OBÓZ ZJEDNOCZENIA NARODOWEGO sss. aan mi mmo co S AO AS ODDZIAŁ PROPAGANDY SAMORZĄD MATERIAŁ INFORMACYJNY CZĘŚĆ II. WA BSG Vv awv A 198 8

Pełen tekst

(1)

p

OBÓZ ZJEDNOCZENIA NARODOWEGO sss aan mi mmo co S AO AS ODDZIAŁ PROPAGANDY

SAMORZĄD

„MATERIAŁ INFORMACYJNY

CZĘŚĆ II

WA BSG Vv aWV A 19 8 8

WRTNEAMERCRRTE WRN A WARKA RZEK OZEMACEEE

WYDANO NA PRAWACH RĘKOPISU

(2)
(3)

GBE:2 mJ EDA OSG ZEN N ARONA RC DCWEGC

= ——— imo ZO I. e m A A GN O 0 Z OTTO KK 0 a maz"

adiadłotadaj EE NEASNA

EOB O O OE POOR W ZOZ OTZZZOGOOZOGOG="=

fydano na prawach rękopisu ,-

(4)
(5)

mm m A A O O” A A O A m A p W A ATA W A A

1/ Ustrojowe podstawy samorządu terytorialnego

2/ Samorzeęd terytorialny w Polsce,

3/ Zadania samorządu ziemskiego,

1/ Podstawowe założenia ideowe dla samorządowej akcji - wyborczej.

2/ Samorządowe ordynacje wyborcze de rad gromadzkich ,

gminnych i powia towych. -

(6)
(7)

1/

2/

1 SZ

PODSTAWOWE ZAŁCZENIA IDEOWE

DLA SAMORZADCWEJ AKCJI WYBORCZEJ

Obóz Zjednoczenia Narodowego bierze czynny udział w akcji wyborczej do organów ustrojowych samorządu terytorialnego wszystkich szczebli w Państwie . z

. EA cj : , ;

programem pracy w samorządzie i z własnymi hasłami,

Obóz Zjednoczenia Narodowego podkreśla,że praca samorządu terytorialnego ma służyć idei szeroko

pojętej Obrony Narodowej.Rzetelna praca dla ke

podstawowej w życiu wewnętrznym idei wykonana przez właściwych ludzi , podniesie stan gospodar- czy Państwa, wyzwoli siły moralne i twórcze w narodzie i wytworzy nowe wartości,

Zniknąć natomiast musi z życia samorządu:

a/ wszelka demagogia,

b/ gra polityczna,

c/ nienawiść klasowa,

d/ grupowy egoizm

(8)
(9)

a

POLE

Czynny udział w życiu samorządowym winni wziąć.

ci obywatele którzy: |

a/ pragną służyć rzetelnie idei siły obronnej

'1 potęgi Polski,

»/ pragną uczeiwie dążyć do rozwoju gospodar -

czego i kulturalnego swych terenowych Śro"

dowiak na drodze zorganizowanego wysiłku i porządku w racy , dając bezinteregowny

obywatelski trud na rzecz dobra powszech-

hego.

Przynaj eżność polityczna nie może stanowić = ala $pywatoli rzetelnych, o uozeiwym sposobie myślenia i pragnących służyć sile i potędze POl- skiv* - przeszkody w uzyskaniu stanowiska w organach

ustrojowych samorządu,

"W wyniku nyborów przeprowadzonych do samorzą- du terytorialnego na podstawie nowej ordynacji wyborczej powinny BĘ znaleźć we władzach. „SAMOTZĘ

dowych jednostki ideowe Z mocnym charakterem, zna jące środowisko piece przepo jone pocayciem odpowiedzialności za losy I Tarodu i Państwa, *

»

(10)

U

© i

Ę

Pozo

(11)

s=D) =

Przystępując do omówienia stanowiska Obozu Zjedno- czenia Narodowego wobec do że 608 się wyborów do organów ustrojonych wszystkich szczebli samorządu te- rytorialnego nie będę się zajmował mm organizacyjną

samorządowe j akcji wyborczej Obozu. Przejdę odrazu do

omówienia stanowiska ideowego Obozu w zbliżających się

wyborach samorządowych,

W tej dziedzinie chciałbym dać odpowiedź na kilka zasadniczej natury pytań,od których należytego roz wiązania zależy powodzenie akcji wyborczej i osiągnię-

cie celów,stojących przed Obozem,

Pytanie pierwsze : czy ©ZN weżmie czynny udział w akcji wyborczej , czy też nie ?

