METODYCZNE MATERIAŁY POMOCNICZE DO PODRĘCZNIKA I ZESZYTU ĆWICZEŃ MIĘDZY NAMIAUTORSTWA AGNIESZKI ŁUCZAK I ANNY MURDZEKNauczyciel wybiera lekcje spośród podanych. Samodzielnie planuje czas na omawianie lektur i sprawdziany.CZŁOWIEK I TRADYCJA

Download (0)

Loading.... (view fulltext now)

Full text

(1)

METODYCZNE MATERIAŁY POMOCNICZE DO PODRĘCZNIKA I ZESZYTU ĆWICZEŃ MIĘDZY NAMI AUTORSTWA AGNIESZKI ŁUCZAK I ANNY MURDZEK

Nauczyciel wybiera lekcje spośród podanych. Samodzielnie planuje czas na omawianie lektur i sprawdziany.

CZŁOWIEK I TRADYCJA

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

1 PODRĘCZNIK

J. Tuwim, * * * [Nie mam żadnego zajęcia…]

(fragment), s. 8–9

– czytanie ze zrozumieniem tekstu poetyckiego

– rozumienie pojęcia podmiot liryczny – określanie sytuacji lirycznej w utworze – nadawanie tytułu zgodnego z treścią – wykonywanie ilustracji do treści utworu – zorganizowanie konferencji; wchodzenie w rolę podmiotu lirycznego

– zbieranie argumentów na określony temat, prowadzenie rozmowy

plastyka

1 ZESZYT ĆWICZEŃ

Zabawy słowem:

Radość pisania, s. 5–6

– czytanie ze zrozumieniem tekstu poetyckiego na poziomie metaforycznym (określanie podmiotu lirycznego i sytuacji lirycznej, rozpoznawanie środków

artystycznych)

– tworzenie krótkich wypowiedzi z zastosowaniem środków poetyckich

(2)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Mowa… 1 PODRĘCZNIK

s. 10–11 – dostrzeganie funkcji komunikacyjnej mowy – wzbogacanie słownictwa związanego z mówieniem (tworzenie rodziny wyrazów do wyrazu mówić, wyjaśnianie

związków frazeologicznych i wskazywanie sytuacji, w których można je zastosować) – pisanie opowiadania twórczego

– czytanie tekstu ustawy prawnej i wyszukiwanie określonych treści

– pisanie projektu działań na rzecz ochrony języka

W obronie ojczystego języka

1–2 PODRĘCZNIK

M. Konopnicka, Rota, s. 12–14

– czytanie ze zrozumieniem tekstu

poetyckiego na poziomie semantycznym i krytyczno-twórczym (wyszukiwanie treści metaforycznych i symbolicznych, nazywanie wartości, przedstawianie pojęć na ilustracji) – nazywanie przeżyć i uczuć związanych z odbiorem i treścią wiersza

– odwoływanie treści utworu do sytuacji historycznej Polski i Polaków

muzyka, plastyka, film

(3)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Narodowe pamiątki – pieśni, legendy, podania…

1 PODRĘCZNIK

A. Mickiewicz, Konrad Wallenrod (fragment), s. 15–16

– opowiadanie odtwórcze

– określanie tematu utworu poetyckiego – rozpoznawanie w tekście apostrofy i nazywanie jej funkcji

– rozumienie dosłownych, metaforycznych i symbolicznych sensów utworu

– posługiwanie się cytatem

– rozpoznawanie cech gatunkowych pieśni – rozumienie funkcji kulturotwórczej literatury oraz jej znaczenia w budzeniu uczuć

patriotycznych

– wyszukiwanie informacji historycznych o sytuacji narodu w okresie zaborów

– gromadzenie wiadomości o swoim regionie i jego kulturze

apostrofa

1–2 PODRĘCZNIK

A. Mickiewicz, Świteź, s. 17–23

– tworzenie wypowiedzi pisemnej typu: artykuł prasowy, relacja, wywiad, opis miejsca

– aktywna praca w grupie, m.in. planowanie działań, koordynacja ich realizacji,

przedstawienie efektów pracy zespołu oraz ocenianie pracy indywidualnej i zbiorowej

plastyka

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Zabawy słowem:

Jak korzystać ze słownika

poprawnej polszczyzny?

– uzupełnianie tekstu, rozwiązywanie krzyżówki, dobieranie poprawnych form językowych, redagowanie własnych tekstów z użyciem słownika poprawnej polszczyzny (czytanie haseł słownikowych, wyszukiwanie w nich potrzebnych informacji)

– zapisywanie wniosków dotyczących przeznaczenia i przydatności słownika

słownik poprawnej polszczyzny

(4)

1 PODRĘCZNIK C. Niewiadomska, Podanie o Popielu, s. 24–26

– czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego na poziomie semantycznym i krytyczno-twórczym

– rozpoznawanie rzeczywistych i fantastycznych elementów świata przedstawionego

– poznawanie cech gatunkowych podania – porównywanie elementów świata

przedstawionego mitu, baśni, legendy i podania – wybieranie i wykorzystywanie informacji z tekstu naukowego

– prezentowanie własnego stanowiska wobec poruszanego problemu; argumentowanie

podanie

1 PODRĘCZNIK

Co przeważyło szalę;

płaskorzeźba przedstawiająca fragment drzwi gnieźnieńskich – scena wykupu ciała świętego

Wojciecha, s. 26–29

– czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego na poziomie semantycznym i symbolicznym

– opisywanie zdarzeń i przeżyć bohaterów – odwoływanie się do wartości etycznych w ocenie postępowania bohaterów

– porównywanie tych samych zdarzeń przedstawionych w różnych utworach literackich

– porównywanie informacji zawartych w utworze literackim i haśle encyklopedycznym – wykorzystywanie wiedzy historycznej dotyczącej początków państwa polskiego – odczytywanie płaskorzeźby, porównywanie tekstu literackiego i plastycznego

– wyszukiwanie informacji w różnych źródłach

plastyka

(5)

PODRĘCZNIK J. Kasprowicz, O śpiących rycerzach w Tatrach,

s. 30–36 ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 1

– rozumienie pojęcia wątek i posługiwanie się nim przy analizie budowy utworu

prozatorskiego

– opowiadanie odtwórcze w narracji pierwszoosobowej

– rozpoznawanie cech gatunkowych podania (wyodrębnianie historycznych i legendarnych elementów świata przedstawionego)

– analiza treści utworu na poziomie semantycznym i symbolicznym

– zabieranie głosu w dyskusji na temat

sposobów poprawienia świata; zapis wniosków w formie metaplanu

wątek muzyka,

plastyka

W kręgu tradycji i obyczajów

1 PODRĘCZNIK

s. 36–37 – rozwijanie słownictwa czynnego i biernego, poznawanie znaczenia związków

frazeologicznych

– rozpoznawanie pojęć na podstawie podanych definicji

– zbieranie informacji o regionie i

przedstawianie ich w formie graficznej (plakat) – doskonalenie pisania listu

1 PODRĘCZNIK

J. G. Frazer, Kult drzew, s. 37–41 ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 2

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie semantycznym

– redagowanie pytań i odpowiedzi do podanego fragmentu, streszczanie tekstu

– tworzenie notatki na podstawie pracy grup – przenoszenie na mapkę konturową informacji dotyczących przedstawionych w tekście wierzeń – dobieranie argumentów potwierdzających postawioną tezę

– tworzenie twórczego opowiadania mającego cechy baśni, podania, mitu lub legendy

plastyka

(6)

1 PODRĘCZNIK T. Lenartowicz, Kalina, s. 42–43

– czytanie ze zrozumieniem utworu poetyckiego na poziomie semantycznym i krytyczno-

twórczym (tworzenie wypowiedzi bohatera lirycznego, wyrażanie jego przeżyć i odczuć) – praca w grupach metodą dramy

(przedstawianie żywych obrazów)

– czytanie interpretacyjne tekstu poetyckiego (z odpowiednio dobraną intonacją, barwą i

natężeniem głosu)

– redagowanie notatki i opowiadania twórczego

muzyka

1 PODRĘCZNIK

J. Kochanowski, Na lipę, s. 44–45

– określanie nadawcy i odbiorcy wypowiedzi poetyckiej

– redagowanie pytań do tekstu utworu

– czytanie ze zrozumieniem utworu poetyckiego na poziomie krytyczno-twórczym (posługiwanie się cytatem, wyjaśnianie

funkcji środków poetyckich)

