HGPLRWHPEDGDĔLDQDOL]JORWWRG\GDNW\F]Q\FK 'Ë$=

&,17$6 )(51$1'(=&58=  7$/$9È1   6SHFMDOQą UROĊ HGXND

F\MQą RGJU\ZDMą REFRMĊ]\F]QH UHSR]\WRULD ZLHG]\ QS NKDQDFDGHP\FRP ZROSKUDPDOSKDFRPWHGFRP*DMHNL6]DUNRZVND DE DQDOL]XMą üZLF]HQLDMĊ]\NRZH]Z\NRU]\VWDQLHPDXGLRGHVNU\SFMLLGRGDZDQLDQDSLVyZ XPLHV]F]RQH QD SRUWDOX GR QDXNL MĊ]\NyZ REF\FK FOLSIODLUQHW ]DZLHUDMąFH PDWHULDá\.KDQ$FDGHP\

:LHOHPDWHULDáyZRSRWHQFMDOHHGXNDF\MQ\PMHVWGRVWĊSQ\FKQDSRSXODU Q\FK VHUZLVDFK QS \RXWXEHFRP F]\ YLGHRFRP 1D SU]\NáDG ILOP\ ] SLR VHQNDPL L ]DEDZDPL GOD G]LHFL QD \RXWXEHFRP PRJą SHáQLü IXQNFMH UHSR ]\WRULXPüZLF]HĔGODQDXF]\FLHODZSá\ZDMąFQDMHJRUR]ZyM]DZRGRZ\   6(5:,6<632à(&=12ĝ&,2:(  :LĊNV]RĞü XF]QLyZ WR DNW\ZQL XĪ\WNRZQLF\ SRUWDOL VSRáHF]QRĞFLRZ\FK WDNLFKMDN)DFHERRN7ZLWWHU)OLFNUNWyUHZRVWDWQLFKODWDFK]\VNDá\PLOLR Q\ XĪ\WNRZQLNyZ QD FDá\P ĞZLHFLH 3U]\GDWQRĞü W\FK VHUZLVyZ Z QDXFH MĊ]\NDVWDáDVLĊSU]HGPLRWHP]DLQWHUHVRZDQLDLEDGDĔ 9$1',;+251HWDO

  7HPDW MHGQDN FLąJOH EXG]L NRQWURZHUVMH 3R]\W\ZQH RSLQLH XF]QLyZ RSU]\GDWQRĞFLVHUZLVyZVSRáHF]QRĞFLRZ\FKJáyZQLH)DFHERRNDNRQWUDVWX Mą]ZąWSOLZRĞFLDPLQDXF]\FLHOL %/$771(5 ),25,.$%,/$1HWDO

 7(5$17,12   *áyZQ\P ]DGDQLHP HGXNDWRUyZ MHVW ]QDOH]LHQLH

ÄNUHDW\ZQ\FK L VNXWHF]Q\FK VSRVREyZ NWyUH Z\NRU]\VWXMą GXĪH ]DDQJDĪR ZDQLH QDV]\FK XF]QLyZ Z VLHFL VSRáHF]QH DE\ XáDWZLü LP QDXNĊ MĊ]\ND´

(7)

&<)52:(,75$'<&<-1(8&=(1,(6,ĉ,1$8&=$1,(-ĉ=<.Ï:2%&<&+ 

*2':,1-21(6   -DNR DNW\ZQL F]áRQNRZLH VSRáHF]QRĞFL )DFH

ERRND NWyUD PRĪH E\ü SRVWU]HJDQD MDNR ZVSyOQRWD SUDNW\NyZ DQJ

Com-munity of practice /$9( :(1*(5   XF]QLRZLH NRQVWUXXMą VZRMą

WRĪVDPRĞüSRVáXJXMąFVLĊMĊ]\NLHPREF\P.    *5<.20387(52:(±*$0,),.$&-$  3RWHQFMDáHGXNDF\MQ\JLHUF\IURZ\FKGRVWU]HĪRQRZODWDFKRVLHPG]LHVLą W\FK XELHJáHJR ZLHNX 6+$552&. $1' :$7621   3KLOOLSV  

ZVND]XMH QD UROĊ PRW\ZDF\MQą JLHU Z NWyU\FK JUDF] U\ZDOL]XMH ] NRPSX WHUHP OXE ] LQQ\PL XF]HVWQLNDPL JU\ 3RPLPR ĪH JU\ SU]HV]á\ Z RVWDWQLFK ODWDFKRJURPQąWUDQVIRUPDFMĊWRSURWRW\SRZHZHUVMHSRSXODUQ\FKG]LĞJLHU LVWQLDá\MXĪZODWDFKRVLHPG]LHVLąW\FK;;ZLHNX 0,//(7'(0(<(5

  :F]HVQH RSUDFRZDQLD SU]HGVWDZLDMąFH JU\ Z QDXF]DQLX MĊ]\NyZ SRG NUHĞODMąUyĪQLFHPLĊG]\ĞZLDWHPU]HF]\ZLVW\PDĞZLDWHPNUHRZDQ\PZJUDFK &522.$//2;)25'+8%%$5'3+,//,36 3yĨQLHMSRMD

ZLD VLĊ RGUyĪQLHQLH JLHU SU]H]QDF]RQ\FK GR QDXNL MĊ]\ND NWyUH VWDQRZLą ĞURGRZLVNR V\QWHW\F]QHM LPHUVML MĊ]\NRZHM 6<.(6 HW DO   RG JLHU

NRPHUF\MQ\FK DQJ commercial off-the-shelf – &276  Z NWyU\FK MĊ]\N REF\ MHVW SR SURVWX XĪ\ZDQ\ 9$1(&.   :ĞUyG W\FK RVWDWQLFK Z\

UyĪQLDVLĊPDVRZHLQWHUQHWRZHZLHORRVRERZHJU\IDEXODUQH DQJMassively

multiplayer online role playing games ±00253*V  7+251(HWDO 

%DGDQLDHIHNWyZVWRVRZDQLDJLHUZQDXF]DQLXLXF]HQLXVLĊMĊ]\NyZ 5$1 .,1HWDO7+251(HWDO RGZRáXMąVLĊGRKLSRWH]\HNVSR]\FMLQD

MĊ]\N DQJ input hypothesis  .UDVKHQD   RUD] WHRULL VSRáHF]QRNXOWX URZ\FK:\JRWVNLHJR  LQWHUDNFML]QDXF]\FLHOHPOXELQQ\PLXF]QLDPL /$172/)7+251(   %DGDQLD 7XUJXW L ,UJLQ    SRND]XMą ĪH

QDZHW PDáH G]LHFL SU]\VZDMDMą VáRZQLFWZR LQF\GHQWDOQLH Z SU]\MHPQ\ GOD QLFKVSRVyE%DGDF]H]DXZDĪ\OL]QDF]ąFHUyĪQLFHJHQGHURZHZĞUyGG]LHFL ODW PLĊG]\ SUHIHUHQFMDPL URG]DMyZ JLHU &KáRSF\ Z\ELHUDOL JU\ DNFML LVWUD WHJLF]QHDG]LHZF]\QNLNUHDW\ZQHLHNVSORUDW\ZQH .,1=,(-26(3+ 

:ĞUyG QDMSRSXODUQLHMV]\FK L QDMSURVWV]\FK JLHU GR QDXNL MĊ]\NyZ ]QDM GXMHVLĊ4XL]OHW4XL]L]]L$1.,NWyUH]DVWĊSXMąZF]HĞQLHMVWRVRZDQHILV]NL VDPRG]LHOQLHSU]\JRWRZ\ZDQHSU]H]XF]QLyZ

7UHĞFL SRGHMPRZDQH Z WU]HFK SRZ\ĪHM RSLVDQ\FK REV]DUDFK EDGDZF]\FK SU]HQLNDMąVLĊSRQLHZDĪVHUZLV\VSRáHF]QRĞFLRZHZUD]]ZEXGRZDQ\PLZQLH JUDPLRUD]PDVRZHJU\IDEXODUQHVąGRVWĊSQHSU]H]WHFKQRORJLHPRELOQH

(8)

(/ĩ%,(7$*$-(.