Odpowiedź na to pytanie : OZN weźmie czynny udział w akcji wyborezej do organów ustrojowych samorządu te- rytorialnego wszystkich stopni z własnymi hasłami i własnym programem pracy. Dlaczego ? Na czynne ustosunko-

wanie się OZN do tego doniosłego wydarzenia w życiu we-

unętrznym Państwa , jakim są wybory samorząd ore, wpływa wezwanie płynące z dek Laracji ideowej Obozu,nakazujące nastawić życie wewnętrzne Polski na styl i poziom godny wielkiego narodu,

Skoro bezspornym jest,że vybory do samorządu w skali ogólno-państvowej są wydarzeniem politycznym pierw- szorzędnego znaczenia w życiu wevmętrznym Polski, to w

(12)
(13)

02

tym wydarzeniu nie może zbraknąć 0.Z.N. z jego o posta- wą,zmierzającą do podeiągnięcia Polski wzwyż.

Drugi motyw: Deklaracja lutowa wyraziła swój pogląd na najważniejsze zagadnienia. naszego życia wewnętrznego, a więc na zagadnienia życia $ospodaroezego,społecznego i kulturalnego,

Skoro zagadnienia gospodarcze ,społeczne i kulturalne stanowią istotną treść życia samorządowego i jego prac,

Obóz nasz musi mieć możność pogląd swój na te zagadnienia

urzeczywistnić,

Samorząd powołuje do czynnej pracy w swych organach dziesiątki i setki tysięcy ludzi „To zmobilizowanie takiej nasy ludzi musi nastąpić dla realizacji wielkich celów,

Te wielkie cele w rozumieniu członków OZN są celami określonymi w deklaracji ideowo-politycznej płk.Ądama Koca,

Przechodzę do pytania drugiego : Jakiej idei nadrzęd-

nej winien służyć sarorząd ?

Odpowiedź : Samorząd „jak wszystko co rzetelne w Pol- sce,rusi służyć idei szeroko pojętej obrony narodowej, Uważamy za zwężenie zagadnienia pogląd,że samorząd winien

służyć tylko pewny zadaniom gospodarczym,

Samorząd musi służyć idei szeroko pojętej obrony na- rodowej ,albowien w naszym rozumieniu przez ideę szeroko pojętej obrony narodowej rozuni etty nietylko zagadnienie bezpośrednio związane z uzbrojeniem technicznym naszej arnii „ale rozunieny także, że w pracy dla tej podstawowej W Życiu naszym idei nastąpi podniesienie i należyty rozwój każdej dziedziny życia,a więc tak gospodarczej „społecznej jak i kulturalnej , gdyż podciągając te dziedziny życia

(14)

I |

|

EOT UWE

a PO een cd

(15)

SE

zbiorowego,podnosiny gotowość bojową naszego Narodu i

Państwa i zwiększany naszą siłę obronną,

Wierzymy dalej, że tylko uczciwa i rzetelna służba dla idei szeroko pojętej obrony narodowej potrafi wyzwolić z duszy polskiej tkwiące. tan wartości i pozwoli wytworzyć

nowe „których Polsce tak potrzeba.

Skoro Wódz Narodu „dawszy Narodowi te podstawowe w naszyr! życiu wemiętrznym wskazania, powołał do życia 0.2.0. dla jego urzeczywistnienia — to pod żadnym innym naczelnym zawołaniem nie noże pójść Naród do powszechnych wyborów ganorządowych,jak pod hasłem szeroko pojętej, obro- hy narodowej.Jest to hasło, które rusimy wtłoczyć w serca i mózgi narodu.Natoniast nuszą ustąpić z życia samorządu gierki polityczne ,denoagogia ,interes klasowy i egoizn grupowy.

Konieczności ustąpienia z życia samorządu gierek politycznych - matu wrażenie — nie potrzebuję bliżej uza- sadniać. Gra polityczńia w samorządzie dzieli naród,

kłócąc jednych z drugimi „a naszym obowiązkiem jest jedno czyć naród.

Tu właśnie spotykają się dwa światopoglądy,które

stają do walki ze sobą „Ta walka nusi być zwycięską dla nas , O to walczył Józef Piłsudski i o „usunięcie gierek politycznych będziemy toczyć walkę nadal, aż do pełnego

zwycięstwa. i

Interes klasowy dzieli ludzi ,wyduwając jednych ponad drugich. Dla nas każdy rzetelny Polak jest równie drogim i bliskin. Nie patrzymy na społeczeństwo polskie przy—

kładając taką czy inną drabinkę klasową.

