• Nie Znaleziono Wyników

„Biuletyn Historii Pogranicza” nr 1, 2000; nr 2, 2001: [recenzja]

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "„Biuletyn Historii Pogranicza” nr 1, 2000; nr 2, 2001: [recenzja]"

Copied!
3
0
0

Pełen tekst

(1)
(2)

370

ZAPISKI

Szatę graficzną pierw szego tom u opracował znakomity malarz białoruski L eon T a r a s e w i c z , to też ma on charakter druku bibliofilskiego. D w a kolejne tom y są w ydane znacznie skromniej, aczkolw iek starannie i estetycznie. Redaktor nie zapom niał podać informacji o autorach artykułów i przekładów literackich.

R ocznik ukazuje się przy pom ocy finansowej osób prywatnych oraz instytucji: tom I i III M irosława C iełuszeckiego, tom I — Valika Sielviasiuka i Z en o n a Janowicza, tom II i III — Fundacji im. Stefana Batorego, tom II — Komisji Charytatywnej „G azety W yborczej”, tom III — P olskiego Kom itetu ds. U N E S C O i Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska — Białoruś.

J. T.

„B iu letyn H isto r ii P o g ra n ic za ” nr 1, 2 0 0 0 , s. 1 2 3 ,1 nlb.; nr 2, 2 0 0 1 , s. 1 6 7 , 1 nlb. B iałystok , P o lsk ie T ow arzystw o H isto ry czn e O d d zia ł w B iałym stok u .

U kazały się pierwsze dwa zeszyty now ego periodyku historycznego wydawanego w Białymstoku. Jest to już drugie (po „Białoruskich Zeszytach Historycznych”) czasopism o tego szybko rozwijającego się ośrodka naukow ego, który ma ambicje kształtow ania w ięzi m iędzy uczonym i Polski, Litwy i Białorusi, „a m oże nie tylko”, jak z nadzieją napisała redakcja w słow ie w stępnym do czytelników, zam ieszczonym w num erze pierwszym. R edaktorem pism a jest Jan Jerzy M i l e w s k i , zastępcam i są: A leksander K r a w c e w i c z (G rodno) i Riman- t a s M i k n y s (W ilno), w skład zespołu w chodzą także M arek K i e t l i ń s k i , ks. Tadeusz K r a h e l , Cezary K u k l o oraz M arzena L i e d k e: w drugim num erze przybyli Jan S n o p k o i W ojciech Ś l e s z y ń s k i . W spół­ pracę przyrzekli: D ym itr K a r e w (G rod no), A lgis K a s p e r a v i c i u s (W ilno), W asilij K u s z n i e r (M ińsk), Paweł Ł o j k o (M ińsk), A leksander N i e c z u c h r y n (G rodno) oraz W ładymir N i k i t e n k o w (Brześć).

M iędzynarodow em u składow i redakcji odpow iada problem atyka obu zeszytów oraz ich postać językowa. D om inuje język polski, lecz niektóre artykuły i recenzje są w językach białoruskim i rosyjskim, streszczenia w językach litewskim lub białoruskim i angielskim. Artykuły dotyczą zagadnień białoruskich, litewskich, polskich i żydowskich.

Redakcja zapowiada dyskusje, których przedsmak znajdujemy już obecnie. W pierwszym numerze zamiesz­ czon o artykuł Jurija K i t u r k i o poglądach R om ana D m ow skiego na sprawy białoruskie, z którym polem izuje Jerzy T u r o n e k , Rim antas M iknys zastanawia się nad św iadom ością Polaków litewskich i nawiązuje do poglądów Juliusza B a r d a c h a . P olem iczne elem en ty znajdują się także w recenzjach i sprawozdaniach z k on ­ ferencji. Istotne zagadnienia podejm ują także autorzy innych artykułów. A lgis Kasperavicius krytycznie analizuje św iadom ość Litwinów i koncepcje litewskich polityków przed 1939 r., dotyczące przynależności W ilna i W ileń- szczyzny. W ojciech Śleszyński om aw ia działalność radzieckich szkół wyższych w Białym stoku i G rodnie w latach 1939-1941. W dziale „R eferaty” zam ieszczono autoreferaty rozpraw doktorskich obronionych w Białym stoku (M ałgorzata M o r o z , „Krynica i jej środow isko. Białoruska Chrześcijańska D em okracja w P olsce, 1918-1938; A lfons B o b o w i k , „Szkolnictwo na ziem iach p ółnocno-w schodnich RP w latach 1 9 1 8 -1939”) ” i w Mińsku (Jewgienij R o z e n b ł a t, „H itlerowska polityka ludobójstwa w o b ec ludności żydowskiej w zachodnich regio­ nach Białorusi 1 9 4 1 -1944”). Skromny na razie dział „M ateriały źródłow e” reprezentują petycje z 1918 r. do Rady Regencyjnej o przyłączenie d o Polski m ieszkańców trzech w si regionu w ileńskiego (podał do druku Jan Snopko) oraz raport U rzędu W ojew ódzkiego w N ow ogródku dotyczący posła G enadiusza Szym anow skiego (podał d o druku Jan J. M ilewski).

