SCHEMAT BIOGRAFICZNY KARD. AUGUSTA HLONDA, PRYMASA POLSKI 1881— 1948

Pełen tekst

(1)

SCHEMAT BIOGRAFICZNY

KARD. AUGUSTA HLONDA, PRYMASA POLSKI 1881— 1948

Z E S T A W IŁ K S . S T A N I S Ł A W K O S IŃ S K I S.D .B .*

5 VII 1881

10 V I I 1881

kwieć. 1887

kwieć. 1893 1893

7 V I I 1893 26X 1893

dzień narodzenia przyszłego prymasa Polski w Brzęczkowicach pod Mysłowicami (Górny Śląsk); syn Jana, dróżnika kolejow ego i Ma­

rii z d- Imiela 1.

chrzest w kościele parafialnym N.M.P w M y­

słowicach, na którym otrzymał imiona Au­

gust Józef. Rodzice chrzestni — Jan Sorek i Maria Cieślik, sąsiedzi.

rozpoczęcie nauki w szkole w Zawodziu; dal­

szy ciąg w Chorzowie i Brzezince, wstępuje do gimnazjum w Mysłowicach, pierwsza Komunia św. w kościele par. N.M.P.

w Mysłowicach.

opuszcza gimnazjum w Mysłowicach,

przyjeżdża z starszym bratem Ignacym do zakładu salezjańskiego w Valsalice pod Tu­

rynem, gdzie rozpoczyna pierwszą klasę gim­

nazjum pod kierunkiem ks. W. Grabelskiego.

* Schem at biograficzny kard. A . Hlonda, prym asa Polski oparto na danych zawartych w A cta H londiana (m ateriały do życia i działalności (m. H ellm an ); M aria 1896 (m. Treściński); M arta 1899 (m. Cieplok);

sty pasterskie i odezwy, II. Przem ów ienia, III. Pism a różne, IV . K ores­

pondencja kard. H londa, V. K orespondencja do kard. H londa i o nim, V I. D okum entacja życia kard. H londa — oraz na „C alendarium vitae kard. A . H londa” opracow anym przez ks. prof. I. W alczew skiego. W ni­

n iejszym kalendarium nie uwzględniono często pow tarzających się w y d a ­ rzeń, jak konsekracje, święcenia, w izytacje, konferencje episkopatu i du­

chow ieństw a, zjazdy itp. ze względu na zbyt wielką liczbę, ograniczając się jedynie do wydarzeń o znaczeniu ogólniejszym .

1 Oprócz kard. A . H londa przyszło na świat w rodzinie H londów jeszcze 11-ro dzieci: Ignacy, ksiądz salez. 1879; bliźnięta (dziewczynki) 1883 — zm arły; A ntoni W iktor, ksiądz 1884; Anna 1886 (m. N ocoń); Jan P aw eł, lekarz i działacz 1888; Stanisław 1890 (zm. 1893); Paulina 1892 (m. H ellm an ); Maria 1896 (m. Treściński); M arta 1899 (m. Cieplak);

K lem ens, salezjanin 1901. W późniejszym wieku zm arli: K s. Ignacy, W arszaw a 1928, Jan 1942, A n na 1960, ks. Antoni, Czerw ińsk 1963.

(2)

1 V II I1894

18 V I I I 1895

13 X 1896

12 X I 1896

3 X 1897

paźdz. 1897 10 VII 1900

wrzes. 1900

15I X 1904

17 XII 1904

18 III 1905

9 VII 1905

2 3 I X 1905

8 X 1905

24 X 1905

1905 — 1907

26 V I 1907

udaje się z liczną grupą polskiej młodzieży do Lombriasco, gdzie kończy czwartą klasę gimnazjum.

przyjmuje z rąk bpa Jakuba Costamagna, mi­

sjonarza sal. sakrament bierzmowania i przyj­

muje imię Tomasz.

wstępuje do Towarzystwa Salezjańskiego, udając się do nowicjatu w Foglizzo.

otrzymuje suknię zakonną z rąk bł. ks. Rua, generała Tow. Salez.

składa w Foglizzo śluby wieczyste na ręce bł.

ks. Michała Rua.

wyjeżdża z Foglizzo do Rzymu na studia, otrzymuje doktorat z filozofii na Uniwersyte­

cie Gregoriańskim w Rzymie,

przyjeżdża do Oświęcimia w roli nauczyciela i wychowawcy.

składa w 6-tym gimnazjum we Lwowie ma­

turę eksternistyczną.

otrzymuje w kościele OO. Franciszkanów w Krakowie z rąk bpa Anatola Nowaka sufr.

krak. tonsurę i mniejsze święcenia.

otrzymuje z rąk bpa A. Nowaka święcenia subdiakonatu w kościele Nawrócenia św. Pa­

wła na Stradomiu w Krakowie.

otrzymuje z rąk bpa A. Nowaka święcenia diakonatu w katedrze wawelskiej w Krako­

wie.

przyjmuje z rąk bpa A. Nowaka święcenia kapłańskie w kościele SS. Wizytek w Krako­

wie.

odprawia prymicyjną mszę św. w Oświęci­

miu, w której biorą udział rodzice prymiej an­

ta, rodzina, krewni, wychowankowie i oko­

liczni księża.

wyjeżdża do Krakowa i obejmuje funkcje kapelana Schroniska im. X. Lubomirskiego.

uczęszcza na Wydział Filozoficzny Uniwersy­

tetu Jagiellońskiego w Krakowie.

mianowany przełożonym placówki salezjań­

skiej w Przemyślu na Zasaniu.