.6=7$à&(1,(1$8&=<&,(/, 

%DGDQLDREHMPXMąWDNĪH NV]WDáFHQLH SU]\V]á\FKQDXF]\FLHOL1DSU]\NáDG /HĔNR6]\PDĔVND E  DQDOL]XMH HIHNW\ZQRĞü NXUVX DNDGHPLFNLHJR ZSURJUDPLHNV]WDáFHQLDQDXF]\FLHOLMĊ]\NDDQJLHOVNLHJRREHMPXMąFHJRZ\ NRU]\VWDQLH NRUSXVyZ MĊ]\NRZ\FK 1DWRPLDVW *DMHN D  ZVND]XMH QD ]QDF]HQLH LQQRZDF\MQHJR NV]WDáFHQLD QDXF]\FLHOL MĊ]\NyZ Z FHOX Z\URELH QLDZQLFKSU]HNRQDQLDRSRWU]HELHQLHXVWDQQHMREVHUZDFMLRWRF]HQLDV]NRO QHJR L NRQLHF]QRĞFL XF]HQLD VLĊ SU]H] FDáH Ī\FLH DE\ ÄQDGąĪDü´ L WZRU]\ü V]NRáĊ NWyUD QLH MHVW UHOLNWHP SU]HV]áRĞFL Z ]DNUHVLH VWRVRZDQLD ĞURGNyZ G\GDNW\F]Q\FK

=QDF]HQLH MHGQDN 7,. Z EDGDQLDFK SU]\VZDMDQLD MĊ]\ND L EDGDQLDFK JORWWRG\GDNW\F]Q\FKMHVWZDĪQHJáyZQLHGODĞZLDWDDNDGHPLFNLHJR%DGDQLD VWDQRZLą W\ONR QLHZLHONL REV]DU ]DVWRVRZDĔ 7,. Z QDXF]DQLX L XF]HQLXVLĊ MĊ]\NyZ2G]ZLHUFLHGODMąV]HURNLHZ\NRU]\VWDQLH7,.ZSUDNW\FHHGXNDF\M QHMSU]H]QDXF]\FLHOLLXF]QLyZ   0,(-6&(7,.:35$.7<&(('8.$&<-1(-  7,.QDZHWMHĞOLQLHVąEH]SRĞUHGQLRXĪ\ZDQHSRGF]DVOHNFMLPRG\ILNXMą QDXF]DQLHWUDG\F\MQHJG\ĪXF]QLRZLHPDMąGRVWĊSGRREFRMĊ]\F]Q\FK]DVR EyZMĊ]\NRZ\FKSU]H]LQWHUQHWXU]ąG]HQLDPRELOQHVHUZLV\VSRáHF]QRĞFLR ZH RJOąGDMą ILOP\ VHULDOH REFRMĊ]\F]QH F]\WDMą WUHĞFL VHUZLVyZ LQIRUPD F\MQ\FKLNVLąĪNL1DZHWQDXF]\FLHOHEDUG]RFKĊWQLHGUXNXMąWHNVW\],QWHU QHWX L NRSLXMą MH GOD XF]QLyZ DE\ NRU]\VWDü ZHGáXJ WUDG\F\MQ\FK ]DVDG QDZHWMHĞOLQLHXĪ\ZDMą7,.SRGF]DVOHNFML

3RSLHUZV]HWU]HEDXVWDOLüĪHWHFKQRORJLHLQIRUPDF\MQHLNRPXQLNDF\MQH Vą QDU]ĊG]LDPL RGSRZLHGQLPL GR QDXF]DQLD L XF]HQLD VLĊ MĊ]\NyZ REF\FK SRQLHZDĪ 0RĪQDURELüWRFRGRW\FKF]DVE\áRURELRQHEH]QDU]ĊG]LF\IURZ\FK 0RĪQDURELüWRFRGRW\FKF]DVE\áRURELRQHOHF]OHSLHMV]\EFLHMHIHN W\ZQLHM 0RĪQDURELüWRF]HJRQLHGDáRE\VLĊ]URELüEH]QDU]ĊG]LF\IURZ\FK :SLHUZV]\PSU]\SDGNXQDU]ĊG]LDF\IURZH]DVWĊSXMąQDU]ĊG]LDVWRVRZD QH ZF]HĞQLHM 1D SU]\NáDG WDEOLFD F]DUQD GR SLVDQLD NUHGą OXE ELDáD GR SLVDQLD PD]DNLHP MHVW ]DVWĊSRZDQD WDEOLFą LQWHUDNW\ZQą F]\OL ]HVWDZHP WDEOLFDGRW\NRZDNRPSXWHULSURMHNWRU']LHFLPRJąU\VRZDüLSRGSLV\ZDü

(9)

&<)52:(,75$'<&<-1(8&=(1,(6,ĉ,1$8&=$1,(-ĉ=<.Ï:2%&<&+  REUD]NLQDHNUDQLHWDEOHWX]DPLDVWQDNDUWFH:W\PSU]\SDGNXQDXF]\FLHO]D NDĪG\PUD]HPSRZLQLHQ]DVWDQRZLüVLĊLSRGMąüX]DVDGQLRQąGHF\]MĊGRW\ F]ąFąZ\NRU]\VWDQLDWHFKQLNLF\IURZHMOXELQQHMEDUG]LHMWUDG\F\MQHM  'UXJLSU]\SDGHNPRĪQD]LOXVWURZDüSRV]XNLZDQLHPPDWHULDáyZZMĊ]\NX REF\PQDOHNFMĊNWyUHZ\PDJDáRZF]HĞQLHMZHUWRZDQLDSUDV\RGZLHG]HQLD ]QDMGXMąFHM VLĊ GDOHNR ELEOLRWHNL = ]DVWRVRZDQLHP WHFKQRORJLL LQIRUPDF\M Q\FKLNRPXQLNDF\MQ\FKRGE\ZDVLĊWRSRSU]H]Z\V]XNLZDUNĊLQWHUQHWRZą =QDOH]LRQ\ WHNVW PRĪH E\ü Z\GUXNRZDQ\ OXE SU]HVáDQ\ XF]QLRP Z ZHUVML F\IURZHM 8F]QLRZLH PRJOL SLVDü OLVW\ GR NROHJyZ L NROHĪDQHN ]D JUDQLFą LF]HNDüW\JRGQLDPLQDRGSRZLHGĨ/LVWF\IURZ\GRFLHUDGRQDGDZF\ZNLO ND VHNXQG 0RĪQD SU]\QLHĞü FLĊĪNLH VáRZQLNL QD OHNFMĊ MĊ]\NRZą OXE SU]H SURZDG]Lü OHNFMĊ VáRZQLNRZą F]\OL QDXF]\ü XF]QLyZ NRU]\VWDü ] REFR MĊ]\F]Q\FK VáRZQLNyZ LQWHUQHWRZ\FK OXE Z DSOLNDFMDFK PRELOQ\FK 1DX F]\FLHO PD Z\EyU F]\ FKFH VWRVRZDü QDU]ĊG]LH F\IURZH F]\ QLH ± RG SRZLHGQLRGRSRWU]HEXF]QLyZZVSRVyEX]DVDGQLRQ\G\GDNW\F]QLH2EFR MĊ]\F]QH ELEOLRWHNL F\IURZH ]DSHZQLDMą Z\EyU WHNVWyZ OLWHUDFNLFK NWyU\FK IUDJPHQW\ PRJą E\ü SU]HF]\WDQH L RPyZLRQH QD OHNFML D FDáH G]LHáR ]DLQ WHUHVRZDQLXF]QLRZLHPRJąSU]HF]\WDüVDPRG]LHOQLH



7U]HFL SU]\SDGHN F]\OL Z\NRU]\VW\ZDQLH WHFKQLNL F\IURZHM Z VSRVyE NWyU\QLH E\áE\ PRĪOLZ\ EH] WHFKQLNL 1DZLą]XMąF GR V\WXDFML RSLVDQHM SR Z\ĪHM Z ZLHOX PLHMVFDFK ELEOLRWHND REFRMĊ]\F]QD MHVW RGGDORQD R ZLHOH NLORPHWUyZVDPRG]LHOQ\Z\EyUOLWHUDWXU\SU]H]XF]QLDE\áE\ZLĊFQLHPRĪ OLZ\ EH] WHFKQLNL F\IURZHM 1LH PD RJUDQLF]HĔ ZLHNRZ\FK Z NRU]\VWDQLX ]]DVREyZ F\IURZ\FK 1D SU]\NáDG G]LHFL Z SU]HGV]NROX Z 3ROVFH L QD 0DOFLHZVSyOQLHMHGQRF]HĞQLHU\VXMąREUD]NLQDWDEOLF\LQWHUDNW\ZQHM=UH ODFMLQDXF]\FLHONLSU]HGV]NRODZ\QLNDĪHQLHRGHMGąRGWDEOLF\GRSyNLQLH ]RVWDQLH GRNáDGQLH SRNU\WD U\VXQNDPL 3U]\JRWRZDQLH VLĊ GR ZLGHRNRQIH UHQFMLRUJDQL]RZDQ\FKUD]ZPLHVLąFXSU]H]QDVWRODWNyZ]SDUWQHUDPL]DJUD QLF]Q\PL PRW\ZXMHGRQDXNLMĊ]\NDEDUG]LHMQLĪMDNLHNROZLHNSUDFH Z\NR QDQH QD SROHFHQLH QDXF]\FLHOD JG\Ī Z W\P ZLHNX JUXSD UyZLHĞQLNyZ QDM VLOQLHMZSá\ZDQD]DFKRZDQLDLPRELOL]XMHGRZ\VLáNX2EVHUZDFMDHQIDFH LSURILOX $QJLHONL Z]RUFRZR Z\PDZLDMąFHM JáRVNL L VáRZD QD VWURQLH BBC

pronunciation tips XáDWZLD ZáDĞFLZLH XáRĪHQLH QDU]ąGyZ PRZ\ L üZLF]HQLH

DQJLHOVNLFKGĨZLĊNyZDĪGRRVLąJQLĊFLDSHUIHNF\MQHMZ\PRZ\ 

0RĪQD ZLĊF Z\UyĪQLü GZD JáyZQH REV]DU\ VWRVRZDQLD 7,. GR XF]HQLD VLĊ L QDXF]DQLD MĊ]\NyZ 3LHUZV]\ WR'267ĉ3 '2 =$62%Ï: : -ĉ=<.$&+

(10)

(/ĩ%,(7$*$-(.



