• Nie Znaleziono Wyników

Liczba punktów do uzyskania: 50

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Liczba punktów do uzyskania: 50"

Copied!
8
0
0

Pełen tekst

(1)Centralna Komisja Egzaminacyjna. Ukad graficzny © CKE 2010. Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczcia egzaminu.. WPISUJE ZDAJCY KOD. PESEL. Miejsce na naklejk z kodem. EGZAMIN MATURALNY Z FILOZOFII POZIOM PODSTAWOWY. MAJ 2010. Instrukcja dla zdajcego 1. Sprawd, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 8 stron (zadania 1 – 20). Ewentualny brak zgo przewodniczcemu zespou nadzorujcego egzamin. 2. Rozwizania zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy kadym zadaniu. 3. Pisz czytelnie. Uywaj dugopisu/pióra tylko z czarnym tuszem/atramentem. 4. Nie uywaj korektora, a bdne zapisy wyranie przekrel. 5. Pamitaj, e zapisy w brudnopisie nie bd oceniane. 6. Podczas egzaminu moesz korzysta z linijki. 7. Na karcie odpowiedzi wpisz swój numer PESEL i przyklej naklejk z kodem. 8. Nie wpisuj adnych znaków w czci przeznaczonej dla egzaminatora.. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 Cz I – 20 pkt Cz II – 30 pkt. MFI-P1_1P-102.

(2) Egzamin maturalny z filozofii Poziom podstawowy. 2. CZ I (20 punktów) Zadanie 1. (1 pkt) Czym kieruje si altruista, kiedy chce postpowa etycznie? a) dobrem publicznym b) trosk o dobro innych c) wasnymi przyjemnociami d) poszanowaniem obowizku. Zadanie 2. (2 pkt) Do poniszych stanowisk przyporzdkuj odpowiednie terminy. determinizm, idealizm, indukcjonizm, irracjonalizm, naturalizm, nominalizm, obiektywizm, pozytywizm, realizm pojciowy a) Idee s wiecznym wzorem wszystkich rzeczy. ..................................... b) Powszechniki istniej realnie. ..................................... c) Prawdziwe poznanie musi by powszechnie obowizujce i niezalene od podmiotu. ...................................... Zadanie 3. (2 pkt) Wyja nij znaczenie nastpujcych terminów: a) aksjomat ................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... b) dedukcja ................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ Zadanie 4. (2 pkt) W jaki sposób wyja ni by Arystoteles ponisze twierdzenia? W odpowiedzi odwo aj si do koncepcji czterech przyczyn. a) Ksztat domu suy ochronie przed warunkami atmosferycznymi. ................................................................................................................................................. b) Ksztat domu wynika z zastosowania tworzywa (cegy, kamienia lub drewna). ..................................................................................................................................................

(3) Egzamin maturalny z filozofii Poziom podstawowy. 3. Zadanie 5. (2 pkt) Podaj pojcia przeciwstawne do poniszych: a) subiektywizm – ................................................ b) determinizm – .................................................. c) materializm – ................................................... d) absolutyzm – ..................................................... Zadanie 6. (2 pkt) Uzupe nij tabel, wpisujc w odpowiednie rubryki litery oznaczajce w asno ci bytu charakterystyczne dla koncepcji Parmenidesa i koncepcji Heraklita. a) Byt podlega cigym zmianom. b) Byt jest niezmienny i niepodzielny. c) Byt jest wieczny i stay. d) Byt jest jeden. e) Byt jest jednoci przeciwiestw. Parmenides. Heraklit. Zadanie 7. (2 pkt) W poniszym fragmencie uzupe nij luki, dobierajc odpowiednie s owa spo ród podanych poniej: agregat, cz, harmonia, monada,. podzielno,. stao, zasada. Leibniz w swej Monadologii mówi o substancji prostej, wchodzcej w skad rzeczy zoonych, któr nazywa ............................................ . Jest ona substancj prost, tzn. pozbawion ............................................ . Tam, gdzie nie ma czci, twierdzi Leibniz, nie jest moliwa rozcigo ani ksztat, ani ............................................ .. Zadanie 8. (1 pkt) Podaj nazwy poniszych stanowisk filozoficznych. a) Wszelka wiedza pochodzi jedynie z dowiadczenia. .......................................................... b) Prawda zaley od punktu widzenia. ...........................................................