17 V I 1909 1 X I 1916

1 XII 1919

2 2 I V 1922

7 X I 1922

17 XII 1922

24— 26 V I 1923

8— 101X1923

wrzes. 1923

3— 81X1924

15 VIII 1925

14 XII 1925

31 1926

22 1 1926

2 I I 1926

16— 18 I I 1926

zostaje dyrektorem zakładu salez. w Wiedniu, powołany na radcę inspektorialnego prowin­

cji austro-węgierskiej.

mianowany przez przełożonego tow. Pawła Alberę inspektorem (prowincjałem) prowin­

cji austro-węgierskiej.

bierze udział w XII kapitule generalnej Tow.

Sal. w Turynie w związku z wyborem no­

wego generała ks. Filipa Rinaldiego.

Pius X I mianuje ks. Hlonda administratorem apost. Górnego Śląska.

ingres nowego rządcy do prokatedry ŚS. Pio­

tra i Pawła w Katowicach.

po raz pierwszy bierze udział w konferencji episkopatu na Jasnej Górze w Częstochowie.

inauguruje II Zjazd Katolicki w Królewskiej Hucie.

powołuje do życia tygodnik katol. „Gość Nie­

dzielny” , mianując ks. T. Kubinę pierwszym jego redaktorem.

inauguruje III Zjazd Katolicki w Katowicach przy udziale kard. E. Dalbora, prymasa Pol­

ski i innych biskupów.

przeprowadza koronację Matki Boskiej w Pie­

karach Śląskich (koronatorem był nuncjusz ap. W. Lauri).

Pius XI mianuje go pierwszym biskupem nowo utworzonej diecezji katowickiej.

konsekracja bpa A. Hlonda w prokatedrze katowickiej. Konsekrator: kard. A. Kakow- ski, abp warszawski, współkonsekratorzy: bpi S. Łukomski i A. Nowak.

powołuje do życia kapitułę katedralną bullą papieską „Divina disponente clementia” z pre­

pozytem ks. prał. J. Kapicą na czele.

współkonsekruje z abpem A. Sapiehą na Ja­

snej Górze, ks. bpa T. Kubinę, ordynariusza diecezji częstochowskiej.

bierze udział w pogrzebie kard. Edm. Dalbo­

ra. prymasa Polski, w Gnieźnie i w Pozna­

niu.

(3)

24V I 1926

2 X 1926

10 X 1926 17X1926

24 X 1926

6 X I 1926

13V I 1927

20 V I 1927

23 V I 1927

29 V I 1927

2 V I I 1927

2 8 I X 1927

14 X I 1927

22 X I I 1927

15 1 1928

15 — 18 V I 1928

Pius X I prekonizuje bpa Hlonda na arcybi­

skupa gnieźnieńskiego i poznańskiego oraz prymasa Polski.

obejmuje per procuratorem w osobie ks. prał.

Stan. Janasika, rektora Sem. Duch. w Pozna­

niu obie archidiecezje gnieźnieńską i poznań­

ską.

ingres do katedry gnieźnieńskiej,

wyświęca rano w bazylice prymasowskiej ks.

Nawrota i W. Gronkowskiego. Tegoż dnia po południu ingres do katedry poznańskiej, konsekruje w bazylice gnieźnieńskiej bpa Arkadiusza Lisieckiego w asyście bpów A.

Laubitza i S. Okoniewskiego,

otwiera VI Zjazd Katolików w Poznaniu, wygłaszając programowe przemówienie:

„Kryzys duszy polskiej” ,

eryguje Katolicką Szkołę Społeczną w Poz­

naniu.

Pius X I na tajnym konsystorzu mianuje abpa A. Hlonda prymasa Polski kardynałem, wręczenie kard. Hlondowi piuski kardynal­

skiej w pałacu prymasowskim w Poznaniu przez hr. Canale Massuci di Verolengo, kapi­

tana gwardii papieskiej.

wręczenie kard. Hlondowi biretu kardynal­

skiego przez prezydenta RP, prof. I. Mościc­

kiego na zamku królewskim w Warszawie, bierze udział w koronacji Obrazu Matki Bos­

kiej Ostrobramskiej w Wilnie, dokonanej przez kard. A. Kakowskiego w obecności pre­

zydenta i marszałka Polski J. Piłsudskiego, inauguruje Międzynarodowy Akademicki Kongres Misyjny w Poznaniu,

otwiera w seminarium duchownym w Poz­

naniu kurs duszpasterski, zorganizowany przez związek „Unitas” .

odbiera z rąk Piusa XI kapelusz kardynalski w kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie,

obejmuje kościół tytularny Matki Bożej Po­

koju w Rzymie.

bierze udział w kongresie eucharystycznym we Lwowie.

