• Nie Znaleziono Wyników

Does sentinel lymph node biopsy not reduce a chance to cure breast cancer patients?

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "Does sentinel lymph node biopsy not reduce a chance to cure breast cancer patients?"

Copied!
4
0
0

Pełen tekst

(1)

WSTÊP

Pierwsza praca dotycz¹ca biop- sji wêz³a ch³onnego wartownicze- go u chorych na raka piersi uka- za³a siê ponad 10 lat temu [1]. Od tego czasu powsta³o wiele publi- kacji oceniaj¹cych u¿ytecznoœæ tej metody. W celu okreœlenia czu³o- œci i swoistoœci biopsji wêz³a war- towniczego oraz liczby wyników fa³szywie ujemnych u wszystkich chorych po biopsji wêz³a ch³onne- go wartowniczego wykonywano standardow¹ limfadenektomiê pa- chow¹. Badania te nie daj¹ infor- macji o wynikach leczenia cho- rych, u których po biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego i uzyska- niu wyniku ujemnego odst¹piono od limfadenektomii pachowej. Usu- niêcie wêz³ów ch³onnych pacho- wych u chorych na raka piersi zmniejsza liczbê nawrotów w tej okolicy [2], a uzyskany wynik hi- stopatologiczny pozwala na okre- œlenie stopnia zaawansowania cho- roby – informacji wp³ywaj¹cej na decyzjê o podjêciu leczenia uzu- pe³niaj¹cego [3, 4]. Zabieg ten ma równie¿ wp³yw na prze¿ycia odle- g³e chorych [5]. Jednak wykonanie limfadenektomii pachowej obarczo- ne jest wieloma powik³aniami, taki-

mi jak ch³onkotok, obrzêk ch³onny, zaburzenia ruchu i czucia obrêczy barkowej z towarzysz¹cymi bólami;

powik³ania te mog¹ pojawiæ siê nawet u ponad 80 proc. chorych po zabiegu [6–8]. Z kolei powik³a- nia po biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego s¹ du¿o rzadsze [9, 10]. Zmniejszenie odsetka po- wik³añ nie mo¿e stanowiæ podsta- wowego argumentu, przemawiaj¹- cego za mo¿liwoœci¹ odst¹pienia od limfadenektomii pachowej w oparciu o wynik biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego, gdy¿

nie powinno odbyæ siê to kosztem pogorszenia wyników leczenia. Dla- tego te¿, bior¹c pod uwagê mo¿- liwoœæ uzyskania wyniku fa³szywie ujemnego biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego, autorzy postanowi- li na podstawie dostêpnego pi- œmiennictwa oceniæ, jakie mog¹ byæ konsekwencje kliniczne odst¹- pienia od limfadenektomii pacho- wej u chorych, u których w pobra- nych wêz³ach ch³onnych wartowni- czych nie stwierdzono obecnoœci przerzutów. Autorzy sprawdzili tak-

¿e, czy znane s¹ wyniki randomi- zowanych badañ, w których po- równywano wyniki odleg³e po lim- fadenektomii pachowej i po biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego.

Biopsja wêz³a ch³onnego wartowni- czego jest metod¹ coraz szerzej sto- sowan¹ u chorych na raka piersi. Po- zwala ona na odst¹pienie od wykony- wania u wybranych chorych elektywnej limfadenektomii pachowej, co ma zasadnicze znaczenie dla re- dukcji powik³añ. Nasuwa siê pytanie, czy u chorych na raka piersi odst¹pie- nie od limfadenektomii pachowej na podstawie ujemnego wyniku biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego nie wp³ynie niekorzystnie na wyniki lecze- nia? Aby odpowiedzieæ na to pytanie, dokonaliœmy przegl¹du piœmiennictwa dotycz¹cego odsetka nawrotów w okolicy pachowej po biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego bez limfa- denektomii pachowej. W medianie czasu obserwacji od 24 do 46 mies.