– tworzenie kilkuzdaniowej notatki o korzyściach, jakie daje lipa

– redagowanie tekstu reklamy i ogłoszenia

(7)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Rok w przysłowiach ludowych

1–2 PODRĘCZNIK

Głoska a litera, s. 46–49

– czytanie ze zrozumieniem przysłów – rozumienie pojęć głoska i litera – dzielenie wyrazów na głoski i litery, wyróżnianie samogłosek i spółgłosek – rozpoznawanie głosek dźwięcznych,

bezdźwięcznych, twardych, miękkich, ustnych, nosowych

– rozpoznawanie sposobów oznaczania miękkości głoski

– dzielenie wyrazów na sylaby

– stosowanie zasad przenoszenia wyrazów do następnej linijki

litera, głoska (twarda, miękka, dźwięczna, bezdźwięczna, ustna, nosowa), sylaba

muzyka

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Gramatyka – fonetyka: Głoska a litera, s. 68–74

– czytanie ze zrozumieniem tekstu poetyckiego na poziomie semantycznym

– udział w konkursie wiedzy o głoskach i literach (rozwiązywanie zadań wymagających

znajomości pojęć głoska i litera, umiejętności podziału głosek na samogłoski i spółgłoski, rozpoznawania funkcji litery i, podziału głosek na dźwięczne, bezdźwięczne, miękkie, twarde, ustne, nosowe, podziału wyrazów na sylaby zgodnie z poznanymi zasadami)

– uzupełnianie schematów i tabel, praca z tekstem

2–3 ZESZYT ĆWICZEŃ

Ortografia: Różne zapisy tych samych głosek (rz, ż, ch, h, ó, u), s. 148–

– czytanie i stosowanie zasad pisowni wyrazów z ó, u, rz, ż, ch, h

– rozwiązywanie krzyżówek, labiryntów, uzupełnianie wniosków, schematów, tabel

(8)

160 1–2 ZESZYT

ĆWICZEŃ Ortografia:

Pisownia niektórych spółgłosek, s. 161–168

– czytanie ze zrozumieniem tekstu poetyckiego na poziomie semantycznym

– czytanie reguł ortograficznych dotyczących zapisu głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych, ustnych, nosowych, twardych i miękkich oraz stosowanie ich w praktyce (uzupełnianie luk, tabel, schematów, krzyżówek, uzasadnianie pisowni, formułowanie wniosków)

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Ortografia: Jak dzielić wyrazy?, s. 169–170

– podział wyrazów na sylaby z zastosowaniem podanych reguł

– przenoszenie wyrazów do następnej linijki – wyszukiwanie w słowniku ortograficznym informacji dotyczących dzielenia wyrazów na sylaby

(9)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Magiczne dni

w roku 1–2 PODRĘCZNIK

J. I. Kraszewski, Dzień Kupały, s. 50–

53

– określanie elementów świata przedstawionego (czas, miejsce akcji) – czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie krytyczno-twórczym

– praca w grupach nad: notatką o pogańskim bogu, notatką o święcie Kupały, zaproszeniem na święto, plakatem z programem jego

obchodów, listem zawierającym relację z przebiegu uroczystości

plastyka

1 ZESZYT ĆWICZEŃ

Czytanie ze zrozumieniem:

Andrzejki, s. 52–54

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na

poziomie semantycznym (nadawanie tytułów akapitom, rozwiązywanie zadań typu prawda – fałsz)

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na

poziomie krytyczno-twórczym (sporządzanie notatki w dowolnej formie na podstawie tekstu, redagowanie wypowiedzi na temat funkcji współcześnie obchodzonych andrzejek)

1 PODRĘCZNIK

J. Kochanowski, Pieśń świętojańska o Sobótce, s. 54–56

– czytanie treści utworu na poziomie krytyczno-twórczym (rozmowa o sytuacji przedstawionej w utworze, czasie, miejscu i uczestnikach wydarzenia, uzupełnianie tabeli określającej cel wypowiedzi podmiotu lirycznego)

– udział w dyskusji na temat funkcji świąt – redagowanie wypowiedzi na zadany temat

(10)

1–2 PODRĘCZNIK K. Malicki, Goliszowe buty, s. 56–64

ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 3

– czytanie ze zrozumieniem tekstu prozatorskiego na poziomie krytyczno- twórczym (wyszukiwanie informacji o elementach świata przedstawionego, redagowanie planu zdarzeń, opowiadanie twórcze)

– praca w grupach nad odczytywaniem symbolicznego znaczenia działania kwiatu paproci oraz jego wpływu na postawy i

postępowanie ludzi – uzupełnianie schematów, ocena pracy zespołów, redagowanie notatki – praca metodą kapeluszy myślowych E. de Bono – podawanie faktów i danych, odczuć, skutków pozytywnych i negatywnych, projektów związanych z przedsięwzięciem polegającym na założeniu hodowli kwiatu paproci

– redagowanie pisemnej wypowiedzi na podany temat

plastyka

1–2 PODRĘCZNIK

W. S. Reymont, Wiosna;

D. Forstner, Świat symboliki

chrześcijańskiej, s.

65–67

– czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego na poziomie semantycznym i krytyczno-twórczym (posługiwanie się cytatem, określanie elementów świata przedstawionego)

– nadawanie tytułów poszczególnym częściom utworu

– odczytywanie symbolicznych treści na podstawie analizy tekstu literackiego oraz wybranych informacji ze słownika

symboli

– redagowanie notatek zawierających wnioski

plastyka, muzyka

(11)

z analizy oraz dłuższej wypowiedzi zawierającej pośredni opis przeżyć

1 PODRĘCZNIK

P. Breughel Młodszy, Lato;

J. Harasymowicz, Żniwa, s. 68–69

– rozumienie treści obrazu (opisywanie przedstawionej sytuacji, postaci biorących w niej udział, określanie atmosfery dzieła, celowości użycia przez artystę określonych barw, opis wrażeń związanych z odbiorem obrazu)

– redagowanie wypowiedzi w imieniu jednego z bohaterów obrazu

– porównywanie treści dzieła plastycznego z tekstem poetyckim

Chleb w podaniach ludowych

1 PODRĘCZNIK

I. Kubiak, K. Kubiak, O skąpej gospodyni, O męce

chleba, s. 69–71

– rozmowa o funkcji chleba w życiu człowieka – wypisywanie związków frazeologicznych dotyczących chleba

– opisywanie chleba według różnych kryteriów

– odczytywanie treści symbolicznych w utworze i odwoływanie się do tekstu Nowego Testamentu

– redagowanie listu otwartego

list otwarty plastyka

1 ZESZYT ĆWICZEŃ

Różne formy wypowiedzi: Jak napisać list oficjalny?, s. 20–23

– czytanie i porównywanie różnych typów listów (określanie nadawcy, odbiorcy i celu wypowiedzi, analiza struktury

tekstów)

– doskonalenie umiejętności zapisu daty, nagłówków

– redagowanie listu oficjalnego z zastosowaniem podanego słownictwa, zachowaniem oficjalnego stylu oraz prawidłowego rozmieszczenia tekstu

– ocena listu otwartego napisanego w grupach zgodnie z podanymi kryteriami

list oficjalny

(12)

1 PODRĘCZNIK L. Staff, Chleb, s. 72–

73

– czytanie ze zrozumieniem tekstu poetyckiego (określanie tematu utworu, odczytywanie przenośnego sensu tekstu, posługiwanie się cytatem)

– grupowe redagowanie notatki o wyrobie chleba oraz relacji z pieczenia chleba – bogacenie słownictwa

– organizacja klasowego lub szkolnego Dnia Chleba

1 ZESZYT ĆWICZEŃ

Zabawy słowem: Jak korzystać ze słownika frazeologicznego?, s. 10–15

– rozumienie pojęcia związek frazeologiczny, wyszukiwanie frazeologizmów w podanym tekście

– czytanie haseł słownika frazeologicznego i słownika języka polskiego, analiza ich budowy i zawartości, wyszukiwanie w słowniku potrzebnych informacji

