• Nie Znaleziono Wyników

Obligatoryjny pełnomocnik

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Obligatoryjny pełnomocnik"

Copied!
3
0
0

Pełen tekst

(1)

Andrzej Cubała

Obligatoryjny pełnomocnik

Palestra 42/5-6(485-486), 88-89

(2)

_ Z PRAKTYKI S Ą D O W E J _

Andrzej Cubała

■ Obligatoryjny pełnomocnik

Interesującym zagadnieniem zajął się Sąd Apelacyjny w Katowicach. Chodzi­ ło o zastosowanie art. 70 k.p.k. w sytua­ cji, gdy wchodzi w grę nie obrońca, lecz pełnomocnik. Inaczej mówiąc - czy da­ na osoba, wym ieniona w tymże przepisie jako ta, która korzysta z obligatoryjnej obrony, musi mieć też pełnomocnika, gdy kilkadziesiąt lat później, w miejsce oskarżonego staje się wnioskodawcą.

Pan Lucjan B. w 1949 roku skazany został przez b. W ojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie. Kilkadziesiąt lat później wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wyroku sądu wojskowego. Sąd W ojewódzki w Katowicach oddalił wniosek, a Sąd Apelacyjny w tym m ieś­ cie utrzym ał to postanowienie w mocy. Starszy pan B. poczuł się dotknięty tymi orzeczeniam i i pisał wszędzie opi­ sując swoją krzywdę. Jego akcje potrak­ towano jako wniosek o wznowienie po­ stępowania. Sąd Apelacyjny wyznaczył mu - jako wnioskodawcy - adwokata z urzędu dla sporządzenia i podpisania tego wniosku.

Teraz do akcji przystąpił jego pełno­ mocnik (adwokat). We wniosku o wzno­ wienie podkreślił, że jego klient jest osobą niedosłyszącą i w postępowaniu przed sądami obu instancji (wojewódz­ kim i apelacyjnym ) musiał mieć zgodnie

z art. 70 § 1 pkt 1 k.p.k. pełnomocnika. Skoro nie miał - konkludował - to po­ stępowanie w sprawie unieważnienia wyroku z 1949 r. dotknięte jest niew aż­ nością.

Czy taka inicjatywa wznowienia po­ stępowania oparta na zarzucie niew ażno­ ści miała szansę powodzenia?

Sąd Apelacyjny w Katowicach stwier­ dził na wstępie, że Lucjan B. dochodzą­ cy stwierdzenia nieważności wyroku sprzed laty, dom aga się w rezultacie uniewinnienia. W prawdzie nie je st oska­ rżonym, ale korzysta z jeg o uprawnień. Konsekwencją jest możliwość korzysta­ nia z dobrodziejstwa wynikającego z art. 70 k.p.k., który przewiduje koniecz­ ność wyznaczenia obrońcy oskarżonemu w kilku przypadkach tam opisanych, gdy nie ma obrońcy z wyboru (m.in. gdy jest głuchy).

Skoro powinien korzystać z tego upra­ wnienia, to niewyznaczenie mu przez sądy obu instancji pełnom ocnika jest uchybieniem wym ienionym w art. 388 pkt 6 k.p.k. (sąd odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli „oskarżo­ ny nie miał obrońcy w wypadkach okre­ ślonych w art. 70 § 1 i art. 71 lub obrońca nie brał udziału w czynnoś­ ciach, w których jeg o udział był obow ią­ zkowy”).

(3)

Obligatoryjny pełnomocnik

Okazuje się, że sąd apelacyjny przyta­ czając tę tezę oparł się na niepublikowa­ nym postanowieniu Sądu Najwyższego z 6 m arca 1997 r., sygn. akt IV KKN 78/96, i zaaprobował je w całości i bez zastrzeżeń.