24 V I 1928

29 VI— 1 VII 1928

4 V I I 1929

17 VII—9 VII 29

5 I X 1929

8 I X 1929

101X1929

12 I X 1929

20 I X 1929

7— 11 V 1930

1 V I 1930

2 6 V I 1930

2 9 V I 1930

koronuje w obecności nuncj. ap. Fr. Mar- maggiego cudowny obraz Matki Boskiej na Świętej Górze w Gostyniu,

bierze udział w kongresie eucharystycznym w Łodzi.

bierze udział z delegacją polską w jubileuszo­

wych uroczystościach ku czci św. Wacława w Pradze czeskiej.

bierze udział w uroczystościach jubileuszo­

wych w Sztokholmie ku czci św. Ansgara, patrona Szwecji i odwiedza polskich wy­

chodźców.

otwiera Ogólnopolski Zjazd Katolickich Związków Polek w Poznaniu i omawia sto­

sunek A kcji Katol. i Episkopatu do tych sto­

warzyszeń.

otwiera X Zjazd Katolicki w Poznaniu prze­

mówieniem „O położeniu i zadaniach Kościo­

ła w Polsce” .

inauguruje Kongres Muzyki Kościelnej w Poznaniu.

bierze udział w zebraniu organizacyjnym

„Stowarzyszenia Opieki Polskiej nad Roda­

kami na Obczyźnie” (w prymasowskim pała­

cu w Poznaniu) przy udziale A. Bnińskiego, A. Smoczyńskiej, ks. S. Janickiego i innych, przyjmuje delegata apostolskiego Bułgarii, abpa Anioła J. Roncalli (Jana XXIII) i wy­

daje na jego cześć przyjęcie w pałacu pry­

masowskim w Poznaniu.

bierze udział w Międzynar. Kongresie Eucha­

rystycznym w Kartaginie.

odprawia mszę św. pontyfikalną w farze poz­

nańskiej z okazji beatyfikacji ks. Jana Bosko, założyciela zgromadzenia salezjańskiego, oraz bierze udział w uroczystej akademii w auli Uniw. Pozn.

inauguruje K rajowy Kongres Eucharystycz­

ny w Poznaniu w obecności legata pap.

nuncj. Franciszka Marmaggi.

zakończenie kongresu uroczystą procesją teo- foryczną i nabożeństwem pontyfikalnym na Stadionie z kazaniem bpa L. Wetmańskiego.

(4)

14— 25 V I I I 1930

12 X 1930 24 X I 1930

11— 12 IV 1931

26 V 1931

2 V I I 1931

22— 26 V I 1932

22 V III 1932

30 X 1932

8 1 1933

19 III 1933

2 1 I V 1933

2 4 V I 1933

12— 16 V I I I 1933

10— 13 IX 1933

30 X I 1933

23 X I I 1933

1— 3 IV 1934

bierze udział w uroczystościach ku czci św.

Emeryka w Budapeszcie i poświęca polski kościół.

poświęca polski kościół w Londynie,

pow ołu je do życia Instytut N aczelny A k cji K atolickiej w Poznaniu oraz A rchidiecezjalny Instytut A k cji Katol.

bierze udział w K ongresie A kadem ickich So- dalicji Mariańskich w K rakow ie z okazji

1500-lecia Soboru Efeskiego.

Pius X I mianuje kard. Hlonda protektorem polskiej em igracji na cały świat,

koronuje cudow n y obraz Matki Boskiej na Zdzieżu koło Borku.

bierze udział w M iędzynarodow ym K ongre­

sie E ucharystycznym w Dublinie,

p ow ołu je do życia Tow arzystw o Chrystuso­

we dla W ychodźców z siedzibą w Potulicach i mianuje przełożonym generalnym ks. I. P o- sadzego.

pośw ięca Pom nik W dzięczności w Poznaniu, wzniesiony ku czci Serca Jezusowego, inauguruje akadem ię ku czci św. R odziny w sali kina „S ło ń ce ” w Poznaniu,

konsekruje w K rólew skiej Hucie bpa polo- w ego Józefa Gawlinę. W spółkonsekratorzy — bpi S. Adam ski i W. Tym ieniecki,

konsekruje w Rzym ie w bazylice Serca Je­

zusow ego bpa Józefa Cognatę, salezjanina, odsłania w W ągrow cu, podczas Zjazdu K ato­

lickiego, pom nik ks. Jakuba Wujka, bierze udział w uroczystościach w Nitrze Sło­

w ackiej z okazji 1100-lecia chrześcijaństwa, bierze udział w uroczystościach wiedeńskich z okazji 250-lecia odsieczy W iednia i od pra­

wia w jej rocznicę mszę św. na Kahlenbergu, pow ołuje do życia Radę Społeczną przy P ry ­ masie Polski w Poznaniu.

wygłasza po raz pierw szy w igilijn e przem ó­

w ienie radiow e do kraju i w ychodźców . bierze udział w kanonizacji św. Jana Bosko w Rzymia.