– wyjaśnianie związków frazeologicznych za pomocą słownika

– redagowanie instrukcji korzystania ze słownika frazeologicznego

słownik

frazeologiczny, słownik języka polskiego, związek

frazeologiczny, wyrażenie, zwrot

1 PODRĘCZNIK

J. Czechowicz, Na wsi, s. 73–75

– czytanie ze zrozumieniem utworu

poetyckiego na poziomie krytyczno-twórczym (określenie podmiotu lirycznego,

odczytywanie sensów semantycznych i symbolicznych, wyodrębnianie obrazów poetyckich, wyszukiwanie i rozumienie funkcji środków poetyckich, określenie nastroju wiersza)

– ustalenie tematu wiersza – omawianie budowy tekstu

– redagowanie opisu miejsca oraz sytuacji z zastosowaniem poetyckich środków wyrazu

podmiot liryczny, obraz poetycki, rytm, wers, zwrotka, rym

(13)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Ludowe ozdoby – wycinanki, wystrzyganki…

1–2 PODRĘCZNIK

Budowa słowotwórcza wyrazu;

J. Ficowski, Wycinanka

kurpiowska, s. 76–

78

– wyróżnianie wyrazów niepodzielnych i podzielnych słowotwórczo oraz wyrazów podstawowych i pochodnych

– analizowanie budowy słowotwórczej wyrazu (wydzielanie podstawy słowotwórczej i formantu)

– przestrzeganie poznanych zasad ortografii dotyczących pisowni wyrazów z formantami z-, s-, ś-

– rozpoznawanie, grupowanie, uzupełnianie rodziny wyrazów

– rozumienie pojęcia rdzeń, wskazywanie go w wyrazach należących do rodziny wyrazów

wyraz podstawowy i pochodny, rdzeń, formant

plastyka, muzyka

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Gramatyka – słowotwórstwo:

Jak jest zbudowany wyraz?, s. 75–83

– analiza budowy słowotwórczej wyrazu (podział wyrazu na podstawę słowotwórczą i formant, wyróżnianie wśród formantów przedrostka, przyrostka i formantu zerowego, tworzenie definicji słowotwórczej, podział wyrazów na podzielne i niepodzielne słowotwórczo)

– tworzenie rodziny wyrazów, uzupełnianie schematów ilustrujących rodzinę wyrazów, wypisywanie oboczności zachodzących w podstawie słowotwórczej

– rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru

wyraz podstawowy i pochodny, podstawa słowo- twórcza, for- mant, przedro- stek, przyrostek, formant zerowy, rodzina wyra- zów, definicja słowotwórcza

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Ortografia:

Pisownia wyrazów wielką literą, s.

– czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego na poziomie semantycznym oraz wyszukiwanie w nim nazw własnych oraz pospolitych

– czytanie reguł ortograficznych dotyczących

(14)

171–175 zapisu wyrazów wielką i małą literą i

stosowanie ich w praktyce (uzupełnianie luk, podpisywanie mapy, zapis nazw czasopism)

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Ortografia:

Pisownia niektórych przymiotników i rzeczowników, s.

176–178

– czytanie reguł pisowni przymiotników zakończonych na -ski, -cki i rzeczowników odprzymiotnikowych zakończonych na -szczyzna, -dczyzna, -cczyzna

– stosowanie reguł ortograficznych w praktyce (analiza tekstu pod kątem poprawnego zapisu, uzupełnianie luk w tekście, schematów, tabel, krzyżówek, redagowanie wniosków, tworzenie własnego tekstu z zastosowaniem reguł ortograficznych)

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Ortografia:

Pisownia z-, s-, ś- na początku wyrazu, s. 179–180

– czytanie reguł ortograficznych dotyczących zapisu z-, s-, ś- na początku wyrazu i

stosowanie ich w praktyce (uzupełnianie luk, rozwiązywanie labiryntu ortograficznego)

(15)

TEMATYKA LICZBA

GODZIN MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE KONTEKST KULTUROWY

Przypomnij sobie!

1 PODRĘCZNIK

s. 79

– utrwalenie wiadomości o środkach poetyckich i przypomnienie pojęć związanych z budową wiersza (podmiot liryczny, wers, strofa,

przenośnia, rym, rytm, epitet, porównanie, refren, wyraz dźwiękonaśladowczy)

– posługiwanie się cytatem

– wyszukiwanie przykładów użycia środków poetyckich

Sprawdź

siebie… 1 PODRĘCZNIK

I. Kubiak, K.

Kubiak, Korowaj, s.

80–84

– czytanie ze zrozumieniem tekstu prozatorskiego na poziomie semantycznym i krytyczno-twórczym (rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru, krótkiej odpowiedzi, typu prawda – fałsz, na dobieranie)

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ test 1, s. 202–203

– czytanie ze zrozumieniem tekstu poetyckiego na poziomie semantycznym i krytyczno-twórczym – rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru uwzględniających rozumienie tekstu, a także znajomość pojęć związanych z liryką; stosowanie wiadomości z zakresu fonetyki i słowotwórstwa – redagowanie opisu sytuacji i przeżyć

Warsztat pracy polskich poetów

1–2 KSIĄŻKA DLA NAUCZYCIELA Lekcja

powtórzeniowa I

– tworzenie mapy mentalnej z użyciem wyrazów i wyrażeń: tworzywo poezji, słowo, podmiot

liryczny, obraz poetycki, porównanie, epitet, przenośnia, uosobienie, personifikacja, wyraz dźwiękonaśladowczy, sytuacja liryczna, bohater liryczny, budowa wiersza, wers, zwrotka, refren, rym, rytm

– praca w grupie (czytanie wiersza na poziomie krytyczno-twórczym, analizowanie warsztatu

(16)

poetyckiego: identyfikowanie podmiotu i bohatera lirycznego, rozpoznawanie środków poetyckich, wyodrębnianie obrazów poetyckich, analizowanie budowy utworu)

– koordynacja pracy zespołu przez wyznaczonych przedstawicieli, wypełnianie karty pracy,

prezentowanie pracy grupy (wejście w rolę poety) – samoocena wiedzy i umiejętności z zakresu liryki (wypełnianie karty samooceny)

(17)

CZŁOWIEK I PRAWO

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Co to jest

prawo? 1 PODRĘCZNIK

plansza, s. 85–87

– czytanie informacji zawartych na planszy – gromadzenie słownictwa związanego z prawem (dobieranie skojarzeń, tworzenie związków z podanymi wyrazami, wyjaśnianie pojęć, tworzenie rodziny wyrazów, budowanie zdań z podanymi wyrazami)

– poszukiwanie odpowiedzi na pytania związane z rozwojem prawodawstwa

Najdawniejsi władcy i ich prawa

1 PODRĘCZNIK

A. de Vries, Salomonowa mądrość, s. 87–89

– charakteryzowanie postaci Salomona, ocenianie jego postawy i zachowania

– wzbogacanie słownictwa przez korzystanie ze słownika wyrazów bliskoznacznych

– redagowanie relacji ze zdarzeń opisanych w tekście na podstawie stworzonego wcześniej planu – wyszukiwanie możliwych rozwiązań sytuacji problemowych

– intersemiotyczny przekład przysłowia na ilustrację

relacja

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Zabawy słowem:

Słowniki i ich zawartość, s. 14–15

– analiza haseł Słownika wyrazów bliskoznacznych, Słownika ortograficznego, Słownika

frazeologicznego języka polskiego, Słownika poprawnej polszczyzny, Słownika języka polskiego oraz Słownika wydarzeń, pojęć i legend XX wieku – wykorzystywanie informacji zawartych w hasłach słownikowych

– tworzenie reklamy wybranego słownika

(18)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Prawo może być

bezlitosne…

1–2 PODRĘCZNIK

W. Makowiecki, Opowieść

Arkesilaosa, s. 90–

96

– czytanie tekstu prozatorskiego na poziomie krytyczno-twórczym (uzasadnianie

postępowania bohaterów, gromadzenie odpowiednich informacji)

– przedstawianie rzeczowych argumentów w dyskusji na temat prawa Sparty oraz

konsekwencji nieprzestrzegania prawa – wyjaśnianie podanych związków frazeologicznych i użycie ich w zdaniu

– redagowanie wypowiedzi na temat tolerancji

argument plastyka

1 PODRĘCZNIK

B. Prus, Przed obliczem słońca Egiptu, s. 97–100

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie krytyczno-twórczym (praca w grupach nad uzupełnieniem schematu dotyczącego uczuć bohaterów na podstawie wyszukanych wcześniej fragmentów)

– bogacenie słownictwa nazywającego uczucia, porządkowanie go według stopnia natężenia cechy, wybór frazeologizmów pasujących do sytuacji, w której znaleźli się bohaterowie utworu