2%&<&+ NWyU\PL Vą VáRZQLNL ED]\ GDQ\FK WHVW\ ILOP\ VHUZLV\ LQIRUPD

F\MQH :\NRU]\VW\ZDQH QD OHNFMDFK MĊ]\NRZ\FK VWDMą VLĊ PDWHULDáDPL G\ GDNW\F]Q\PL)LOP\SLRVHQNLLJU\RJOąGDQHVáXFKDQHLXĪ\WNRZDQHZMĊ]\ NDFK REF\FK SU]H] XF]QLyZ SR]D OHNFMDPL ] MHGQHM VWURQ\ ]DSHZQLDMą UR] U\ZNĊ DOH Vą WDNĪH SU]HMDZHP XF]HVWQLFWZD Z NXOWXU]H 5ROą QDXF]\FLHOD MHVW ]DFKĊFHQLH XF]QLyZ GR ]DSR]QDQLD VLĊ ] WHNVWHP SLRVHQNL XOXELRQHJR Z\NRQDZF\REHMU]HQLDILOPXREFRMĊ]\F]QHJR]QDSLVDPLZMĊ]\NXSROVNLP OXEZMĊ]\NXRU\JLQDáX]DPLDVWZ\EUDQLDRSFMLJáRVOHNWRUD

'UXJL REV]DU WR02ĩ/,:2ĝû .2081,.$&-, , :63Ïà35$&< 1$8&=<&,(/, ,8&=1,Ï:. 1DSU]\NáDGW\ONRZSURJUDPLH H7ZLQQLQJZVSyáSUDFXMHSRQDG

SyáPLOLRQDXF]QLyZZ(XURSLH8F]HVWQLF]ąZSURMHNWDFKSLV]ąPDLOHUR] PDZLDMą SU]H] NRPXQLNDWRU\ ZVSyOQLH SURZDG]ą EORJL Z\PLHQLDMą VLĊ SU]\JRWRZDQ\PLPDWHULDáDPLOXESUDFXMąQDGZVSyOQ\PUH]XOWDWHPSURMHNWX :\NRU]\VWXMąJáyZQLHRSURJUDPRZDQLHVLHFLRZH



1LHPQLHMZDĪQDMHVWUROD7,.ZGRVNRQDOHQLX]DZRGRZ\PQDXF]\FLHOL 2EHMPXMH RQD GRVWĊS GR VHUZLVyZ SURZDG]RQ\FK GOD QDXF]\FLHOL GR JRWR Z\FK PDWHULDáyZ G\GDNW\F]Q\FK SURZDG]RQ\FK SU]H] RUJDQL]DFMH ZVSLHUD MąFH QDXF]\FLHOL RUD] Z\GDZQLFWZD 3RQDGWR ZVSyáSUDFD ] LQQ\PL QDXF]\ FLHODPL Z PLĊG]\QDURGRZ\FK SURMHNWDFK L PRĪOLZRĞü G]LHOHQLD VLĊ VDPR G]LHOQLHSU]\JRWRZDQ\PLPDWHULDáDPLMHVWQLHXVWDQQ\PGRVNRQDOHQLHPMĊ]\ NDLZDUV]WDWXSUDF\



,QQH PRĪOLZRĞFL Z\NRU]\VWDQLD WHFKQRORJLL IRUPDF\MQ\FK L NRPXQLNDF\M Q\FK Z QDXF]DQLX MĊ]\NyZ REF\FK Vą RSLVDQH Z ZLHOX SXEOLNDFMDFK DXWRUNL *$-(.     D E  D E E 

GRVWĊSQH WDNĪH QD EORJX WDN ZLĊF QLH EĊGą WX V]F]HJyáRZR SU]HGVWDZLDQH :ĪDGQ\P]SU]\SDGNyZSUDZLGáRZHJRZ\NRU]\VW\ZDQLDQDU]ĊG]LF\IURZ\FK SRGF]DVOHNFMLMĊ]\NRZ\FKQLHZ\VWĊSXMH]DJURĪHQLHGHKXPDQL]DFMąQDXF]DQLD .RU]\VWDQLH]REFRMĊ]\F]Q\FKPDWHULDáyZF\IURZ\FKSR]DOHNFMDPLMHVW]MHG QHMVWURQ\UR]U\ZNąLXF]HVWQLFWZHPZNXOWXU]H]GUXJLHM]DĞVWURQ\]ZLĊNV]R QDHNVSR]\FMDQDMĊ]\NREF\F]\OLRJOąGDQLHILOPyZREFRMĊ]\F]Q\FKVáXFKDQLH SLRVHQHNLF]\WDQLHDQDZHWJUDQLHZQLHNWyUHJU\NRPSXWHURZHSU]\F]\QLDVLĊ GRSU]\VZDMDQLDVSUDZQRĞFLUR]XPLHQLDWHNVWXVáXFKDQHJRLF]\WDQHJRUR]V]H U]D VáRZQLFWZR XWUZDODVWUXNWXU\JUDPDW\F]QH LRVZDMD ]QDWXUDOQD SRSUDZQą Z\PRZąZUyĪQ\FKZHUVMDFKURG]LP\FKDNFHQWyZ'RGDWNRZRWHFKQRORJLHPR ELOQHF]\OLWHOHIRQ\NRPyUNRZHWDEOHW\]DSHZQLDMąNRQWDNW]MĊ]\NLHPREF\PZ GRZROQ\PPLHMVFXLF]DVLHZW\PWDNĪHGRVHUZLVyZVSRáHF]QRĞFLRZ\FK

(11)

&<)52:(,75$'<&<-1(8&=(1,(6,ĉ,1$8&=$1,(-ĉ=<.Ï:2%&<&+ 

2ULHQWDFMDQDXF]QLDLZVSLHUDQLHMHJRWZyUF]RĞFLZSá\ZDQD]ZURWZSR GHMĞFLX GR PDWHULDáyZ G\GDNW\F]Q\FK 3RPLPR VWDUDĔ Z\GDZFyZ SRGUĊF] QLNyZDE\RGSRZLDGDá\RQHQDSRWU]HE\XF]QLyZRUD]DE\LFKMDNRĞüE\áD MDNQDMZ\ĪV]DQLHVSHáQLDMąRQH]QDWXU\U]HF]\SRGVWDZRZHJRNU\WHULXP SHUVRQDOL]DFML L LQG\ZLGXDOL]DFML 8F]HQLH VLĊ R MDNLHMĞ V]NROH F]ĊVWR Z\ REUDĪRQHM D QLH UHDOQHM ± PRMHM MHVW ]XSHáQLH F]\P LQQ\P QLĪ SLVDQLH OXE RSRZLDGDQLHRZáDVQHMV]NROH7RVDPRGRW\F]\]ZLHU]ąWGRPRZ\FKPLHM VFRZRĞFL ĞZLąW L XURF]\VWRĞFL ORNDOQ\FK 7DN ZLĊF QDXF]\FLHOH ]DFKĊFDMą XF]QLyZGRWZRU]HQLDZáDVQ\FKPDWHULDáyZG\GDNW\F]Q\FK]DSRPRFąRJyOQR GRVWĊSQ\FK SURJUDPyZ 1D SU]\NáDG VIRWRJUDIRZDQLH ZáDVQHJR GRPRZHJR OXE ]DSU]\MDĨQLRQHJR ]ZLHU]DND L URELHQLH QRWDWHN Z MĊ]\NX REF\P QD RG ZURWQHM VWURQLH IRWRJUDILL LQG\ZLGXDOL]XMH XF]HQLH VLĊ L PRW\ZXMH GR SUDF\ QDG MĊ]\NLHP 1DZHW QDMPáRGV]\P XF]QLRP VWZDU]D ZDUXQNL GR UHIOHNVML QDG ZáDVQ\P XF]HQLHP VLĊ L F]\QLRQ\PL SRVWĊSDPL 1D SU]\NáDG XF]HĔ ZLG]LĪHQDMSLHUZSRWUDILQDSLVDüZMĊ]\NXREF\PVáRZRkotSRWHPkot jest

szaryQDVWĊSQLHkot pi i mruczy3yĨQLHMXPLHRSLVDü]DFKRZDQLHNRWDMDNR

QLHJR GED L MDN VLĊ ] QLP EDZL 6ą WR ] SXQNWX ZLG]HQLD XF]QLD ]DGDQLD NRQNUHWQHLSU]\GDQHFRZLĊFHM±GRW\F]ąMHJRLQG\ZLGXDOQHMV\WXDFMLLHPR FMLNWyUHVLOQLHVW\PXOXMąXF]HQLHVLĊ