(4) 4. Egzamin maturalny z filozofii Poziom podstawowy. Zadanie 9. (3 pkt) Wyja nij krótko, na czym polega „przewrót kopernika ski” dokonany przez Immanuela Kanta. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ Zadanie 10. (3 pkt) Przeczytaj podany fragment tekstu Jean-Paul Sartre’a. Czy jego autor zgodzi by si z podanymi niej stwierdzeniami? Wpisz we wskazane miejsce „tak” lub „nie”. „Czowieka w pojciu egzystencjalisty nie mona zdefiniowa, dlatego e jest on pierwotnie niczym. Bdzie on czym dopiero póniej i to bdzie takim, jakim si sam uczyni. A wic nie ma natury ludzkiej, poniewa nie ma Boga, który by j w swym umyle pocz. Czowiek jest poza tym nie tylko taki, jakim siebie pojmuje, lecz równie takim, jakim chce by, jakim si poj po zaistnieniu i jakim zapragn by po tym skoku w istnienie. Czowiek jest tylko tym, czym siebie uczyni.” Autor uwaa, e: a) Natura ludzka jest czym trwaym i pierwotnym. ............................. b) Esencja poprzedza egzystencj. ......................................................... c) Wolno czowieka wie si z istnieniem Boga. ............................. d) Czowiek sam siebie stwarza. ............................................................. CZ II (30 punktów) Na podstawie tekstu odpowiedz na pytania. Tadeusz Kotarbi ski, Zagadnienia etyki niezalenej Mowa bdzie o etyce niezalenej. Od czego niezalenej? Od religii. Albowiem dominuje u nas etyka religijnie ugruntowana. Uzasadnia ona wasne hasa naczelne odwoujc si do Boga, do ycia przyszego, do pomiertnego wymiaru nagród i kar za czyny dobre i ze. [...] Natomiast etyka waciwa (a ona ma by przedmiotem obecnego roztrzsania) interesuje si tym, jak trzeba y, by by porzdnym czowiekiem, by y zacnie, a nie y w stanie haby. [...] Obrawszy jako temat zagadnienia etyki waciwej, traktujcej o walorach moralnych postpowania, wypada przede wszystkim zastanowi si bliej nad treci gównych poj, którymi ona operuje, wypowiadajc swoje zachty i przestrogi. Co waciwie podoba nam si.

(5) Egzamin maturalny z filozofii Poziom podstawowy. 5. etycznie w postawie i dziaaniach ludzi odwanych, dobrych, prawych i sublimowanych? Czy nie za to szanujemy takich, e mona liczy na nich jako na opiekunów? e taki stanie twardo na placu w obliczu niebezpieczestwa, bronic tych, którzy s zdani na jego obron, e takiemu nie zbraknie chci, by pomóc innemu wydoby si z klski, e taki, skoro zapowiedzia, e zrobi, co potrzeba, to dotrzyma zapowiedzi i zrobi, e taki nie ulegnie pokusom syreniego piewu i nie porzuci placówki ani domu dla doranych powabów, dla satysfakcji elementarnych, dla narkotyku... Moe nie od rzeczy bdzie tedy streci lapidarnie sens naszego domysu, mówic, e godny szacunku jest opiekun spolegliwy. [...] Odwrotnie, na pogard zasuy, kto podopiecznych opuszcza w potrzebie czy to ze strachu, czy dlatego, e go nie obchodz lub przestali obchodzi, bo on, sobek, dba tylko o swoj skór, swoje mienie, swoje przyjemnoci, czy dlatego, e zapowied opieki potraktowa niepowanie, lekkomylnie, albo dlatego, e da si skusi jakiej poncie i zszed z posterunku albo si zamroczy, nie zdobywszy si na przeciwstawienie chtce doranej rozumnego, wiadomoci przewietlonego powcigu. [...] Cisn si [...] do gowy róne natarczywe zagadnienia, np.: czy masz obowizek opieki tylko wzgldem tych, wzgldem kogo podje si expressis verbis opiek sprawowa? A jeli nie zacigne takiego zobowizania wobec nikogo, to czy jeste w porzdku, siedzc z zaoonymi rkoma? [...] Przede wszystkim, to jasne, e gos oceny etycznej domaga si, bymy zajmowali stanowisko opiekucze bynajmniej nie tylko wzgldem tych, wzgldem których zobowizalimy si do tego umow lub w jaki podobny sposób. [...] Có jednak widzimy w rzeczywistoci? [...] Staj naprzeciw siebie grupy o walorach mieszanych. I wtedy sumienie ludzi dobrych i dzielnych utyka na rozdrou, roztapia si w jakim bezksztatnym „wszystko jedno”. [...] Nie chcc dopuci do marazmu, nieuchronnej konsekwencji zobojtnienia, trzeba si zdoby na akt wyboru, zsolidaryzowa si z jakim gronem podstawowym, przy którym bdzie si stao mocno w przypadku antagonizmu z podmiotami poza tym gronem. I ludzie dokonuj takich wyborów lub za nich niejako dokonuj wyboru stosunki, w które s uwikani. [...] Mogo to by np. spoeczestwo wasnego pastwa albo naród, do którego si naley [...] Majc do wyboru aut-aut solidarno z gobiem lub solidarno z jastrzbiem – wybierzemy oczywicie t pierwsz solidarno w stosunkach midzyludzkich, zaopiekujemy si maltretowan on i brutalnie traktowanym dzieckiem, a nie zncajcym si nad nimi mem i ojcem, pijakiem i awanturnikiem. [...] Ale pamita naley, e i taki czowiek ma potrzeby, i bywa czsto, e jest zy, bo jest mu le, i e jemu te naley si pomoc, a zwaszcza pomoc w sprawie zawsze dla kadego niezmiernie wanej, w sprawie wydobycia si z dna upadku, ze sposobu ycia, który budzi pogard dla ndznika w jego wasnym, przyguszonym, lecz odzywajcym si sumieniu. [...] Ale skd obowizek opiekuczej postawy wobec istot, z którymi nie jestem zwizany adn z tych wizi? Na to jedyn chyba bdzie odpowiedzi wsucha si bacznie w gos wasnego sumienia. [...] Przy próbach uwiadamiania sobie i formuowania tych odpowiedzi dobrze bywa, oczywicie, poradzi si ksiek, porozmawia po koleesku z tymi, co sami borykali si z podobn udrk. [...] Ale nie przypuszczajmy, e znajdziemy tam pouczenia równie okrelone, w równym stopniu intersubiektywnie uzasadnione, jak twierdzenia w podrcznikach algebry lub geometrii. Etyka niezalena jest niezalena jeszcze i w tym sensie, e wasnego gosu sumienia niepodobna zastpi gosem cudzym. [...] T. Kotarbiski, Zagadnienia etyki niezalenej (fragmenty), w: tego, Medytacje o yciu godziwym, Warszawa 1985, s. 151-156..