D rugi numer otwierają wypow iedzi pośw ięcone pam ięci Jerzego G iedroycia, b ez w ątpienia duchow ego patrona czasopism a. D ział artykułów zawiera trzy pozycje: Virgilijus P u g a c i a u s k a s , „M agistrat wileński w pierwszych latach pod zaborem rosyjskim (1 7 9 4 -1 8 0 8 )”; W ładymir Ł a d y s i e w, „Traktat ryski 1921 r. a polityka eksportu rewolucji w ładz Rosji Sow ieckiej”; Krzysztof B u c h o w s k i , „Stanisław Narutowicz — szkic do portretu idealisty”. A utoreferaty informują o problem atyce rozpraw doktorskich obronionych w W ilnie (R aim onda R a g a u s k i e n é , „Mikołaj Radziwiłł »Rudy« (ok. 1515-1584) m agnat W ielkiego K sięstwa Litew­

(3)

ZAPISKI

371

skiego X V I w ieku”), K ow nie (V aldas R a k u t i s, „W ojsko W ielkiego K sięstwa Litew skiego w dobie Sejmu C zteroletniego 1 7 8 8 -1792”), Brześciu (A leksandr A . Z a g o r n o w , „Polityka sam odzierżaw ia w zakresie cen ­ zury na Białorusi w pierwszej połow ie X IX w .”) oraz Białym stoku (A dam M i o d o w s k i , „Akcja polityczna ugrupowań demokratycznych w sprawie polskiego wojska w Rosji w latach 1917-1918”). D ział „Źródła i m ate­ riały” zawiera spraw ozdanie o stanie oświaty w ośm iu powiatach wojew ództw a białostockiego w 1936 r. (podał do druku M arek K ietliński) oraz informacje o św iętach obchodzonych na Białostocczyżnie w latach 1939-1941 (opracował A leksander Ś l e s z y ń s k i ) . Obydwa numery zawierają obszerne działy recenzji oraz informacji o życiu naukowym.

Problematykę stosunków narodowościow ych znajdujemy w e wszystkich artykułach oraz w w iększości recenzji, przeglądów i sprawozdań. Przyszłość pokaże, czy czasopism o utrzyma taki charakter m ateriałów w nim zam ieszczonych, lecz wydaje się to praw dopodobne ze w zględu na dzieje ziem , które reprezentuje K om itet Redakcyjny. Zagadnienia narodow ościow e oraz wyznaniowe zajmowały przecież istotne m iejsce w życiu sp o­ łeczn ości Białorusi, Litwy oraz p ółnocno-w schodnich ziem polskich, nie tylko w X IX i X X stuleciu. W sum ie om aw iane czasopism o zasługuje na uwagę i m iejmy nadzieję, że redaktorom wystarczy energii na kontynuow anie tej inicjatywy.

Redakcja nie zapowiada częstotliw ości ukazywania się „Biuletynu”, co zapew ne wynika z jego „kruchych podstaw finansow ych”, o których jest wzm ianka w słow ie wstępnym . Z eszyt pierwszy powstał wysiłkiem sp ołecz­ nym i ukazał się dzięki pom ocy białostockich placów ek Banku Polska Kasa O pieki S A oraz p ow szechnego Zakładu U b ezp ieczeń SA , zeszyt drugi wsparły Bank Pekao S A oraz Bank G ospodarki Żywnościowej SA. M iejmy nadzieję, że instytucje te okażą się szczodre także w przyszłości, podtrzymując dobre w tym w zględzie tradycje największych polskich banków oraz firm ubezpieczeniowych.

