• Nie Znaleziono Wyników

The sentinel lymph node biopsy as part of treatment in patients with Paget disease of the breast: a report of two cases

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "The sentinel lymph node biopsy as part of treatment in patients with Paget disease of the breast: a report of two cases"

Copied!
3
0
0

Pełen tekst

(1)

WPROWADZENIE

Choæ od pierwszego opisu raka Pageta piersi up³ywa 130 lat [1], le- czenie tej choroby pozostaje przed- miotem kontrowersji. Nie ma w¹tpli- woœci, ¿e podstawowym sposobem leczenia jest zabieg operacyjny, lecz jego zakres jest wci¹¿ przed- miotem rozwa¿añ i dyskusji [2].

Przedstawiono 2 przypadki cho- rych leczonych z powodu raka Pa- geta piersi. U jednej chorej wyko- nano amputacjê piersi wg metody Maddena, u drugiej – leczenie oszczêdzaj¹ce. W obu przypad- kach przeprowadzono biopsjê wê- z³a wartowniczego.

OPIS PRZYPADKÓW

Przypadek I

Chora, lat 78, zg³osi³a siê do Kli- niki Chirurgii Onkologicznej z powo- du owrzodzenia brodawki piersi pra- wej utrzymuj¹cego siê od 2 mies.

Badanie wycinka ujawni³o utkanie ra- ka Pageta. U chorej wykonano am- putacjê piersi prawej sposobem Maddena, ograniczaj¹c zakres limfa- denektomii do I i II piêtra wêz³ów ch³onnych. W trakcie zabiegu pobra-

no 3 wêz³y wartownicze metod¹ barwnikowo-izotopwow¹. Zabieg po- przedzono przedoperacyjn¹ limfo- scyntygrafi¹. Radiofarmaceutyk po- dano przyotoczkowo w 4 miejscach.

Zastosowano nadtechnecjan (99mTc) na noœniku albuminowym o aktywno- œci ok. 37 MBq i objêtoœci 0,5 ml.

Wykonano dynamiczn¹ i statyczn¹ fazê badania przy u¿yciu gamma ka- mery o du¿ym polu widzenia z koli- matorem LEHR. Rzut wêz³ów wartow- niczych zaznaczono na skórze barw- nym markerem w projekcji AP.

Œródoperacyjnie wykonano barwienie dróg i wêz³ów ch³onnych, podaj¹c 1 ml barwnika Patentblau V (przy- otoczkowo w 4 miejscach) oraz prze- prowadzono pomiar promieniowania gamma przy u¿yciu rêcznego detek- tora promieniowania gamma (Navi- gator). Za wêz³y wartownicze uzna- no wêz³y wybarwione o najwy¿szym poziomie promieniowania.

Badanie materia³u pooperacyj- nego ujawni³o raka Pageta bro- dawki oraz pod brodawk¹ drobne ogniska przewodowego raka na- ciekaj¹cego, ER(+), PR(+); nie stwierdzono przerzutów w wêz³ach wartowniczych ani pozosta³ych Leczenie chorych na raka Pageta

piersi wci¹¿ budzi kontrowersje.

Przedstawiono opis leczenia dwóch chorych na raka Pageta: jednej pod- danej amputacji piersi, drugiej lecze- niu oszczêdzaj¹cemu pierœ. U obu chorych wykonano biopsjê wêz³a wartowniczego.

O

Oppiiss pprrzzyyppaaddkóww.. PPrrzzyyppaaddeekk II..

U 78-letniej chorej wykonano ampu- tacjê piersi prawej sposobem Mad- dena. W trakcie zabiegu wykonano biopsjê wêz³ów wartowniczych w ce- lu zwiêkszenia czu³oœci badania hi- stopatologicznego. W dniu poprze- dzaj¹cym zabieg wykonano przed- operacyjn¹ limfoscyntygrafiê z zasto- sowaniem 99mTc na noœniku albumi- nowym (aktywnoœæ ok. 37 MBq, ob- jêtoœæ 0,5 ml). Radiofarmaceutyk po- dano œródskórnie, przyotoczkowo w 4 miejscach. Na pocz¹tku zabie- gu operacyjnego podano t¹ sam¹ technik¹ barwnik Patentblau V. Przy u¿yciu rêcznego detektora promie- niowania gamma zidentyfikowano 3 wêz³y wartownicze. Badanie ma- teria³u pooperacyjnego ujawni³o ra- ka Pageta brodawki oraz pod bro- dawk¹ drobne ogniska przewodo- wego raka naciekaj¹cego, ER(+), PR(+); nie stwierdzono przerzutów w wêz³ach wartowniczych ani pozo- sta³ych usuniêtych wêz³ach. U cho- rej pooperacyjnie w³¹czono hormo- noterapiê (tamoxifen).