26 V — 10 V I 1934 w yjeżdża do Francji z w izytą do episkopatu franc. i celem odwiedzenia ośrodków em igra­

cyjn ych polskich.

3 V II 1934 bierze udział w obradach R ady Naczelnej Zjednoczenia K atolickiej M łodzieży Polskiej.

8 V III 1934 bierze udział w II Zjeździe P olak ów z zagra­

nicy w W arszawie i wita ich w gmachu Sejm u Polskiego.

28— 30 VIII 1934 inauguruje M iędzynarodow y Kongres Tom i- styczny w Poznaniu.

2 0 IX 1934 udaje się na M iędzynarodow y Kongres Eucharystyczny do Buenos A ires (A rgenty­

na).

8— 1 7 X 1934 bierze udział w kongresie, przem aw iając w parku Palerm o w imieniu katolickiej Pols­

ki i otw ierając posiedzenie sekcji polskiej w sali kolegium M. B. z Guadelupe oraz od­

w iedzając Polonię argentyńską.

22 X 1934 wygłasza przem ówienie w kościele Św. Jó­

zefa w R io de Janeiro, w itany przez kard.

Sebastiana Leme, arcybiskupa stolicy Brazy­

lii; w ieczorem bierze udział w bankiecie w pałacu Itam araty na cześć polskich bisku­

pów , gdzie wręczono mu order „K rzyża P o­

łudnia” .

23 X 1934 u daje się z bpem K. R adońskim na górę Cordovado, słynną z pom nika Serca Jezuso­

wego.

19 X I 1934 koronuje cudow n y obraz Matki B ożej P okoju w kościele tyt. w Rzymie.

27 V I 1935 przem awia do katolików czeskich w Pradze z okazji Zjazdu Katolickiego, w przejeździe do L u bian y na Kongres Eucharystyczny.

29— 30 VI 1935 otwiera jako legat ojca św. Piusa X I K rajo­

w y Kongres Eucharystyczny w Lublanie i wygłasza przemówienie.

8 V II 1935 dokonuje odsłonięcia w kaplicy Serca Jezu­

sow ego w katedrze w Poznaniu pomnika arcybiskupa F. Stablewskiego, dłuta W. Mar­

cinkowskiego.

2— 6 IX 1935 bierze udział w I Studium K atolickim w Poznaniu, pośw ięconym rodzinie.

(5)

13 II 1936 wygłasza przemówienie radiowe w sprawie bezrobotnych.

17 III 1936 otwiera Zjazd Asystentów Kościelnych Akcji Katolickiej w Poznaniu.

5 V 1936 bierze udział w uroczystościach w Szczepa­

nowie ku czci św. Stanisława biskupa z okazji 900-lecia jego urodzin.

24 V 1936 bierze udział w pielgrzymce akademików na Jasną Górę i przyjmuje ślubowania.

30 V— 7 VI 1936 wyjeżdża do Paryża na zaproszenie kard.

Verdier, by wziąć udział w jubileuszu 50-le- cia francuskiej młodzieży katolickiej i 100- lecia Polskiej Misji Katolickiej.

7 VI 1936 bierze udział w uroczystej akademii z okazji 100-lecia Polskiej Misji Katolickiej we Fran­

cji i wygłasza przemówienie.

24— 26 VIII 1936 bierze udział w I Polskim Synodzie Plenar­

nym na Jasnej Górze, który się odbył pod przewodnictwem legata papieskiego kard.

Franciszka Marmaggiego.

1 IX 1936 inauguruje II Studium Katolickie w Wilnie, poświęcone wychowaniu młodzieży.

12 IX 1936 bierze udział w Zjeździe Katolickim w Mali- nes, celebruje mszę św. i wygłasza przemó­

wienie.

26 IX 1936 bierze udział w pielgrzymce Związku Kobiet katolickich na Jasną Górę i przyjmuje ślu­

bowanie.

17 X 1936 poświęca kamień węgielny pod gmach Semi­

narium Zagranicznego w Poznaniu.

24 X 1936 bierze udział w uroczystej akademii ku czci Chrystusa Króla i z okazji 10-lecia rządów prymasowskich.

4 XI 1936 przemawia na uroczystym posiedzeniu Komi­

tetu Pomocy Bezrobotnym w ratuszu poznań­

skim.