– prezentowanie i ocenianie pracy grup – przedstawienie scenki pantomimicznej na podstawie wybranego fragmentu utworu – redagowanie opowiadania

1 PODRĘCZNIK

C. Niewiadomska, Legendarny władca Polan,

s. 101–104

ZESZYT ĆWICZEŃ

– redagowanie życiorysu (curriculum vitae władcy)

– czytanie tekstu na poziomie krytyczno- twórczym (podawanie argumentów za lub przeciw kandydaturze Piasta na władcę, nazywanie cech bohatera na podstawie tekstu)

życiorys plastyka

(19)

schemat 4 – tworzenie własnego życiorysu

1 ZESZYT ĆWICZEŃ

Różne formy wypowiedzi: Jak napisać życiorys?, s. 24–28

– analiza wzorcowego życiorysu pod kątem układu graficznego tekstu, informacji

zawartych w poszczególnych akapitach, cech stylu

– redagowanie własnego życiorysu, także w formie CV

– uzupełnianie CV na podstawie informacji zawartych w tekście ciągłym

curriculum vitae

1–2 PODRĘCZNIK

Anonim tzw. Gall, Pierwszy król Polski;

M. Bacciarelli, Bolesław Chrobry, s.

105–107

ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 5

– odwoływanie się do wiedzy historycznej o Bolesławie Chrobrym i Gallu Anonimie

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie krytyczno-twórczym (wyszukiwanie w tekście fragmentów opisujących bohatera, opisywanie jego wyglądu, cech charakteru, osobowości, usposobienia)

– analiza portretu Bolesława Chrobrego autorstwa M. Bacciarellego; porównanie sposobu przedstawienia władcy w tekście i na portrecie

– redagowanie charakterystyki na podstawie stworzonego wcześniej planu wypowiedzi i zebranego słownictwa nazywającego cechy

charakterystyka plastyka, muzyka, drama

1 ZESZYT ĆWICZEŃ

Czytanie ze

zrozumieniem: Gall Anonim, s. 55–61

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie semantycznym (rozwiązywanie zadań

wielokrotnego wyboru, krzyżówki)

– wykorzystywanie wiedzy na temat różnych źródeł informacji

– redagowanie krótkiej wypowiedzi na temat zbierania informacji przez współczesnych historyków

– charakteryzowanie sławnej lub godnej naśladowania postaci

(20)

1 ZESZYT ĆWICZEŃ Różne formy

wypowiedzi: Jak zapisać wywiad?, s. 29–31

– uzupełnianie tekstu wywiadu pytaniami – poznanie cech wywiadu jako formy wypowiedzi

– redagowanie wywiadu

wywiad

TEMATYKA LICZBA

GODZIN MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE KONTEKST KULTUROWY

Na planecie ciężkich metali

1 PODRĘCZNIK

S. Lem, Uranowe uszy, s. 108–113

– czytanie ze zrozumieniem tekstu prozatorskiego na poziomie krytyczno-twórczym (podawanie informacji o elementach świata przedstawionego, stworzenie notatki w formie schematu,

formułowanie morału, uzupełnianie tabeli, dobieranie powiedzeń i przysłów pasujących do postępowania i postaw bohaterów)

– redagowanie zasad postępowania dobrego władcy

plastyka, drama

Różne tradycje, różne prawa

1 PODRĘCZNIK

s. 114–115

– wyszukiwanie i porządkowanie informacji zawartych na planszy

– projektowanie informatora o szkole rycerzy (redagowanie tekstów informacyjnych, haseł reklamowych, przygotowanie szaty graficznej) – omówienie sposobów działania reklamy – analiza informatorów różnych gimnazjów, przedstawienie korzyści wynikających z nauki w jednym z nich

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Różne formy wypowiedzi: Jak napisać odanie?, s. 32–34

– analiza treści, układu graficznego tekstu, stylu podania

– redagowanie podania z zastosowaniem podanego słownictwa

ćwiczenie oficjalnego stylu (wzbogacanie słownictwa)

podanie

(21)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Zostać

rycerzem! 1–2 PODRĘCZNIK

Odmienne części mowy. Odmiana czasownika, s. 115–118

– rozpoznawanie odmiennych i nieodmiennych części mowy w tekście

– przypomnienie zasad pisowni nie z różnymi częściami mowy

– zebranie wiadomości o koniugacji czasownika – tworzenie form osobowych czasownika od form nieosobowych

– określanie osobowych form czasownika, przekształcanie form

odmienne części mowy, forma osobowa, forma nieosobowa

1–2 ZESZYT ĆWICZEŃ Gramatyka – części mowy: Czasownik – powtórzenie,

s. 84–90

– rozpoznawanie osobowych i nieosobowych form czasownika w tekście

– określanie formy czasownika (osoba, liczba, rodzaj, czas, tryb) oraz stosowanie czasowników w odpowiednich formach w zdaniach

– odróżnianie czasowników dokonanych od niedokonanych

– rozwiązywanie krzyżówek, uzupełnianie luk w tekście, schematów, tabel, redagowanie

wniosków z analizy materiału gramatycznego

1 ZESZYT ĆWICZEŃ

Gramatyka – części mowy: Strony czasownika, s. 91–95

– analiza formy czasownika w tekście, wskazywanie różnicy gramatycznej i

znaczeniowej między czasownikami w stronie czynnej, biernej i zwrotnej (wypisywanie czasowników z tekstu, tworzenie stron czasowników)

– rozpoznawanie czasowników przechodnich i nieprzechodnich

– praca z tekstem, rozwiązywanie labiryntów, uzupełnianie schematów, tabel, formułowanie wniosków

strona czynna, bierna, zwrotna czasownika, czasowniki przechodnie i nieprzechodnie

(22)

1 ZESZYT ĆWICZEŃ Ortografia: Pisownia

„nie” z różnymi częściami mowy, s. 181–186

– przypomnienie zasad pisowni nie z różnymi częściami mowy

– stosowanie przepisów ortograficznych w praktyce (analiza tekstu pod kątem poprawnego zapisu, uzasadnianie pisowni, uzupełnianie luk w tekście, tabel, krzyżówek, rozwiązywanie

labiryntów, wykonywanie kolorowanek ortograficznych)

Rycerskie prawo

1 PODRĘCZNIK

H. Górska, Rycerz Gwiazdy Wigilijnej, s. 119–123

– czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego na poziomie krytyczno-twórczym (wybieranie fragmentów dotyczących

zwyczajów, praw rycerskich, tłumaczenie kontekstu kulturowego na podstawie wiedzy historycznej)

– redagowanie kodeksu rycerskiego – projektowanie godła rycerza

(23)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

W kręgu rycerskich praw

i obowiązków

1–2 PODRĘCZNIK

Pojedynek rycerzy, miniatura;

V. Carpaccio, Młody rycerz na tle

pejzażu;

L. Lièdet, miniatura;

Uccello, Święty Jerzy ze smokiem, s.

124–125

– analiza dzieła plastycznego (określanie tematyki obrazu, przedstawionej na nim sytuacji, opis bohatera)

– wzbogacanie słownictwa opisującego

elementy dzieła za pomocą słownika wyrazów bliskoznacznych

– redagowanie opowiadania z elementami opisu postaci, krajobrazu, przeżyć postaci oraz dialogu bohaterów

– zorganizowanie konkursu na najlepsze opowiadanie

plastyka

1 PODRĘCZNIK

F. Schiller, Rękawiczka, s. 126–128 ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 6

– czytanie ze zrozumieniem utworu

poetyckiego na poziomie krytyczno-twórczym (relacjonowanie przedstawionych zdarzeń, uzupełnianie schematów, wyjaśnienie sensu zakończenia utworu)

– podawanie przykładów sytuacji

nawiązujących do sytuacji przedstawionej w utworze, wyjaśnianie motywów postępowania bohaterów

– wyjaśnienie związków frazeologicznych rzucić komuś rękawicę, podnieść rzuconą rękawicę; przekład intersemiotyczny związków na dzieło plastyczne

(24)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Przywileje

szlacheckie 2 PODRĘCZNIK

W. Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury;

H. Sienkiewicz, W poczuciu

szlacheckiego obowiązku, s. 129–135 ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 7

– wyjaśnienie pojęcia przywilej za pomocą słownika, gromadzenie wyrazów

bliskoznacznych

– czytanie tekstu na poziomie semantycznym (rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru) – czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego na poziomie krytyczno-twórczym (określanie elementów świata przedstawionego na podstawie wybranych fragmentów,

wskazywanie postaci historycznych i fikcyjnych, nazywanie elementów tła historycznego jako cech powieści historycznej)

– poznanie pojęcia powieść historyczna – redagowanie opowiadania o cechach historycznych

powieść historyczna

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Ortografia:

Pisownia nazwisk zakończonych na -ski,

-cki, s. 187–188

– czytanie reguł ortograficznych

– stosowanie zasad pisowni w praktyce (uzupełnianie tekstu z lukami, rozwiązywanie krzyżówek, tworzenie nazwisk od

podanych rzeczowników)

(25)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Prawa

obowiązujące w mieście

1 PODRĘCZNIK

M. Kann,

Masełkowy zięć, s.

