• Nie Znaleziono Wyników

43.1. Odkrycie jądra

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "43.1. Odkrycie jądra"

Copied!
1
0
0

Pełen tekst

(1)

43.1. Odkrycie jądra

W pierwszych latach dwudziestego wieku o budowie atomów wiedziano niewiele ponad to, że znajdują się w nich elektrony. Elektrony odkryto już w 1897 roku (dokonał tego J.J. Thomson), ale ich masa pozostawała wciąż nieznana. Nie można było więc stwierdzić, ile ujemnie naładowanych elektronów zawiera atom.

Wiedziano, że atomy są obojętne elektrycznie, nie budziło więc wątpliwości, że zawierają one też ładunek dodatni, chociaż nikt nie umiał powiedzieć, w jakiej postaci on występuje.

W roku 1911 Ernest Rutherford przedstawił pogląd, że dodatni ładunek jest skupiony w środku atomu w postaci jądra, które zawiera też przeważa- jącą część masy atomu. Hipoteza Rutherforda nie była zwykłym domysłem, lecz miała mocne podstawy w postaci doświadczenia zaproponowanego przez niego, a wykonanego przez jego współpracowników — Hansa Geigera (jego nazwisko kojarzy się nam z licznikiem Geigera–M¨ullera) i Ernesta Marsdena, dwudziesto- letniego studenta, który nie uzyskał jeszcze nawet tytułu licencjata.

W czasach Rutherforda wiedziano już, że niektóre pierwiastki, nazywane promieniotwórczymi (radioaktywnymi), ulegają samorzutnej przemianie w inne pierwiastki i że zjawisku temu towarzyszy emisja różnych cząstek. Jednym z ta- kich pierwiastków jest radon, który emituje cząstki α o energii zbliżonej do 5,5 MeV. Dziś wiemy, że cząstki te to po prostu jądra atomów helu.

Pomysł Rutherforda polegał na zbadaniu odchylania wiązki cząstek α o znacznej energii wycelowanych w tarczę z cienkiej metalowej folii. Cząstki α o masie 7300 razy większej niż masa elektronu mają ładunek +2e.

Rys. 43.1. Układ doświadczalny (widok z góry) używany w laborato- rium Rutherforda w latach 1911–1913 do badania rozpraszania cząstek α w cienkiej metalowej folii. Detektor można obracać, zmieniając kąt φ. Źró- dłem cząstek α jest radon — gaz bę- dący produktem rozpadu radu. Ten pro- sty, mieszczący się na stole laboratoryj- nym układ, pozwolił odkryć jądra ato- mowe

Rys. 43.2. Punkty na wykresie prezentują wy- niki pomiarów rozpraszania cząstek α w folii ze złota, uzyskane przez Geigera i Marsdena za po- mocą układu z rysunku 43.1. Linia ciągła odpo- wiada przewidywaniom teoretycznym opartym na założeniu, że w atomie występuje małe, ciężkie, naładowane dodatnio jądro. Skala osi pionowej jest logarytmiczna i obejmuje sześć rzędów wiel- kości. Krzywą teoretyczną przesunięto, aby prze- chodziła przez punkt pomiarowy oznaczony kół- kiem

43.1. Odkrycie jądra 135

Cytaty

Powiązane dokumenty

Przy opisie przedsiębiorczości społecznej, dewiacji pozytywnej, nadnormalności cywilizacyjnej na plan pierwszy wysuwa się więc cechy osobowe tych działaczy, które są

Th e discussion of the role of the Church and clergy in the 19 th -century Russian society was stimulated by Great Reforms of Alexander II, especially by the relaxation

Wzór Rutherforda i odkrycie jądra

Aby sprawdzić, czy wynik doświadczenia jest skutkiem wprowadzanego przez nas czynnika przeprowadzamy kontrolę negatywną – doświadczenie pomocnicze, przeprowadzone w

thony Kaldellis w swoim niedawnym artykule postuluje, niewątpliwie słusznie, że Timarion musi być odczytywany jako dzieło literackie, a nie źródło faktograficzne (chociaż

Już miał biedak powiedzied, co mu się na język nawinęło, gdy przypomniały mu się słowa nieznajomego – nie mówid niczego bez zastanowienia; zamyślił się,

a więc uosobiony, można zupełnie właściwie powiedzieć, że jest w trzech osobach, chociaż ani słowo osoba, ani troistość nie są mu przypisywane w Biblii. Ale to nie

Objętość graniastosłupa obliczamy mnożąc pole podstawy tego graniastosłupa przez