10 X I 1936 bierze udział w uroczystości wręczenia buła­

w y marszałkowskiej gen. Rydz-Śmigłemu na placu zamkowym w Warszawie.

2 III 1937 otwiera II Zjazd Księży Asystentów Akcji Katolickiej w Poznaniu.

WA O

15 I V 1937

29 V 1937

2 5 V I 1937

26 V I 1937

29 V I 1937

11I X 1937

181X1937

1211938

12 I I 1938

21 III 1938

1 V 1938

14 V 1938

22— 29 V 1938

29 V I I I 1938

51X1938

bierze udział w złotym jubileuszu profesji zakonnej M. Urszuli Ledóchowskiej w Pnie­

wach.

uczestniczy w jubileuszu 50-lecia kapłaństwa abpa J. Teodorowicza we Lwowie i bierze udział w koronacji obrazu M. B. Stanisła­

wowskiej.

jako legat papieski inauguruje Międzynaro­

dowy Kongres Chrystusa Króla w Poznaniu, w obecności 3 kardynałów i kilkudziesięciu biskupów krajowych i zagranicznych, eryguje wieczystą kaplicę Najśw. Sakramen­

tu przy farze poznańskiej,

zamyka Międzynarodowy Kongres Chrystusa Króla religijną manifestacją u stóp Pomnika Wdzięczności w Poznaniu,

przemawia na X X I Międzynarodowym Kon­

gresie Antyalkoholowym w Warszawie, bierze udział w Zjeździe Związku Katolickie­

go Mężów na Jasnej Górze,

bierze udział w II Kongresie Związku Mi­

syjnego Duchowieństwa w Poznaniu, odpra­

wiając mszę św. w Złotej Kaplicy w kate­

drze poznańskiej i wygłaszając przemówie­

nie.

wydaje odezwę w związku z kanonizacją św.

Andrzeja Boboli.

bierze udział w złotym jubileuszu kapłań­

stwa bpa A. Laubitza w Gnieźnie,

w uroczystość odpustową św. Wojciecha w Gnieźnie dokonuje odsłonięcia pomnika kard. Dalbora, dłuta o. Efrema kapucyna, inauguruje IV Zjazd Delegatów Katolickiego Związku Robotników w Poznaniu,

bierze udział w Międzynarodowym Kongresie Eucharystycznym w Budapeszcie i wygłasza przemówienie w języku węgierskim,

bierze udział w pielgrzymce rolników wiel­

kopolskich przybyłych na Jasną Górę i przyj­

muje ślubowania.

inauguruje IV Studium Katolickie w Kato­

wicach poświęcone posłannictwu katolicyzmu polskiego.

Nasza Przeszłość t. 42

(6)

25 I X 1938

8 X I 1938

11I I 1939

marzec 1939 11 III 1939

12 III 1939

28 V 1939

9 VII 1939

28 V I I 1939

30 VII 1939

1—20 V I I I 1939 22 V I I I 1939

31 V I I I 1939

1 I X 1939

4 I X 1939

141X1939 14— 15 IX 1939 16— 17 IX 1939

19I X 1939

211X1939

uczestniczy w Zlocie Katolickiej Młodzieży Męskiej na Jasnej Górze i przyjmuje ślubo­

wania.

eryguje Instytut Wyższej Kultury Religijnej w Poznaniu.

bierze udział w żałobnej akademii radiowej ku czci Piusa X I i wygłasza przemówienie, wyjeżdża na konklawe do Rzymu,

wygłasza przemówienie przez radio watykań­

skie w przeddzień koronacji Piusa XII.

bierze udział w koronacji Piusa XII w bazy­

lice Św. Piotra w Rzymie,

bierze udział w Zlocie Jubileuszowym Mło­

dych Polek w Poznaniu.

koronuje statuę Matki Boskiej Jazłowieckiej w Jazłowcu.

otwiera jako legat papieski Międzynarodowy Kongres Chrystusa Króla w Lublanie.

odprawia mszę św. pontyfikalną na stadionie i wygłasza homilię w pięciu językach do zgromadzonych biskupów, kapłanów i wier­

nych.

Kuracja w Bagnoles.

przyjazd do Poznania. W drodze przez Fran­

cję udziela wywiadu dziennikowi „Le Soir” . udział w posiedzeniu komisji prawnej episko­

patu w Warszawie.

wybuch II w ojny ' światowej. Kard. Hlond jest w Poznaniu.

wyjeżdża w nocy do Warszawy samochodem z kapelanem ks. B. Filipiakiem (wyjazd ok.

godz. 1.30).

przekracza granicę Rumunii.

znajduje się w Bukareszcie.

wyjeżdża do Rzymu przez Jugosławię — Triest.

przyjeżdża do Rzymu, witany przez przedsta­

wiciela Watykanu, generałów o. Ledóchow- skiego TJ i P. Ricaldone SDB, ambasadorów i Polonię oraz Włochów.

na audiencji u ojca św. Piusa XII.