1DVWRODWNRZLHQDZ\ĪV]\PSR]LRPLH]QDMRPRĞFLMĊ]\NDPRJą]áDWZRĞFLą Z\NRU]\VWDüHG\WRU\GĨZLĊNX QS$XGDFLW\ OXEHG\WRU\ILOPyZ QS:LQ GRZV 0RYLH 0DNHU  HG\WXMąF QS QDJUDQ\ VDPRG]LHOQLH ILOP R ZáDVQ\P PLHĞFLHLGRJU\ZDMąFQDUUDFMĊZMĊ]\NXREF\P-HVWWR]DMĊFLHF]DVRFKáRQQH DOH ]DSHZQLD NRQLHF]QRĞü SU]\JRWRZDQLD Z\SRZLHG]L RUD] ZLHORNURWQH MHM RGWZDU]DQLH LSRZWDU]DQLHFRSU]\F]\QLDVLĊGR]DSDPLĊW\ZDQLDGáXĪV]\FK IUD]3RQDGWRSU]\JRWRZDQ\PVDPRG]LHOQLHILOPHPPRĪQDVLĊSRFKZDOLüQD IRUXP V]NRá\ L URG]LQ\ F]\OL OLF]ED RGWZRU]HĔ URĞQLH XWUZDODMąF MĊ]\N 6DPRG]LHOQHWZRU]HQLHPDWHULDáyZHGXNDF\MQ\FKMHVWSRZV]HFKQHZSURMHN WDFK PLĊG]\QDURGRZ\FK SURZDG]RQ\FK ] XG]LDáHP XF]QLyZ 3U]\JRWRZXMą RQL PDWHULDá\ R VRELH VZRMHM NODVLH V]NROH PLHMVFRZRĞFL Z NWyUHM PLHV] NDMą RUD] Z ]DOHĪQRĞFL RG WHPDWX SURMHNWX R SU]\URG]LH KLVWRULL NXOWXU]H V]WXFH LWS 3U]HND]XMą MH SDUWQHURP Z SURMHNFLH ]GRE\ZDMąF NRPSHWHQFMH MĊ]\NRZHPLĊG]\NXOWXURZHWHFKQLF]QHLSU]HGPLRWRZH



'RSUDF\ZGREU]HZ\SRVDĪRQHMZWHFKQRORJLHPRELOQHNODVLHSU]\GDWQHVą DSOLNDFMH LQWHUDNW\ZQH QS P4OLFNHU 1D SRF]ąWNX OHNFML QDXF]\FLHO RWZLHUD ZLUWXDOQDNODVĊXF]QLRZLHORJXMąVLĊGRQLHM1DVWĊSQLHQDXF]\FLHO]DGDMHS\ WDQLHXVWQLHOXERWZLHUDSU]\JRWRZDQ\ZF]HĞQLHM]HVWDZS\WDĔLSURVLRXG]LH

(12)

(/ĩ%,(7$*$-(.  OHQLHRGSRZLHG]LSRSU]H]ZFLĞQLĊFLHRGSRZLHG]LQDWHOHIRQLHNRPyUNRZ\P OXE WDEOHFLH 2GSRZLHG]L SRMDZLDMą VLĊ QDW\FKPLDVW :V]\VF\ XF]QLRZLH Vą DNW\ZQL D LFK WHOHIRQ\ ]DMĊWH ZLĊF QLH WU]HED ]DND]\ZDü LFK XĪ\ZDQLD SRGF]DVOHNFML :ĞUyGOLF]Q\FKDSOLNDFMLHGXNDF\MQ\FKMHV]F]HGZLH]DVáXJXMąQDXZDJĊ -HVWWR.DKRRWGRWZRU]HQLDLQWHUDNW\ZQ\FKNZL]yZZIRUPLH]EOLĪRQHMGR JLHU NRPSXWHURZ\FK NWyUD ] SHZQRĞFLą XDWUDNF\MQL XWUZDODQLH WUHĞFL L SR ZWyUNL$SOLNDFMDGRWZRU]HQLDNRGyZ45PRĪHE\üXĪ\WDGRSU]\VSLHV]HQLD GRVWĊSX GR ]DGDĔ F\IURZ\FK OXE LFK LQG\ZLGXDOL]DFML 1DXF]\FLHO PRĪH SU]\JRWRZDü NRG\ 45 UR]GDü MH XF]QLRP L SRSURVLü R Z\NRQDQLH ]DNRGR ZDQ\FKSROHFHĔ

=0,$1$52/,1$8&=<&,(/$ 

6WRVRZDQLHWHFKQRORJLLLQIRUPDF\MQHMLNRPXQLNDF\MQHMQLHXPQLHMV]DUROL QDXF]\FLHODDOHMą]PLHQLD1LHW\ONRQLHGHKXPDQL]XMHNRQWDNWXQDXF]\FLHO XF]HĔ DOH SURZDG]L GR ZLĊNV]HJR XSRGPLRWRZLHQLD XF]QLD &RKHQ HW DO  ZVND]XMąQDVWĊSXMąFH]PLDQ\ZUROLQDXF]\FLHOD



7DEHOD7UDG\F\MQHUROHQDXF]\FLHODLQRZHUROHQDXF]\FLHOD

RGQRV]ąFHVLĊGRZ\NRU]\VWDQLD7,.ħUyGáR&2+(10$1,210255,621 

Role tradycyjne Nowe role odnoszące się do wykorzystania TIK

w edukacji

Nauczyciel przekazuj wiedzę biernym uczniom, którzy ją posłusznie pobierają

Programy nauczania oparte o proces, w którym uczniowie zadają pytania i samodzielnie analizują treści Nauczanie zorientowane na nauczyciela Nauczanie zorientowane na ucznia

Nauczyciel decyduje o wyborze zadań do nauki indywidualnej

Nauczyciele zarządzają współpracą podczas uczenia się Nauczyciel jest organizatorem zlecającym czynności

uczenia się

Nauczyciel stymuluje wysokiej jakości doświadczenia uczenia się

Nauczyciel używa techniki jako narzędzia nauczania Nauczyciel używa techniki w celu pobudzania interakcji Nauczyciel używa techniki jako narzędzia do

poszukiwania materiałów źródłowych

Nauczyciel używa techniki do wspierania twórczości ucznia

Nauczyciel koncentruje się na nauczaniu, na dydaktyce Nauczyciel koncentruje się wzmacnianiu aktywnego uczenia się

Nauczyciel wymaga zapamiętania i odtworzenia, czyli sprawności poznawczych niższego rzędu

(13)

&<)52:(,75$'<&<-1(8&=(1,(6,ĉ,1$8&=$1,(-ĉ=<.Ï:2%&<&+  Nauczyciel dostarczają informacje, są ekspertami

w całym zakresie wiedzy

Nauczyciele są doradcami, zarządzającymi i ułatwiającymi uczenie się

Nauczyciele jako dostawcy wiedzy Nauczyciele jako wspierający zdobywanie sprawności Nauczyciel jako wysoki, niedostępny autorytet Bogate i różnorodne relacje pomiędzy uczniem

i nauczycielem

Nauczyciel kontroluje uczenie się – czas, tempo i treści Nauczyciel stoi z boku, pozwala na swobodne uczenie się i na samodzielne rozwiązywanie problemów przez uczniów

Nauczyciel określa co, kiedy i jak będzie uczył studentów Nauczyciel jest zachęcany do reagowania na potrzeby poznawcze i rozwojowe uczniów

Nauczyciel porusza się w wąskim zakresie ról Nauczyciel pełni role w zależności od potrzeb: projektant, aktor, dyrektor, kierownik, moderator