czêstoœæ nawrotów w tej okolicy wy- nosi³a od 0 do 1,4 proc., co jest po- równywalne do odsetka nawrotów po limfadenektomii pachowej. Sprawdzi- liœmy, jaki wp³yw mog¹ mieæ wyniki fa³- szywie ujemne na podjêcie decyzji o zastosowaniu leczenia uzupe³niaj¹- cego. W analizowanej przez nas pra- cy Nano i wsp. wykazano, ¿e jedynie 0,7 proc. chorych na skutek uzyska- nego wyniku fa³szywie ujemnego nie otrzyma³oby optymalnego leczenia uzupe³niaj¹cego. Przyjrzeliœmy siê równie¿ badaniom randomizowanym, porównuj¹cym wyniki leczenia cho- rych po biopsji wêz³a wartowniczego bez limfadenektomii pachowej z wy- nikami po standardowej limfadenek- tomii pachowej. W opublikowanym w 2003 r. przez Veronesiego i wsp. ba- daniu randomizowanym, przeprowa- dzonym na grupie chorych podda- nych biopsji wêz³a wartowniczego bez limfadenektomii, nie stwierdzono w ci¹gu 46 mies. obserwacji wiêkszej liczby zdarzeñ niekorzystnych i zgo- nów w porównaniu z grup¹ chorych po limfadenektomii pachowej. Aktual- nie na œwiecie prowadzonych jest 9 prospektywnych badañ randomizo- wanych na du¿ych grupach chorych dotycz¹cych ró¿nych aspektów biop- sji wêz³a wartowniczego i dopiero po ich zakoñczeniu w pe³ni mo¿na bê- dzie odpowiedzieæ na postawione przez nas pytanie.

S³owa kluczowe: rak piersi, biopsja wêz³a ch³onnego wartowniczego, nawrót w okolicy pachowej, lecze- nie uzupe³niaj¹ce, badania rando- mizowane.

W

Wsspó³³cczzeessnnaa OOnnkkoollooggiiaa ((22000044)) vvooll.. 88;; 99 ((445533––445566))

Czy biopsja wêz³a ch³onnego wartowniczego nie zmniejsza szansy na wyleczenie chorych na raka piersi?

Does sentinel lymph node biopsy not reduce a chance to cure breast cancer patients?

Piotr Pluta, Janusz Piekarski, Dariusz Nejc, Arkadiusz Jeziorski

Klinika Chirurgii Onkologicznej UM w £odzi

(2)

Sentinel lymph node biopsy (SLNB) is a technique gaining popularity in the treatment of breast cancer pa- tients. This procedure allows to avo- id performing elective axillary dis- section (AD) in a specified group of patients, which has an important implication for reducing morbidity.

Nevertheless, the decision of aban- donment AD in sentinel lymph no- de negative patients raises some concerns about compromising the chances of cure in this group of pa- tients. This review examines data regarding axillary recurrences after SLNB without AD. Clinical trials sho- wed that during follow-ups ranging from 24 to 46 months, axillary recur- rence developed in 0 to 1.4% of pa- tients after SLNB alone, and these data are similar to outcomes after AD. We were concerned with the implications of false-negative biop- sies for adjuvant treatment. Nano et al demonstrated that owing to a fal- se-negative SLNB, only 0.7% of pa- tients in that study would not have received adjuvant systemic thera- py, which could have potentially je- opardized their survival prospects.

We also looked through the rando- mized trials comparing SLNB alo- ne with AD. In the randomized trial conducted by Veronesi et al there were no significant differences be- tween SLNB-alone group and AD group in the rate of unfavorable events and deaths during 46 mon- ths of follow-up. However, before large clinical randomized trials con- cerning different aspects of senti- nel lymph node biopsy are finali- zed, we are not able to provide a complete answer to the title qu- estion.