2 8 I X 1939

30 I X 1939

4 X I 1939

21 X I 1939

24 XII 1939

1940

17 IV 1940

7 V I 1940

9 V I 1940 11V I 1940

9 IV 1941

14 V 1942

6 V I 1943

1943

2 1 I X 1943

wygłasza przemówienie przez radio do naro­

du polskiego: „Nie zginęłaś Polsko...”

bierze udział w audiencji dla Polaków w Ca- stel Gandolfo i jest na drugiej prywatnej audiencji u Piusa XII.

wygłasza przez radio watykańskie przemó­

wienie pośw. polskim Zaduszkom,

ukazuje się artykuł kard. Hlonda pt. „Klęska Polski a Kościół” (druk w USA).

wygłasza radiowe przemówienie wigilijne z Watykanu.

wydaje anonimowo relację o prześladowaniu Kościoła katolickiego w archidiecezjach gnieźnieńskiej i poznańskiej (drukiem Poli­

gloty Watykańskiej) pt. „Sytuacja religijna archidiecezyj gnieźnieńskiej i poznańskiej” — w językach włoskim, francuskim, angielskim i hiszpańskim.

wręcza Piusowi XII relację o położeniu Koś­

cioła Katolickiego w Polsce.

na pożegnalnej audiencji u papieża Piusa XII.

wyjeżdża do Marsylii, stamtąd do Lourdes.

przybywa do Lourdes i zamieszkuje w pała­

cu biskupim u mons. Jerzego Choąuet, do chwili przeniesienia się do Hautecombe.

celebruje mszę św. i udziela Komunii św.

wielkanocnej na zakończenie rekolekcji w ba­

zylice górnej M. B. w Lourdes.

odprawia mszę św. w 25-lecie sakry biskupiej Piusa XII w górnej bazylice i bierze udział w akademii w hotelu Saint Louis.

przenosi się do opactwa benedyktyńskiego w Hautecombe nad jeziorem Bourget (Sa­

baudia).

ukazuje się bezimienna relacja o prześlado­

waniu Kościoła katol. w Polsce (pióra kard.

Hlonda) pt. „D efi” („Cahiers du Temoignage Chretien” XIII— XIV).

bierze udział w benedykcji opata Dupriez w Hautecombe, dokonanej przez abpa Cham- bery, Mons. Durieux.

(7)

3 I I 1944

4 II— 4 IV 1944 5 IV— 28 VI 44 30 V I I I 1944

1 I V 1945

8 I V 1945 8— 24 IV 1945 2 4 I V 1945 7 V I I 1945

8 V I I 1945

10 V I I 1945

20 V I I 1945

22 VII 1945

15 V I I I 1945

28 X 1945

tajna policja niemiecka aresztuje prymasa i przewozi go razem z ks. B. Filipiakiem do Paryża.

przebywa w areszcie w Paryżu,

internowany w Bar-le-Duch (dep. Meuse).

przyjazd do Wiedenbriick (Westfalia) do klasztoru niemieckich sióstr,

uwolnienie kard. Hlonda z rąk niemieckich przez armię amerykańską,

wyjeżdża samolotem do Paryża, pobyt w Paryżu,

wyjazd do Rzymu przez Neapol,

oświadcza, że „powraca do kraju, by goić ra­

ny, które Kościołowi wojna zadała” , wydając deklarację do Polaków za granicą,

otrzymuje od ojca św. Piusa XII nadzwy­

czajne pełnomocnictwa za pośrednictwem kongregacji dla spraw nadzwyczajnych pod nr 4167/45.

wyjeżdża do Polski z ks. B. Filipiakiem i ks.

A. Baraniakiem przez Florencję, Innsbruck, Monachium, Pragę, Kłodzko, Wrocław i Ra­

wicz.

przyjeżdża do Poznania po pięciu latach nie­

obecności i zamieszkuje na plebanii par.

Matki Bożej Bolesnej na Łazarzu.

po raz pierwszy po powrocie odprawia mszę św. pontyfikalną w farze poznańskiej i wy­

głasza kazanie do wiernych.

ustanawia organizację kościelną na Ziemiach Zachodnich i Północnych, powołując do życia pięć administracji apostolskich z administra­

torami na czele w osobach ks. ks. Karola M i- lika (Wrocław), Edmunda Nowickiego (Go­

rzów), Bolesława Kominka (Opole), Teodora Benscha (Warmia) i Andrzeja Wronki (Gdańsk) — dekretem wydanym w Gnieź­

nie tego dnia w święto Wniebowzięcia N.M.P.

uczestniczy w manifestacji ku czci Chrystusa , Króla na placu Wolności w Poznaniu i w y­

głasza programowe przem. pt. „Kościół Ka­

tolicki w Polsce wobec zagadnień chwili” .