136–143

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie semantycznym (rozwiązywanie zadań typu prawda – fałsz) i na poziomie krytyczno- twórczym (wybieranie z tekstu fragmentów zawierających informację o prawach miejskich) – praca w grupach nad redakcją ulotki

reklamującej kurs przygotowujący do zawodu płatnerza lub snycerza, spisanie praw i

obowiązków osoby wstępującej do cechu, przedstawienie scenki dramatycznej – rozmowy mistrza z kandydatem na ucznia

– gromadzenie różnych źródeł informacji (korzystanie z podręczników, encyklopedii, Internetu) na temat współczesnych sposobów zdobywania zawodu

Wiwat 3 maja, wiwat

wszystkie stany!

1 PODRĘCZNIK

J. Matejko, Konstytucja 3 maja;

J. Łojek, Konstytucja 3 maja, s. 143–145 ZESZYT

ĆWICZEŃ schemat 8

– czytanie utworu literackiego i plastycznego (rozpoznawanie sytuacji i nazywanie jej uczestników, uczuć bohaterów)

– redagowanie relacji lub rozmowy związanej z wydarzeniami dotyczącymi uchwalenia

Konstytucji 3 maja

muzyka

(26)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

1997 – uchwalenie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

1 PODRĘCZNIK

Preambuła, s. 146–

147

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie krytyczno-twórczym

(rozpoznawanie wydarzeń, wartości, do których się odwołuje dokument,

wyszukiwanie odpowiednich informacji) – praca w grupie: przedstawienie

poszczególnych artykułów konstytucji w formie plakatu (przekład intersemiotyczny) – gromadzenie argumentów do dyskusji nad dwoma modelami państwa: zapewniającego obywatelom wolność oraz ograniczającego swobody obywatelskie (uzupełnianie tabeli, zapis wniosków)

Wyjęci spod

prawa 1 PODRĘCZNIK

A. Mickiewicz, Powrót taty, s.

148–151 ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 9

– czytanie ze zrozumieniem tekstu ballady na poziomie krytyczno-twórczym

(porządkowanie zdarzeń według chronologii, określanie funkcji narratora)

– charakteryzowanie bohatera utworu (analiza i interpretacja zachowania postaci, ocena moralna jego postępowania) – uzupełnianie schematu

– streszczenie zdarzeń z punktu widzenia bohatera (uzupełnienie osi czasu)

– poznanie pojęcia retrospekcja

– objaśnianie znaczenia wyrazów i związków archaicznych

retrospekcja

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Różne formy wypowiedzi: Jak

– uzupełnianie komiksu tekstem (podanym lub własnym)

– określanie funkcji tekstu (zapis dialogu bohaterów, komentarzy narratora, wyrazów

komiks

(27)

narysować komiks?, s. 35–37

dźwiękonaśladowczych) oraz ilustracji w komiksie

– tworzenie własnej wersji zakończenia komiksu

1 PODRĘCZNIK

Sabałowe bajki:

„O zbójnikach i kleryku”, s. 152–

153

– opowiadanie treści utworu

– analiza elementów komicznych w utworze (wyjaśnienie sprzeczności między sytuacją ukazaną w utworze a taką, którą się

zazwyczaj obserwuje), wskazywanie

elementów komizmu postaci, sytuacji, języka (uzupełnianie tabeli)

– poznanie pojęć komizm, humoreska, anegdota

– redagowanie humoreski

komizm, humoreska, anegdota

Szlachetni rozbójnicy

1–2 PODRĘCZNIK

J. Kasprowicz, Narodziny i młodość Janiczka;

W. Skoczylas, Janosik, s. 154–

156

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie krytyczno-twórczym

(wyszukiwanie informacji dotyczących bohatera, odwoływanie się do wydarzeń opisanych w innych tekstach kultury)

– czytanie dzieła plastycznego (zapisywanie pytań dotyczących przedstawionej sceny, odpowiadanie na postawione pytania, opis drzeworytu W. Skoczylasa według podanego planu i zgromadzonego słownictwa)

– czytanie hasła słownikowego poświęconego Janosikowi

– redagowanie własnej wersji legendy o Janosiku na podstawie sporządzonego wcześniej planu uwzględniającego informacje z różnych źródeł

drzeworyt plastyka

(28)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KK

Spotkanie z niebezpiecznymi bandytami

1–2 PODRĘCZNIK

Odmiana rzeczownika, przymiotnika i liczebnika, s. 157–160

– czytanie komiksu

– rozpoznawanie w tekście rzeczowników, przymiotników i liczebników

– odmiana przez przypadki związków

rzeczownika z przymiotnikiem i liczebnikiem – określanie formy gramatycznej rzeczownika, przymiotnika i liczebnika

– stopniowanie przymiotnika

– rozpoznawanie rzeczowników nieodmiennych, odmieniających się tylko w liczbie mnogiej i odmieniających się nieregularnie

stopniowanie (regularne, opisowe, nieregularne)

2 ZESZYT ĆWICZEŃ

Gramatyka – części mowy: Rzeczownik, s. 96–101

– rozpoznawanie w tekście rzeczownika jako nazwy przedmiotów, osób, roślin, zwierząt, uczuć, zjawisk

– określanie formy gramatycznej rzeczownika (przypadek, liczba, rodzaj)

– odmiana rzeczownika przez przypadki,

wskazywanie oboczności głoskowych w temacie – odmiana rzeczowników występujących tylko w liczbie pojedynczej, tylko w liczbie mnogiej, zakończonych na –um oraz rzeczowników typu oko, ucho

– rozpoznawanie rzeczowników nieodmiennych typu kakao, alibi

– rozpoznawanie i stosowanie w tekście poprawnych form rzeczowników

– korzystanie ze słownika poprawnej polszczyzny

– praca z tekstem, czytanie reguł gramatycznych, rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru,

forma gramatyczna rzeczownika (przypadek, liczba, rodzaj),

oboczności głoskowe w temacie

(29)

uzupełnianie tabel, schematów, formułowanie wniosków na podstawie obserwacji materiału gramatycznego

1 ZESZYT ĆWICZEŃ

Gramatyka – części mowy: Przymiotnik, s. 102–106

– rozpoznawanie w tekście przymiotników – określanie formy gramatycznej przymiotnika (przypadek, liczba, rodzaj)

– stopniowanie przymiotników (wyróżnianie sposobów stopniowania, wskazywanie

przymiotników niepodlegających stopniowaniu) – przypomnienie i stosowanie zasad pisowni przymiotników z przeczeniem nie

– praca z tekstem, formułowanie wniosków wynikających z analizy formy gramatycznej przymiotnika, uzupełnianie schematów, tabel, luk w tekście

forma

gramatyczna przymiotnika (przypadek, liczba, rodzaj), stopniowanie regularne,

opisowe, nieregularne

2 ZESZYT ĆWICZEŃ

Gramatyka – części mowy: Liczebnik, s.