J. T.

M ariu sz M i s z t a l , A n O u tlin e o f B ritish H isto ry w ith I llu stra tive D o c u m e n ts a n d a n A n n o ­

ta te d I n d e x , W yd aw n ictw o N a u k o w e A k a d e m ii P ed a g o g ic zn ej w K rakow ie, K raków 2 000,

s. 3 57, il., m apy, aneksy.

Jest to bardzo ciekawie i oryginalnie skonstruowany z najważniejszych dokum entów i tekstów źródłowych podręcznik dziejów W ielkiej Brytanii. Przeznaczony jest głów nie dla studentów , ale stanow ić m oże interesującą lekturę także dla innych czytelników. Obejmuje niem al sześć tysięcy lat, od ok. 4000 r. p.n.e. do roku 1992 (akceptacja w referendum postanow ień konferencji w M aastricht jako w ejście W ielkiej Brytanii w now ą epokę dziejów w ram ach W spólnoty Europejskiej). Książka dzieli się na dwie części. C zęść I przedstawia historię A nglii p odzieloną na okresy chronologiczne: pierwsi Brytowie; Brytania rzymska 55 r. p .n .e.-4 1 0 r. n.e.; powstawanie Brytanii 400-1066; A nglia pod rządam i N orm anów 1066-1154; rządy dynastii A n jou-P lan tagen etów 1154—1399; dynastia Lancaster i W ojna D w óch R óż 1399-1485; dynastia Tudorów 1485-1603; dynastia Stuartów 1603-1714; dynastia H annow er i Sa xon -G oth a 1714—1917; dynastia W indsorów od 1917 r. C zęść II przedstawia najważniej­ sze wydarzenia z dziejów Szkocji do 1707 r. K ończą książkę dwa aneksy: pierwszy przedstawia listę brytyj­ skich prem ierów, drugi prezentuje skład im perium brytyjskiego (a. „P resent-day British dependencies; b. A reas formerly under imperial control — now m em bers o f the C om m onw ealth”; c. „Areas formerly under imperial control”).

P oszczególn e rozdziały zbudow ane są z zestaw ów najbardziej charakterystycznych dokum entów , doty­ czących najważniejszych wydarzeń danego okresu, z podaniem żródła, z którego je zaczerpnięto. Każdy doku­ m ent opatrzony jest zwięzłym , ale bardzo celnie skonstruowanym kom entarzem , ukazującym jeg o kontekst. D ob ór dokum entów i zagadnień jest trafny. O grom nie cenny jest „A nnotated Index”, prezentujący w ażne postaci oraz wyjaśniający term iny w ystępujące w tekście.

Cytaty

Powiązane dokumenty

Tak więc kompetencja komunikatywna uczącego się oparta jest na wykorzystywanej przez niego bazie tekstowej (kompleksie tekstów, z którymi miał on do czynienia w

Rodzina Ździebło zapisała chwalebne karty historii i to nie tylko Jastrzębia. Najbardziej znaną postacią tego rodu jest Dominik Danowski-Ździebło, który był

Jeżeli serca uczestników nabożeństwa przepełnia duch modlitwy i ludzie chętnie się głośno modlą, to już więcej nie podnośm y głosu (chociaż bardzo nam się

Na pewno może budzić nasze zdziwienie zapowiedź tego, że prawdziwy, odrodzony uczeń Chrystusa da się zwieść komuś tam, kto powie o sobie, że jest Chrystusem

5) data on income from the sale of production of industry and of construction, from the sale of transport, storage and communication and wholesale and retail sale of goods

Nabyiem (am) (nabyl moj malzonek, z wylaczeniem mienia przynaleznego do jego majajku odrebhego) od Skarbu Panstwa, innej panstwowej osoby prawnej, jednostek samorza_du

Faktycznie bowiem był to Franciszek Pułaski (1875—1956), od roku 1926 dyrektor Biblioteki Polskiej w Paryżu. Za błąd

Redakcja: Urząd Miasta Ruda Śląska, pl. Jana Pawła II 6 Ruda Śląska Już po raz 16. w Rudzie Śląskiej odbędzie się Tydzień Godności Osób Niepełnosprawnych. To czas, kiedy