P

Prrzzyyppaaddeekk IIII.. U 55-letniej chorej usu- niêto kompleks brodawka-otoczka wraz z guzem pod brodawk¹. Prze- prowadzono równie¿ biopsjê wêz³a wartowniczego, stosuj¹c tak¹ sam¹ technikê, jak w pierwszym przypad- ku. Badanie materia³u pooperacyj- nego z piersi ujawni³o obecnoœæ przewodowego raka naciekaj¹cego (GIII), raka Pageta, ER(-), PR(-), Her 2(3+) oraz nie ujawni³o przerzutów w wêŸle wartowniczym [CK-MNF(-)].

Chor¹ poddano pooperacyjnej ra- dioterapii i chemioterapii.

P

Pooddssuummoowwaanniiee.. Przedstawione przy- padki ukazuj¹ zró¿nicowane lecze- nie chirurgiczne u chorych na raka Pageta: od radykalnego do oszczê- dzaj¹cego.

S

S³³oowwaa kklluucczzoowwee:: rak piersi, rak Pa- geta, leczenie oszczêdzaj¹ce, biop- sja wêz³a wartowniczego.

W

Wsspó³³cczzeessnnaa OOnnkkoollooggiiaa ((22000044)) vvooll.. 88;; 66 ((228855––228877))

Biopsja wêz³a wartowniczego w leczeniu chorych na raka

Pageta piersi

– opis dwóch przypadków

The sentinel lymph node biopsy as part of treatment in patients with Paget disease of the breast:

a report of two cases

Dariusz Nejc, Janusz Piekarski, Piotr Pluta, Konrad Wroñski, Piotr Sêk, Arkadiusz Jeziorski

Klinika Chirurgii Onkologicznej, Uniwersytet Medyczny w £odzi

(2)

Treatment of patients with Paget disease of the breast is controversial.

We present two patients treated in our center. In one case modified radical mastectomy was performed, whereas in the other, breast conserving surgery was performed.

In both cases, sentinel node biopsy was performed.

C

Caassee oonnee.. A 78-year-old woman underwent modified radical mastec- tomy. In order to maximize the sensitivity of pathologic examination, sentinel node biopsy was performed.

The day before the surgery preo- perative lymphoscintigraphy was performed using 99mTc on an albumin carrier (radioactivity: 37 MBq; volume:

0.5 ml). The radioactive tracer was injected intradermally at the border of areola. Four injections were performed. Surgery was started with the injection of blue dye using the same injecting technique. Three sentinel nodes were identified also with the use of a hand-held gamma radiation detector. In the removed breast, pathologic examination revealed the presence of multiple small foci of invasive ductal cancer.

No metastases were found in sentinel or the other nodes. As the patient’s tumor was estrogen receptor positive, hormonotherapy with tamoxifen was started.

C

Caassee ttwwoo.. In a 52-year-old woman nipple-areola complex together with the underlying tumor were excised.

The patient underwent also sentinel node biopsy; the same technique was used as in the first of described cases. Pathologic examination revealed the presence of invasive ductal cancer (G3), estrogen recep- tor (-), progesterone receptor (-), Her 2(3+) together with intraductal com- ponent. No metastases were found in sentinel node [CK-MNF(-)]. The patient received postoperative radiotherapy and chemotherapy.

S

Suummmmaarryy:: The presented cases show in fact a range of surgical interventions in Paget disease patients, from the most aggressive to the most conservative one.

K

Keeyy wwoorrddss:: breast cancer, Paget disease, breast conserving therapy, sentinel lymph node biopsy.

W

Wsspó³³cczzeessnnaa OOnnkkoollooggiiaa ((22000044)) vvooll.. 88;; 66 ((228855––228877))

usuniêtych wêz³ach ch³onnych pa- chy prawej (pT1N0Mx).

U chorej w³¹czono pooperacyjn¹ hormonoterapiê (tamoxifen). W okre- sie obserwacji (12 mies.) nie zaob- serwowano nawrotu choroby.

Przypadek II

Chora, lat 55, zg³osi³a siê do Kli- niki Chirurgii Onkologicznej z powo- du owrzodzenia brodawki piersi prawej, utrzymuj¹cego siê od 6 mies. oraz guzka pod brodawk¹ o œrednicy ok. 0,5 cm. Badanie wy- cinka z brodawki ujawni³o utkanie raka Pageta (EMA +: CK 7+).