3RGVWDZRZD ]PLDQD UROL QDXF]\FLHOD SROHJD QD RGHMĞFLX RG UyO ]ZLą]D Q\FK]HVSUDZRZDQLHPZáDG]\GRVWDUF]DQLHPZLHG]\NWyUHMQDXF]\FLHOMHVW QLHNZHVWLRQRZDQ\PSRVLDGDF]HP5H]\JQXMHVLĊ]Z\PDJDQLD]DSDPLĊWDQLD L RGWZRU]HQLD SRGDQHM ZLHG]\ 3RMDZLDMą VLĊ ]D WR SRQRZQLH UROH NWyU\FK NRU]HQLH E\á\ XJUXQWRZDQH Z WUDG\FML DQW\F]QHM 1DXF]\FLHO ± pedagog DQLH magister ± Z VWDURĪ\WQRĞFL SRGąĪDá ]D XF]QLHP ]D MHJR SRWU]HEDPL LHWDSDPLUR]ZRMX2EHFQLHQDXF]\FLHOLXF]QLRZLHZ\SRVDĪHQLZQDU]ĊG]LD F\IURZH EDUG]LHM ZVSyáSUDFXMą ]H VREą 1DXF]\FLHO UHDJXMąF QD SRWU]HE\ XF]QLDEDUG]LHMWZRU]\ZDUXQNLGRXF]HQLDVLĊ QLĪSRGDMHZLHG]Ċ:\QLNL VSUDZG]DQHVąSRSU]H]UR]ZLą]\ZDQLHSUREOHPyZDQLHRGWZDU]DQLHSDPLĊ FLRZH1DXF]\FLHOXF]\VLĊF]ĊVWRUD]HP ]XF]QLDPLZVSyOQLHUR]ZLą]XMąF SUREOHP\:SU]\SDGNXQDXF]DQLDMĊ]\NyZREF\FK]PLDQĊUROLQDXF]\FLHOD REVHUZXMH VLĊ Z\UDĨQLH JG\ XF]HVWQLF]\ RQ ZUD] ] XF]QLDPL Z SURMHNWDFK V]NROQ\FK PLĊG]\V]NROQ\FK L PLĊG]\QDURGRZ\FK 1DXF]\FLHO LQLFMXMH SUR MHNWWZRU]\SHZQHUDP\RNUHĞODMąFHFHOHLG]LDáDQLDZVSLHUDLFKUHDOL]DFMĊ SRPDJD UR]ZLą]\ZDü SUREOHP\ DOH ]RVWDZLD XF]QLRP REV]DU\ DXWRQRPLL NWyUH RQL Z\SHáQLDMą VZRMą WZyUF]ą DNW\ZQRĞFLą 8F]QLRZLH XF]HVWQLF]ą ZWZRU]HQLX SODQX SURMHNWX QHJRFMXMą ] QDXF]\FLHOHP ]DNUHV SUDF\ L MHM Z\QLN2]QDF]DWRF]ĊVWRUH]\JQDFMĊ]HNVSUHVMLQDXF]\FLHOVNLHMZáDG]\LNRQ WUROL RUD] NRQLHF]QRĞü ZUDĪOLZHJR UHDJRZDQLD QD SRWU]HE\ XF]QLyZ L XF]H QLD VLĊ UD]HP ] QLPL 'OD ZLHOX QDXF]\FLHOL MHVW WR EDUG]R WUXGQH $QDOL]D ]PLHQLDMąF\FKVLĊUyOQDXF]\FLHODLOXVWUXMHSURFHV\XVWDODQLDVLĊQRZ\FKZD UXQNyZNRPSOHPHQWDUQRĞFLQDXF]DQLDWUDG\F\MQHJRLF\IURZHJR

  

(14)

(/ĩ%,(7$*$-(.



$63(.7<35$:1(,%(=3,(&=(ē67:2:,17(51(&,( 

1DXF]\FLHOH L XF]QLRZLH PXV]ą PLHü ĞZLDGRPRĞü QRUP HW\F]Q\FK Z ]D NUHVLH SUDZD GR Z\NRU]\VWDQLD ]DVREyZ LQWHUQHWRZ\FK 0RJą NRU]\VWDü EH] RJUDQLF]HĔ]]DVREyZ]QDMGXMąF\FKVLĊZGRPHQLHSXEOLF]QHM3RQDGWROLFHQ FMH Creative Commons ]DSHZQLDMą ZDUXQNL OHJDOQHJR NRU]\VWDQLD ] PDWH ULDáyZ ]JRGQLH ] ZROą DXWRUD :DĪQH MHVW WDNĪH ]DFKRZDQLH EH]SLHF]HĔVWZD XF]QLyZLFKSU\ZDWQRĞFLSUDZDGRRFKURQ\ZL]HUXQNXZ,QWHUQHFLH7UHĞFL ]WHJR]DNUHVXPRJąE\üWHPDWHPOHNFMLMĊ]\NRZHM *$-(. 1LHPRĪQD QSSXEOLNRZDüIRWRJUDILLXF]QLyZEH]]JRG\LFKURG]LFyZ6ąQRZHDVSHNW\ SUDF\QDXF]\FLHODMHVWWRERZLHPJUXQWGRHIHNW\ZQHMSUDF\G\GDNW\F]QHM   32'6802:$1,(,:1,26., 

3U]HGVWDZLRQD DQDOL]D ZVND]XMH REV]DU ]DLQWHUHVRZDĔ JORWWRG\GDNW\NL NWyU\ZFKRG]LZ]DNUHVG]LDáDĔKXPDQLVW\NLF\IURZHM7HFKQRORJLHLQIRUPD F\MQHNRPXQLNDF\MQHXPRĪOLZLDMąSRV]HU]HQLHLSRJáĊELHQLHWHPDW\NLEDGDZ F]HMSRSU]H]QSZJOąGZSURFHV\SU]\VZDMDQLDMĊ]\NyZREF\FKLZ]DFKR ZDQLDXF]ąF\FKNRQFHSWXDOL]DFMĊSURFHVyZXF]HQLDVLĊNWyUH]DFKRG]ąSRG F]DVQLHIRUPDOQHJRNRQWDNWXXF]QLD]MĊ]\NLHPREF\PSR]D]DMĊFLDPLMĊ]\ NRZ\PL7,.]QDMGXMąWDNĪHFRUD]V]HUV]H]DVWRVRZDQLHZSUDNW\FHHGXND F\MQHM ]DVWĊSXMąF WUDG\F\MQH ĞURGNL G\GDNW\F]QH RUD] SR]ZDODMąF QD G]LD áDQLD NWyUH EH] 7,. QLH PRJá\E\ E\ü Z\NRQDQH :LąĪH VLĊ WR ]H ]PLDQą WUDG\F\MQ\FK UyO SHáQLRQ\FK SU]H] QDXF]\FLHOD FR PRĪH EXG]Lü QLHSRNyM =PLDQ\ WH MHGQDN ZVND]XMą QD XVWDODQLH VLĊ QRZHJR SRU]ąGNX Z NWyU\P QDXF]DQLH WUDG\F\MQH L F\IURZH SR]RVWDMą NRPSOHPHQWDUQH FKRü Z SU]H NV]WDáFRQ\FK ZDUXQNDFK 7,. ]DMPXMą WDNĪH ZDĪQH PLHMVFH Z NV]WDáFHQLX QDXF]\FLHOLMĊ]\NyZREF\FKDE\E\OLSU]\JRWRZDQLGRVWRVRZDQLDQDU]ĊG]L F\IURZ\FK Z HGXNDFML MĊ]\NRZHM 'XĪH ]QDF]HQLH PD SUDFD QDG SRVWDZDPL SU]\V]á\FKQDXF]\FLHOLMĊ]\NyZDE\SRWUDILOLUR]SR]QDüSRWHQFMDáHGXNDF\MQ\ QRZ\FK QLH]QDQ\FK MHV]F]H G]LĞ QDU]ĊG]L F\IURZ\FK L XPLHOL MH ]DVWRVRZDü ZSUDF\ QDG MĊ]\NLHP ]H VZRLPL XF]QLDPL QLH ]DSRPLQDMąF MHGQRF]HĞQLH REH]SLHF]HĔVWZLH XF]QLyZ L HW\FH LFK VWRVRZDQLD 7HFKQLND ERZLHP NWyUD ZV]\VWNR]PLHQLDZ]PDFQLDZDUWRĞFLKXPDQLVW\F]QHZNDĪG\FKZDUXQNDFK NWyUHVąSRGHMPRZDQHZUR]ZDĪDQLDFKRKXPDQLVW\FHF\IURZHM



  

(15)

&<)52:(,75$'<&<-1(8&=(1,(6,ĉ,1$8&=$1,(-ĉ=<.Ï:2%&<&+ 

%,%/,2*5$),$ 

$+0$' .KXUVKLG &25%(77 *UHYLOO 52*(56 0DUJDUHW DQG 6866(; 5RODQG   &RPSXWHUV ODQJXDJHOHDUQLQJ ODQJXDJHWHDFKLQJ&DPEULGJH&DPEULGJH8QLYHUVLW\3UHVV %/$771(5*HUDOGLQH ),25,0HOLVVD  )DFHERRNLQWKHODQJXDJHFODVVURRP3URPLVHVDQG SRVVLELOLWLHVÄ,QVWUXFWLRQDO7HFKQRORJ\DQG'LVWDQFH/HDUQLQJ ,7'/ ´   %580),7&KULVWRSKHU  &RPSXWHUVLQ(QJOLVKODQJXDJHWHDFKLQJDYLHZIURPWKHFODVVURRP (/7'RFXPHQWV 2[IRUG3HUJDPRQ3UHVVIRUWKH%ULWLVK&RXQFLO %(51(56/((7LP QG %UDLQ\4XRWHFRP5HWULHYHG6HSWHPEHUIURP%UDLQ\4XRWHFRP :HEVLWHKWWSZZZEUDLQ\TXRWHFRPTXRWHVTXRWHVWWLPEHUQHUVKWPO %856721-DFN   0RELOH$VVLVWHG/DQJXDJH/HDUQLQJ$6HOHFWHG$QQRWDWHG%LEOLRJUDSK\RI ,PSOHPHQWDWLRQ6WXGLHV±Ä/DQJXDJH/HDUQLQJ 7HFKQRORJ\´9RO1R %856721-DFN D 7KH5HDOLW\RI0$//6WLOORQWKH)ULQJHVÄ&$/,&2-RXUQDO´   GRLFM %856721-DFN E $6XUYH\RI0$//&XUULFXOXP,QWHJUDWLRQ:KDWWKH3XEOLVKHG5HVHDUFK 'RHVQ¶W7HOOÄ&$/,&2-RXUQDO´  SSGRLFM