(16)
(17)

necagogia musi zniknąć z naszego życia wewnętrznego, bo maży jej wszyscy dość ! Nie tylko członkowie OZN,

ale na szczęście i iudzie stojący poza OZN „nają jej powyżej uszu,gdyż nie tworząc żadnych wartości „roz - przęga fiły moralne nan właściwe,

Egoizm grupowy, jak zresztą każdy egoizm „jest szkodliry,lMusi się ou wreszcie ukorzyć przed interesem nadrzędnym Narodu i Państwa i dobrem powszechnyri,

trmecie pytanie : Jaki obywatel winien zasiąść

w organach ustrojowych samorządu terytorialnego ?

Cdpowiedź : Nie będę precyzował odpowiedzi na to pytanie pod względem prawnym ,o tyn decyduje bowiem ustawa a wyborze radnych „ustawa o ustroju samorządu terytorialnego i wreszcie ordynacja wyborcza do Sejnu, bo i na nią się powołuje sadorządowe ustawodawstwo |

ustrojowę . i

Nie będę kwalifikował również obywateli pod. wzgl.ędcn noralnyn „bo i to jest rozstrzygnięte w ustawach „które wyxączeją szereg obywateli Od czynnego udziału w życiu

sanorzędu „dotkniętych mankarentami natury noralnej.

Procyzuję wyłę cznie sitenowisko Obozu :W życiu samorządowym winien wsiąć czynny udział tylko ten obywateli „który pragnie szczerze siży i potęgi Polski,

Jeżeli powiadany „że w życiu sanorządowy winien wziąć czynny hdziax ca obywatel „który rzetelnie pragnie potęgi % siły Polski „vo Żżyczyny sobie „ażcby w jego

duszy zmroadła już odpowiedź na pytanie „czy pragnie on

(18)

i |

| |

|

(19)

> 9 =

być związany z potęgę Państwa Polskiego ,czy nie ?

Jeżeli nie , to precz z nim od samorządu.

isę drugie »czynny udział w życiu samorządu winien

wżiąć tylko ten obywatel , który rzetelnie i uczciwie

praghie pracować dla swego terytorialnego środowiska .

Ale jak ? Tak , jak mówiry w naszej ideowej deklaracji — zorganizowanie porządnie i bezinteresownie.

To znaczy ten obywatel „który uznaje porządek w pracy i chce te wartości wnieść do życia samorządu, do tego wielkiego „bezinteresownego wysiłku na rzecz dobra powszechnego,

Twierdzimy dalej , że przynależność polityczna człowieka rzetelnego „pragnącego uczciwie pracować dla idei siły i potęgi Narodu i Państwa na drodze ładu i

porządku „nie może stanowić przeszkody w uzyskaniu nandatu.

ludzie tkwią bowiem w różnych jeszcze zakanarkach Nnyślo- wych , jeżeli jednak łączymy Naród „to nie możemy wyrzucać poza burtę naszego okrętu obozowego wartościowych Polaków,

chociań chwilowo — do czasu — nie są z nani.

Celem naszej pracy jest zjednoczyć Naród dla reali zowania naczelnego wskazania „danego Narodowi przez Naczelnego Wodza, jakir jest podciągnięcie Polski wzwyż,

Zbratanie Polaków dla osiągnięcia tega celu- jest podstawowym zadaniem Obozu.

=> F—

(20)
(21)

||

Samorządowe Or- . dynacje wyborcze

do rad gromadz- kich,gminnych i

powi atowych,

e

Ustawy, zawi ra jące samorządowe ordynac je wybor- cze, zostały uchwalone w dn. 21 lipca bit, Wykład niniej- szy jedynie częściowo zażna jomi z treścią tych ustaw, lecz nie zastąpi szczegó łŁówego ząpoznania się z nimi,

zamiarem tego wykładu będzie ułatwić zorientowanie się

w przepisach ordynacji wyborczej,szcezególnie ze strony praktycznej.Ordynacja wyborcze ujęte są w dwuch usta-

_ wach, pierwsza:0 wyborze radnydh gromadzkich, gminnych

i powiatowych ,druga:o wyborze radnych me dziemy zajmowali się ustawą pierwszą.