Key words: breast cancer, sentinel lymph node biopsy, axillary recur- rence, adjuvant treatment, rando- mized trials

W

Wsspó³³cczzeessnnaa OOnnkkoollooggiiaa ((22000044)) vvooll.. 88;; 99 ((445533––445566))

WYNIKI FA£SZYWIE UJEMNE Obawy zwi¹zane z biopsj¹ wêz³a ch³onnego wartowniczego wynikaj¹ z mo¿liwoœci uzyskania wyniku fa³- szywie ujemnego. Terminem tym okreœla siê sytuacjê, w której w ba- daniu histopatologicznym w pobra- nych wêz³ach wartowniczych nie stwierdza siê przerzutów, ale s¹ one obecne w pozosta³ych regionalnych wêz³ach ch³onnych. Przyczyny pro- wadz¹ce do uzyskiwania wyników fa³szywie ujemnych nie s¹ do koñ- ca jasne, niemniej przyjmuje siê, ¿e mog¹ one wynikaæ z b³êdnego wy- konania zabiegu przez chirurga (zwi¹zanego z brakiem doœwiadcze- nia w tego typu zabiegach lub b³ê- dami w podaniu znacznika i/lub barwnika), obecnoœci w naczyniach i wêz³ach ch³onnych zatorów z ko- mórek nowotworowych zaburzaj¹- cych przep³yw znacznika/barwnika z ogniska pierwotnego do wêz³a ch³onnego wartowniczego (kwalifiko- wanie do zabiegu chorych z klinicz- nymi cechami N1) lub nieprecyzyj- n¹ ocen¹ patologiczn¹ [11–13]. Od- setek wyników fa³szywie ujemnych u chorych, u których po biopsji wê- z³a ch³onnego wartowniczego wyko- nywano limfadenektomiê pachow¹, siêga nawet 40 proc. [14]. Jednak badania wskazuj¹ równie¿, ¿e wraz z nabyciem doœwiadczenia przez chirurgów wykonuj¹cych ten zabieg, odsetek ten zmniejsza siê do ok.

5 proc. [14, 15].

Nawroty w okolicy pachowej

Nawroty w okolicy pachowej po standardowej limfadenektomii pa-

chowej s¹ zjawiskiem rzadkim i do- tycz¹ 1 proc. chorych [16].

W tab. 1. przedstawiono odsetek wznów w okolicy pachowej po biopsji wêz³a ch³onnego wartowni- czego bez limfadenektomii pacho- wej. Podczas obserwacji, której me- diana wynosi³a od 24 do 46 mies., czêstoœæ nawrotów w tej okolicy za- warta by³a w zakresie od 0 do 1,4 proc. S¹ to zatem wyniki zbli¿one do obserwowanych po limfadenek- tomii pachowej. Czas tych obser- wacji jest stosunkowo krótki, przez co istnieje mo¿liwoœæ wzrostu licz- by nawrotów wraz z up³ywem cza- su. Jednak w obserwacjach d³ugo- terminowych, prowadzonych u cho- rych na raka piersi, u których wykonano limfadenektomiê pacho- w¹ zaobserwowano, ¿e mediana czasu do nawrotu w okolicy pacho- wej wynosi³a od 17 do 19 mies.

[16, 17]. Mediana czasu do nawro- tu by³a krótsza ni¿ czas obserwacji w badaniach nad zastosowaniem biopsji wêz³a ch³onnego wartowni- czego. Na podstawie przedstawio- nych publikacji wydaje siê zatem,

¿e odst¹pienie od limfadenektomii pachowej w oparciu o wynik biop- sji wêz³a ch³onnego wartowniczego nie wp³ywa na wzrost liczby wznów w okolicy pachowej w porównaniu ze standardow¹ limfadenektomi¹ pachow¹, wykonywan¹ u wszyst- kich chorych na raka piersi.

LECZENIE UZUPE£NIAJ¥CE Podstawowym wskazaniem do zastosowania leczenia uzupe³nia- j¹cego u chorych na raka piersi

Tab. 1. Odsetek nawrotów w okolicy pachowej u chorych, u których ze wzglêdu na ujemny wynik biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego odst¹piono od limfadenektomii pachowej

Table 1. Axillary recurrence rate after sentinel lymph node biopsy without axillary dissection

B

Baaddaanniiee LLiicczzbbaa MMeeddiiaannaa cczzaassuu OOddsseetteekk c

chhoorryycchh oobbsseerrwwaaccjjii ((mmiieess..)) nnaawwrroottóóww ((pprroocc..))

