• Nie Znaleziono Wyników

Request for clarification

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Request for clarification"

Copied!
2
0
0

Pełen tekst

(1)

Diametros nr 5 (wrzesie 2005): 189 – 190

189

Pro ba o wyja nienie

Adam Chmielewski

Wprowadzenie do dyskusji o niesamowystarczalno ci demokracji Miłowit Kuni -ski zako czył stwierdzeniem, e „transcendentne podstawy demokracji to w istocie podstawy ró nych form ycia społecznego”. Wynika st d, e formy ycia społecznego ró ne od demokracji równie s niesamowystarczalne. Uprzejmie prosz Miłowita o wyra ne u ci lenie, czy to wła nie chciał powiedzie .

Kontekst, w którym pada to stwierdzenie sugeruje, e wszystkie formy organizacji ycia społecznego, nie tylko demokracja, s wsparte na „transcenden-tnym fundamencie racjonalnego porz dku wszech wiata i rozumu stwórczego”. To znaczyłoby, e z nie mniejszym uzasadnieniem mogliby my prowadzi dyskusj na temat niesamowystarczalno ci dyktatorskich, oligarchicznych, republika skich i innych form organizowania ycia społecznego. Czy tak? A je eli tak, to prosz o odpowied na pytanie, dlaczego kwestie niesamowystarczalno ci Miłowit pragnie podj wła nie w odniesieniu do demokracji?

Domy laj c si motywów rodzi si przypuszczenie, e Miłowit powoduje si przekonaniem, i (1) zwolennicy demokracji, maj c skłonno do zapominania o pozademokratycznych warunkach jej mo liwo ci, przyczyniaj si tym sposobem do tego, i ycie społeczne pogr a si w zapomnieniu o pewnych fundamentalnych prawdach. A zapewne tak e przekonaniem, e (2) gdy si im o nich przypomni, to wpłynie to na ich stosunek do demokracji, co ka e si domy la , i (3) wskutek tego przypomnienia przestan by zwolennikami demokracji lub ich entuzjazm w tej kwestii co najmniej osłabnie. Prosz Miłowita o potwierdzenie lub zaprzeczenie mojego odczytania jego intencji.

Mo na spekulowa , e z zało e (1) i (2) nie musi wynika konkluzja (3). Zwolennik demokracji mo e bowiem odpowiedzie , e skoro transcendentne warunki funkcjonowania demokracji s … transcendentne, to nie s jego dziełem ani podlegaj jego woli. St d za wynikałoby, e zwolennik demokracji,

(2)

Adam Chmielewski Pro ba o wyja nienie

190

u wiadomiony, i zmiana tych warunków, jako transcendentalnych, nie le y w jego mocy, mo e działa i my le tak, jak gdyby były one dane i oczywiste, mniej wi cej tak jak prawo grawitacji. Z prawem grawitacji nie mo na si nie liczy , ale, cho prawdziwe (albo wła nie dlatego, e jest prawdziwe), nie mo na na nie nic poradzi . Albowiem nawet gdy u wiadomimy sobie jego powszechne działanie, to mo emy post powa dokładnie tak samo, jak post powali my, nie wiedz c o jego istnieniu. Tak w istocie s dzi i działa wi kszo ludzi. Wiedz c o Bogu post puj , jak by go nie było.

Transcendencja i grawitacja jednak to nie to samo. Wydaje si wi c, e Miłowit ywi przekonanie, e przypomnienie ludziom o istnieniu konstytutywnej roli transcendencji dla demokracji b dzie miało skutek inny ni u wiadamianie ludzi o istnieniu prawa grawitacji. Ciekaw jestem, drogi Miłowicie, jaki mianowicie? Czy idzie o to, e u wiadomiwszy sobie transcendentalne warunki mo liwo ci demokracji, ludzie mieliby przesta by demokratami i sta si transcendentalistami? A w szczególno ci, co by to miało znaczy , tj. jak by si miało objawia w yciu społecznym?

Zastrzegaj c, e demokratyczne procedury przyczyniaj si do pokojowego funkcjonowania porz dku [społecznego], cho nie s one jego ródłem, Miłowit wzdraga si przed antydemokratycznymi konkluzjami. Stwierdzaj c bowiem, e demokracja jest umo liwiona przez transcendentne warunki, implikuje zarazem, i jest ona dziełem Bo ym – mniej wi cej tak samo, jak ewolucja (sic!).

Czy wi c słusznie wnioskuj , e Twoja argumentacja ma prowadzi do konkluzji, i demokracja, jako dzieło Bo e, jest zgodna z prawem naturalnym i jakkolwiek nie uznajesz jej za bonum honestum (cho s ludzie, którzy tak s dz ), ani nie jest ona dla Ciebie bonum delectabile, to jest ona w Twojej opinii nie-kwestionowalnym bonum utile i jako takie jest godna poszanowania i zachowania?

Cytaty

Powiązane dokumenty

Przez długi czas pracownia A rrheniusa była Mekką wszystkich zajm ujących się chemią fi­. zyczną i ustępow ała pierwszeństwa jedynie

Udowodni¢, »e odejmowanie na Z nie ma elementu neutralnego i »e nie jest

Spółka, członkowie jej organów oraz kadry zarządzającej jak również akcjonariusze, doradcy, przedstawiciele Spółki nie składają żadnych wyraźnych ani dorozumianych

W wyniku przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, wnikliwego przeanalizowania akt sprawy, a przede wszystkim raportu o

ULICE: Cybulskiego, Jankego nr nieparzyste od 1 - 13, Kalinowskiego, Kiepury, Kolejowa nr nieparzyste od 1 - 53, Kościuszki nr nieparzyste od 193 - 229, Kłodnicka,

Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robót związanych z układaniem i montaŜem elementów

„Zwierzęcość” żeńskich potworów stała się dla mnie bardzo atrakcyjną kategorią, ukazującą cechy postaci na pierwszy rzut oka być może

±niej pokazali±my te», »e jest ograniczony od doªu, wi¦c musi by¢ zbie»ny... Sprawd¹my, czy mo»na zastosowa¢