107–113

– rozpoznawanie w tekście liczebników – nazywanie rodzajów liczebników (główne, ułamkowe, zbiorowe, nieokreślone, proste, złożone)

– określanie formy gramatycznej liczebników – stosowanie w zdaniach poprawnych form liczebników (w szczególności zbiorowych, nieokreślonych i złożonych)

– praca z tekstem, analiza formy gramatycznej liczebnika, formułowanie wniosków,

uzupełnianie tabel i schematów, luk w tekście, komiksu

liczebnik (główny, ułamkowy, zbiorowy, nieokreślony, prosty, złożony), forma

gramatyczna liczebnika

(30)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Szlachetni

rozbójnicy 1–2 PODRĘCZNIK

T. Kraszewski, Drużyna Robin Hooda, s. 161–165

– uzupełnianie mapy mentalnej o skojarzenia związane z wyrazem wiadomości

– określanie zakresu obowiązków osób związanych z przekazywaniem wiadomości (reporter, prezenter telewizyjny, dziennikarz) – czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego na poziomie krytyczno- twórczym

– praca w zespołach nad tworzeniem materiału dla dziennika telewizyjnego (redagowanie tekstu rozpoczynającego wiadomości, relacji z

wydarzeń, wywiadu z bohaterem lub świadkiem zdarzeń, komentarza reporterskiego z miejsca zdarzeń, opracowanie graficzne

programu), ocena prac zespołów

– opracowanie biografii bohatera literackiego lub filmowego

biografia

Bez względu na czas i tradycję – uniwersalne prawa

1 PODRĘCZNIK

s. 166–167

– czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego (wyszukiwanie odpowiedzi na pytania dotyczące wartości człowieka jako jednostki społecznej)

– określanie praw dziecka oraz sytuacji, w których są one łamane, zapisywanie wniosków w tabeli

– zapisywanie argumentów potwierdzających słuszność podanego twierdzenia

– wspólne poszukiwanie sposobów na przestrzeganie praw dziecka (zapisywanie pomysłów, stworzenie plakatu)

(31)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Na straży praw 1 PODRĘCZNIK

s. 167 – praca w grupach nad przedstawieniem działalności jednej z organizacji działających na rzecz człowieka, wyszukiwanie informacji z różnych źródeł, wykonanie plakatu

informacyjnego

– projektowanie działalności własnej organizacji, omówienie jej zadań i celów

– wyszukiwanie informacji na temat organizacji działających w najbliższej okolicy

Zwyczajni,

niezwyczajni 1–2 PODRĘCZNIK J. Jordan, By ocalić ludzką godność ; fragment artykułu Monarowisko,

„Polityka”

31.08.2002, s. 168–

172 ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 10

– czytanie ze zrozumieniem tekstu prozatorskiego na poziomie krytyczno- twórczym (wyszukiwanie odpowiednich fragmentów w tekście i uzupełnianie na ich podstawie schematów)

– porównywanie postaw i sposobu działania św. Brata Alberta oraz Marka Kotańskiego – redagowanie uzasadnienia do podanego stwierdzenia z wykorzystaniem notatki encyklopedycznej, artykułu prasowego oraz podanego słownictwa

– przygotowanie prezentacji sylwetek ludzi bezinteresownie pomagających innym

(32)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Purpurowiec nie weźmie nas bez walki!

1 PODRĘCZNIK

Zaimek.

Nieodmienne części mowy;

B. Leśmian,

Przygody Sindbada Żeglarza, s. 173–

174

– wyszukiwanie w tekście zaimków i stosowanie ich w zdaniach

– uzupełnianie schematu o informacje dotyczące zaimka

– wyszukiwanie w tekście nieodmiennych części mowy

– tworzenie przysłówków odprzymiotnikowych

– zapis cząstki nie z różnymi częściami mowy zgodnie z zasadami ortograficznymi

zaimek, wykrzyknik, partykuła, przyimek, spójnik, przysłówek

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ

Gramatyka – części mowy: Zaimek, s.

114–118

– rozpoznawanie w tekście zaimków – nazywanie różnych rodzajów zaimków (rzeczowne, przymiotne, przysłowne, liczebne)

– określanie formy gramatycznej zaimków odmiennych

– stosowanie poprawnych form zaimków osobowych ja, ty, on w zdaniu

– korekta stylistyczna tekstu przez zastosowanie zaimków zastępujących powtarzające się wyrazy

– praca z tekstem, analiza formy gramatycznej zaimka, formułowanie wniosków,

uzupełnianie luk w tekście, schematów, tabel

zaimek rzeczowny, przysłowny, liczebny, przymiotny, forma gramatyczna zaimka

2 ZESZYT

ĆWICZEŃ

Gramatyka – części mowy:

Nieodmienne części mowy,

– rozpoznawanie w tekście przysłówków, spójników, przyimków, wykrzykników i partykuł

– stopniowanie przysłówków rozpoznawanie przysłówków odprzymiotnikowych

– analiza wyrażenia przyimkowego pod

(33)

s. 119–125 względem znaczenia

– praca z tekstem, formułowanie wniosków, uzupełnianie luk w tekście, schematów, tabel, rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Ortografia:

Pisownia „nie” z różnymi częściami mowy,

s. 181–186

– przypomnienie zasad pisowni nie z różnymi częściami mowy

– stosowanie reguł ortograficznych w praktyce (analiza tekstu pod kątem

poprawnego zapisu, uzasadnianie pisowni, uzupełnianie luk w tekście, tabel, krzyżówek, rozwiązywanie labiryntów, wykonywanie kolorowanek ortograficznych)

Przypomnij

sobie! 1 PODRĘCZNIK

s. 175 – przypomnienie pojęć związanych z epiką (opowiadanie, baśń, legenda, bajka, powieść, narrator, bohater, świat przedstawiony, fabuła, akcja, wątek), łączenie terminów literackich z ich definicją

– ilustrowanie pojęć odpowiednimi przykładami z poznanych tekstów

(34)

TEMATYKA LICZBA GODZIN

MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE

KONTEKST KULTUROWY

Sprawdź

siebie… 1 PODRĘCZNIK

Król i garncarz, s.

176–178

– czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego na poziomie semantycznym (wskazywanie zdań zgodnych z treścią utworu) – czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie krytyczno-twórczym (charakteryzowanie bohaterów opowieści, formułowanie morału, analiza utworu pod kątem cech gatunkowych) – redagowanie krótkiej charakterystyki bohatera

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ test 2, s. 205–209

– czytanie ze zrozumieniem tekstu

prozatorskiego na poziomie semantycznym i krytyczno-twórczym

– rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru i zadań na dobieranie uwzględniających

rozumienie tekstu oraz znajomość pojęć związanych z epiką

– stosowanie wiadomości z zakresu

odmiennych i nieodmiennych części mowy – redagowanie wypowiedzi wyjaśniającej postępowanie bohaterów tekstu

Pisarz i świat przedstawiony

1 KSIĄŻKA DLA

NAUCZYCIELA Lekcja

powtórzeniowa II

– opracowanie mapy mentalnej z

wykorzystaniem pojęć związanych z epiką (opowiadanie, baśń, legenda, bajka, powieść, narrator, bohater, świat przedstawiony, fabuła, akcja, wątek)

– przygotowanie w grupach prezentacji wybranego utworu należącego do podanego gatunku literackiego (wykazanie się

znajomością cech charakterystycznych dla gatunku, posługiwanie się słownictwem

dotyczącym świata przedstawionego w utworze

(35)

epickim i gatunków epiki)

– gromadzenie argumentów świadczących o przewadze cech jednego gatunku nad cechami innego, np. powieści i opowiadania

– samoocena własnej wiedzy i umiejętności (wypełnienie karty samooceny)

(36)

NATURA A CYWILIZACJA

TEMATYKA LICZBA

GODZIN MATERIAŁ CELE WPROWADZANE

POJĘCIE KONTEKST KULTUROWY

1 PODRĘCZNIK

plansza, s. 179–180

– odczytywanie informacji zawartych na planszy (zapis skojarzeń)

– wykonanie notatki w formie schematu na temat natury i cywilizacji

– wyjaśnienie związku wysoki (niski) stopień cywilizacji, dobranie odpowiednich przykładów

1 PODRĘCZNIK

I. Trencsenyi- Waldapfel, Narodziny cywilizacji, s. 181–184 ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 11

– czytanie ze zrozumieniem tekstu prozatorskiego na poziomie krytyczno- twórczym

– wyszukiwanie informacji w tekście i uzupełnianie schematu

– uczestniczenie w dyskusji na temat sytuacji pierwszych ludzi

– redagowanie wypowiedzi na temat własnych talentów, umiejętności

plastyka

Ujarzmić naturę 1 PODRĘCZNIK W. Kopaliński, Pierwsze narzędzia człowieka,

s. 184–188

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie semantycznym (odpowiadanie na pytania sprawdzające stopień rozumienia tekstu)