Giuliano i wsp. [25]67 39 0 (0/67)

Roumen i wsp. [26]100 24 1 (1/100)

Chung i wsp. [27]208 26 1,4 (3/208)

Veronesi i wsp. [20]167 46 0 (0/167)

Reitsamer i wsp. [28]200 36 0 (0/200)

(3)

Czy biopsja wêz³a ch³onnego wartowniczego nie zmniejsza szansy na wyleczenie chorych na raka piersi?

455

jest obecnoœæ przerzutów w wê- z³ach ch³onnych pachowych [3, 4].

Bior¹c pod uwagê mo¿liwoœæ uzy- skania wyniku fa³szywie ujemnego, istnieje obawa, ¿e biopsja wêz³a ch³onnego wartowniczego spowo- duje, ¿e czêœæ chorych nie otrzy- ma leczenia uzupe³niaj¹cego, po- mimo obecnoœci przerzutów w wê- z³ach ch³onnych pachowych.

OdpowiedŸ na pytanie, jak du-

¿a grupa chorych nara¿ona jest na odst¹pienie od zastosowania lecze- nia uzupe³niaj¹cego z powodu wy- ników fa³szywie ujemnych biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego, mo¿na znaleŸæ w badaniu przepro- wadzonym przez Nano i wsp. [12].

Wykazali oni, ¿e jedynie u 2 (0,7 proc.) z 285 chorych, u których wykonano biopsjê wêz³a wartowni- czego, wynik fa³szywie ujemny móg³by wp³yn¹æ na zastosowanie leczenie, które nie jest optymalne dla danej grupy chorych.

Równie¿ inni autorzy sugeruj¹,

¿e przy braku informacji o stanie histologicznym wêz³ów ch³onnych pachowych decyzje o zastosowa- niu leczenia uzupe³niaj¹cego mo¿- na podj¹æ w oparciu o dane o ognisku pierwotnym [18, 19].

Wydaje siê zatem, ¿e biopsja wê- z³a ch³onnego wartowniczego, na- wet przy ryzyku uzyskania wyniku fa³szywie ujemnego, nie powinna znacz¹co przyczyniaæ siê do zmniejszenia szansy na wylecze- nie chorych na raka piersi z po- wodu b³êdnej decyzji o odst¹pie- niu od leczenia uzupe³niaj¹cego.

BADANIA RANDOMIZOWANE Do pe³nej oceny mo¿liwoœci od- st¹pienia od wykonywania standar- dowej limfadenektomii pachowej u chorych z ujemnym wynikiem biopsji wêz³a ch³onnego wartowni- czego niezbêdne s¹ prospektyw- ne badania randomizowane, prze- prowadzone na du¿ych grupach chorych, z d³ugim czasem obser- wacji. W sierpniu 2003 r. na ³a- mach New England Journal of Me-

dicine ukaza³a siê praca Verone- siego i wsp. [20], w której zapre- zentowano wyniki badania rando- mizowanego, porównuj¹cego wyni- ki leczenia chorych na raka piersi po biopsji wêz³a ch³onnego war- towniczego bez limfadenektomii z wynikami po standardowej limfa- denektomii pachowej. Badanie to obejmowa³o grupê 516 chorych z pierwotnym rakiem piersi o œred- nicy do 2 cm; mediana czasu ob- serwacji wynosi³a 46 mies. W gru- pie chorych poddanych biopsji wêz³a wartowniczego bez limfade- nektomii nie stwierdzono wiêkszej liczby zdarzeñ niekorzystnych (tj.

miejscowych nawrotów choroby, przerzutów odleg³ych, rozwoju in- nych nowotworów i zgonów) w po- równaniu z grup¹ chorych po lim- fadenektomii pachowej. Ze wzglê- du na niewielk¹ liczbê chorych zakwalifikowanych do badania oraz krótki okres obserwacji nie mo¿na na podstawie tej pracy wy- ci¹gn¹æ ostatecznych wniosków co do mo¿liwoœci bezpiecznego od- st¹pienia od standardowej limfade- nektomii pachowej na rzecz biop- sji wêz³a wartowniczego u chorych na raka piersi.