„Musimy zapoznać się; 1/ z postanowieniami ogól=

nymi, 2/ z systemem wyborczym , 3/ z postępowmiem

wyborczym. |

-. . Ustawa omawiana obowiązuje na całym obszarze pań- stwa z wyjątkiem Sląska, Zastępuje ona regulaminy wybór - cze wydane przez Ministra Spraw Wemętrznych na podr stawie ustawy z 23 marca 1933 r.o częściowej zmianie, ustroju samorządu terytorialnego,a mianowicie:dwa re- gulaminy wyborcze do rad gromadzkich, jeden dla woje-

wództw centralnych i wschodnich/białostockiego,kiele-

ckiego,lubelski ego ,Łódzkiego,nowogródzkiego,polesk iego,

(aero A l i wołyńskiego/,drugi dla wo-

jewództw południowych i zachodnich; dalej 2 regulami - | ny wyborcze do rad gminnych jeden dla województw cen- tralnych i wschodnich, drugi dla zachodnich i połudn.10-

nych i wreszcie - regulamin wyborczy do rad powiato- wych,

(22)
(23)

> Nowa ordynacja wyborcza zmienia też i uchyla, niektóre postanowienia ustawy z dnia 25 marca 195) r.

Ministerstwo Spr.Wewn.opracowuję dwa okólniki wyjaśniające,Pierwszy okólnik będzie opracowany w tym celu żeby sprecyzować szczegółowo co i w jakiej mierze pozostaje dotychczas w mocy obowiązujących ustąw,a dru- :

gi okólnik w kwestii czynności techqnicznych,tj,o sposo- bie wykonania regulaminu wyborczego.

Kadencja pięcioletnia rad/gromadzkioch,gminnych,

powiatowych/pozostaje bez zmiany, Również nie ulega zmia - nie liczba sóok a mianowicie :gromada do 500 miesz-

kańców wybiera 12 radnych do 1000 - 16 radnych, do 1500 -

20 radnych , do 2000 - 24 radnych , ponad 2000 - 30 rad- nych, Gmin: a do 5000 mieszkańców wybiera - 12 radnych

od 5 - 10. 000 mieszkańców - 16 radnych,powyżej 10.000

mieszkańców - 20 radnych.Co dotyczy radnych powiatowych to każda gmina wiejska i miasto liczące do 10 tysięcy - mi eszkańców wybiera ją dc rady powiatowej na 10,000 po -

2 radnych,powyże j - 15,000 mieszkańców po 3 radnych, ponad mo * 20,000 mieszkańców po 4 radnych,ponad

20.000 - pe 5 radnych.

W zakresie prawa wybierania i wybieralności zaszły pewne zmiany:mianowicie został obniżony cenzus wieku dla. wybieralności do rad groma dzkich, Dotychczas | wynosił on 30 lat obecnie 27 lat.Ponadto trzeba posiadać warunki ustanowiche dla wybierania do Sejmu plus wa- runek jednorocznego zamieszkania na obszarze gromady.

Wyjątki od tej zasady wymienia ustawa,Prawo wybieral -

(24)
(25)

12

ności służy każdemu obywatelowi mającemu prawo >

wybierania.Prawo wybieralności posiada każdy obywatel bez różnicy. płci ,który przed dniem zarządzenia wyborów | ukończył 30 ie „mieszka na Sbseew ze gminy i ma warunki.

odpowiadające prawom wybierania do rady grom dzkiej, | Radnym powiatowym może być każdy wybrany „mieszkający na obszarze powiatowego związku samorządowego i posia=

da warunki wybier:lności na radnego gminnego lub wiej- skiego,oraz włada językiem polskim w słowie i piśmie, Wybory do rad samorządu ziemskiego bezpośrednie i pow- szechne są tylko do rad gromadzkich,Wybory do rad gmin- nych i powiatowych są pochodne,a mianowicie wybierają

je kolegia wyborcze, :

Należy omówić sygtem wyborczy, pejęciu tym są zawgrto następujące czynności:sposób zgłaszania list kandydatów, sposób głosowania i sposób ustalania wyni-

ków wyborów, | |

Przy wyborach do rad gromądzkich starosta ustala okręgi wyborcze przed zarządzeniem wyborów. Gromada mo- |

że stanowić jeden lub kilka okręgów vyborczych. Okręgi

nie mogą być mniejsze jak dwumandatowe. Zgłaszanie kan-

dydatur winno zaiwerać: imię, nazwisko,imiona rodziców 3

wiek i miejsce zamieszkania kandydata,Każdy kandydat po-

winien oświadczyć ,że zgadza się na umieszczenie go na liście kandydatów i że ma on prawo wybieralności,Zgło- szenie może być pisemne bądź ustne w okręgu wyborczym, Lista powinna zawierać podwójną liczbę kandydatów.