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie krytyczno-twórczym

(uzupełnianie osi czasu, praca w grupach nad plakatem przedstawiającym wynalazki epoki kamienia, brązu lub żelaza –

projektowanie szaty graficznej, opisów i podpisów), opis jednego z pierwszych narzędzi – pisanie instrukcji wykonania

(37)

– przygotowanie kartki do albumu o największych wynalazkach dwu ostatnich stuleci (wyszukiwanie informacji, spisanie notatki)

– redagowanie kartki do przewodnika (zebranie informacji o epoce kamienia, opis prehistorycznego świata)

Jak człowiek

zdobył ogień 1 PODRĘCZNIK

J. Ros, O

pochodzeniu ognia, s. 188–191

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie krytyczno-twórczym

(przedstawienie treści utworu w formie pantomimy i komiksu)

– przypomnienie cech gatunkowych mitu przez porównanie opowieści Indian z mitem greckim

– redagowanie notatki na temat następstw wynalezienia ognia

– wyjaśnianie frazeologizmów związanych z ogniem

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Różne formy wypowiedzi: Jak napisać instrukcję?, s. 38–39

– poznanie cech instrukcji jako tekstu użytkowego

– uzupełnianie instrukcji o ilustracje, dopisywanie tekstu do ilustracji

– ćwiczenie precyzyjnego instruowania

instrukcja

Z historii pieniądza

1–2 PODRĘCZNIK

Rodzaje orzeczeń w zdaniu, s. 192–193

– praca z tekstem (wyszukiwanie podmiotów, wskazywanie zdań pojedynczych)

– rozróżnianie w zdaniu orzeczenia czasownikowego i imiennego

– sporządzanie wykresów wypowiedzeń z orzeczeniem czasownikowym i imiennym, dopasowanie zdania do wykresu, układanie zdań do wykresów

orzeczenie czasownikowe, orzeczenie imienne

(38)

1 ZESZYT ĆWICZEŃ Gramatyka – wypowiedzenie:

Wykresy zdań z różnymi typami orzeczeń, s. 126–

130

– przypomnienie wiadomości o orzeczeniu – rozróżnianie orzeczenia

czasownikowego i imiennego, wskazywanie orzeczeń w tekście – dopasowanie wykresów do podanych wypowiedzeń z różnymi typami orzeczeń – sporządzanie wykresów do podanych zdań z różnymi typami orzeczeń

– układanie zdań z orzeczeniem

czasownikowym i imiennym do podanego wykresu

– układanie wypowiedzenia z orzeczeniem imiennym, którego orzecznik wyrażono określoną częścią mowy

Mityczni wynalazcy

1–2 PODRĘCZNIK

I. Parandowska, Dedal i Talos, s. 194–198

– czytanie ze zrozumieniem tekstu prozatorskiego na poziomie krytyczno- twórczym

– przedstawienie bohaterów mitu

– praca w grupie nad stworzeniem mowy wewnętrznej bohatera w ważnych

momentach akcji (tzw. strumień myśli) z wykorzystaniem zebranego wcześniej słownictwa nazywającego uczucia i

przeżycia wewnętrzne, wcielenie się w rolę Dedala i przedstawienie efektów pracy grupy, porównanie i ocena wystąpień zespołów

– ocena postępowania głównego bohatera – zredagowanie dalszego ciągu mitu na podstawie podanych informacji

Na bezludnej wyspie

1–2 PODRĘCZNIK

S. Stampf’l (według Daniela Defoe),

– uzupełnianie schematu na podstawie tekstu

– redagowanie kartki z pamiętnika

muzyka, plastyka

(39)

Dzień po dniu, s. 199–207 ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 12

bohatera (wyszukanie odpowiedniego fragmentu w tekście, sporządzenie planu opisywanego dnia, wykorzystanie podanego słownictwa)

– wymyślanie sposobów wykorzystywania różnych przedmiotów w sytuacji zbliżonej do tej, w której się znalazł Robinson Marynarz z Yorku 2–3 PODRĘCZNIK

Rodzaje podmiotów w zdaniu, s. 208–

209

– wskazywanie podmiotu w zdaniu – rozpoznawanie części mowy, którą wyrażono podmiot

– określanie formy gramatycznej podmiotu – rozpoznawanie podmiotu

gramatycznego, logicznego, domyślnego w wypowiedzeniu

– wskazywanie zdań bezpodmiotowych – wykonywanie wykresów zdań z różnymi typami podmiotu, a także dopisywanie zdań z różnymi typami podmiotów do podanych wykresów

podmiot gramatyczny, logiczny,

domyślny, zdanie bezpodmiotowe

plastyka

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Gramatyka – wypowiedzenie:

Wykresy zdań z różnymi typami podmiotów, s. 131–

135

– przypomnienie wiadomości o podmiocie – określanie części mowy, którą podmiot został wyrażony

– wskazywanie różnych rodzajów podmiotów w tekście

– wykonywanie wykresów do zdań z różnymi typami podmiotu i układanie wypowiedzeń do podanych wykresów – rozpoznawanie zdań bezpodmiotowych – rozwiązywanie krzyżówek, czytanie komiksu

Najstarsze cywilizacje

1 PODRĘCZNIK

s. 210–211

– odczytywanie informacji zawartych na planszy

– przygotowanie w grupach folderu

(40)

wycieczki śladami najstarszych cywilizacji (wytyczenie trasy wycieczki, wybór zabytków do zwiedzenia, zebranie potrzebnych informacji na ich temat, ułożenie haseł reklamowych,

zaprojektowanie szaty graficznej) – ocena prac grup

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Czytanie ze zrozumieniem:

Planujemy wycieczkę, s. 58–61

– czytanie ze zrozumieniem tekstu z przewodnika, rozkładu pociągów, mapy miasta

– uzupełnianie tabeli informacjami wyszukanymi w tekście

– planowanie przebiegu wycieczki szkolnej

– sporządzenie listy przedmiotów niezbędnych na wycieczce

– rozpoznawanie pamiątek

charakterystycznych dla regionu, który jest celem planowanej wycieczki

– układanie regulaminu wycieczki

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Różne formy wypowiedzi: Jak tworzyć reklamę?, s. 40–43

– rozpoznawanie w tekście cech charakterystycznych dla reklamy oraz sposobów językowego oddziaływania na odbiorcę

– tworzenie tekstu o charakterze reklamy (świadome stosowanie perswazji

językowej)

– wykonanie plakatu o cechach reklamy

reklama

1–2 PODRĘCZNIK

B. Prus, Egipt;

D. Kurth,

Starożytny Egipt;

malowidło z

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie semantycznym (rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru

sprawdzających stopień znajomości tekstu) – wyjaśnianie pojęcia kolebka cywilizacji

(41)

grobowca

Meneny, s. 211–216

– opisywanie malowidła ze starożytnego grobowca i porównanie swojej

wypowiedzi z opisem pochodzącym z książki D. Kurtha Starożytny Egipt – redagowanie relacji z punktu widzenia jednej z postaci przedstawionej na malowidle

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Czytanie ze

zrozumieniem: Jak budowano

piramidę?, s. 62–63

– czytanie ze zrozumieniem na poziomie semantycznym i krytyczno-twórczym (wyszukiwanie fragmentów tekstu

zawierających odpowiedzi na postawione pytania, uzupełnianie wniosków, opis sposobu budowania piramidy)

W naszej erze 1 PODRĘCZNIK

J. Cepik, Nie tylko artysta;

rysunki Leonarda da Vinci, s. 216–

218

– redagowanie notatki biograficznej na podstawie informacji wyszukanych w tekście i w przypisach

– objaśnianie przenośnego sensu fragmentów tekstu

– udział w dyskusji nad wkładem Leonarda da Vinci w rozwój techniki

przypis

1 PODRĘCZNIK

W. Broniewski, Kopernik;

zdjęcie

przedstawiające pomnik Mikołaja Kopernika

w Toruniu, s. 219–

220

– czytanie ze zrozumieniem tekstu poetyckiego na poziomie krytyczno- twórczym (określanie sytuacji lirycznej, uzupełnianie osi czasu, objaśnianie metaforycznego sensu fragmentu utworu) – opisywanie pomnika Kopernika

– przedstawienie w formie tabeli informacji na temat wynalazców i odkrywców oraz współczesnego zastosowania ich osiągnięć

atrybut

1 PODRĘCZNIK

G. Pauszer- – wyszukiwanie informacji w tekście – wyjaśnianie za pomocą podanego

(42)

Klonowska, W szopie przy ulicy Lhomond,

s. 220–225

słownictwa motywów postępowania oraz postaw bohaterów

– przygotowanie dyskusji metodą

myślowych kapeluszy E. de Bono na temat konieczności prowadzenia badań

naukowych Cywilizacja –

dobrodziejstwo czy

zagrożenie?

