• Nie Znaleziono Wyników

12.9. Moment pędu ciała sztywnego obracającego się wokół stałej osi

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "12.9. Moment pędu ciała sztywnego obracającego się wokół stałej osi"

Copied!
1
0
0

Pełen tekst

(1)

dek masy układu. Rozważmy jako przykład układ cząstek stanowiący koło. Jeśli koło obraca się wokół osi, która ma stałe położenie względem ziemi, to punk- tem odniesienia w równaniu (12.29) może być dowolny punkt, którego położenie względem ziemi jest stałe. Jeśli jednak koło obraca się wokół osi, która porusza się ruchem przyspieszonym (jak wtedy, gdy koło stacza się po równi pochyłej), to tym punktem odniesienia może być tylko środek masy koła.

12.9. Moment pędu ciała sztywnego obracającego się wokół stałej osi

W tym paragrafie obliczymy moment pędu układu cząstek, stanowiącego ciało sztywne, obracające się wokół stałej osi. Takie ciało przedstawiono na rysunku 12.14a. Stałą osią jego obrotu jest oś z, a ciało obraca się wokół niej ze stałą prędkością kątową ω. Chcemy wyznaczyć moment pędu ciała, związany z jego obrotem wokół tej osi.

Szukany moment pędu ciała możemy wyznaczyć, sumując składowe z mo- mentów pędu poszczególnych elementów ciała. Na rysunku 12.14a zaznaczono przykładowy element ciała o masie 1mi, poruszający się po torze kołowym wokół osi z. Jego wektor położenia względem początku układu współrzędnych oznaczono przez Eri. Promień okręgu, po jakim porusza się ten element, jest równy jego odległości od osi z i wynosi r⊥i.

Długość wektora momentu pędu E`i elementu względem punktu O można otrzymać z równania (12.19):

`i = (ri)(pi)(sin 90)= (ri)(1mivi),

przy czym pijest wartością pędu tego elementu, a vi— wartością jego prędkości;

wzięto również pod uwagę, że wektory Eri i Epi tworzą ze sobą kąt równy 90. Wektor momentu pędu E`i elementu masy z rysunku 12.14a przedstawiono na rysunku 12.14b; jest on oczywiście prostopadły do wektorów Eri i Epi.

Rys. 12.14.a) Ciało sztywne obraca się wokół osi z z prędkością kątową ω. Ele- ment tego ciała o masie 1mi zatacza przy tym wokół osi z okrąg o promie- niu r⊥i. Ten element masy ma pęd Epi, a Erijest jego wektorem położenia wzglę- dem początku układu współrzędnych O.

Rysunek odpowiada chwili, w której r⊥i leży na osi x. b) Moment pędu E`i ele- mentu masy z rysunku (a) względem punktu O. Na rysunku zaznaczono rów- nież jego składową `izwzdłuż osi z

Interesuje nas składowa wektora E`i równoległa do osi obrotu, czyli do osi z.

Ta składowa wynosi:

`iz= `isin θ = (risin θ)(1mivi)= r⊥i1mivi.

Składową z momentu pędu całego obracającego się ciała sztywnego wyznaczamy jako sumę wkładów, pochodzących od wszystkich elementów masy tego ciała.

Zauważając ponadto, że v = ωr, otrzymujemy:

Lz= Xn

i=1

`iz= Xn

i=1

1mivir⊥i = Xn

i=1

1mi(ωr⊥i)r⊥i = ωXn

i=1

1mir⊥i2



. (12.30) Wielkość ω mogliśmy wynieść przed znak sumy, gdyż ma ona tę samą wartość dla wszystkich punktów ciała.

Występująca w równaniu (12.30) wielkość P

1mir⊥i2 jest momentem bez- władności I ciała względem stałej osi (patrz równanie (11.26)). Równanie (12.30) przybiera zatem postać:

L= Iω (ciało sztywne, stała oś obrotu). (12.31)

312 12. Toczenie się ciał, moment siły i moment pędu

Cytaty

Powiązane dokumenty

f (−|x|) zastąpienie prawej części wykresu symetrycznym odbiciem w osi Oy jego lewej części 9.. Przesunięcie to jest złożeniem wziętych w dowolnej kolejności przesunięć

Na wale osadzonym w ramie poprzecznej wiruje

Możemy zatem, toczenie opisywać również jako "czysty" ruch obrotowy, ale względem osi przechodzącej przez punkt P styczności z powierzchnią, po której toczy się

Znaleźć równanie ruchu koralika w układzie na sztywno związanym z okręgiem (we współrzędnych biegunowych) oraz siłę z jaką okrąg oddziałuje na koralik.. Pole

Równanie (11.18) ilustruje fakt, że choć wszystkie punkty ciała sztywnego mają taką samą prędkość kątową ω, to punkty o większej odległości r od osi obrotu mają

Jeśli obrót zachodzi w kierunku prze- ciwnym do kierunku ruchu wskazówek zegara, to moment siły jest dodatni, a jeśli ciało obraca się w kierunku zgodnym z kierunkiem ruchem

a) Student ma stosunkowo duży moment bezwładności względem osi obrotu i stosunkowo małą pręd- kość kątową. b) Zmniejszając swój mo- ment bezwładności, student zwiększa

Fryzury: zakrywające policzki, o miękkiej linii, objętościowe na szczycie głowy ,dodana grzywka optycznie skraca twarz... Nie zalecane: fryzury rozbudowane,