25 X I 1945 przywraca do kultu prymasowską bazylikę gnieźnieńską i wygłasza homilię na temat:

„Wymowa dziejów ” .

5 X II 1945 zwołuje na Jasną Górę i przewodniczy obra­

dom wyższych przełożonych zakonów mę­

skich.

13 1 1946 wygłasza na akademii ku czci św. Rodziny w auli Uniwersytetu Poznańskiego odczyt pt. „Zagadnienie rodziny chrześcijańskiej” . 24 I 1946 przewodniczy obradom w Krakowie w yż­

szych przełożonych zakonów żeńskich.

4 III 1946 rezygnuje z arcybiskupstwa poznańskiego i zostaje metropolitą warszawskim, zatrzy­

mując stolicę prymasowską.

12 V 1946 konsekruje na Jasnej Górze bpa Stefana Wyszyńskiego, przyszłego prymasa Polski.

Współkonsekratorzy: bp K. Radoński i bp S. Czajka z Częstochowy.

18— 19 V 1946 bierze udział w uroczystościach kaliskich z okazji 150-lecia koronacji cudownego obra­

zu św. Józefa w kolegiacie kaliskiej.

25 V 1946 bierze udział w pożegnalnej akademii ku jego czci urządzonej w auli UP.

30 V 1946 dokonuje ingresu do prokatedry warszaw­

skiej. Wita go abp A. Szlagowski podniosłym, historycznym przemówieniem.

29 VI 1946 konsekruje biskupów pomocniczych (Z. Cho- romańskiego i W. Majewskiego) w prokate- drze warszawskiej.

21VII 1946 poświęca kościół Św. Doroty, Stanisława i Wacława we Wrocławiu na prokatedrę w obecności ośmiu biskupów.

8 IX 1946 poświęca naród polski Niepokalanemu Sercu Maryi na Jasnej Górze w obecności całego episkopatu i milionowej rzeszy wiernych.

24 XII 1946 wygłasza przez radio watykańskie tradycyjne przemówienie wigilijne skierowane do kato­

lików w Polsce i za granicą.

3 I 1947 przemawia w Warszawie na zebraniu Związ­

ku Księży Muzyków poruszając problem pod­

niesienia śpiewu i muzyki kościelnej.

(8)

10 III 1947

26— 27 IV 1947

24 V I 1947

czerw iec 1947

lipiec 1947

26 X 1947

21 III 1948

2 4 V 1948

1— 2 V II 1948

23 I X 1948

10X 19 48

13 X 1948 14 X 1948 2 1 X 1948

w ydaje historyczny list pasterski na 950-lecie śmierci św. W ojciecha.

bierze udział wraz z całym episkopatem pols­

kim i kard. A . S. Sapiehą w uroczystościach jubileuszow ych św. W ojciecha w Gnieźnie, p ow ołu je do życia Radą Prym asowską dla O dbudow y K ościołów W arszaw y i w ydaje odezwą związaną w tej sprawie oraz kładzie i pośw ięca kam ień w ęgielny pod bazylikę archikatedralną Św. Jana w W arszawie (zniszczoną w czasie powstania warszawskie­

go).

wita kard. Bernarda G riffina prymasa katol A nglii i zwiedza z nim polskie ośrodki życia kościelnego, zwłaszcza Ziem ie Zachodnie, zwiedza ziem ię w arm ijską w tow arzystw ie admin. ap. Teodora Benscha i odwiedza From bork, Olsztyn, Lidzbark i Świętą Lipkę, poświęca W yższe Seminarium Duchow ne w G orzow ie i bierze udział w uroczystej akademii z tej okazji.

bierze udział w przeniesieniu C udow nego Pana Jezusa z prokatedry do kaplicy B arycz- k ów w gruzach archikatedry warszawskiej, w ydaje słynne orędzie do katolików Ziem Odzyskanych.

uczestniczy na zaproszenie bpa S. W yszyń­

skiego, ord. lubelskiego w Kongresie K ółek R óżańcow ych w Krasnobrodzie.

poświęca z okazji K on feren cji Plenarnej Episkopatu w e W rocław iu statuę Matki B o­

żej przed tum em wrocławskim ,

bierze udział w uroczystości przeniesienia re­

likw ii patrona W arszawy, bł. Ładysława z Gielniowa do kościoła akadem ickiego w W arszawie i wygłasza płom ienne przem ó­

wienie do m łodzieży akadem ickiej, kard. Hlond poważnie zachorował,

poddał się operacji wyrostka robaczkow ego, przyjm uje sakrament chorych i W iatyk z rąk bpa Z. Chorom ańskiego w obecności bisku­

p ów sufraganów i kapituły i przekazuje sw oją ostatnią wolę.