1–2 PODRĘCZNIK

S. Grochowiak, * *

* [O drzewa, drzewa…];

K. Śladewski, Drogi, s. 225–226

– czytanie ze zrozumieniem tekstu poetyckiego na poziomie krytyczno- twórczym (określanie tematu wiersza, wyodrębnianie obrazów poetyckich, nazywanie środków poetyckich) – porównanie treści i budowy obu utworów

– rozumienie pojęć wiersz biały, wiersz wolny

– przedstawienie plastyczne świata całkowicie przekształconego przez człowieka, formułowanie pisemnej wypowiedzi na ten temat

wiersz biały, wiersz wolny

plastyka

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Zabawy słowem:

Poezja, wiersze, rymy… , s. 16–19

– porównywanie tekstu poetyckiego i prozatorskiego pod kątem celu i formy wypowiedzi

– analizowanie budowy rytmicznej i stroficznej utworu poetyckiego

– przekształcanie wiersza w tekst ciągły oraz w reklamę

– rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru

1 PODRĘCZNIK

P. Szymczak, Robot niczym człowiek, s.

227–229

– uzupełnianie schematu na podstawie informacji zawartych w tekście

– udział w dyskusji na temat skutków robotyzacji oraz możliwości zastąpienia człowieka przez roboty

(43)

– projektowanie folderu reklamującego robota (określenie przeznaczenia maszyny i zakresu wykonywanych przez nią

czynności, wykonanie ilustracji robota, spisanie haseł reklamowych)

1–2 PODRĘCZNIK

R. Bradbury, Sierpień 2026.

Nadejdą ciepłe deszcze;

K. F. Yuon, Nowa planeta, s. 230–236 ZESZYT

ĆWICZEŃ schemat 13

– określanie domu marzeń, zbieranie słownictwa nazywającego cechy – czytanie ze zrozumieniem tekstu prozatorskiego (określanie elementów świata przedstawionego i uzupełnianie schematu)

– przedstawienie własnej wersji wydarzeń na podstawie tekstu

– analiza dzieła malarskiego

– opisywanie zainspirowanej dziełem plastycznym wizji nowo powstałego świata

plastyka, muzyka

1–2 PODRĘCZNIK

L. Kołakowski, Jak rozwiązano sprawę długowieczności, s.

237–245

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie krytyczno-twórczym (wyszukiwanie informacji w tekście, uzupełnianie tabeli)

– odpowiadanie na pytania dotyczące przedstawionych w utworze wynalazków – sformułowanie morału płynącego z opowieści

– podawanie przykładów wynalazków stanowiących zagrożenie dla ludzkości

plastyka

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Różne formy wypowiedzi: Jak się przygotować do wygłoszenia przemówienia?, s.

– czytanie tekstu przemówienia,

wskazywanie charakterystycznych cech tej wypowiedzi (analiza budowy, treści i przeznaczenia)

– rozróżnianie przemówień okazjonalnych i specjalnych

– ćwiczenie wygłaszania przemówienia

przemówienie, apostrofa

(44)

44–47 – praca w grupie nad zredagowaniem przemówienia z okazji zakończenia szkoły, wygłoszenie mowy, ocena wystąpienia Ludzka

znieczulica 1 PODRĘCZNIK

T. Różewicz, Przepaść, s. 246–

247

– podawanie przykładów osamotnienia człowieka pośród ludzi

– opisywanie przeżyć człowieka stojącego nad przepaścią

– czytanie ze zrozumieniem utworu poetyckiego na poziomie krytyczno- twórczym (określenie sytuacji lirycznej, wykorzystanie podanego słownictwa, odczytanie metafory zawartej w tytule wiersza – uzupełnianie tabeli

wyodrębniającej obrazy poetyckie utworu, odwołanie do skojarzeń związanych z przepaścią, redagowanie notatki zawierającej refleksję nad istotą człowieczeństwa)

– wykonanie plakatu poświęconego potrzebie pomagania innym

1 PODRĘCZNIK

T. Różewicz, List do ludożerców, s.

247–248

– czytanie ze zrozumieniem tekstu poetyckiego na poziomie krytyczno- twórczym (określenie nadawcy wiersza, odczytanie metaforycznego tytułu w odniesieniu do znaczenia wyrazu ludożerca, wyjaśnienie przenośnych znaczeń cytatów opisujących codzienne sytuacje, uzupełnianie wniosku)

– udział w rozmowie na temat znieczulicy, jej objawów oraz sposobów jej

zapobiegania

– przedstawienie osoby lub organizacji, która działa na rzecz potrzebujących

(45)

W zgodzie z naturą

1 PODRĘCZNIK

S. Grochowiak, Widok, s. 249

– praca z tekstem poetyckim

(wyszukiwanie informacji o adresacie utworu, określanie filozofii życia przekazanej w wierszu, a zwłaszcza stosunku do natury i cywilizacji –

formułowanie rad podmiotu lirycznego z wykorzystaniem podanego słownictwa, udział w dyskusji, dobór odpowiednich cytatów)

– zredagowanie wypowiedzi na temat zachowania harmonii między działaniem na rzecz rozwoju cywilizacji a ochroną natury

plastyka

1 PODRĘCZNIK

J. Kofta, To ziemia, s. 250

ZESZYT ĆWICZEŃ schemat 14

– czytanie ze zrozumieniem utworu poetyckiego na poziomie krytyczno- twórczym (uzupełnianie schematu o informacje dotyczące Ziemi i ludzi oraz działań niezbędnych do zachowania równowagi w świecie natury)

– redagowanie wypowiedzi na wybrany temat

Naukowcy biją na alarm

1–2 PODRĘCZNIK

Zdanie pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte.

Rodzaje

określeń w zdaniu, s. 251–252

– czytanie ze zrozumieniem tekstu na poziomie semantycznym

– rozróżnianie zdań pojedynczych rozwiniętych i nierozwiniętych – przekształcanie wypowiedzeń nierozwiniętych na rozwinięte – nazywanie części zdania – sporządzanie wykresów zdań pojedynczych

– układanie wypowiedzenia pojedynczego z rozsypani wyrazów zgodnie z podaną kolejnością nazw części zdania

zdanie pojedyncze rozwinięte i nierozwinięte, przydawka, dopełnienie, okolicznik

(46)

1 ZESZYT ĆWICZEŃ Gramatyka – wypowiedzenie:

Wykres zdania pojedynczego, s.

136–140

– układanie wypowiedzeń pojedynczych rozwiniętych i nierozwiniętych,

rozpoznawanie ich w tekście

– rozpoznawanie w zdaniu określeń:

przydawki, dopełnienia i okolicznika, stawianie pytań o określenia

– uzupełnianie wykresów zdania o określenia grupy podmiotu i orzeczenia – rysowanie wykresów zdań, nazywanie wszystkich części zdania

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Ortografia:

Interpunkcja w zdaniu

pojedynczym, s. 192–197

– poznanie zasad interpunkcji w zdaniu pojedynczym

– uzupełnianie wypowiedzeń znakami interpunkcyjnymi rozdzielającymi jednorodne części zdania połączone bezspójnikowo oraz za pomocą spójników – układanie wypowiedzeń, w których jednorodne części zdania połączone są bezspójnikowo lub za pomocą spójników, ze szczególną dbałością o poprawność interpunkcyjną

1 ZESZYT

ĆWICZEŃ Gra Gramatyczne warcaby

– utrwalenie wiadomości o częściach zdania pojedynczego

Przypomnij sobie! 1 PODRĘCZNIK

s. 253 – przypomnienie pojęć związanych z dramatem i teatrem (dopasowanie

terminów do definicji – komedia, tragedia, akt, scena, tekst główny, didaskalia, próba generalna, kulisy, odsłona, sufler, afisz)

plastyka

Sprawdź siebie 1 PODRĘCZNIK

Papcio Chmiel, Tytus, Romek i

– czytanie ze zrozumieniem komiksu (rozwiązywanie zadań wielokrotnego wyboru badających stopień rozumienia

plastyka

Figure

Updating...

References

Related subjects :
Outline : KULTURA