Aktualnie na œwiecie prowadzo- nych jest 9 prospektywnych badañ randomizowanych, dotycz¹cych ró¿nych aspektów biopsji wêz³a wartowniczego [21, 22]. Czêœæ z tych badañ ma na celu porów- nanie odleg³ych wyników leczenia, uzyskanych po biopsji wêz³a war- towniczego i po standardowej lim- fadenektomii pachowej.

W Europie w 2000 r. rozpoczê- to badanie KiSS (German Clinical Interdisciplinary Sentinel Study), w którym udzia³ bierze 128 od- dzia³ów ginekologicznych [23].

W badaniu tym chorzy (docelowo w liczbie 1 912), z ujemnym wyni- kiem biopsji wêz³a wartowniczego, losowo kwalifikowani s¹ do stan- dardowej limfadenektomii pacho- wej lub do obserwacji. Celem ba- dania jest okreœlenie 5-letnich

prze¿yæ ca³kowitych oraz prze¿yæ wolnych od objawów nawrotu cho- roby, a tak¿e chorobowoœci i jako- œci ¿ycia chorych w obu bada- nych grupach.

W maju 2001 r. w Stanach Zjed- noczonych National Surgical Adju- vant Breast and Bowel Project we wspó³pracy z University of Vermont rozpocz¹³ randomizowane badanie III fazy (NSABP – 32), maj¹ce na celu porównanie biopsji wêz³a war- towniczego ze standardow¹ limfade- nektomi¹ pachow¹ u chorych na ra- ka piersi bez klinicznych cech prze- rzutów do wêz³ów ch³onnych [24].

Badanie ma obejmowaæ 4 500 cho- rych, którzy s¹ losowo kwalifikowa- ni do grupy, w której po biopsji wê- z³a ch³onnego wartowniczego wyko- nuje siê limfadenektomiê pachow¹, z usuniêciem wêz³ów ch³onnych piê- tra I i II, b¹dŸ do grupy chorych, u których limfadenektomiê pachow¹ wykonuje siê jedynie w wypadku stwierdzenia przerzutów w wêŸle wartowniczym, okreœlonych w bada- niu œródoperacyjnym odciskowych preparatów cytologicznych lub po ocenie trwa³ych preparatów barwio- nych eozyn¹ – hematoksylin¹. Wy- konywane jest równie¿ badanie z u¿yciem techniki immunohistoche- micznej, ze znakowanymi przeciw- cia³ami antycytokeratynowymi. W ce- lu ustalenia wartoœci prognostycznej mikroprzerzutów, w przypadku ich wykrycia, nie wykonuje siê uzupe³- niaj¹cej limfadenektomii pachowej.

Obecnie w badaniu tym bierze udzia³ 217 chirurgów z 73 oœrodków w Stanach Zjednoczonych.

Byæ mo¿e badania te pozwol¹ w pe³ni odpowiedzieæ na pytanie, czy biopsja wêz³a wartowniczego jest metod¹ daj¹c¹ wyniki lecze- nia porównywalne z limfadenekto- mi¹ pachow¹.

PODSUMOWANIE

Biopsja wêz³a ch³onnego wartow- niczego jest metod¹ bardzo obie- cuj¹c¹. W ¿adnym z dotychczas opublikowanych przez du¿e oœrod-

(4)