(26)
(27)

>

13

Można kandydować tylko w jednym okręgu.Jeśli ktoś zos- taje wybrany w kilku okręgach,wybór jest nieważny.Po pod- pisaniu zgłoszenia kandydatów nie wolno wpisywać nowych, pod rygorem nieważności listy.kKażde zgłoszenie winno być

podpisane własnoręcznie conajmniej przez 10 wyborców |

wpisanych do spisu wyborców okręgu; cofnięcie podpisu | nie ma żadnych skutków, Każda ERiGa wnosząca listę kan-

dydatów może 25Łoczć pełnomocnika do porozumienia się z komis ją wgborczą.Pełnomocni kowi. służy prawo obecności pedczas aktów wyborczych oraz przysługuje mu prawo zgła-

szania uwag do protokółu wyborczego, i

Głosowanie odbywa się za pomocą kart,których treść | może być odbita mechanicznie lub wpisana ręcznie. Na kar -

cie takiej wypisuje się nazwiska osób,na które się gło-

suje.Przy wyborze 2,5 i 4 radnychwyborea może głosować

na jednego kandydata i jednego zastępcę kandydata, okręgach o większej liczbie mandatów chase w gromadach nie podzielonych na okręgi wyborcze można głosować na radnych w liczbie nieprzekracza jące j 1/4 liczby manda- tów obsadzanych i na tyluż zastępców,ułamek zaokrągla

się do jedynki w górę.Jeśli np.wyborom podlega 8 rad-

nych to wolno głosować na 2 kandydatów i 2 zastępców, Myborca może zresztą oddać głos na mniejsze liczbę kan-

dydatów,rezygnując z pozostałych głosów,

za wybranych radnych gromadzkich uważa się tych kandydatów, którzy uzyskali kolejno największą liczbę głosów,nie mniej jednak niż jedną dziesiątą wszystkich

(28)
(29)

14

zgłoszonych ważnych głosów, Kandydata wybranego na rad-.

nsgo ś na zastępcę radnego uzna je się za wybranego tyl - ko na radnego. |

Jeżeli nie wszystkie mandaty są obsadzone po pierw-

szym głosowaniu, wówczas następuje ściślejsze głosowanie.

Jest z tym duża trudność ,gdyż wyborcy: muszą zbierać się poraz drugi + to nie później nóś po 7 dniach. Termin gło- sowania ustala komis ja wyborcza.Głosowanie ściślejsze od- bywa się w ten sposób,że komisja wyborcza skreśla kandy- datów,którzy otrzymali na jmnie js zą ilość głosów przy pierwszym głosowaniu w ten sposób,aby liczba kandydatów nie była większa od podwójnej liczby NeneS m pozostałych do obsadzenia, głosowaniu ściślejszym wybrani są ci, którzy uzyskali największą ilość głosów bez względu na ich liczbę, To samo ma zastosowanie przy wyborza zastępców radnych, Jeżeli w okręgu zostaje dokonane jedno zgłoszenie kandydatów,to głosowanie nie odbywa się.W tym przypadku uważa się za wybranych kandydatów w kolejności na zgłosze=

niu w liczbie,odpowiadającej liczbie mandatów,

e jJależy z kolei omówić system wyborczy do rad gmin- nych, Jak na wstępie zaznaczono, nybory tu nie sę ani pow- szechne ani bezpośrednie,ponieważ wybory te dokonuje nie ogół wyborców a kolegia wyborczeTutaj rówież przewiduje

„się podział na okręgi wyborcze ,Gmina może stanowić jeden lub więcej okręgów wyborczych,przy czym nie może przypa- dać na okręg mniej niż 3 mandaty.Podział na okręgi mybor= - cze uskutecznia starosta,

(30)
(31)

15

Radę gmińhą wybierają w głosowaniu tajnym kolegia

wyboncze,w skład których wchodzą radni gromadzcy ze wszy-.

stkich gromad w danym okręgu. Gromady w których niema rad grom dzkich,dają delegatów od 2 - 10,liczbę ustala sta- rosta, zależnie od liczby mieszkańców gromady, Do kolegium

wyborczego wróhodze, toż sołtysi i Podl GRówieL

Przy wyborach do rad gminnych zgłaszane są żmii.