Jak ta teza miała się do realiów tej sprawy? Lucjan B. to osoba w pode­ szłym wieku, u którego rozpoznano m.in. znaczne upośledzenie obustronne słuchu typu odbiorczego, co już samo w sobie m oże stanowić przesłankę okre­ śloną w art. 70 pkt 1 k.p.k. Niezależnie od tego w postępowaniu wznowienio- wym sąd ustalił, że lekarze ZUS-u stw ie­ rdzili u niego miażdżycę, zespół psycho- organiczny i dem entywno-depresyjny. „Fakt ten przekonuje o tym, że w przy­ padku wnioskodawcy zachodzi uzasad­ niona wątpliwość co do jego poczytalno­ ści w rozumieniu art. 70 pkt 2 k.p.k., a tym samym winien on mieć w toczą­ cym się postępowaniu pełnom ocnika” - stwierdził sąd (sprawa nosi sygnaturę II AKo 257/96) w postanowieniu z 13 maja 1997 r.

Z akt sprawy wynika, że wnioskodaw­ ca tak w postępowaniu toczącym się przed sądem wojewódzkim, jak i apela­ cyjnym, nie korzystał z pomocy pełno­ mocnika ustanowionego z wyboru, ani

też w sytuacji opisanej wyżej, nie usta­ nowiono mu pełnomocnika z urzędu mi­ mo takiego obowiązku. Stanowi to bez­ względną przyczynę odwoławczą. A za­ tem? Niezbędne stało się wznowienie postępowania sądowego w sprawie reha­ bilitacji B. i uchylenie obu postanowień. Orzeczenie to ma duże znaczenie dla praktyki wymiaru sprawiedliwości. Trzeba pamiętać i jest to widoczne go­ łym okiem, że wnioskodawcami w spra­ wach rehabilitacyjnych są osoby nie tyl­ ko w podeszłym wieku, lecz obok tego wieku są często głuchymi, niewidomy­ mi, niemymi, a nierzadko co do nich zachodzi uzasadniona wątpliwość co do ich poczytalności. Teza, iż wnioskodaw­ cy ci muszą mieć ustanowionego pełno­ mocnika, bądź z wyboru, bądź z urzędu - pod rygorem nieważności postępowa­ nia - jest doniosła i nie ma co ukrywać, wyjątkowo uciążliwa dla praktyków wy­ miaru sprawiedliwości, aczkolwiek wy­ soce humanitarna.

Dobrze stało się, iż takie orzeczenie (Sądu Najwyższego i katowickiego Sądu Apelacyjnego) ujrzały jednak późno światło dzienne. Gdyby bowiem miały zastosowanie od początku obowiązywa­ nia ustawy z 1991 r., realizacja ustawy rehabilitacyjnej wyglądałaby inaczej.

Cytaty

Powiązane dokumenty

Komputer super rzecz , można świetnie bawić się , jest jednak lepszy czas gdy ze znajomymi spędzasz czas!. Telefon super sprawa, znajomych słychać w szerz, lepiej jednak

przemysłowej i intelektualnej, w szczególności: praw patentowych, praw autorskich i praw do znaków towarowych. W przypadku wystąpienia przeciwko Zamawiającemu przez osobę

2) telefonicznie lub pocztą elektroniczną (dane kontaktowe dostępne są na stronie internetowej Banku www.bs.limanowa.pl);.. Jeżeli zawiadomienie składane jest w

Złącz stopy oraz postaraj się idealnie rozłożyć ciężar swojego ciała – by rozkładał się on na pełne stopy.. Następnie postaraj się możliwie mocno wyciągnąć palce

24.04 2015 (Międzynarodowy Dzień Świadomości Zagrożenia Hałasem) 7 Przeprowadzenie przesiewowych badań słuchu Strona www. Pracownicy PPP w

Jak już odgadniecie wszyskie nazwy zwierząt spróbujcie odczytać ułożone nazwy zwierząt oraz podzielcie się wraz z rodzicami informacjami na temat danego zwierzęcia –

początku, że ćwiczenia nie są wcale takie ciężkie jak były na początku, bo nawet jadąc tam bez kondycji, bardzo szybko ją nabywamy, to wyzwala taką radość,że ma się

Dodatkowo chcemy Cię poinformować, że w celu realizacji obowiązków prawnych związanych z wydawaniem nagród (rozliczenie podatku dochodowego) administratorem Twoich