456

Wspó³czesna Onkologia

ki badañ nie znaleziono przes³anek, wskazuj¹cych na mo¿liwoœæ uzy- skania gorszych wyników leczenia po biopsji wêz³a ch³onnego wartow- niczego w porównaniu z limfade- nektomi¹ pachow¹. Wyniki fa³szy- wie ujemne s¹ stosunkowo rzadkie, a ich liczba maleje wraz z nabywa- niem przez chirurgów doœwiadcze- nia. Wynik fa³szywie ujemny mo¿e byæ przyczyn¹ odst¹pienia od opty- malnego leczenia uzupe³niaj¹cego jedynie u niewielkiej grupy chorych, gdy¿ jego zastosowanie w du¿ej mierze zale¿y od cech patologicz- nych ogniska pierwotnego. Dotych- czasowe obserwacje wskazuj¹, ¿e u chorych, u których w oparciu o ujemny wyniki biopsji wêz³a ch³onnego wartowniczego odst¹pio- no od limfadenektomii pachowej, nie dosz³o do wiêkszej liczby na- wrotów w okolicy pachowej. Nie- mniej do momentu zakoñczenia wielooœrodkowych badañ randomi- zowanych, oceniaj¹cych prze¿ycia odleg³e chorych nie mo¿na jedno- znacznie odpowiedzieæ na pytanie, czy biopsja wêz³a ch³onnego war- towniczego daje chorym na raka piersi takie same szanse na wyle- czenie, co limfadenektomia pacho- wa. Jednak wszystkie przes³anki napawaj¹ optymizmem i zachêcaj¹ do prowadzenia dalszych badañ klinicznych nad zastosowaniem tej metody u wybranych chorych na raka piersi.

PIŒMIENNICTWO

1. Krag DN, Weaver DL, Alex JC, et al.

Surgical resection and radiolocalization of the sentinel lymph node in breast cancer using a gamma probe. Surg Oncol 1993; 2: 335-9.

2. Orr RK. The impact of prophylactic axil- lary node dissection on breast cancer survival – a Bayesian meta-analysis.

Ann Surg Oncol 1999; 6: 109-16.

3. Thuerlimann B. International consensus meeting on the treatment of primary bre- ast cancer 2001, St. Gallen, Switzer- land. Breast Cancer 2001; 8: 294-7.

4. Rak piersi; zalecenia diagnostyczno-te- rapeutyczne Polskiej Unii Onkologii.

Krzakowski M (red.). Materia³ przedsta- wiony uczestnikom III Ogólnopolskiej

Konferencji Diagnostyka i leczenie raka piersi. Warszawa – Falenty, 3-5 kwietnia 2003 r.: 14.

5. Langlands AO, Prescott RJ, Hamilton T. A clinical trial in the management of operable cancer of the breast. Br J Surg 1980; 67: 170-4.

6. Yeoh EK, Denham JW, Davies SA, et al. Primary breast cancer. Complica- tions of axillary management. Acta Ra- diol Oncol 1986; 25: 105-8.

7. Keramopoulos A, Tsionou C, Minaret- zis D, et al. Arm morbidity following treatment of breast cancer with total axillary dissection: a multivariated ap- proach. Oncology 1993; 50: 445-9.

8. Petrek JA, Heelan MC. Incidence of breast carcinoma-related lymphedema.

Cancer 1998; 83: 2776-81.

9. Schrenk P, Rieger R, Shamiyeh A, et al. Morbidity following sentinel lymph node biopsy versus axillary lymph node dissection for patients with breast carci- noma. Cancer 2000; 88: 608-14.

10. Schijven MP, Vingerhoets AJ, Rutten HJ, et al. Comparison of morbidity be- tween axillary lymph node dissection and sentinel node biopsy. Eur J Surg Oncol 2003; 29: 341-50.

11. Farshid G, Pradhan M, Kollias J, et al.

Computer simulations of lymph node metastasis for optimizing the pathologic examination of sentinel lymph nodes in patients with breast carcinoma. Cancer 2000; 89: 2527-37.

12. Nano MT, Kollias J, Farshid G, et al.

Clinical impact of false-negative sentinel node biopsy in primary breast cancer.

Br J Surg 2002; 89: 1430-4.

13. Estourgie SH, Nieweg OE, Valdes Ol- mos RA, et al. Eight false negative sentinel node procedures in breast can- cer: what went wrong? Eur J Surg On- col 2003; 29: 336-40.

14. Nieweg OE, Jansen L, Valdes Olmos RA, et al. Lymphatic mapping and sen- tinel lymph node biopsy in breast can- cer. Eur J Nucl Med 1999; 26: S11-6.

15. Tafra L. The learning curve and sentinel node biopsy. Am J Surg 2001; 182:

347-50.