ligty kandydatów,każdae z nich powinna zawierać podwójną

ilość nazwisk w stosunku ię GERdRtów Prawo zgłasżania

list kandydatów przysługuje dziesięciu członkom kole- |

gium wyborczego w gminach niepodzielonych na okręgi wy”

borcze , zaś w okręgach wyborczych przez 5 członków ko-

legium,Głosuje się na nazwsika zgłoszonych kangydatów i

wyborea ma tyle głosów ilu radnych się wybiera, Dawniej ; głosowało się na listy sztywne tj, grupy wyborców zgła- sząły listy,a głosowanie odbywało się przez oddawanie

numerków. Dziś głosuje się na nazwiska bez względu na

to,na jakiej liście one się znajdują.Po głosowaniu sumuje się głosy oddane na kandydatów z każdej listy oddzielnie ,.dzieli się liczbę mandatów pomiędzy listy według systemu de Honat*ta tj.według systemu proporce jo- nalnego podziału mandatów w stosunku do liczb głosów, które padły na kandydatów poszczególnych list.O pierw-

wyboru poszczególnych

szeństwie i Kole jnośof/kamddat «2 dano) listy roz-

strzyga ilość głosów uzyskana przez każdego z nich, Ten system miborów,stanowiący połączenie głosowania na osoby z proporcjonalnympodziałem mandatów pomiędzy

listy jest dość skomplikowany, W praktyce zajść mógłby

(32)
(33)

ś 16 .

taki przypadek, że otrzymać mogliby mandaty kandydaci,fi- gurujący na liście,której kandydaci razem skupili na s0- bie stosunkowo dużą liczbę głosów, choć każdy z nich ze- brał ich stosunkowo niewiele, Tymczasem kandydat, który

dostał większą liczbę głosów,ale figuruje na liście, i której kandydaci w sumie zebrali ich mniej niż inne li- sty mógłby mandatu nie otrzymać.By tego unikńąć ustawa zamiera przepis,dość trudno zrozumiały o ile chodzi o

jego sformułowanie słowne ,amianowicie:

Art,69./1/ Jeżeli lista w wyniku óbliczenia głosów

na podstawie przepisów art.68 ust, /1/ nie otrzymała ani

jednego mandatu,a ilość głosów,oddanych na któregokolniek

kandydata takiej listy,przekracza połowę wspólnego ilora- zu wyborczego dla całego okręgu, wówczas kandydat teki otrzymuje mandat radnego,przypadający innej liście,lecz nieobsadzony w myśl przepisów art.68, Jeżeli jednak wszy-

stkie mandaty w myśl przepisów art.68 zostaną obsadzone,

w takim razie kandydat,który z listy nieuprawnionej do żadnego mandatu skupił powyżej określoną ilość głosów, otrzymuje mandat zamiast kandydata,uzyskującego z innej listy mniejszą ilość głosów i przy tym najmniejszą spo- śród kandydatów innych list,którzy ma ją prawo do mandatu

w ostatniej kolejności według przepisów art.68 ust./2/,U

przypadku gdy 2 lub więcej list albo 2 lub więce j kandy- datów z innych list odpowiadał oby jednakowym warunkom,uza-

sadniającym utratę mandatu,wówczas traci mandat lista albo

kandydat z listy,która otrzymała najmniejszą ilość głosów,

(34)
(35)

17

otrzymane j przez 2 lub więcej list, o utracie mandatu rożstrzyga los,wyciągnięty przóż przewodni © zącago, Wspól - ny iloraz wyborczy dla całego okręgu uzysk uje się przez podzielenie ogólne j sumy ważnych gŁOsÓW „oddanych na kan-

dydatów wszystkich list,przez liczbę przypada jących na

okręg man datów, "

Wybór bez głosowania następuje, jażeni żeŁoszene zostaje jedna lista kandydatów,a za wybranych uznają się kandydatów umieszczonych na początku listy w

liozbie odpowiedniej liczbie mandatów i kandydaci

umiaszczeni w dalszej kolejności uznani zostają za m hranych na zastępców radnych w tej samej lie zbie, :

Radnych powia towych wybierają kole gia wyborczę,

złożone z radnych i członków zarządu gmin wiejskich i

miast nie mydzielonych z powiatowych związków gamorzą- dowych. Od. każdej gminy miasta do 10 tys. mieszk,po 2 radnych, do 15 tys.miesz, - 5 radnych,do 20 tys, po 4

radnych,pomyżej 20 tys.mieszk.po 5 radnych.0 łączeniu

kolegiów z kilku gmin w okręgi wyborcze decyduje wo-

jewoda, Zgłoszenie kandydatów zawiera tyle nazwisk ile jest mandatów do obsadzenia,każda lista powinna |

być podpisana własnoręcznie lub złeszona do protokółu,

przy wyborze 5 lub nięecj radnych conajmniej pr zez 1/6 ustawowej liczby członków kolegium wyborczego -

jeżeli kolegium obejmuje jedną gminę, bądź 1/8 jeśli

kelegiun obejmuje 2 lub więcej gmin.Przy wybor ze 2

radnych conajmniej 1/6 ustawowej liczby ezłonków kole-

gium.