Chora nie wyrazi³a zgody na le- czenie radykalne. U chorej po ruty- nowym przygotowaniu wykonano za- bieg usuniêcia kompleksu brodaw- ka-otoczka oraz biopsjê wêz³a wartowniczego pachy prawej (1 wê- ze³) metod¹ barwnikowo-izotopow¹ (przedoperacyjna limfoscyntygrafia – 99mTc na noœniku albuminowym o aktywnoœci ok. 37 MBq w 0,5 ml, podany przyotoczkowo w 4 miej- scach; œródoperacyjne barwienie dróg i wêz³ów ch³onnych – 1 ml Pa- tentblau V podany przyotoczkowo w 4 miejscach oraz œródoperacyjny pomiar promieniowania gamma przy u¿yciu rêcznego detektora promie- niowania gamma).

Badanie materia³u pooperacyjne- go z piersi ujawni³o obecnoœæ prze- wodowego raka naciekaj¹cego (GIII), raka Pageta, ER(-), PR(-), Her 2 (3+) oraz nie ujawni³o przerzutów w wêŸle wartowniczym [CK-MNF(-)].

Chor¹ poddano pooperacyjnej chemioterapii wg schematu AC oraz radioterapii. W czasie obser- wacji (12 mies.) nie zaobserwowa- no nawrotu choroby.

PODSUMOWANIE

Rak Pageta jest rzadk¹ postaci¹ raka przewodowego rozpoznawan¹ u 1–4 proc. chorych na raka piersi [3–5]. Chorobê opisa³ sir James Pa- get w 1874 r. [1]. Objawy przedmio- towe obejmuj¹ owrzodzenie, nad¿er- ki, zaczerwienienie lub strup w obrê- bie brodawki. Mo¿e wystêpowaæ

wyciek z brodawki. U czêœci chorych stwierdza siê guz w obrêbie mi¹¿szu piersi. Powy¿szym objawom mo¿e to- warzyszyæ ból i/albo œwi¹d brodaw- ki [6]. Podstaw¹ rozpoznania jest ba- danie histopatologiczne wycinka po- branego ze zmienionej brodawki, a w przypadkach w¹tpliwych bada- nie immunohistochemiczne [7–9].

Standardowym postêpowaniem lecz- niczym jest wykonanie amputacji piersi wg metody Maddena [4, 5, 10]. Jednak¿e od wielu lat podejmo- wane s¹ próby leczenia oszczêdza- j¹cego pierœ. Aby by³o ono bez- pieczne, konieczny jest w³aœciwy do- bór chorych, którzy mog¹ byæ w taki sposób leczeni. W tym celu niezbêd- ne jest wykonanie badañ obrazo- wych: mammografii i ultrasonografii.

U chorych na raka Pageta piersi, u których planuje siê leczenie oszczêdzaj¹ce w³aœciwe jest równie¿

wykonanie mammografii metod¹ re- zonansu magnetycznego. Niestety, bardzo ograniczona dostêpnoœæ tej metody diagnostyki obrazowej w Pol- sce, praktycznie uniemo¿liwia wyko- nanie takiego badania. W zwi¹zku z wysokim odsetkiem chorych, u któ- rych rakowi Pageta brodawki towa- rzyszy rak naciekaj¹cy i/albo rozpo- znaje siê przerzuty w wêz³ach ch³on- nych pachowych, odst¹pienie od limfadenektomii pachowej wydaje siê byæ postêpowaniem ryzykownym [11]. Rozwi¹zaniem problemu wyda- je siê byæ przeprowadzenie biopsji wêz³a wartowniczego, a nastêpnie kwalifikacja do limfadenektomii pa- chowej chorych, u których stwierdzo- no przerzuty w wêŸle wartowniczym.

Wêze³ wartowniczy (SLN – senti- nel lymph node) jest pierwszym wê- z³em ch³onnym na drodze sp³ywu ch³onki z obszaru zmiany pierwotnej.

Jest on pierwszym miejscem wystê- powania przerzutów nowotworowych.

Jeœli w wêŸle wartowniczym nie ma przerzutów, nie powinno ich byæ równie¿ w innych wêz³ach. Je¿eli przerzuty s¹ obecne w wêŸle war- towniczym, to mog¹ (choæ nie mu- sz¹) wystêpowaæ w pozosta³ych wê- z³ach regionalnych [12]. W celu identyfikacji wêz³a wartowniczego

(3)

Biopsja wêz³a wartowniczego w leczeniu chorych na raka Pageta piersi – opis dwóch przypadków

287

najczêœciej stosuje siê limfoscynty- grafiê przedoperacyjn¹, ³¹cznie ze œródoperacyjnym wybarwianiem dróg ch³onnych i œródoperacyjn¹ detekcj¹ promieniowania gamma [13].