16. Newman LA, Hunt KK, Buchholz T, et al. Presentation, management and out- come of axillary recurrence from breast cancer. Am J Surg 2000; 180: 252-6.

17. Fodor J, Polgar C, Major T, et al. The time-course of metastases from breast cancer after mastectomy and breast- -conserving surgery with and without isolated local-regional recurrence.

Breast 2002; 11: 53-7.

18. Jamali FR, Kurtzman SH, Deckers PJ.

Role of axillary dissection in mammo- graphically detected breast cancer.

Surg Oncol Clin N Am 1997; 6:

343-58.

19. Haffty BG, Ward B, Pathare P, et al.

Reappraisal of the role of axillary lymph node dissection in the conservative treatment of breast cancer. J Clin Oncol 1997; 15: 691-700.

20. Veronesi U, Paganelli G, Viale G, et al. A randomized comparison of senti- nel-node biopsy with routine axillary dis- section in breast cancer. N Engl J Med 2003; 349: 546-53.

21. Goyal A, Mansel RE. Current status of sentinel lymph node biopsy in solid ma- lignancies. World J Surg Oncol 2004;

2: 9.

22. Mansel RE, Goyal A. European studies on breast lymphatic mapping. Semin Oncol 2004; 31: 304-10.

23. ASCO 2002; abstr 2053. http:

//www.asco.org/ac/1,1003,_12-002636- 00_18-0016-00_19-002053,00.asp 24. Krag DN, Harlow S, Weaver D, et al.

Radiolabeled sentinel node biopsy: col- laborative trial with the National Cancer Institute. World J Surg 2001; 25: 823- 8.

25. Giuliano AE, Haigh PI, Brennan MB, et al. Prospective observational study of sentinel lymphadenectomy without further axillary dissection in patients with sentinel node-negative breast can- cer. J Clin Oncol 2000; 18: 2553-9.

26. Roumen RM, Kuijt GP, Liem IH, et al.

Treatment of 100 patients with sentinel node-negative breast cancer without further axillary dissection. Br J Surg 2001; 88: 1639-43.

27. Chung MA, Steinhoff MM, Cady B.

Clinical axillary recurrence in breast cancer patients after a negative sentinel node biopsy. Am J Surg 2002; 184:

310-4.

28. Reitsamer R, Peintinger F, Prokop E, et al. 200 Sentinel lymph node biopsies without axillary lymph node dissection – no axillary recurrences after a 3-year fol- low-up. Br J Cancer 2004; 90: 1551-4.

ADRES DO KORESPONDENCJI lek. PPiioottrr PPlluuttaa

Klinika Chirurgii Onkologicznej Uniwersytetu Medycznego w £odzi 93-509 £ódŸ

ul. Paderewskiego 4 tel. + 48 42 689 54 41 e-mail: piotrpluta@op.pl

Cytaty

Powiązane dokumenty

Imaging methods for the local lymphatic system of the axilla in early breast cancer in patients qualified for sentinel lymph node biopsy.. Tomasz Nowikiewicz 1 , Andrzej Kurylcio 2

Skin-sparing or nipple-sparing mastectomy is a method of surgical treatment that is increasingly used in the treatment of patients with breast cancer.. It should be remembered that

The lack of information on the diameter of the ECE can be accepted in a situation where an axillary dissection was performed and there is a huge number of metastatic lymph

Sentinel lymph node biopsy as guidance for central neck dissection in patients with papillary thyroid carcinoma. Wang JD, Deng XC, Jin XJ

Aim of this study was assessment of the diagnostic effectiveness of the sentinel lymph node biopsy (SLNB) procedure in patients treated due to vulvar cancer.. Material and

Clinical feasibility and diagnostic accuracy of detecting micrometastatic lymph node disease in sentinel and non-sentinel lymph nodes in cervical cancer: outcomes and

Incorporation of sentinel lymph node metastasis size into a nomogram predicting nonsentinel lymph node involvement in breast cancer patients with a positive sentinel lymph

Eight-year follow up result of the OTOASOR trial: The optimal treatment of the axilla — surgery or radio- therapy after positive sentinel lymph node biopsy in early-stage breast