(36)
(37)

„radnych ma zastosowanie ten sam system,co przy wyborze 16

Każdy wyborca może mziąć udział w jednym zgłoszeniu pod rygorem nieważności udziału we wszystkich zgłosze- niach.Przy wyborze dwóch radnych głosuje się na jednego kandydata, Jest to to t.zw. Ścieśnione Jub ograniczone gł j sowanie, Wynik wyborów ustala się w ten sposób: jeżeli wy * biera się 2 radnych,a głosuje się na jednego „to uznaje SiĘ | do wybranych tych,którzy otrzymali największą ilość ep |

sów,a óonajmniaj 1/5 ważnie zgłoszonych głosów,Jeżeli

nie we zystkie mandaty zostały obsadzone przepro wadza się ściślejsze głosowanie na tych samych zasadach ao przy wyborze radnyeh gromadzkich i gminnych,Wybór dokonywa się.

bez głosowania o ile przy wyborze 2 radnych zgłoszonych zostania tylko 2 kandydatów, wtody za wybranych uważa się tych kandydatów,

Przy wyborze większej liczby radnych - w razie zgłoszenia jednej tylko me nej listy zawierająpej tyle

nazwisk kle jest mandatów,albo jeżeli wszystkie listy

zawie rają łączną liczbę nazwisk - równą, liczbia mandatów, głosowanie również nie odbywa się,a za wybranych uzna je się zgłoszonych kandydatów.,Przy wyborze większej liczby

radnych gminnych.

Należy jeszcze o 366 pokrótce poszczególne fazy postępowania wyborczego mzy wyborze radnych gromadzkich.

Istnieją 4 +0 Galicz fazy:1/faza przy got owawcza,przed- wyborcza ,a więc:podział na okręgi wyborcze, zarządzenie wyborów,ukonstytuowanie komisy j wyborczych,przygotowanie spisów wyborców, Zarządza wybory do rad gromadzkich i

(38)
(39)

WO

i rad gminnych starosta,ustalając jednocześnie datę głosowania ,Dzień wyborów ma duże znaczenie ze wzglę- du na okoliczność ,że od niego liczą się wstecz terminy niektórych późniejszych czynności.Postępowani e wyborcze do rad gmin w związku z ustlonymi terminami dla posz- czególnych czynności rozciąga się na zgórą miesiąc -

ściśle - dochodzi. do 32 dni,Podczas, gdy, jek wiadomo,

e> dotychczasowej ordynacji okres ten był znacz- nie krótszy.Akt zarządzenia wyborów stwarza konsek- wencję prawne,w świetle przepisów ustawy o zgromadze- niach,Pęyzepisy przewidują,że w okresie od dnia zarzą”

dzenia wyhorów do dnia głosowania ulegają rozluźnieniu |

niektóre postanowienia o zgrom dzeniąch, m.in,w tym son-

sie,że pozwala się na zwoływanie zebrań w zamkniętych lokalach bez zawiadomienia starosty,

Następńią czynnością pierwszej fazy wyborów jest ustanowienie komisji wyborczych „Ustawa przeznacza na to 7 dni,Komisja konstytuuje się w tem sposób,że sta- rosta powołuje w danej miejscowości przewodniczącego komisji wyborczej.Członków komisji natomiast powołuje kolegium zarządu gminnego z pośród osób ma jących pra- wo myborcze w gromadzie, Wyborca zgłoszony jako kandy- dat na radnego z chwilą wyrażenia zgody na kamdydowa-

stanowiska owad

nie traci prawo na za jmo wani e, Prz iczącego i człon- |

ka komisji. w tej samej gromdzie,Dó waż ności uchwał

„komisji potrzeba obecności :przewodniczącego i dwuch członków/lub jch zastępców /.Komisja wyboreza rozwiązuje

(40)
(41)

20

się po uprawomocnieniu się aktu wyborcze::o, Spis wybor- ców sporządza wójt w ciągu 14 dmi po zarządzeniu wybo- rów. Najpóźniej piętnastego dnia wójt dostarcza spisy przewodniczącym gromadzkich komisyj wyborczych, Na jpó-

śźniej na 18 dni przed dniem głosowania wójt ogłasza w gromadach o zarządzeniu wyborów. Obwieszczenie wójta.