Zastosowanie biopsji wêz³a war- towniczego umo¿liwi³o u pierwszej opisanej chorej zwiêkszenie czu³oœci badania histopatologicznego wêz³ów ch³onnych pachowych; u drugiej chorej – odst¹pienie od wykonania limfadenektomii pachowej i unikniê- cie zwi¹zanych z ni¹ nastêpstw.

PIŒMIENNICTWO

1. Paget J. On disease of the mammary areola preceding cancer of the mammary gland. St. Bartholomew’s Hosp Rep 1874; 10: 87-9.

2. Piekarski J, Jeziorski A. Rak Pageta piersi u kobiet – rozleg³oœæ procesu nowotworowego a sposób leczenia.

Onkol Pol 2000; 3: 123-7.

3. Dixon AR, Galea MH, Ellis IO, et al.

Paget’s disease of the nipple. Br J Surg 1991; 78: 722-3.

4. Ashikari R, Park K, Huvos AG, Urban JA. Paget’s disease of the breast.

Cancer 1970; 2: 680-5.

5. Nance FC, DeLoach DH, Welsh RA, Becker WF. Paget’s disease of the breast. Ann Surg 1970; 171: 864-72.

6. Kruszewski WJ, Kopacz A, Wojtacki J i wsp. Choroba Pageta sutka. Pol Przegl Chirurg 1999; 71: 799-810.

7. Hitchcock A, Topham S, Bell J, et al.

Routine diagnosis of mammary Paget’s disease. A modern approach. Am J Surg Pathol 1992; 16: 58-61.

8. Smith KJ, Tuur S, Corvette D, et al.

Cytokeratin 7 staining in mammary and extramammary Paget’s disease. Mod Pathol 1997; 10: 1069-74.

9. Edorh A, Parache RM, Migeon C, et al.

Expression of the c-erbB-2 oncoprotein in mammary Paget’s disease. Pathol Biol Paris 1995; 43: 584-89.

10. Paone JF, Baker RR. Pathogenesis and treatment of Paget’s disease of the breast. Cancer 1981; 48: 825-9.

11. Piekarski j, Jeziorski A, Bakliñska M, et al. Patients with Paget disease of nipple and with palpable mass in breast have unfavorable prognosis. J Exp Clin Cancer Res 2004; 23: 421-5.

12. Cabanas RM. An approach for the treatment of penile carcinoma. Cancer 1977; 39: 456-66.

13. Nejc D. Biopsja wêz³a wartowniczego.

W: Onkologia – podrêcznik dla studentów i lekarzy. R. Kordek, J. Jassem, M.

Krzakowski, A. Jeziorski (red.).

MedicalPress, Gdañsk 2003; 66-67.

ADRES DO KORESPONDENCJI dr n. med. DDaarriiuusszz NNeejjcc

Klinika Chirurgii Onkologicznej Uniwersytet Medyczny ul. Paderewskiego 4 93-509 £ódŸ

e-mail: dareknejc@op.pl tel. +48 42 689 54 41

Praca finansowana z badañ w³asnych nr 502-11-789

Cytaty

Powiązane dokumenty

The lack of information on the diameter of the ECE can be accepted in a situation where an axillary dissection was performed and there is a huge number of metastatic lymph

Sentinel lymph node biopsy as guidance for central neck dissection in patients with papillary thyroid carcinoma. Wang JD, Deng XC, Jin XJ

Aim of this study was assessment of the diagnostic effectiveness of the sentinel lymph node biopsy (SLNB) procedure in patients treated due to vulvar cancer.. Material and

On the basis of two cases we discuss the important issues regarding the sentinel lymph node detection biopsy (SLNB) in endometrial cancer with combined cervical administration of

Eight-year follow up result of the OTOASOR trial: The optimal treatment of the axilla — surgery or radio- therapy after positive sentinel lymph node biopsy in early-stage breast

Celem pracy jest przedstawienie zmian na błonie śluzowej jamy ustnej obserwowanych w przebiegu nie- swoistych chorób zapalnych jelit na podstawie dwóch przypadków

Choroba Behçeta (Behçet’s disease – BD) jest posta- cią układowego zapalenia naczyń krwionośnych przebie- gającą z okresami remisji i zaostrzeń, w której obserwu- je

Imaging methods for the local lymphatic system of the axilla in early breast cancer in patients qualified for sentinel lymph node biopsy.. Tomasz Nowikiewicz 1 , Andrzej Kurylcio 2