(6) Egzamin maturalny z filozofii Poziom podstawowy. 6. Zadania do tekstu (30 punktów) Zadanie 11. (3 pkt) a) Od czego wed ug Kotarbi skiego etyka powinna by niezalena? .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. b) Czym wed ug autora powinna zajmowa si etyka w a ciwa? .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................... Zadanie 12. (3 pkt) a) Wymie dwie cechy, jakimi wed ug Kotarbi skiego powinien odznacza si opiekun spolegliwy. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. b) Z jakiego powodu Kotarbi ski uwaa powysze cechy za etycznie donios e? .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................... Zadanie 13. (3 pkt) Jakie wtpliwo ci ma opiekun spolegliwy? Sformu uj je w formie pyta . a) ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ b) ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ c) ................................................................................................................................................ .................................................................................................................................................

(7) Egzamin maturalny z filozofii Poziom podstawowy. 7. Zadanie 14. (2 pkt) Czym zdaniem Kotarbi skiego kierujemy si w wyborze midzy dwoma dodatnimi systemami etycznymi? Odpowied

(8) uzasadnij. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ Zadanie 15. (4 pkt) Z kim powinien si solidaryzowa opiekun spolegliwy w sytuacji, gdy ma do czynienia z pokrzywdzonym i krzywdzicielem? Odpowied

(9) uzasadnij. Odpowied: ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Uzasadnienie: ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ Zadanie 16. (1 pkt) Jak rol wed ug autora pe ni sumienie w podejmowaniu decyzji etycznych? ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ Zadanie 17. (2 pkt) Czy wed ug Kotarbi skiego w wyborze postpowania etycznego pomocna jest wiedza ksikowa? Odpowied

(10) uzasadnij. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................

(11) Egzamin maturalny z filozofii Poziom podstawowy. 8. Zadanie 18. (2 pkt) Czy koncepcja etyki cnót Arystotelesa moe by przyk adem etyki niezalenej? Odpowied

(12) krótko uzasadnij. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ Zadanie 19. (4 pkt) Czy Twoim zdaniem zasady godnego postpowania maj charakter trwa y i obowizuj powszechnie? Odpowied

(13) uzasadnij. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................ Zadanie 20. (6 pkt) Scharakteryzuj stanowisko Kotarbi skiego w kontek cie opozycji: a) obiektywizm – subiektywizm ................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. b) altruizm – egoizm ................................................................................................................... ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ..................................................................................................................................................

(14)

Cytaty

Powiązane dokumenty

Przeczytaj przymiotniki i podkreśl te, które wskazu- ją na cechy wybranego przez ciebie zwierzaka.?. Zaznacz drugą kreską w zadaniu dru- gim te, które

„– Spodnie nie dotyczą kota, messer – niezmiernie godnie odpowiedział kocur, – Może polecisz mi, messer, włożyć jeszcze buty? Koty w butach występują jedynie

-zna metodę obliczania, jakim ułamkiem jednej liczby jest druga liczba, -zna sposoby zamiany ułamka na procent... b)

c) uświadamiasz sobie wyraźnie istnienie wielu zagadnień, które „masz” nadal na poziomie I.. – jakim językiem mówić i jakim uchem słuchać, aby uczyć z sukcesem? •

Znale¹¢ najmniejszy wspóªczynnik tarcia statycznego µ stat , przy którym klocek utrzymuje si¦ na obracaj¡cej si¦ równi pochyªej.. Obliczy¢ wspóªczynnik

Natężeniem prądu elektrycznego I nazywamy iloraz wartości ładunku q przepływającego przez przekrój poprzeczny przewodnika przez czas t, w którym ten ładunek

Katalog ten ma również charakter dynamiczny, gdyż podstawowym kryterium wyodrębnienia określonego dobra osobi- stego jest odczucie społeczne (wyrok SN z dnia 6.4.2004 r.,

Zaczynając od ulicy Kapucyńskiej, przy której rogu stał spory dom partero- wy z facjatą mieszkalną i obszernym podwórzem, ciągnącym się przez całą dłu- gość uliczki aż