zawiera | i ma szereg wiadomości przepisanych przez or"

dynac ję,u więc:liczbę maendatów,podział na gromady,

skład komisji wyborczych,lokale i godziny urzędowania komisji, dnie „godziny i miejsce wyłożonia spisu wy borców,dnia,godziny i miejsce zgłaazania kamdydatów,

liczby wyborców uprawnionych do zgłoszenia kandydatur, misjsce i godziny głosowania i wskazane przez ordyna*

cję przepisy,Z tą chwilą wchodzi się w drugą fazę po"

stępowania wyborczego,którą rozpoczyna wyłożenie na okres 5 dni spisu wyborców, Każdy obywatel ma prawo spisy te sporządzać , robić nyciągi ,mosić reklanac je o wykreśłenie kogoś ze spisu lub uzupełnienie go,Ko”

misja wyborcza rozpatruje wszelkie reklamacje po czym ,

spisy zostają wyłożone jeszcze ponomie do przejrzenia, Pierwsze dwie fazy rozciąga ją się razem m 21

dni,Trzecią fazę rozpoczyna zgłaszanie kandydatów ordynacji,Na to przeznacza się 3 dni,

Wyborcy zgłaszają kamdydatów na radnych,przy czym kandydaci są jednocześnie kandydatami na zastępców

radny eh.Wyborcy mają prawo powołać pełnomocnika,który współpracuje z komisją myborezą,Komisja po zbadaniu

(42)

=E - ..

wa... '

O 4

(43)

2

list,po ewentualnym zażądaniu od pełnomocnika usunięcia zauważonych usterek zatwierdza względnie unieważnią zgło- szenia „Na tr zy dni przed terminem głosowania przewodni- czący komisji wyborczej ogłasza kandydatury uznane za

ważne w danym okrę gu. Jednocześnie zostają podane do wiadomości wyborców jrzepisy o sposobie głosowania,lo- kale , dzień i czas głosowania,

Dalszą fazą jest sam akt głosowania, krótki bo kilku- godzinny „omawiany już przy systemie wyborczym. Głosowa-

nia nie przerywa się,Może ono być przerwane z powodu | działania siły wyższej i nie dłużej niż do dnia następ- nego. tąkim wypadku lokal wyborczy i ur zad opieczęto - wuje się i odda je na przecho mnie pm zewodni czącemu, Wy- niki głosowania ustala się natychmiast po ukończeniu wyborów. Wyniki wyborów ogłasza się następnego dnia,

Protesty wyborcze mogą być składane w ciągu 7 dni po ogłoszenin i wyniku wyborów.6 uniomażnioniu wyborów

crzokm etarosta przy współudziale zarządu powiatowego z głosem stanowczym, Jest to zmi ana , bowiem dotychczas o unieważnieniu wyborów decydował sdarosta po wysłuchaniu opinii wydziału powiatowego,W pos tę powamiu. wyborczym wszelkie dokumenty są wolne od opłat,

Wybory gminne tj.do rad gminnych odbywają się i mniej więcej na anłogicznych zasadach, Wybory te postę- pują o wiele szybciej.Ordynacja mówi,że na zawiadomie- nie członków komisji o zebraniach wyborczych przeznacza się 6 dmi,I wybory radnych gminnych nastąpić mogą w

(44)

|

|

|

|

|

|

|

(45)

22

cieęgu jednego tygodnia.Kandydatów ną radnych gminnych powołuje się na zebraniu wyborczym, na którym pizewod- nieżący przeznacze jedną godzinę na zgłaszanie listu kandydatów, drugą godzinę zaś na usunięcie wad żgło-

sze nia „Przy wyborach do rad powiatomych zarządzenie

wyborów ;,łączenie kol.egiów,należy do wojewody Również

o unieważnieniu -wyborów decyduje wojewoda przy współ udziale wydziału wojewódzkiego z głosem stanowczym.

Jak widzimy z tego krótkiego przeglądu przepisów nowej ordynacji wyborczej do samorządu ziemskiego,

zmiany dokonane w tej dziedzinie idą w kierunku szer- szego dopuszczenia czynnika obywatelskiego do udziału

w przebiegu i kontroli aktu wyborczego:człónków komi -

sji wyborczych powołuje kolegium zarządu gminnego;

poza tym zostaje wprowadzona insty tuc ja pełnomocników wyborczych„System wyborczy zmierza do tago,żeby wybory miały na widoku osoby najodpowiedniejsze do pracy w

samorządzie a nie przynależność ich do tych czy innych

grup politycznych. |

Rozszerzenia terminu dla poszczególnych czynno - ściwyborczych umożliwia starannie jsze p zygotowanie samych wyborów, "

(46)
(47)
(48)

Obraz

Updating...

Cytaty

Updating...

Powiązane tematy :