22 X 1948

24 X 1948

26 X 1948

2 1 X I 1948

22 X I 1948

22 X 1949

1951

22 X 1958

22 X 1960

zgon kard. Hlonda, Prymasa Polski (o godz.

10.30) w szpitalu SS. Elżbietanek na M oko­

tow ie w Warszawie.

eksportacja zw łok kard. Hlonda do prokate­

d ry warszawskiej; prow adzi kondukt abp W. Dymek.

pogrzeb kard. Hlonda. U roczystościom żałob­

nym przew odniczy kard. Sapieha. W pogrze­

bie biorą udział wszyscy biskupi, kapituły i przedstaw iciele władz oraz am basadorzy obcych państw. Z w łoki zm arłego kardynała złożono w k aplicy N ajśw. Sakramentu w gru­

zach katedry warszawskiej.

przewiezienie serca kard. Hlonda do bazyliki prym asow skiej w Gnieźnie.

złożenie urny z sercem prymasa w kaplicy pod wieżam i (w daw nym kapitularzu) w ba­

zylice gnieźnieńskiej.

uroczystość żałobna w pierwszą rocznicę śm ierci w kościele Św. B onifacego w e W ro c­

ławiu. Przew odniczy prym as Polski, Stefan W yszyński i wygłasza przem ów ienie nawią­

zujące do historycznego aktu pow ołania do życia przez zm arłego prymasa organizacji kościelnej na Ziem iach Zachodnich i Północ­

nych.

ukazuje się w ybór pism i przem ów ień kard.

Hlonda pt. Na straży sumienia narodu (Ram- sey U SA), w ydan y staraniem ks. Artura Słom ki SDB, z przedm ową prof. O. H alec- kiego.

uroczystość przeniesienia zw łok kard. Hlonda do n ow ej kaplicy w bazylice archikatedral- nej warszawskiej. Mszę św. celebruje bp Z. Choromański w zastępstwie kard. W y­

szyńskiego, obecnego na konklaw e; przem ó­

w ienie żałobne wygłasza abp A. Baraniak, długoletni sekretarz zm arłego prymasa.

odsłonięcie i pośw ięcenie pomnika kard.

A. Hlonda, dłuta Z ofii T rzcińskiej-K am iń- skiej w bazylice warszawskiej przez kard.

W yszyńskiego, prymasa Polski.

(9)

2 3 I V 1964

4 V 1970

16 VIII 1971

22 X 1973

23— 24 X 1973

28 X I 1973

28 XI 1973

odsłonięcie i poświęcenie pomnika kard.

Hlonda w bazylice archikatedralnej poznań­

skiej przez kardynała Wyszyńskiego,

poświęcenie tablicy pamiątkowej ku czci kard. Hlonda w katedrze wrocławskiej przez kard. prymasa Wyszyńskiego z okazji 25-lecia istnienia organizacji kościelnej na Ziemiach Zachodnich i Północnych przy udziale episko­

patu Polski. Popiersie dłuta art. B. Lang- manna.

otwarcie i poświęcenie „Izby pamiątek”

kard. A. Hlonda w Czerwińsku nad Wisłą przez kard. Stefana Wyszyńskiego, z udzia­

łem abpa A. Baraniaka, bpów B. Sikorskiego i B. Dąbrowskiego, i innych gości,

odsłonięcie i poświęcenie tablicy pamiątko­

wej ku czci kard. A. Hlonda w kaplicy M. B. Częstochowskiej, gdzie znajduje się serce kard. Hlonda, przeniesione z dawniej­

szego kapitularza. Poświęcenia dokonał kard.

S. Wyszyński.

sympozjum ku czci kard. Hlonda w domu głównym Tow. Chrystusowego w Poznaniu, na którym wygłoszono pięć referatów poś­

więconych życiu i działalności kard. Hlonda, uroczysta akademia w Rzymie w Palazzo della Cancelleria pod przewodnictwem pry­

masa Wyszyńskiego i bpa W. Rubina. Bierze w niej udział m. in. 14 kardynałów, bis­

kupi i generał Towarzystwa Salezjańskiego A. Ricceri. Przemówienie poświęcone życiu i działalności kard. Hlonda wygłasza abp A. Baraniak, metropolita poznański.

Sekcja Emigracji Polskiej na KUL-u organi­

zuje sympozjum poświęcone pamięci kard.

A. Hlonda, na którym wygłoszono 3 refera­

ty. Otwarcia sympozjum dokonał ks- rektor A. Krąpiec.

6. Ks. kard. A . H lond podczas poświęcenia kościoła Sw . Jana Bosko w Sokołow ie Podlaskim (18 V I 1939)

(10)

Ks. prymasA. Hlondpodczaskonsekracjibpa Kazimierza J. Ko­ walskiegow Pelplinie4 VIII1946r. Ks.prymas AugustHlond nałożuśmierci

Obraz

Updating...

Cytaty

Updating...

Powiązane tematy :