&2+(1/RXLV0$1,21/DZUHQFH 0255,621.HLWK  7UDGLWLRQDOWHDFKHUUROHVDQGQHZWHDFK HUUROHVZLWK,&73XEOLVKHGRQWKHFRPSDQLRQZHEUHVRXUFHIRU$*XLGHWR7HDFKLQJ3UDFWLFH &+81'RURWK\0  &RQWULEXWLRQVRI7UDFNLQJ8VHU%HKDYLRUWR6/$5HVHDUFKÄ&$/,&2

-RXUQDO´

&522.$//'DYLG 2;)25'5HEHFFD/  6LPXODWLRQJDPLQJDQGODQJXDJHOHDUQLQJ1HZ <RUN1HZEXU\+RXVH

'('(&KULV  7KHWUDQVIRUPDWLRQRIGLVWDQFHHGXFDWLRQWRGLVWULEXWHGOHDUQLQJ KWWSZZZJVXHGXaZZZLWUGRFVGLVWOHDUQ

'Ë$=&,17$6-RUJH )(51$1'(=&58=0DUFR  8VLQJVXEWLWOHGYLGHRPDWHULDOVIRUIRUHLJQ ODQJXDJHLQVWUXFWLRQ:-RUJH'Ë$=&,17$6 UHG 7KH'LGDFWLFVRI$XGLRYLVXDO7UDQVODWLRQ $PVWHUGDP3KLODGHOSKLD-RKQ%HQMDPLQVV '22/,77/(3HWHU  L3RGVDVPRELOHPXOWLPHGLDOHDUQLQJHQYLURQPHQWV:+RN\RXQJ5\X  'DYLG3DUVRQV UHG ,QQRYDWLYHPRELOHOHDUQLQJWHFKQLTXHVDQG7HFKQRORJLHV+HUVKH\3$ ,*,*OREDO ),6&+(55REHUW  +RZGRZH.QRZZKDW6WXGHQWVDUH$FWXDOO\'RLQJ"0RQLWRULQJ6WXGHQWV¶ %HKDYLRULQ&$//Ä&RPSXWHU$VVLVWHG/DQJXDJH/HDUQLQJ´  KWWSG[GRLRUJ  *$-(.(OĪELHWD  .RPSXWHU\ZQDXF]DQLXMĊ]\NyZ.:DUV]DZD3:1

*$-(. (OĪELHWD   .RPSXWHURZHZVSRPDJDQLHQDXF]DQLD MĊ]\NyZREF\FK :7DGHXV]/( :2:,&., %URQLVáDZ 6,(0,(1,(&., UHG  :VSyáF]HVQD WHFKQRORJLD LQIRUPDF\MQD L HGXNDFMD PHGLDOQD7RUXĔ:\GDZQLFWZR$GDP0DUV]DáHNV

*$-(. (OĪELHWD   .RUSXV\ MĊ]\NRZH Z NV]WDáFHQLX QDXF]\FLHOL MĊ]\NyZ REF\FK Ä3U]HJOąG JORWWRG\GDNW\F]Q\´ W

*$-(.(OĪELHWD  (GXNDFMDMĊ]\NRZDZVSRáHF]HĔVWZLHLQIRUPDF\MQ\P.:DUV]DZD,QVW\WXW /LQJZLVW\NL6WRVRZDQHM

*$-(. (OĪELHWD   /HNFMD ] Z\NRU]\VWDQLHP WHFKQRORJLL LQIRUPDF\MQHM : +DQQD .202 52:6.$ UHG  6NXWHF]QD QDXND MĊ]\ND REFHJR 6WUXNWXUD L SU]HELHJ ]DMĊü MĊ]\NRZ\FK :DUV]DZD&2'1

*$-(.(OĪELHWD  %H]SLHF]HĔVWZRZVLHFLWHPDWHPOHNFMLMĊ]\NRZHMÄ0HULWXP´    *$-(.(OĪELHWD D /HDUQHURULHQWHGWHDFKLQJDQGDVVHVVPHQWWKURXJKGLJLWDOYLGHRSURMHFWV:

+DQQD .20252:6.$ UHG  ,VVXHV LQ SURPRWLQJ PXOWLOLQJXDOLVP :DUV]DZD )XQGDFMD 5R] ZRMX6\VWHPX(GXNDFMLV

(16)

(/ĩ%,(7$*$-(.  ZLUWXDOQHM:/XL]D2FKQLR$UNDGLXV]2UáRZVNL0HWRGRORJLDLHZDOXDFMDHOHDUQLQJX.:DU V]DZD:\GDZQLFWZR6]NRá\*áyZQHM*RVSRGDUVWZD:LHMVNLHJRV *$-(.(OĪELHWD  7HFKQRORJLHPRELOQHZHGXNDFMLMĊ]\NRZHM±QDSU]\NáDG]LHMĊ]\NDDQJLHO VNLHJRÄ0HULWXP´QU *$-(.(OĪELHWD D 7KHHIIHFWVRI3ROLVK&KLQHVHODQJXDJHWDQGHPZRUNDWWHUWLDU\OHYHOÄ86 &KLQD(GXFDWLRQDO5HYLHZ´YROQU *$-(.(OĪELHWD E :LNLWHNVWRWHFKQRORJLDFKPRELOQ\FKZNV]WDáFHQLXQDXF]\FLHOLMĊ]\NyZ REF\FKÄ-Ċ]\NL2EFHZ6]NROH´QU *$-(.(OĪELHWD D ,QQRZDF\MQHNV]WDáFHQLHSU]\V]á\FKQDXF]\FLHOLMĊ]\NyZZ]DNUHVLHVWRVR ZDQLDWHFKQRORJLLPRELOQ\FK:(OĪELHWD*$-(. UHG 7HFKQRORJLHPRELOQHZHGXNDFMLMĊ]\ NRZHM:DUV]DZD7H[WHUZGUXNX *$-(.(OĪELHWD E ,&7DVPDWHULDOFXOWXUHLQ&$// ZGUXNX  *$-(.(OĪELHWD6=$5.2:6.$$JQLHV]ND  3U]HNáDGDXGLRZL]XDOQ\ZHGXNDFMLMĊ]\NRZHM± QD SU]\NáDG]LH PDWHULDáyZ QDXNRZ\FK Z SURMHNFLH &OLS)ODLU : $QQD 'XV]DN $QQD -RSHN %RVLDFND*U]HJRU].RZDOVNL UHG 7HNVWQDXNRZ\LMHJRSU]HNáDG.UDNyZ8QLYHUVLWDV *$-(.(OĪELHWD6=$5.2:6.$$JQLHV]ND  $XGLRYLVXDOVFLHQWLILFWH[WIRUVHOIGLUHFWHG&RQWHQW

DQG/DQJXDJH,QWHJUDWHG/HDUQLQJ &/,/ :$QQD'XV]DN*U]HJRU].RZDOVNL UHG $FDGHPLF ,QWHU JHQUHVEHWZHHQ7H[WV&RQWH[WVDQG,GHQWLWLHV)UDQNIXUWDP0DLQ±1HZ<RUN3HWHU/DQJ *2':,1-21(6 5REHUW   (PHUJLQJ WHFKQRORJLHV /LWHUDFLHV DQG 7HFKQRORJLHV 5HYLVLWHG

Ä/DQJXDJH/HDUQLQJ 7HFKQRORJ\´   *5$1*(56\OYLDQH UHG   &RPSXWHU/HDUQHU&RUSRUD6HFRQG/DQJXDJH$FTXLVLWLRQDQG)R UHLJQ/DQJXDJH7HDFKLQJ $PVWHUGDPDQG3KLODGHOSKLD%HQMDPLQV +(,'(**(50DUWLQ  %HLQJDQG7LPH/RQGRQ6&03UHVV +(,'(**(50DUWLQ  7KH4XHVWLRQ&RQFHUQLQJ7HFKQRORJ\:+HLGHJJHU0DUWLQ%DVLF:ULWLQJV 6HFRQG(GLWLRQ5HYLVHGDQG([SDQGHG(G'DYLG)DUUHOO.UHOO1HZ<RUN+DUSHU&ROOLQV +,**,16-RKQ  /DQJXDJHOHDUQHUVDQGFRPSXWHUV/RQGRQDQG1HZ<RUN/RQJPDQ +8%%$5' 3KLOLS   (YDOXDWLQJ FRPSXWHU JDPHV IRU ODQJXDJH OHDUQLQJ Ä6LPXODWLRQ DQG

*DPLQJ´   

0&'21$/' -DVRQ . <$1&+$5 6WHSKHQ & 26*87+253( 5XVVHOO 7   /HDUQLQJ IURP SURJUDPPHG LQVWUXFWLRQ ([DPLQLQJ LPSOLFDWLRQV IRU PRGHUQ LQVWUXFWLRQDO WHFKQRORJ\ Ä(GXFDWLRQDO7HFKQRORJ\5HVHDUFKDQG'HYHORSPHQW´ QR

.$%,/$10XKDPPDG.DPDUXO125/,'$$KPDG$%,',10RKDPDG-DIUH=DLQRO  )DFHERRN $QRQOLQHHQYLURQPHQWIRUOHDUQLQJRI(QJOLVKLQLQVWLWXWLRQVRIKLJKHUHGXFDWLRQ"Ä,QWHUQHWDQG +LJKHU(GXFDWLRQ´  GRLMLKHGXF

.,1=,(0DEOH%'2//<5'-RVHSK  *HQGHUGLIIHUHQFHVLQJDPHDFWLYLW\SUHIHUHQFHVRI PLGGOH VFKRRO FKLOGUHQ LPSOLFDWLRQV IRU HGXFDWLRQDO JDPH GHVLJQ Ä(GXFDWLRQDO 7HFKQRORJ\ 5HVHDUFK 'HYHORSPHQW´   

.5$6+(16WHSKHQ'   3ULQFLSOHVDQG3UDFWLFHLQ6HFRQG/DQJXDJH$FTXLVLWLRQ /DQJXDJH 7HDFKLQJ0HWKRGRORJ\ 2[IRUG3HUJDPRQ3UHVV,QF

.8.8/6.$+8/0( $JQHV 6+$53/(6 0LNH 0,/5$' 0DUFHOR $51(',//26$1&+(= ,QPDFXODGD 9$928/$ *LDVHPL   ,QQRYDWLRQ LQ 0RELOH /HDUQLQJ $ (XURSHDQ 3HUVSHFWLYH Ä,QWHU QDWLRQDO-RXUQDORI0RELOHDQG%OHQGHG/HDUQLQJ´  

/$172/) -DPHV 3 7+251( 6WHYHQ /   6RFLRFXOWXUDO WKHRU\ DQG WKH JHQHVLV RI VHFRQG ODQJXDJHGHYHORSPHQW2[IRUG2[IRUG8QLYHUVLW\3UHVV

/$9(-HDQ :(1*(5(WLHQQH  6LWXDWHGOHDUQLQJ/HJLWLPDWHSHULSKHUDOSDUWLFLSDWLRQ&DP EULGJH&DPEULGJH8QLYHUVLW\3UHVV

/(ē.26=<0$ē6.$$JQLHV]ND D 7KHDFTXLVLWLRQRIIRUPXODLFODQJXDJHE\()/OHDUQHUV$ FURVVVHFWLRQDO DQG FURVVOLQJXLVWLF SHUVSHFWLYH Ä,QWHUQDWLRQDO -RXUQDO RI &RUSXV /LQJXLVWLFV´ 1UU

(17)

&<)52:(,75$'<&<-1(8&=(1,(6,ĉ,1$8&=$1,(-ĉ=<.Ï:2%&<&+  /(ē.26=<0$ē6.$$JQLHV]ND E ,VWKLVHQRXJK"$TXDOLWDWLYHHYDOXDWLRQRIWKHHIIHFWLYH

QHVVRIDWHDFKHUWUDLQLQJFRXUVHRQWKHXVHRIFRUSRUDLQODQJXDJHHGXFDWLRQÄ5(&$//´ 1UU

0$//,(76WHYHQGH0(<(5*XVW  7KHKLVWRU\RIWKHYLGHRJDPH:-RRVW5$(66(16-RHI IUH\*2/'67(,1 UHG +DQGERRNRIFRPSXWHUJDPHVWXGLHV/RQGRQ0,&73UHVVV± 0&'21$/' -DVRQ . <$1&+$5 6WHSKHQ & 26*87+253( 5XVVHOO 7   /HDUQLQJ IURP

SURJUDPPHGLQVWUXFWLRQ([DPLQLQJLPSOLFDWLRQVIRUPRGHUQLQVWUXFWLRQDOWHFKQRORJ\Ä(GXFD WLRQDO7HFKQRORJ\5HVHDUFKDQG'HYHORSPHQW´ QR

3$3(576H\PRXU  0LQGVWRUPV&KLOGUHQFRPSXWHUVDQGSRZHUIXOLGHDV1HZ<RUN%DVLF %RRNV,QF

3+,//,36 0DUWLQ .   3RWHQWLDO3DUDGLJPVDQG3RVVLEOH 3UREOHPVIRU &$//Ä6\VWHP´    

32670$11HLO  7HFKQRSRO\WKH6XUUHQGHURI&XOWXUHWR7HFKQRORJ\1HZ<RUN.QRSI 2.2ē:LQFHQW\  :SURZDG]HQLHGRG\GDNW\NLRJyOQHM:\G:DUV]DZDÄĩDN´

5$1.,1 <RODQGD $ *2/' 5DFKHO *22&+ %UXFH   ' UROHSOD\LQJ JDPHV DV ODQJXDJH OHDUQLQJWRROVÄ3DSHUSUHVHQWHGDWWKH(XUR*UDSKLFV´9RO9LHQQD$XVWULD6HSWHPEHU 6+$552&.:HV::DWVRQ'5  ³5HDOLW\FRQVWUXFWLRQ´LQVHFRQGODQJXDJHOHDUQLQJ / 

VLPXODWLRQVÄ6\VWHP´

6.,11(5%XUUKXV)UHGHULF7KH6FLHQFHRI/HDUQLQJDQGWKH$UWRI7HDFKLQJÄ+DUZDUG(GXFDWLRQDO 5HYLHZ´

6+$53/(6 0LNH   7KH 'HVLJQ RI 3HUVRQDO 0RELOH 7HFKQRORJLHV IRU /LIHORQJ /HDUQLQJ Ä&RPSXWHUVDQG(GXFDWLRQ´

67,&./(58UVXOD6+,/LMLQJ  (\HPRYHPHQWVRIRQOLQH&KLQHVHOHDUQHUVÄ&$/,&2-RXUQDO´ YROGRLFDOLFRYL

6<.(6 -XOLH 26.2= $QD 7+251( 6WHYHQ /   :HE  6\QWKHWLF ,PPHUVLYH (QYLURQ PHQWVDQG0RELOH5HVRXUFHVIRU/DQJXDJH(GXFDWLRQÄ&$/,&2-RXUQDO´    7$/$9È1RD  6XEWLWOLQJDVDWDVNDQGVXEWLWOHVDVVXSSRUWSHGDJRJLFDODSSOLFDWLRQV:-RU

JH'tD]&,17$6$QQD0$7$0$/$-RVpOLD1(9(6 UHG 1HZ,QVLJKWVLQWR$XGLRYLVXDO7UDQV ODWLRQDQG0HGLD$FFHVVLELOLW\$PVWHUGDP±1HZ<RUN5RGRSLV

7+251(6WHYHQ/  7UDQVFXOWXUDO&RPPXQLFDWLRQLQ2SHQ,QWHUQHW(QYLURQPHQWVDQG0DVVL YHO\0XOWLSOD\HU2QOLQH*DPHV,Q6DOO\6LHORII0$*1$1 UHG 0HGLDWLQJ'LVFRXUVH2QOLQH. $PVWHUGDP-RKQ%HQMDPLQVV

7+251( 6WHYHQ / %/$&. 5HEHFFD : 6<.(6 -XOLH 0   6HFRQG /DQJXDJH 8VH 6RFLD OL]DWLRQDQG/HDUQLQJLQ,QWHUQHW,QWHUHVW&RPPXQLWLHVDQG2QOLQH*DPLQJÄ0RGHUQ/DQJXDJH -RXUQDO´  

7(5$17,12-RVHSK  )DFHERRNFRPSDULVRQUHVHDUFK)DFXOW\DQGVWXGHQWSHUFHSWLRQVRIVRFLDO PHGLDIRUIRUHLJQODQJXDJHFRXUVHV:%LQ=280LQMLH;,1*<XSLQJ:$1*0LQJ\X681 &DWKHULQH + ;,$1* UHG  &RPSXWHUDVVLVWHG IRUHLJQ ODQJXDJH WHDFKLQJ DQG OHDUQLQJ 7HFKQRORJLFDODGYDQFHV+HUVKH\,*,*OREDOV

785*87<ÕOGÕ],5*,13HOLQ  <RXQJOHDUQHUV¶ODQJXDJHOHDUQLQJYLDFRPSXWHUJDPHVÄ3UR FHGLD6RFLDODQG%HKDYLRUDO6FLHQFHV´

9$1',;+251/OR\G/2,6($800$*(127)3272/,$$=2858.DWKHULQD  /DQJXDJH OHDUQLQJDQGVRFLDOPHGLDNH\GLDORJVKWWSZZZHOHDUQLQJHXURSDLQIRILOHV/6ODQJXDJH OHDUQLQJUHVRXUFHVDQGQHWZRUNV'()SGI>GRVWĊS@

9$1(&. 5LFKDUG UHG    ,QWHUGLVFLSOLQDU\ 0RGHOV DQG 7RROV IRU 6HULRXV *DPHV (PHUJLQJ &RQFHSWVDQG)XWXUH'LUHFWLRQV(PHUJLQJ&RQFHSWVDQG)XWXUH'LUHFWLRQV+HUVKH\,*,*OREDO :,&+0$1 $QQH )/,*(/6721( 6WHYHQ 0&(1(5< 7RQ\ .12:/(6 *HUU\ HGV    7HDFKLQJ

DQG/DQJXDJH&RUSRUD/RQGRQ/RQJPDQ 

(18)

(/ĩ%,(7$*$-(.  .203/(0(17$512ĝû&<)52:(*2,75$'<&<-1(*2 8&=(1,$6,ĉ,1$8&=$1,$-ĉ=<.Ï:2%&<&+ 6 W U H V ] F ] H Q L H   1DXF]DQLHLXF]HQLHVLĊMĊ]\NyZREF\FKMHVWG]LDáHPKXPDQLVW\NLF\IURZHM0DRQRFKDUDNWHU LQWHUG\VF\SOLQDUQ\áąF]\QDXNLKXPDQLVW\F]QH MĊ]\NR]QDZVWZRNXOWXUR]QDZVWZROLWHUDWXUR]QDZ VWZR VSRáHF]QH SHGDJRJLNĊSV\FKRORJLĊSV\FKROLQJZLVW\NĊ LFRUD]F]ĊĞFLHMWHFKQLNĊF\IURZą 0LHMVFHLUROĊWHFKQRORJLLLQIRUPDF\MQ\FKLNRPXQLNDF\MQ\FK 7,. ZQDXF]DQLXLXF]HQLXMĊ]\NyZ REF\FKQDOHĪ\UR]SDWU\ZDüZREV]DU]HEDGDZF]\PLSUDNW\F]Q\P:REV]DU]HSUDNW\NLQDXF]DQLD MĊ]\NyZREF\FKQDMZLĊNV]H]QDF]HQLHPDGRVWĊSGR PDWHULDáyZ REFRMĊ]\F]Q\FK LZ\NRU]\VWDQLH QDU]ĊG]LNRPXQLNDF\MQ\FK=DVRE\F\IURZHZW\PVáRZQLNLMHGQRLZLHORMĊ]\F]QHED]\GDQ\FK WHNVW\OLWHUDFNLHILOP\VHUZLV\LQIRUPDF\MQHHWF VWDMąVLĊSRGVWDZRZ\PLPDWHULDáDPLG\GDNW\F] Q\PL Z QDXF]DQLX L XF]HQLX VLĊ MĊ]\NyZ QD NDĪG\P SR]LRPLH HGXNDFML ,QWHUQHW SHáQL IXQNFMĊ NRPXQLNDF\MQą Z QDXF]DQLX MĊ]\NyZ QS RNRáR Syá PLOLRQD PáRG\FK (XURSHMF]\NyZ XF]QLyZ SU]HGV]NROL V]Nyá SRGVWDZRZ\FK L ĞUHGQLFK ZVSyáSUDFXMH ]H VREą Z\NRU]\VWXMąF QDU]ĊG]LD VLH FLRZHNV]WDáFąFMHGQRF]HĞQLHNRPSHWHQFMHMĊ]\NRZHZPRZLHLSLĞPLHNXOWXURZHLLQWHUNXOWXURZH RUD]F\IURZH=DUyZQRUR]ZDĪDQLDWHRUHW\F]QH]]DNUHVXILOR]RILLLSHGDJRJLNLMDNLDQDOL]DSU]\ SDGNyZVWRVRZDQLDQDU]ĊG]LF\IURZ\FKZVND]XMąQDNRPSOHPHQWDUQRĞüWUDG\F\MQHJRLF\IURZHJR QDXF]DQLDLXF]HQLDVLĊMĊ]\NyZREF\FK

Strecia Elbieta Gajek

 6áRZDNOXF]RZHHGXNDFMDMĊ]\NRZDKXPDQLVW\NDF\IURZDQDXF]DQLHMĊ]\NyZREF\FKWHFKQROR JLHLQIRUPDF\MQHLNRPXQLNDF\MQH   &203/(0(17$5,7<2)',*,7$/$1'75$',7,21$/ )25(,*1/$1*8$*(6/($51,1*$1'7($&+,1* 6 X P P D U \   /HDUQLQJDQGWHDFKLQJODQJXDJHVLVSDUWRIGLJLWDOKXPDQLWLHV,WKDVDQLQWHUGLVFLSOLQDU\FKD UDFWHULWFRPELQHVKXPDQLWLHV OLQJXLVWLFVFXOWXUDOVWXGLHVOLWHUDU\VWXGLHV VRFLDOVFLHQFHV SH GDJRJ\SV\FKRORJ\SV\FKROLQJXLVWLFV DQGLQFUHDVLQJO\GLJLWDOWHFKQRORJ\7KHSODFHDQGUROH RI LQIRUPDWLRQ DQG FRPPXQLFDWLRQ WHFKQRORJLHV ,&7  LQ WHDFKLQJ DQG OHDUQLQJ RI IRUHLJQ ODQ JXDJHVDUHWREHVHHQLQWKHDUHDRIUHVHDUFKDQGSUDFWLFDODSSOLFDWLRQV,QWKHSUDFWLFHRIIRUHLJQ ODQJXDJHWHDFKLQJWKHPRVWLPSRUWDQWLVDFFHVVWRPDWHULDOVDQGWKHXVHRIGLJLWDOUHVRXUFHVDQG FRPPXQLFDWLRQ WRROV LQFOXGLQJ VLQJOH DQG PXOWLOLQJXDO GLFWLRQDULHV GDWDEDVHV OLWHUDU\ WH[WV ILOPVQHZVHWF1RZDGD\VWKH\EHFRPHEDVLFPDWHULDOVIRUWHDFKLQJDQGOHDUQLQJODQJXDJHVDW HYHU\OHYHORIHGXFDWLRQ7KH,QWHUQHWVHUYHVDVDFRPPXQLFDWLRQWRROIRUH[DPSOHDERXWKDOID PLOOLRQ\RXQJ(XURSHDQVVWXGHQWVRINLQGHUJDUWHQVSULPDU\DQGVHFRQGDU\VFKRROVDUHZRUNLQJ WRJHWKHU XVLQJ ZHEEDVHG WRROV DFTXLULQJOLQJXLVWF FRPSHWHQFHV VXFK DV VSHDNLQJ DQG ZULWLQJ FXOWXUDO DQG LQWHUFXOWXUDO FRPSHWHQFHV DQG DOVR GLJLWDO VLOOV %RWK WKHRUHWLFDO FRQVLGHUDWLRQV RI SKLORVRSK\ DQGSHGDJRJ\DV ZHOODV FDVH VWXGLHV RQWKH XVH RI GLJLWDO WRROVLQGLFDWH WKH FRP SOHPHQWDULW\RIWUDGLWLRQDODQGGLJLWDOWHDFKLQJDQGOHDUQLQJRIIRUHLJQODQJXDJHV

Summarised by Elbieta Gajek



.H\ZRUGVGLJLWDOKXPDQLWLHVIRUHLJQODQJXDJHWHDFKLQJLQIRUPDWLRQDQGFRPPXQLFDWLRQWHFKQR

Cytaty

Powiązane dokumenty

Die Autorin versucht nicht, die Ursachen des vorliegen- den Sachverhalts zu erklären, die wohl auch auf das immer noch mangelnde Interesse der Literaturwissenschaft an

„Święci utwier­ dzają cały Kościół w świętości” (KK 49), toteż kult świętych jest istotną wartością życia Kościoła. Choć zostało to ewidentnie

Małgorzaty do Oświęcimia przyczyniło się do wzmożenia jej obecności w świadomości członkiń Zgromadzeniu Sióstr Serafitek i otworzyło kolejny etap w jego

W dotychczasowych publikacjach koncentrowałem się na slawizmach niemieckich zawierających słowiańskie elementy słowotwórcze i na wpływach morfologicznych, na zapożyczeniach

Dla- tego pierwszym krokiem ku rozwiązaniu tego problemu, jest opisanie pojęć, które „na pierwszy rzut oka” są synonimiczne: oszustwo, przestępstwo, wykro- czenie,

klminopqqrmkmlirr ist inu soxnk nlo tmn jki vjw vju kwy lwy kk j uzn... fghdijkllmhfhgdmm dno dip njsif igj ohi efd qer qep frt grt ff

Niemalże wszystkie znane przykłady czeskie zbieżne chronologicznie z oma- wianym obiektem, posiadają w  swoim programie przestrzennym wieżę za- chodnią; niezależnie od

tyokiej dachówki, gliniana fajka, fragmenty płytek okiennych, dużo fragmentów przedmiotów szklanych, drobne przedmioty żelaz­ ne, monetka z epoki Wazów, bardzo dużo